( klik op logo voor HOMEPAGE )

DirkJan Vos - d.vos35@chello.nl

Amsterdam - Den Haag 1960

§ Het leven is als de vlucht van een zwaluw door een open boerenschuur op een zomerdag.

Vrij naar Theodor Holman.

2020

het is

Selectie eigen tweets 2016/2020

Verzameling lijstjes

(NB! Dit Kladblokje wordt regelmatig aangevuld met nieuwe updates, maar die verschijen onder de stukjes AHMAS en WAAROM? die permanent bovenaan deze pagina blijven staan.)

Que sera, sera
Whatever will be, will be
The future's not ours to see
Que sera, sera
What will be, will be

De Homo Virtualis

De utopie van het virtualisme is wanneer de mens zich bevrijdt van al haar animale, ideologische en religieuze denken, zij een staat bereikt waarin zij al haar behoeften, verlangens en fantasieën permanent kan bevredigen.

In de rebound, dit schreef ik een paar jaar geleden na een paradigmawisseling.

__

AHMAS

Is het mogelijk dat er een kracht bestaat die sneller dan het licht gaat? Een kracht die we niet kunnen waarnemen? In hoeverre bestaat de vrije wil en kunnen we autonoom denken en handelen? Ik houd nu alles voor mogelijk, maar ik houd ook niet van speculeren en doe er verder het zwijgen toe, maar voor mij staat nu wel vast; Alles Hangt Met Alles Samen. Toeval bestaat niet.

Het leven en de werkelijkheid is hoe dan ook natuurlijk ook een concept. Leef eenvoudig en stel niet te veel vragen en hoge eisen. Kies voor de liefde en voor zorg voor je kleine omgeving en de natuur en niet voor de grote ambities en het geld. Probeer voor de tijd hier een beetje een goed mens te zijn en geniet. Meer niet.

__

WAAROM?

Aan het einde van de 19e eeuw schreef Friedrich Nietzsche 'Got ist tot'. Ruim vijftig jaar later ontbrandde kort maar hevig de Holocaust. God was niet dood, hij had nooit bestaan.

Al vanaf dat ik kind was in de jaren zestig en hoorde over de Shoah heb ik mij tot op de dag van vandaag regelmatig afgevraagd, Waarom, waarom was er in de Tweede Wereldoorlog dat meest giftige kwaad van de systematische vernietiging van mensen en vooral massaal de Joden?

Ik heb lang gedacht dat het leven zinloos is, maar door persoonlijke ervaringen denk ik nu dat je aan het leven, aan onze hele existentie, juist zin moet geven. Niet ingegeven door een god, maar door onszelf. Leven is lijden en door het lijden gaat het leven met kracht vooruit, juist door te leven.

We gaan verder op onze reis en geven overal betekenis aan, en maken zo onszelf en de wereld steeds beter. Ook de coronacrisis heeft mogelijk een doel en betekenis, zodat we keuzes gaan maken voor een betere toekomst.

Alles hangt met alles samen. Maar geloof ik er ook echt in? En ben ik echt overtuigd door de op het christendom geïnspireerde antwoorden van leven en lijden die vooral Freek de Jonge in zijn shows en mediaoptredens mij heeft aangereikt? Ik weet het niet, want nog steeds klinkt in mijn hoofd die ene vraag: Waarom Auschwitz?

AHMAS

Alles hangt met alles samen
Algebra en alfabet
Waterval, patatje-met

Koekoeksklok en Raamsdonksveer
Boerenkool en vliegverkeer

Letters, woorden, namen
Alles hangt met alles samen

Een engel in een dakkapel
God dat is een lellebel
En de duivel die zegt amen

Varia - 1. Elma Drayer 2. Copyright 3. Vlaamse doctoraten

1. Elma Drayer

Alle academische telwerkzaamheden ten spijt - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

Het is jammer dat uitgerekend een vrouw als Drayer dit soort domme uitspraken doet, net als eerder minister Van Engelshoven die zich als vrouw onlangs in gelijke bewoordingen uitliet dat alleen kwaliteit telt bij literatuur en ze /dus/ vooral boeken van mannen leest. Daar sta je dan als feministe met je vrouwenemancipatie als hoogopgeleide dames als Elma en Ingrid het voor mannen gaan opnemen als het om kwaliteit gaat. Vrouwenliefhebber Theo van Gogh zou hebben gezegd, Met zulke vriendinnen heb je geen vijanden meer nodig.

Maar wat is hier aan de hand? Het valt natuurlijk niet onomstotelijk te bewijzen dat deze vrouwen ongelijk hebben, want het zou best kunnen dat mannen betere boeken schrijven, maar hoe stel je dat vast? Een onbegonnen zaak en wat juist wel wetenschappelijk vaststaat, maar door mensen als Drayer wordt gebagatelliseerd, of ontkend, is dat vrouwen en andere minderheidsgroepen nog steeds aantoonbaar minder worden gehoord en gelezen en dus meer aan bod zouden moeten komen in recensies, in de media. net zoals het bij al die dominante witte mannen wel het geval is, maar dat gebeurt niet, aantoonbaar, Zeker niet als je een zogenaamd progressieve en geëmancipeerde vrouw tegenover je hebt staan als Drayer in plaats van naast je en die kennelijk niets wil veranderen.

Maar het verbaast me eigenlijk niet bij een vrouw als Drayer (Drachten, 1957) die op de emancipatiegolf van de jaren zeventig als vrouw zeker wilde emanciperen, maar dan wel om net zo'n sterke identiteit als mannen te krijgen en niet zoals veel vrouwen nu (denk aan Stella Bergsma) voor een emancipatie kiezen met een eigen identiteit als vrouw. Drayer heeft dan ook een broertje-dood aan het uit Amerika overgewaaide identiteitsdenken waarbij zwarte mensen, die overigens hoe dan ook nooit wit dus nooit helemaal gelijk aan ons zullen worden, in haar ogen alleen maar polariserend actie voeren in Nederland waar volgens haar iedereen veel meer gelijk is dan in Amerika. In haar onlangs bekroonde boek Witte onschuld (ze ontving de PrinsjesBoekenprijs voor het beste politieke boek van 2019 gekozen door een driekoppige jury waarvan twee vrouwen), stelt ze dat racisme en discriminatie hier eigenlijk nauwelijks bestaat en polarisatie alleen wordt aangewakkerd door een klein groepje militante activisten. Ik ken deze opvattingen van Drayer uit haar columns in de Volkskrant, maar ze schrijft nooit dat identiteitspolitiek juist ook een kenmerk is van rechtse, nationalistische partijen als de PVV en Forum voor Democratie, die hiermee alleen maar op giftige wijze juist verder polariseren en bevolkingsgroepen tegenover elkaar zetten.. Zwarte actiegroepen eisen om erbij te horen en Wilders en Baudet eisen permanente uitsluiting. Open je ogen Drayer, woke up!

[ Maar wat moet je dan doen binnen de literatuur? Afschaffen van de literaire prijzen gebeurt niet en ik heb eerder serieus voorgesteld om bijvoorbeeld de Libris Literatuurprijs dan maar te splitsen in een prijs voor mannen en een voor vrouwen. ]

Ergens in de jaren negentig dachten we onder Paars dat de emancipatie van vrouwen wel rond was en van de multiculturele samenleving hadden we toen nog niet gehoord,. want die was tot dan toe heel politiek correct genegeerd. Het zal in deze periode zijn geweest dat een vrouw als Elma Drayer druk bezig was met haar succesvolle carrière en toen dacht dat alles tussen mannen en vrouwen inmiddels wel koek en ei was, tenminste in haar geval. En nu zo'n 25 jaar later zijn haar ogen nog steeds gesloten dat aantoonbaar is vastgesteld dar de emancipatie en gelijkwaardigheid van vrouwen en minderheden nog verre van voltooid is, integendeel. Wel heel wrang dat vrouwen als Drayer en Van Engelshoven laten zien dat er nog een lange weg is te gaan, maar er gloort ook hoop denk ik, want het is het vooral een kwestie van tijd en lange adem totdat de witte boomers vanzelf van het toneel verdwijnen doordat ze doodgaan en jongere generaties gaan nu al heel anders om met andere mensen uit andere culturen en met diversiteit en leven steeds meer zonder problemen naast en met elkaar. En juist literatuur van allerlei minderheden die bezig zijn met hun emancipatie verdienen extra aandacht binnen de literatuur om dat proces inzichtelijk en ook mogelijk te maken en om geaccepteerd te raken. Het is een plicht om dat niet te negeren, maar niet alleen dat, Marc van Oostendorp twitterde gisteren een serie tweets over Drayer en wil ik besluiten met een van deze tweets, hij schreef, "Dat geldt des te sterker voor de literatuur, waar de lezer steeds op zoek is naar nieuwe ervaringen; schrijvers met 'meer variatie' in achtergrond kunnen ook 'meer variatie' in ervaringen bieden." Ja, zo is het, eat that Elma!

+

http://www.dejongenskamer.nl/varia99.htm#balans Ik heb een lang epistel geschreven en een persoonlijke Tussenbalans opgemaakt. Voor wie meer wil weten, klik op bovenstaande link.

2. Copyright

De taalkundige volksaard - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

Ik zat te denken of je een afbeelding van Donald Duck zomaar op je achterwerk mag laten tatoeëren, zonder inbreuk te maken op het copyright van Disney. Ik denk dat het niet mag en ik geloof dat tatoeëerders, zo heb ik de indruk, dat ook niet zullen doen, voor je het weet worden zij ook aansprakelijk gesteld. En een tatoeëerder als Henk Schiffmacher is een soort kunstenaar die zijn eigen werk onder de huid van liefhebbers aanbrengt en daar vraagt hij geld voor, ook voor zijn creatieve tekeningen. Ik denk niet dat hij blij zal zijn als andere tatoeëerders zijn bekende afbeeldingen zonder toestemming gratis gebruiken om ook een graantje mee te pikken van zijn creativiteit en (internationale) succes. Waarom zou hij daar ook blij mee moeten zijn?

Op mijn website staat dat iedereen alles vrij mag overnemen zonder daar topbestemming voor te vragen, ik ben voor free flow of information en voor de beweging van Creative Commons. Over commercieel gebruik schrijf ik niets, want het is logisch dat daar /altijd/ toestemming voor nodig is en indien je die geeft vind ik het ook normaal en redelijk dat je dan meedeelt in de winst die met je werk wordt gemaakt, hoe klein zo'n bedrag ook kan zijn, het gaat om het principe.

Marc is daar net zo vrij in, nog vrijer zelfs, denk ik, maar hij heeft met Neerlandistiek al een paar keer flink zijn neus gestoten door het overnemen van foto's waarvoor hij een gepeperde rekening kreeg gepresenteerd en weet hij dat overleg, of redelijkheid, 'Ik haal de foto gelijk weg', niets uithalen, je zal altijd moeten betalen. Procederen heeft geen enkele zin, tenzij je nog meer kosten wilt maken. Dat is de realiteit en heel onredelijk is die niet, zeker als mensen geld aan je werk proberen te verdienen, zoals hier in geval met het verkopen van mokken met een tekeningetje van een mevrouw zonder daarvoor in de buidel te willen tasten en de weigering haar mee te laten delen in de winsten. Wie is er nu hebzuchtig?

Van Oostendorp vindt het maar een kleinzielig dametje en de ondernemers zijn in zijn ogen de slachtoffers.. Op Twitter schrijft hij dat de dame er ook heus geen miljonair van zal worden, evenmin de mokkenverkopers. Maar dat is natuurlijk wel een heel zwak non-argument. De vrouw in kwestie mag een kopje lauwe thee drinken uit een mok met haar vogeltje erop, waar ze zelf voor heeft moeten betalen, in haar koude studeerkamertje en mogen de mokkenverkopers van haar werk, van haar onbetaalde creativiteit, straks een weekje in de zon op hun kont liggen op Ibiza met een groot glas sangria onder de parasol. Daggutniet.

+

En ik ben zelf ook door schade en schande wijs geworden met het plaatsen van foto 's op mijn website, want ik heb ook een keer fors moeten betalen. Ik heb vervolgens allerlei ander beeldmateriaal van mijn site verwijderd, maar niet alles. En vorige week heb ik nog een risico genomen door toch een fotootje van Doutzen Kroes te gebruiken. Ik geloof niet dat ik heel veel risico loop, maar zeker is dat niet, maar voor Doutzen heb ik dat er wel voor over. :-)

__

3. Vlaamse doctoraten

Fnuikt een Nederlandsetalig doctoraat je kansen op een academische carrière? - Freek Van de Velde - neerlandistiek.nl

Vlaamse academici die hun proefschrift alleen in het Nederlands publiceren over een Nederlands onderwerp maken geen enkele kans om in het buitenland een academische baan te vinden en solliciteren dus alleen in Nederland of Vlaanderen, academici met een Engelstalig proefschrift zullen hun peilen niet alleen op de Vlaamse of Nederlandse arbeidsmarkt richten en ook, juist, een baan in het buitenland ambiëren en vinden. Deze twee factoren kunnen de oorzaak zijn van de oververtegenwoordiging van de eerste groep en een grotere afwezigheid van de tweede, omdat die laatste academici minder solliciteren op Vlaamse universitaire baantjes. Gelijk hebben ze.

En wat betekent dan een 'academische carrière' in Vlaanderen als je alleen maar door Vlamingen en Nederlanders wil en kan worden gelezen? Wat voor (internationale) waarde heeft dan je promotieonderzoek? Een hardloper uit Damme kan kampioen van Vlaanderen worden, maar als hij nooit aan internationale kampioenschappen meedoet, is zijn prestatie betrekkelijk en bovendien zal hij dan nooit een medaille kunnen winnen op de Olympische Spelen. En wat wil een sportman nog meer in zijn loopbaan dan dat, wat wil een academicus nog meer dan over de hele wereld gelezen en gewaardeerd worden? Kennelijk niet alle taalkundige academici in Vlaanderen.

+

Freek Van de Velde schrijft nog:

"Ik heb een Nederlandse hoogleraar Nederlandse taalkunde wel eens horen beweren dat wie zijn proefschrift in het Nederlands schrijft, daarmee impliciet aangeeft geen academische carrière te beogen."

Jammer dat hij geen man en paard noemt, of moeten we hier gewoon aan de 'usual suspect' denken wiens eerste letter van zijn voornaam dezelfde is als de laatste van de voornaam van de meest beroemde taalkundige? :-)

+

Vlaamse doctoraten part II

Worden Engelstalige proefschriften meer geciteerd? - Freek Van de Velde - neerlandistiek.nl

Indrukwekkend academisch taalgebruik om uit te leggen hoe je het onderzoekje hebt opgezet en even indrukwekkend daaronder de weergave van de resultaten: imponerend allemaal, maar hier is, ook voor gewone taalkundigen, natuurlijk geen jota van te begrijpen. En ik heb ook geen idee hoe je die citaten in de database concreet hebt opgespoord, maar het zal ongetwijfeld allemaal methodologisch correct zijn, daar heb ik geen vraag over.

Maar ik heb wel een vraag over wat anders. De uitkomst is:

“Nederlandstalige proefschriften over Nederlandse taalkunde (althans de Vlaamse van de afgelopen twintig jaar) worden meer geciteerd dan hun Engelstalige tegenhangers, maar door het grote betrouwbaarheidsinterval is het verschil niet significant.”

Vraagje. Is in je onderzoek alleen gekeken in Engelstalige tijdschriften, of ook in Nederlandstalige en als dit laatste het geval was, Hoe is dan de verdeling in concrete aantallen? Simpeler gevraagd, Hoeveel Nederlandstalige citaten verschenen er in Engelstalige tijdschriften en hoeveel in Nederlandstalige?

+

In reply to Freek Van de Velde die niet heeft gekeken in wat voor tijdschriften de citaten staan uit zijn onderzoekje.

Ok, maar dan had ik dat in ieder geval wel vermeld en je begrijpt vast waarom ik deze (ham)vraag heb gesteld, omdat het voor de hand ligt dat Nederlandstalige citaten eerder in Nederlandstalige tijdschriften zullen voorkomen, misschien alleen maar, en (bijna) nooit in Engelstalige, terwijl ik me goed kan voorstellen dat Engelstalige citaten uit Engelstalige doctoraten wel in Nederlandstalige tijdschriften worden opgenomen. Snap je, en dan vind ik de conclusie dat een Nederlandstalig doctoraat een glansrijke carrière niet in de weg hoeft te staan, integendeel, wat voorbarig. Zeker als je bedenkt dat het dus mogelijk is dat er de afgelopen twintig jaar geen enkel Nederlandstalig citaat in een internationaal Engelstalig tijdschrift is verschenen. Tel uit je winst.

“No further questions Your honour.”

;-)

__

. extra .

Mijn dochter (2000) keek vroeger graag naar de Vlaanse kinder- en jeugdzender Ketnet en volgde onder meer de populaire jeugdsoap Spring. In een mum van tijd kende ze allerlei Vlaamse woorden en kon ze heel goed de Vlaamse tongval nadoen. Ging geheel vanzelf. Wij ouders vonden het grappig, maar zij vond het normaal. Plezant toch?

+

En het is goed mogelijk dat Paulus Potter een kikker op de voorgrond van zijn Stier schilderde vanwege de fabel, maar A: opgeblazen is die kleine kikker niet en B: in de fabel gaat het om een samenspraak tussen twee kikkers (er staan er op de afbeelding hierboven drie) en op het schilderij staat er maar één. Maar Potter nam het ook niet zo nauw met een natuurgetrouwe anatomie van zijn stier die hij uit andere voorbeelden van stieren van verschillende soorten en leeftijden die hij eerder had getekend, samenstelde voor dit exemplaar.

Nog een literair linkje met de Stier van Potter (hij werd maar 28 jaar en ligt begraven in Amsterdam). Op het schilderij is de kerk van Rijswijk te zien en Potter woonde toen in Rijswijk, de plaats waar Ilja Leonard Pfeiffer is geboren en opgroeide en dat ruim voorkomt n zijn autobiografische brievenroman Brieven uit Genua. ;-)

+

Altijd aardig als Van Dale zo'n gratis poeëzie-project start en Wouter reageerde al met:

Van Dale schreef: ‘En het is léúk: rijmwoorden opzoeken in een Osdorp Posse-songtekst’.

Maar Van Dale schrijft er niet bij dat je die rijmwoorden dus juist simpel in hun digitale (online) woordenboek kan opzoeken. Ik heb een digitale Van Dale uit 2005 op een schijfje (ben ik heel blij mee) en daar kan je ook zoeken op woordvormen, dus ook op rijmwoorden. Handig voor Sinterklaas-gedichten en heel toevallig - nou ja, wat heet toevallig tegenwoordig - heb ik daar van de week gebruik van gemaakt omdat ik een invalletje kreeg en heb ik gezocht op de eindwoordvorm *icht. En ik ben geen dichter, ook geen plezierdichter en zeker geen Drs. P, maar ik maakte toch onderstaand, beetje rammelend maar actueel epigrammetje:

(PUNTDICHT 19)

Tijdsgewricht

Mijn achternicht
uit Maastricht
dat domme wicht
Annie van der Licht
met overgewicht
en stramme jicht
was uit haar evenwicht
ze vond het geen gezicht
maar heeft me nu bericht
door helder zelfinzicht
ziet ze nu het licht
en is alsnog gezwicht
voor de mondkapjesplicht.

DirkJan Vos

Dichtsels - DirkJan Vos - De Jongenskamer

+

Juliette Greco overleden. Michelle van The Beatles is geschreven door Paul McCartney en het was op haar geïnspireerd. John Lennon vond haar de mooiste vrouw.

TUSSENBALANS

[ Ik heb dit lange epistel vanmiddag en vanavond in een keer achter elkaar opgeschreven, een paar keer doorgelezen, gecorrigeerd en toen was het klaar. Ik ben ook geen schrijver, maar een tiepelaar. Het was goed. ]

__

Tweets

+

Retweet door Nooit Meer Slapen @vpronms met commentaar:
Dit is allemaal waar! 00:00 op @nporadio1

@djwvos DirkJan Vos
Straks spreekt Pieter van der Wielen in Nooit meer slapen @vpronms met André Klukhuhn (Amsterdam 1940) die een filosofisch essay schreef over bewustzijn en het verbond tussen wetenschap, kunst, filosofie en mystiek. Interessant voor mij! Ik ken hem als regelmatige radiogast in Ischa op zondag.

+

Het interview met André Klukhuhn zette me aan het denken en nu, zondagmiddag, op de laatste dag vam de zomer, maak ik een Tussenbalans op, voor mezelf en voor wie dit wil lezen. En voor in een verre toekomst. Wie weet.

"André Klukhuhn is scheikundige, filosoof en schrijver. Van 1973 tot 2005 was hij als medewerker en later als directeur verbonden aan het Studium Generale van de Universiteit Utrecht. In 2003 verscheen zijn monumentale boek De algehele geschiedenis van het denken. Daarna volgden o.a. de autobiografische roman De trip naar het morgenland (2014) en het filosofisch essay Berichten uit het feniksnest (2018). Met De vreemde lus schreef hij opnieuw een filosofisch essay, ditmaal gaat het over bewustzijn en het verbond tussen wetenschap, kunst, filosofie en mystiek. Pieter van der Wielen spreekt met André Klukhuhn."

Website Nooit meer slapen

+

Nadat ik het gesprek had gehoord, wist ik aanvankelijk niet goed wat ik met de ideeën van Klukhuhn aan moest, maar later bedacht ik me dat ik me toch sterker met hem verwant voel dan ik eerst dacht en dat mijn reserve vooral kwam doordat ik zelf nooit eerder echt heb nagedacht over mijn recente verandering van levensovertuiging en ik inmiddels ook een mysticus ben geworden. Met het overdenken van mijn situatie ben ik niet heel veel bezig geweest zoals André, die het als een goddelijke opdracht voelt om iedere dag over zijn ideeën te moeten schrijven en die uit te dragen, zoals in zijn boeken. Ik heb dat niet, ik heb weinig behoefte om over mijn situatie te filosoferen en die onder de aandacht te brengen, tenminste, dat dacht ik, want misschien voer ik onbewust ook een opdracht uit door het schrijven en publiceren van mijn stukjes op deze site, op mijn Jongenskaner, allemaal kleine puzzelstukjes, maar waarvan ik niet weet welke puzzel ik ermee leg. Het maakt me ook niet heel veel uit, ik wil wel gelezen worden, maar het gaat me vooral om het puzzelen zelf, om het genoegen van het bedenken en schrijven van al die korte stukjes, invalletjes en tweets. Ook al geloof ik nu in een doel van onze, mijn existentie, ik richt me nog steeds vooral op de reis.

De filosofie van Klukhuhn komt er in het kort op neer dat de mens en de werkelijkheid steeds uit twee delen bestaan, zo kan de mens denken met zijn fysieke hersens, maar ook voelen vanuit een onbekende, onstoffelijke kracht. Hersens vertegenwoordigen het objectieve, wetenschappelijke en rationele denken en ons gevoelsleven het intuïtieve en mystieke. En overal waar hij een dichotomie ontdekt wil hij die samenbrengen en met elkaar verenigen. Hij wijst de wetenschap niet af, hij wil - net als ik - juist alles weten over alles, maar dan wel vanuit eem mens-zijn dat niet alleen aangedreven wordt door kleine, gedetermineerde stroomsprikkels in je hersens die je leven willoos sturen, maar je ook existeert met gevoel en intuïtie, net creativiteit, met het kummem maken van kunst en het beleven daarvan en we hebben emoties die niet wetenschappelijk verklaarbaar zijn.

En net als ik noemt hij nooit ergens God, of een bepaalde religie waar hij in gelooft, maar ziet hij het metafysische van zijn bestaan vooral praktisch door een onbekende gedrevenheid die hem iedere dag aanzet om te lezen en te schrijven, als levensvervulling en opdracht. Dat is zijn mens-zijn dat zich zowel bekommert om de grote problemen in de wereld, als tegelijk ook om de kleine wereld met zijn vrienden in de kroeg (hij was onder meer bevriend met Theo van Gogh en Joost Zwagerman). Ook hier wil hij tegenpolen samensmelten. Ik heb ervoor gekozen om de grote wereld meer op afstand te houden, ook een keuze.

Mensen onderscheiden zich van computers doordat wij wel kunnen reflecteren op onszelf en een computer nooit. Je leeft en tegelijk kijk je naar je eigen leven, maakt keuzea en leef je weer verder, bewustzijn en leven zijn nauw met elkaar verbonden, we hebben een uniek kosmisch bewustzijn waarmee we ons ook van dieren onderscheiden. En zo heb je, volgens Kkukhuhn, als mens ook een ethisch gevoel en een geweten waarmee we de wereld steeds beter kunnen, steeds beter /moeten/ maken. Dat denk ik ook en de huidige coronacrisis krijgt daardoor eveneens betekenis omdat we nu keuzes moeten maken voor een betere toekomst, net als voor de klimaatveranderingen, veroorzaakt door menselijk gedrag, catastrofale veranderingen voor leven op aarde en die we kunnen en moeten keren; we zullen ons gedrag moeten veranderen. Voor de natuur en de wetenschap maakt het allemaal niets uit wat we doen of nalaten, maar voor ons mensen en onze toekomst wel, aldus Klukhuhn en ik ben het met hem eens.

En zo probeert hij ook wetenschap met kunst te verbinden en de ratio met het gevoel. Ik heb dat ook altijd sterk gevoeld, ook voordat ik mysticus werd en ik daarvoor ook probeerde om in de dingen die ik maakte ook het menselijke te verbinden met de kennis die er bestaat en dat om te zetten in creatieve uitingen - zelf noem ik het geen kunst dat ik maak en maakte - en van wat ik maak ben ik zelf ook als persoon met mijn ideeën en verleden nadrukkelijk een wezenlijk onderdeel. Dat heb ik heel sterk, nog steeds en dat blijkt ook uit de reacties die ik schrijf op onder meer Neerlandistiek en op de conceptuele acties die ik vroeger heb gemaakt op usenet, op een aantal nieuwsgroepen op internet. Zo draag ik bij met meningen en kennis, maar wel met wie ik ben, DirkJan Vos, ik ben onderdeel van wat ik doe en wat ik maak. Dat moet ik zo doen, ik kan niet anders.

Klukhuhn had het verder niet over toeval of over eventueel predestinatie of andere metafysische oorzaken van ons bestaan, voor wat we doen, waar we vandaan komen en waar we heengaan. In het verleden heeft hij lang geestverruimende middelen als LSD gebruikt en heeft daardoor een paar jaar in een angstpsychose gezeten. Toen heeft hij een keer ervaren hoe het Paradijs is, een hele intense en realistische ervaring. Of het Paradijs na dit leven ook echt bestaat en hij daar na zijn dood heen gaat, weet hij niet, ik evenmin, maar hij is er in ieder geval al eens geweest, dat staat voor hem vast. Ik heb zo'n ervaring nooit meegemaakt. Wel heb ik net als hij momenten gekend, als kind en ook later, dat je 's avonds naar de donkere sterrenhemel keek en er een rilling van mysterie doo je heenging van alle gedachten bij het zien van het schier onbevattelijke van het universum en de daaraan verbonden existententiële vragen, Waar kom ik vandaan en waar ga ik naar toe? Ik weet nu zeker dat toeval niet bestaat en dat er een bedoeling is, maar ik ben geen ziener of profeet en voel me door mijn paradigmawisseling en schrijverijen ook absoluut geen uitverkorene. Ik ben wie ik ben en wie ik nu ben geworden.

__

In de herfst van 2005, 15 jaar gelden, ging ik van de ene op de andere dag knock-out. Ik ging gezond naar bed en werd met een soort van braindamage de volgende ochtend wakker. Wat, hoe, waardoor, waarom, ik weet het niet, ook de doktoren miet, maar zonder met verder te laten medicaliseren ben ik daarna heel moeizaam verder gegaan en is dat de reden dat ik nu al weer een aantal jaren sterk aan huis ben gebonden, het gaat iets beter, maar ook niet meer dan dat en ben ik min of meer veroordeeld tot mijn pc, het luisteren naar radio en muziek - niets mooier en troostrijker dan muziek - en tot het schrijven. Meer wil en kan ik er niet over zeggen. Het is.

+

En dan in 2016, vanuit het niets stop ik van de ene op de andere dag als verstokte roker, als overtuigde nicotinist, met mijn sjekkies en besluit direct - puur intuïtief en instinctief - ook te stoppen met vlees en vis eten. Nadat ik mijn laatste sjekkie uitmaakte in mijn asbak heb ik nooit meer enige behoefte aan tabak gehad en ook mijn vegetarisme was een makkelijke overstap en ik heb daarna nooit meer iets van vlees of vis gegeten, ook niet een keertje wat 'stiekem' tussendoor. Ik vond het wonderlijk allemaal en dat wonder werd nog groter toen ik als behoorlijke, dagelijkse, stevige bierdrinker het jaar daarna op de verjaardag van mijn zoon mijn laatste halve liter bier uit blik opdronk. Daarna nooit meer enige goesting gehad en ik had nul afkickverschijnselen. Ik vond en vind het een wonder en sindsdien ben ik in een enorme, nog steeds voortdurende toevalsbubbel terechtgekomen. Een reeks aan structurele en incidentele coïncidenties die al snel bij mij mijn wezenlijk paradigma 360 graden deed draaien: IK GELOOF NIET MEER IN TOEVAL. Daar sta je dan, want wat is het dan allemaal wel? Is alles voorbeschikt, bestaat er een schepper, een kracht die alles stuurt, heeft alles een bedoeling? Ik weet het niet en heb er niet veel over nagedacht omdat ik de antwoorden gewoon niet weet en denk ik ook niet zal vinden, maar ik was inmiddels er stellig van overtuigd dat alles met alles samenhangt en ook mijn hele leven tot dan toe in een ander daglicht kwam te staan. Schreef ik in 2010 nog dat mijn hele leven en verleden bepaald was door toeval, na mijn kantelmoment denk ik het tegenovergestelde. Ook alle stukken op mijn Jongenskamer kregen achteraf een samenhangende bedoeling en betekenis. En het enige dat ik sindsdien zeker weet, is dat je het leven klein moet houden, consequenties aan je mens-zijn, aan je gedrag en handelen moet verbinden, door bijvoorbeeld geen vlees te eten, en dat je als mens je vooral moet richten op je eigen kleine omgeving, je familie, vrienden, op je kinderen. Meer niet en wees een goed mens.

+

Nadat ik stopte met roken en drinken bem ik dus in een welhaast krankzinnige toevalsbubbel terechgekomen, over een aantal opmerkelijke coincidenties van vroeger en nu heb ik hier geschreven, ook op Neerlandistiek bijvoorbeeld, maar dat was het topje van de ijsberg. Terzijde: Nog wel interessant om te noemen is dat ik ergens op deze pagina een paar stukjes heb gewijd aan een paar heel bijzondere eigenschappen van de taal die ik had ontdekt, van de Nederlandse taal, echt heel gek, maar ik laat het rusten. Maar dat bijvoorbeeld dood in het Nederlands een palindroom is, vind ik ook bijzonder en geen toeval. Maar er is meer. Misschen nog eens een andere keer hierover. Einde terzijde. Er is dus veel meer aan wonderbaarlijke toevalligheden in mijn leven en bovendien zijn er de structurele. dagelijkse, steeds terugkerende toevalligheden die er sinds een paar jaar voortdurend zijn - Groundhog day - maar waar ik niet over wil schrijven. Mensen zouden me niet geloven, of me nu echt definitief. compleet voor gek verklaren, maar ik ben niet gek, de wereld is gek geworden! Maar het is ook niet echt relevant en interessant om alles op te schrijven. Ik ben er inmiddels aan gewend en trek me er niet te veel van aan, ik verbaas me nog wel over al die soms krankzinnige toevalligheden, maar het gebeurt, het overkomt me en ik sta erbij en kijk er naar. Het is.

+

Ondanks de zekerheid die ik voel dat niets toevallig is ben ik geheel onzeker of er wel iets na de dood is, geen idee, denk er ook niet over na. Wat ik doe is om net als vroeger het toevallige in een verband te zetten, creatief te maken, toevalligheden opmerken en met elkaar laten resoneren om er emoties mee op te roepen. Als er een opdracht is of al was in mijn leven, dan is dat mijn missie. Zo schreef ik onlangs, spontaan, opborrelend uit het niets: Ik kijk, ik luister, ik voel, ik schrijf. Dat is het motto van mijn huidige bestaan, maar als ik helemaal gezond en mobiel was geweest dan was ik anders geëindigd: Ik kijk, ik luister, ik voel, ik schrijf, ik leef! Maar dat laatste laat ik weg, dat zou mijn leven vertekenen en dat gebeurt al genoeg door al die verbale vormen van communicatie en miscommunicatie vanachter mijn toetsenbord. Het is behelpen, het beste ervan maken, maar echt 'leven', dat doen de anderen.

+

En tot aan mijn keerpunt was ik altijd al zwaar gefascineerd door toeval, maar toen was ik juist een intrinsieke, overtuigde atheïst en kon ik niet anders denken dat schijnbaar toevallige gebeurtenissen nooit een bedoeling of samenhang hadden, toeval was toeval. Mensen hebben de neiging om betekenissen te hechten aan losse gebeurtenissen die met elkaar verbonden lijken, om zo het onverklaarbare verklaarbaar te maken, door (bij)geloof en metafysica. maar dat vond ik vroeger allemaal klinkklare onzin, toeval was toeval. En mijn fascinatie ging zover dat ik juist in de dingen die ik maakte - en nog steeds maak - het toeval een grote rol liet spelen en mijn stelling was dat als je het toevallige onderkent en herkent - je moet het ook zien en opmerken - je dat creatief kan maken in het weven van een web van schijnbare verbanden en betekenissen, toeval als motor van creativiteit en het opwekken van emoties. Een creatief spel, een spel om te spelen en om te ondergaan, maar zonder doel. Het meest duidelijk komt dat allemaal tezamen in mijn docu-drama De Steen dat ik in 1995 maakte, dit jaar 25 jaar geleden. Het gaat over een toevallige zoektocht van een zoekende kunstenaar door Den Haag en dan alles bedacht, niets is echt toevallig. maar natuurlijk bedacht door de goddelijke schrijver en het ging ook over toeval zelf en over allerlei suggestieve en resonerende elementen en symbolen die ik in het script had verwerkt. Met betekenissen op alle (meta) niveaus. Bijzonder toen om te verzinnen en ook echt te kunnen maken en nu vind ik dat helemaal bijzonder achteraf, tegen het licht dat ik nu niet meer in toeval geloof. Maar voor mijn creativiteit van nu maakt het niet veel uit, ik blijf nog steeds de heerser van mijn eigen al dan niet toevallige creaties, van mijn eigen kleine universun, ik ben de kleine god van al mijn gedachten en schrijfsels. En ik weet niet waar het allemaal vandaan komt. Ik denk er niet te veel over na. Het is.

+

Ook ben ik altijd gepreoccupeerd geweest met het vermengen van het persoonlijke met alles waar ik mee bezig ben en waar ik over schrijf. Dat zit ook in De Steen waar ik maker ben, maar ook de hoofdrol speel en al daarvoor ben ik daar mee bezig geweest en nu nog steeds experimenteer ik daarmee op internet. op mijn website, met reacties onder blogs en in tweets. Alles hangt met alles samen en ik betrek alles zoveel mogelijk op mijzelf, vooral ook om dat creatief te maken en juist ook weer een verbinding te maken met anderen, maar ik doe het ook om mezelf als vrijwel anonieme nobody tot inzet te maken en dat misschien daarddor een meer bijzondere en blijvende waarde en betekenis krijgt. Een uitvloeisel daarvan was dat ik tien jaar geleden mijn bio-story heb geschreven over mijn actieve Haagse jaren in de jaren 80 en van begin jaren 90. Ik heb dat in 100 dagen geschreven met als titel A swinging safari. Ik dacht toen al dat dit soort ego-documenten populair zouden worden en dat is ook gebeurd. Ik heb ook wel andere mensen enthousiast proberen te maken om hun bio-story op te schrijven en al dan niet online te zetten en dat is me bij twee internetvrienden gelukt. Voormalig Volkskrantjournalist Martin Rep heeft zijn hele jeugd in Zaandam in de jaren vijftig en zestig tot aan zijn huwelijk opgeschreven en in een boek gepubliceerd (en nu staat veel ook op zijn website) en Delftenaar Jaap Schoonhoven (zoon van kunstenaar Jan Schoonhoven) die vroeger gitarist was, onder andere bij Wally Tax, heb ik uiteindelijk weten over te halen om zijn hele muzikale verleden in een relaas op te tekenen. En zijdelings heb ik vriend Johan Hoekstra ook wel weten te inspireren voor zijn (reis)verhalen op zijn website. Johan heeft mij onder andere heel fijn geholpen met het monteren van mijn videomateriaal dat op YouTube staat, vooral heel content met zijn montage van de geboorteclip van Aaf. Bedankt Johan!

+

Ik had tot kort geleden geen enkele behoefte of aandrang om anderen te overtuigen van mijn nieuwe inzichten, ik probeer ook niemand te bewegen om te stoppen met roken, of geen alcohol te drinken of vegetariër of veganist te worden, maar soms in tweets wil ik daar toch wel wat aanmoedigingen over geven.

Nu luister ik al een paar jaar naar het radioprogramma The future of rock-'n-roll op 40UP Radio gemaakt door Bram van Splunteren (Zaandam 1952), voormalige muziekjournalist van Oor, deejay bij de KRO-radio en filmmaker bij de VPRO. Ik kende hem verder nauwelijks maar door zijn radioprogramma heb ik hem aardig leren kennen, want door alles heen vertelt hij veel over zichzelf en zijn verleden. Diverse relaties gehad, volwassen kinderen, maar ook nog een zoon van een jaar of 8, maar met wie hij niet woont, want geen relatie meer met zijn moeder.

Een tijdje geleden begon Bram op het eind van zijn show ruim aandacht te besteden aan een droomproject waar hij aan was begonnen, hij wilde een grote bioscoop-speelfilm gaan maken en het uitgangspunt voor zijn verhaal was autobiografisch en wilde hij de balans opmaken van zijn leven en vooral ook afrekenen met zijn egoïstische verleden. En dat verwerkt in een script met actie en meer. Hij vertelde steeds over hoe het met het script ging en op mijn aanwijzing heeft hij een keer het hele begin van zijn script voorgedragen. Maar hij was pas net begonnen, het was een project in wording en hij had geen idee waar het verhaal verder naar toe zou gaan en zou eindigen, nou ja, hij had wel wat ideeën, maar die konden allemnaal nog veranderen. Een heel losse aanpak en hij werd bijgestaan door zijn goede vriend Hans. Die keek iedere keer overal naar en gaf hem behalve bemoedigingen ook adviezen over kleine details. Bram was daar heel blij mee.

Ik had nooit eerder contact met Bram gehad, maar vanwege het filmscript, waar ik lang geleden ook mee bezig ben geweest, had ik hem een tweetje gestuurd. Hij vroeg of ik ook naar zijn vorderingen wilde kijken, maar ik schreef dat ik dat wel wilde, maar pas als de eerste versie helemaal klaar was.

So far so good en Bram gaat verder met het project ook op de radio, maar dan bericht hij dat zijn goede vriend en adviseur Hans onverwachts is overleden. En nadat Bram daar kort wat over had gezegd, wist ik om wie het ging, omdat ik over zijn dood in de media had gelezen. Hans was Hans Scheepmaker, filmregisseur, Hagenaar en was in de tuin van zijn huis met zijn gezicht in een wespennest gevallen en door een aanval van de wespen door hun giftige steken overleden. Wat een krankzinnig einde!

En toen Bram daar over vertelde, kreeg ik gelijk de aandrang om Bram te mailen en hem te schrijven dat de dood van Hans geen toeval was en dat hij daar betekenis aan moest geven en consequenties aan moest verbinden. Ik kon een lange opsomming geven van connecties tussen Hans en mij die ik had opgemerkt, achteraf opgemerkt uit Bram zijn verhalen over hem, uit het nieuwsbericht over zijn dood en na het lezen van zijn Wikipedia-pagina, en ontwaarde - vond ik - een verbluffende mer à boire aan toevallige linkjes met Hans, zonder dat ik hem voorheen kende, laat staan ooit had ontmoet, wel bleek nu dat ik hem wel eens moet hebben gezien en al die verbanden tussen Hans en mij waren sterke aanwijzingen dat het voor Bram ook - juist voor Bram - allemaal betekenis moest hebben. Ik had ook een idee in welke richting Bram die moest zoeken, maar dat schreef ik niet direct. Ik wilde eerst afwachten hoe hij zou reageren nadat ik hem hierover met dit alles had geconfronteerd in de mail ik stuurde.

Bram antwoordde luchtig en vond het allemaal - met respect - onzin wat ik schreef, hij zag er niets in. Na nog een paar mails bleef ik steken in onbegrip en wilde de mailwisseling (voorgoed) beëindigen, maar schreef nog wel dat de reden was dat ik zijn script pas later wilde lezen, omdat ik het script tot nu toe gewoon heel mager en eigenlijk slecht vond. Maar het ging niet om mij, maar over het verlies van zijn goede vriend Hans en Bram zijn project over zijn toch weer egotisctische droom om een grootse film over zichzelf, over zijn grote ego te maken en nu was zijn grote vriend Hans dood. Dat was geen toeval. Daar wees ik hem nogmaals op en adviseerde om zijn leven klein en beperkt te houden, geniet van je kinderen, van je jongste zoon. Wees een goed mens. Einde mails, einde contact. Een week later verscheen er in de rubriek 'Van wieg tot graf' op ad.nl nog een hele uitgebreide necrologie van Hans en heb ik Bram de url gestuurd. Het was alleen maar een bevestiging van mijn overtuiging dat ik hem moest schrijven wat ik had geschreven. In zijn radioshow heeft hij vooralsnog geen aandacht meer aan zijn script besteed.

Dat was de eerste en tot nu toe enige keer dat ik door mijn nieuwe blik op de wereld wilde ingrijpen, maar tevergeefs. Wel denk ik dat ik ongeveer hetzelfde heb met hoe ik tegen Theodor Holman aankijk, die zou ik ook wel wakker willen schudden. Ik heb hem lang geleden meerdere malen gesproken aan de toog van café De Klepel in de Jordaan, sympathieke man, gezellige kroegpraat en ik las toen nog wel met plezier zijn column in Het Parool, maar na de dood van zijn vriend Theo van Gogh werd hij in mijn ogen een verbitterde, bittere, rechtse, vervelende oude man. Ik kijk af en toe op zijn tijdlijn op Twitter en stuur ik hem heel soms een tweetje, zoals gisteravond mijn tweet over mijn stukje over Friesland. En dat heeft hij dan geretweet. Dank daarvoor, maar Theodor, breek met al dat verdriet, met de frustraties, de ironie, met al die domme, doffe ellende van links en rechts in de (wereld)politiek en reken eens en vooral af met je zuurheid en net als ik tegen Bram zei, zou ik ook tegen Theodor willen zeggen, Geniet van het leven, van Amsterdam, van je boeken van het schrijven en vooral van je kleinkinderen, maar laat die grote, boze, vervelende wereld veder met rust. Dan word je eem veel gelukkiger mens en een betere schrijver, daar ben ik van overtuigd.

+

Enfin. Nu zou je zeggen als je mijn schrijfsels kent en volgt, dat ik zo'n boodschap ook voor iemand als Marc van Oostendorp zou hebben, een taalkundige die veel schrijft en voor wie ik veel bewondering heb. Maar voor hem heb ik geen boodschap omdat ik denk dat hij behalve een bijzondere denker en schrijver is, ook voor mij een opvallend en zeldzaam goed mens moet zijn, rechtschapen, eerlijk en strijdbaar, iemand die geen adviezen en orakels nodig heeft, maar alleen maar een voorbeeld zou moeten zijn, niet alleen voor mij, maar voor iedereen. Dat geldt ook wel voor mij voor muziekkenner Leo Blokhuis, die onlangs heel curieus weer mijn pad kruiste en waar ik over geschreven heb. Leo Blokhuis die ik al tientallen jaren eveneens net bewondering volg en ook hij is een goed mens. En hij is niet meer van de kerk, maar wel een mysticus. Dat schept nu een extra band. Als derde nobele geest en edele kunstenaar zou ik saxofonist Benjamin Herman willen noemen.

-

Nu ken ik al wat jaren Fred Siebelink als sidekick en boezemvriend van deejay Rob Stenders van de vrijdagavond op Radio 2. Sympathieke vent en Utrechtenees die van zijn sjekkies en zijn bier houdt, ik herkende mij altijd sterk daarin in hem. Maar eerder dit jaar kreeg hij hartklachten, ziekenhuis, stents erin, revalidatie en ... en tot mijn en zijn grote verbazing zonder problemen toch gestopt met roken en drinken. Ik appte al wel eerder naar Stenders en Fred op vrijdagavond en onlangs twitterde ik naar hem:

@FredSiebelink Hai Fred. Ik heb altijd gewild om met een sjekkie in mijn rechterhand en een halve liter bier in mijn linker, dood te gaan. Maar dat gaat niet gebeuren, want ik stopte enkele jaren geleden en zonder afkickverschijnselen en nooit meer goesting, net als jij nu, het is een WONDER!

__

Als er een betekenis aan mijn leven valt te geven, dan is dat wat ik nu op dit moment doe, het opschrijven, het snel neertiepelen van deze Tussenbalans, het laatste evenement tot nu toe na een lange, lange reeks van zestig jaar kleine en grote gebeurtenissen die in mijn leven plaastvonden, aanvankelijk allemaal ogenschijnlijk toevallige en zinloze gebeurenissen, maar nu ik er op dit moment op reflecteer dan is dat al de zin geweest van die hele keten van oorzaak en gevolg, ontstaan in het verleden - eigenlijk begonnen bij de bigbang - en door het verstrijken van de tijd is mijn existentie nu aanbeland in het heden, in het hier en nu. Ik schrijf nu voor even op de top vam de tijd, op het hoogste punt van mijn bewustzijn, maar zo dadelijk zet ik mijn pc uit, de muziek af, doof de lichten en ga ik rustig slapen. Morgen weer een dag.

__

Zaterdagavond 3 augustus 2001 zit ik hier thuis in Amsterdam-Oost en gaat de telefoon. Elle, vanuit Zweden, daar is ze met de kinderen bij haar vader, zondag zou ze weer naar Amsterdam terugreizen. Een korte, indringende mededeling: Margit is dood, vanochtend verongelukt op de fiets op De Dam, overreden door een vrachtwagen! Geen stilte van mijn kant, maar een ijselijke kreet.

Ik was bij haar begrafenis en zat in een van de volgauto's met Elle die Margit al kende toen ze nog een baby was doordat haar ouders goede vrienden waren met die van Margit en zo heb ik haar later ook leren kennen. En toen ineens kwam aan het tot dan toe altijd vrolijke leven abrupt een einde, aan dat van Margit, 27 jaar was ze, maar ook de onbezorgde levens van ons allemaal, vooral natuurlijk aan die van haar ouders en broer die met een groot gemis en intens verdriet verder moesten.

Ik had tot dat moment en ook niet daarna, een droeviger gebeurtenis meegemaak5 dan haar tragische dood. Er zijn een aantal vrienden van vroeger overleden, mijn vader is een paar jaar geleden vredig gestorven - mijn moeder leeft nog - maar dat was allemaal minder indringend dan het fatale ongeluk van Margit. Ik heb er nog vaak aan moeten denken. Haar moeder, de dichteres Anna Enquist, heeft nog veel over haar geschreven in gedichten en in romans en daardoor werd het verdriet misschien wat minder, wat dragelijker, maar het verdween nooit en is nog steeds permanent bij haar aanwezig.

En nu na de ommekeer in mijn denken en leven, ben ik ergens hoopvol geworden over de afloop van onze existentie hier, ik weet niet hoe of wat, maar Margit is denk ik niet voorgoed verdwenen en opgelost in de kosmos. En ze heeft al blijvende betekenis gekregen doordat door haar noodlottige ongeluk de dodehoekspiegel in vrachtwagens verplicht werd gesteld, met dank aan Martin Bril die daar uit naam van haar familie veel over in de Volkskrant heeft geschreven. Margit is ook vereeuwigd in het literaire werk van haar noeder en op de Dam bevindt zich op de dramatische plek van het onheil een kleine gedenksteen. Laat het allemaal een troost zijn voor Christa en Bengt en voor haar broer Wouter. maar in plaats van nu nog te treuren, probeer ik er zelf nu juist positieve kracht aan te ontlenen, geen onnodig lijden en verdret meer, maar positieve energie eruit halen voor de tijd die er hier nog over is. Wat daarna komt zien we dan wel, later, maar er is hoop.

Nu vandaag heb ik mijn Tussenbalans opgemaakt, die is nu klaar en af. Ik ben nu 60, maar de cirkel is nog niet rond en ga ik morgen verder, weer vrolijk verder like a rolling stone.

DirkJan
Amsterdam - Zondag 20 september 2020

__

+

__

BONO (U2)

STUCK IN A MOMENT YOU CAN'T GET OUT OF

I'm not afraid
Of anything in this world
There's nothing you can throw at me
That I haven't already heard
I'm just trying to find
A decent melody
A song that I can sing
In my own company

I never thought you were a fool
But darling, look at you. Ooh.
You gotta stand up straight, carry your own weight
'Cause tears are going nowhere baby

You've got to get yourself together
You've got stuck in a moment
And now you can't get out of it
Don't say that later will be better
Now you're stuck in a moment
And you can't get out of it

I will not forsake
The colors that you bring
The nights you filled with fireworks
They left you with nothing
I am still enchanted
By the light you brought to me
I listen through your ears
Through your eyes I can see

You are such a fool
To worry like you do. Oh
I know it's tough
And you can never get enough
Of what you don't really need now
My, oh my

You've got to get yourself together You've got stuck in a moment
And you can't get out of it
Oh love, look at you now
You've got yourself stuck in a moment
And you can't get out of it
Oh lord look at you now
You've got yourself stuck in a moment
And you cant get out of it

I was unconscious, half asleep
The water is warm 'til you discover how deep
I wasn't jumping, for me it was a fall
It's a long way down to nothing at all

You've got to get yourself together
You've got stuck in a moment
And you can't get out of it
Don't say that later will be better
Now you're stuck in a moment
And you can't get out of it

And if the night runs over
And if the day won't last
And if your way should falter
Along this stony pass

It's just a moment
This time will pass

Stuck in a moment You can't get out of - U2 - Lyrics-clip - YouTube

__

Margit vijf jaar overleden - Blog Malpertuis 2006 (onderaan) - Met foto - De Jongenskamer

__

De horrelvoet van André Klukhuhn - Hanne Obbink - De Groene Amsterdammer - www.groene.nl

Nooit meer slapen - André Klukhuhn - 18 september 2020 - Terugluisteren - npo.radio1.nl

__

Van wieg tot graf - Leven van regisseur Hans Scheepmaker eindigde in een scène die Hitchcock had kunnen schrijven - ad.nl/den-haag

Hans Scheepmaker - Wikipedia - wikipedia.org

Bram van Splunteren - Wikipedia - wikipedia.org

__

Bio Story - A Swinging Safari - Mijn Haagse jaren 1984/1994 - De Jongenskamer

Schrijf je eigen bio-story - De Jongenskamer

De Steen - Docu-drama - Johan de Witt - 1995 - De Jongenskamer / YouTube

+

De EgoKok (1998) - nl.culinair - De Jongenskamer

Baby Love (Lek. Was: het is een meisje) - nl.kunst.film - April 2000 - DirkJan Vos - De Jongenskamer

XiniX - Internetsoap 1998 - nl.misc & soc.cultural.netherlands - De Jongenskamer

__

Bij mijn dood - Gedicht DirkJan Vos - De Jongenskamer

__

Jerusalema - Kgaogelo Moagi (artiestennaam: Master KGhttps) - Medewerkers Catharina ziekenhuis Eindhoven - YouTube

Ken jij de Jerusalema Challenge al? Dansen op gospel biedt lol en troost in pandemie - ad.nl

__

Beautiful day - U2 - YouTube

[...]

It's a beautiful day
Don't let it get away
Beautiful day

Touch me
Take me to that other place
Reach me
I know I'm not a hopeless case

It's a beautiful day
Don't let it get away
Beautiful day

[...]

BONO
(Paul David Hewson)

+

Clip rond de geboorte van Aaf, met Mees - 2000 - Close to You - Trijntje Oosterhuis - YouTube

"M'n kinderen zijn m'n allesje."

+

__

PS.

Vandaag is de laatste dag van de zomer en morgen op de eerste dag van de herfts is het de dag van de vrede.

MAKE LOVE NOT WAR!

"All we are saying is give peace a chance."

John & Yoko

+

Give peace a chance - The Plastic Ono Band - YouTube

++

Like a rolling stone - Bob Dylan - YouTube

+++

Gijzeling Franse ambassade - Den Haag 1974

Appje aan: Radio 5, De MAX!, Manuëla Kemp & HenkJan Smits
Onderwerp: Suggestie voor een bel-item

Hai Maan, HJ (en Nils),

Suggestie voor een bel-item. Er is tot 25 september een voorstelling in het Haagse Paard over de geruchtmakende gijzeling in 1974 door het Japanse Rode Leger in de Franse ambassade aan het Voorhout in Den Haag. Remember? Met de aftocht met piloot en held Pim Sierks. met die snor. Ik ga het niet uitleggen, (staat wel ergens op mijn site) maar ik heb zowel het begin als het einde van de gijzeling van dichtbij meegemaakt, ik was toen 14, vandaar nu deze tip, maar ook omdat in de voorstelling Rock Your baby van George McCrae wordt gedraaid, dat plaatje stond in september 74 tijdens de gijzeling op nummer 1. Maar ik denk dat er toen wel aangepaste programmering was op de radio. Hoe dan ook, ook een muziekingang en een leuk, nostalgisch en nog zomers nummer om na het item dan te draaien. En nog over George McCrae, hij is sinds 1989 getrouwd met de Nederlandse Yvonne Bergsma en woont hij afwisselend op Aruba en in Munstergeleen in Limburg.

Beklemmende gijzeling in Franse ambassade opnieuw beleefd in Het Paard - ad.nl

Bye,

DJ

__

Van mijn website.

I: Gijzeling.

Op vrijdag 13 september 1974 vond er in Den Haag een gijzeling plaats van de Franse ambassade aan het Korte Voorhout door terroristen van het Rode Japanse Leger. Het was de eerste gijzeling in Nederland. Die avond zat ik met de toneel-schouwburgclub van mijn middelbare school - ik was veertien jaar - in de Koninklijke Schouwburg die pal tegenover de Franse ambassade staat.

Al in de pauze werd er op het toneel melding gemaakt wat er aan de hand was en werd verteld dat we na afloop nog moesten wachten en via een achteruitgang de schouwburg zouden verlaten. Uiteindelijk verlieten we de schouwburg via het kleine straatje naast de schouwburg. Maar toch kwamen we toen uit aan de voorkant tegenover de Franse ambassade en werden we verder weggeleid. Ik kon zo naar de verlichte ramen kijken, hoog in het gebouw en naast de schouwburg zag iedereen sluipschutters liggen in het ministerie van Financiën dat toen nog in aanbouw was. Het was donker, spannend en luguber.

Vier dagen later vond de ontknoping plaats van de gijzeling met een vrijgeleide naar het buitenland met een vliegtuig (de piloot was Pim Sierks). De terroristen en de gegijzelden met de Franse ambassadeur vertrokken met een bus naar Schiphol. Ik woonde toen vlak achter de route en ben met een vriend, Huib van Romburgh, op het laatste moment gaan kijken op de Benoordenhoutseweg. We lagen verscholen in de berm van de weg. Er reed een colonne voorbij met op het eind de grote bus. Alle ramen waren ingeslagen en ik zag duidelijk de loop van een geweer naar buiten steken en het gezicht van de Franse ambassadeur. Het is allemaal goed afgelopen.

Artikelen voor Haagspraak -#4 Drie herinneringen - De Jongenskamer

+

Rock Your baby - George McCrae - Top Pop - YouTube

Arthur Lava overleden

Gedicht - Arthur Lava - Toekomstmuziek

Arthur Lava, echte naam Howard Krol (1955-2020), heb ik – dacht ik – een keer zien optreden, voordragen met zo’n beetje alle Maximalen (Tom Lanoye is begonnen als Maximaal) op een avond in 1990 met deze dichters en met performances van de schildersgroep de Nieuwe Wilden (Peter Klashorst) in de grote zaal van het toen nog zo geheten Muziekcentrum Vredenburg in Utrecht. Het was een lange, maar best vrolijke avond.

Gisteren schreef Chrétien Breukers op zijn blog De Nieuwe Contrabas een aardig en persoonlijk in memoriam over de dichter Arthur Lava (Arthur naar Rimbaud) die als Howard Krol zijn loopbaan begon als socioloog, als Arthur Lava medeoprichter was van de Maximalen en onder zijn eigen naam eindigde als zelfstandig ondernemer in tekstschrijven.

Howard Krol - Arthur Lava overleden - Chrétien Breukers - De Nieuwe Contrabas - denieuwecontrabas.blog

__

‘Als er één kunstuiting bestaat die ons tegenwoordig als een geeuwend nijlpaard doet vastkoeken aan de oevers van de verveling, dan is het wel de poëzie. Dat komt doordat veel hedendaagse dichters zich hebben toegelegd op het figuurzagen van fletse stillevens, die geen enkele aantrekkingskracht bezitten.’

Arthur Lava – 1988

__

“In Het Parool omschreef Theodor Holman de verzen in Maximaal! als ‘een kuil met dikke plakken woordpoep’. Trouw sprak misprijzend over de ‘geschifte beeldspraak’ en in de Leeuwarder Courant was het coming man Michael Zeeman die de maximale poëzie omschreef als ‘een tobbe vol rotte vis’. Bij wijze van vergelding kreeg de recensent tijdens het bijwonen van een Maximalen-optreden een emmer met die inhoud over zich uitgestort. Dat statement haalde alle kranten. Toen Remco Campert zich in smalende bewoordingen uitliet over de club, greep Arthur Lava gelijk naar de pen: ‘Er komen nieuwe dichters/ En deze dichters Remco/ komen glaszetten/ in de dichtgemetselde onderonsjes/ op de ambassades van de poëzie Remco/ en wie weet/ laten ze een springlading achter/ op de stoep.’”

René Zwaap – De Groene Amsterdammer - 1996

__

Hoe langer je leeft
hoe korter het duurt

Jules Deelder

Fryslân heitelân, Fryslân boppe?

Frisisten aller landen verenigt u! - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

Maar Marc, je vindt dat de toon van het boek 'een troosteloos bureaucratisch pad schetst naar de ondergang'. Al die frisisten hebben kennelijk geen adequate antwoorden en oplossingen voor een voortbestaan van een uitgebreide wetenschappelijke studie Fries, ook niet voor het Fries in het algemeen. In een reactie stel je dat deze behoudende geleerden met een 'beter verhaal' moeten komen, vooral ook om de gewone Fries te overtuigen. De eerlijkheid gebiedt mij, ook als buitenstaander, dat ik geen oplossingen en antwoorden paraat heb en ik ben ook eerder berustend en gelaten, maar wat vind jij dat er dan moet gebeuren, hoe zie jij concreet hoe er dan wel actie moet komen om de frisistiek te redden en de Friese taal levend te houden?

[ En de foto op de omslag oogt inderdaad nogal troosteloos. Ik ben een periode veel in Friesland geweest en heel vriendelijke mensen, best aardige dorpjes en kleine steden, veel water en een paar prachtige waddeneilanden, maar ik vind dat Friesland nogal geïdealiseerd wordt, want veel van het vlakke landschap en ook de huizen en boerderijen zijn schraal, zelfs armoedig te noemen, op het troosteloze af. Maar een mooie taal. ]

+

(En ik was dol op de koeien in Fryslân, maar ja die spreken geen Fries.)

__

Om nog terug te komen op mijn persoonlijke voetnoten over Friesland. Het is al weer zo'n dertig jaar geleden dat ik Friesland (oppervlakkig) leerde kennen en het was me een groot genoegen, vooral alle keren dat ik er logeerde in een molenhuisje (zonder molen), midden in het weiland tussen de vriendelijke, grazige, maar o zo domme koeien, het huisje lag een stukje ten zuiden van Franeker, Frjentsjer.

En ik schreef al over het - ik generaliseer - wat schrale bebouwde landschap, maar zeker Friesland is meer dan dat, het heeft inderdaad een paar belangrijke dichters nagelaten (Obe Postma en Tjêbbe Hettinga) en ook de huidige Dichter des Vaderlands Tsead Bruinja is een Fries, geboren in Rinsumageest, maar wel een Fries in exil die de wijk naar Amsterdam heeft genomen en waar hij nog wel in het Fries dicht, maar kennelijk niet meer op zijn geboortegrond wil wonen. En dat kan ik me ergens wel goed voorstellen als ik denk aan al die Friese jongeren die vinden dan ze als de wiedeweerga zo snel mogelijk goed Nederlands moetrn leren om zo een economisch florisantere toekomst te hebben, een betere toekomst in hun eigen provincie, maar nog liever daarbuiten.

En als ik aan de cultuur van Friesland denk, dan kom ik niet verder dan het Princessehof en het Fries museum in Leeuwarden, evenementen als Oerol, de Sneekweek, Skûtsjesilen, de PC met kaatsen en natuurlijk de Elfstedentocht. Het geboortehuis van Simon Vestdijk in Harlingen, of dat van de schilder Alma Tadema in Dronryp, Grutte Pier, fierljeppen (polsstokverspringen), dumkes (koekjes), het Jopie Huisman museum in Workum, het huis waar Gerard Reve woonde in Greonterp en ik denk dat de grootste culturele parel van Friesland het schitterende planetarium van Eise Eisinga in Franeker is. Tja. En dan is er natuurlijk die mooie, eigen Friese taal, maar dat alles is geen reden dat ik zie gebeuren dat de Friezen nog eens de eigen republiek Fryslân gaan uitroepen. Ik vind wel dat er een plek moet zijn in Nederland waar de Friese taal- en letterkunde uitvoerig en breed en diep wordt bestudeerd en je het kan studeren. Wellicht is 't het beste om alles wat er nu is te concentreren op een plaats en dan denk ik - voor de hand liggend - aan de Rijksuniversiteit Groningen.

Franeker ken ik als Friese stad dan het beste, maar ik ben ook een paar keer naar Tzum gewandeld. Ik heb dat gedaan omdat het in de buurt van het molenhuisje ligt, maar - het zou me niet verbazen, dat weet ik niet meer zeker - ook door de intrigerende plaatsnaam die nieuwsgierig maakte. Het is tevens de naam van het literaire weblog Tzum (begonnen als Fries tijdschriftje) die de oprichter deze titel had gegeven vanwege de fraaie plaatsnaam. En zo is mijn persoonlijke, literaire cirkel weer rond. Tzum is een klein terpdorp, maar in mijn herinnering niet meer dan een gehucht. Er valt daar weinig wat te zoeken of te vinden, maar het Friese platteland heeft zeker zijn schoonheid, ook in Tzum.

O ja, Tzum heeft toch nog wel twee bijzonderheden om er eens heen te gaan, Tzum heeft de hoogste kerktoren van Friesland en je kan het geboortehuis opzoeken van weerman Piet Paulusma, dat dan weer wel.

Oant moarn!

__

Update: Fryslân boppe?

VRIJMIBO 2

Op de avond van Prinsjesdag eindigde ik na het noemen van nog enkele voorbeelden uit de Friese cultuur met:

"Nu jij weer."

Maar Peter, noch iemand anders reageerde verder. Ik achtte dit persoonlijke draadje van mij hiermee wel afgesloten.

Maar.

Maar gisteravond, de dag na Prinsjesdag, zit ik met een laatste kopjen koffie achter mijn pc, Sonny Rollins zachtjes uit de speakers, en kom ik op de site van RTL- Boulevard een berichtje tegen over een streekbezoek dat onze Koning en Koningin die dag aan Friesland hadden gebracht en er zat een filmpje bij. Normaal zou ik zoiets overslaan, maar nu was uiteraard mijn interesse gewekt en heb ik de korte reportage bekeken. Naast het filmpje stond onderstaande tekst:

+

HET KAN FRIEZEN EN HET KAN DOOIEN

Willem-Alexander en Máxima genieten van streekbezoek Friesland

De koning en koningin moesten vanmorgen weer eens ruzie maken om de badkamer, want ze gingen voor het eerst sinds lange tijd weer samen op pad! Het koningspaar bracht een streekbezoek aan Friesland waar ze onder andere een poging deden om de Friese taal onder de knie te krijgen!

17 september 2020 19:43

+

Die laatste zin over de Friese taal maakte natuurlijk helemaal nieuwsgierig. En het ging om een geheimgehouden bezoek, alleen de direct betrokkenen waar het Koningspaar langsging waren eerder op de hoogte gesteld, maar hadden wel een zwijgplicht. En opvallend natuurlijk dat de Koning al direct de dag na Prinsjesdag uitgerekend een bezoek aan Fryslân bracht, maar hij zal wellicht hebben gedacht, Friesland is weliswaar geen buitenland, maar toch een bijzonder rijksdeel binnen het Koninkrijk met een eigen taal, dus laat ik daar nu snel een bezoek aan brengen om de betrekkingen tussen de Oranjes en de Friese vlag met zijn zeven pompeblêden, goed aan te halen en te verstevigen. In toeval geloof ik sowieso niet meer.

Koningspaar geniet van streekbezoek Friesland - Video 5 min. - RTL Boulevard - www.rtlboulevard.nl

Ik heb gekeken en ik ga nu niemand aanbevelen om op de link te klikken om ook de reportage te bekijken, want dat hele bezoek viel me bitter tegen. Er is een wat onduidelijk onderdeel over de Friese taal en de twee hoogtepunten zijn het bezoek aan een kaasmakerij en aan de middelbare school van Doutzen Kroes. De middelbare school van Doutzen Kroes? Ja, dat leest u goed, het Drachtser Lyceum, maar Doutzen zelf was er niet bij. Op de school kregen de Koning en zijn eega nog een mondkapje overhandigd, met drie erbij voor de drie A-tjes, hun dochters, met opdruk 'mûlekapke', een echt Fries aandenken moeten ze daarhebben gedacht. Maar dus de middelbare school van Doutzen in Drachten waar ze haar havo-diploma haalde..

En toen dacht ik gelijk, Doutzen Kroes, Hoe kon ik dit wereldberoemde Friese fotomodel zijn vergeten bij mijn opsomming, het mooiste Friese paard van stal. Doutzen, geboren in 1985 in Giekerk (Gytsjerk, even boven Leeuwarden) en die nu in Amsterdam woont, roept als de 'gazing male' en Multatuliaan die ik ben, altijd warme gevoelens bij me op, maar ik moest ook direct denken aan de Friese Mata Hari, die eveneens wereldberoemd werd door haar schoonheid, maar dan als erotische danseres. Deze Friese proto-celebrity kwam op 7 augustus 1876 als Margaretha Geertruida (Griet) Zelle in Leeuwarden ter wereld en zou later als artieste de naam Mata Hari aannemen, wat Maleis voor ‘Oog van de dag’ betekent, ze had enige tijd in Nederlands Indië gewoond.

Voor haar geboortehuis, adres Kelders 33 en waar nu kapperszaak Knip-Inn - Hari Haarmode zit (Hari is een anagram van hair en ik had het Hair-Inn genoemd) en dat in 2013 bijna geheel door door een grote brand werd verwoest, staat een standbeeld van haar en wat ik tamelijk globaal gemodelleerd vind voor een vrouw die het van haar uiterlijk en lichaam moest hebben.

Twee foto's standbeeld Mata Hari in Leeuwarden - Mens & Dier in Steen & Brons - standbeelden.vanderkrogt.net

Ik heb een paar indirecte persoonlijke linkjes met haar, zo heeft ze een aantal periodes in haar leven zowel in Den Haag als Amsterdam verschillende keren gewoond. Haar laatste korte verblijf in Amsterdam was in het Victoria hotel, tegenover het Centraal Station, het hotel dat bekend werd door de rol die het speelt in de magistrale roman Publieke Werken van Thomas Rosenboom. Niet lang nadat ik deze roman had gelezen ben ik een keer - het kleine woonhuis uit de roman staat er ook nog tussen - ben ik op een namiddag het Victoria hotel binnengelopen. Voor de literaire en historische evocatie en nu weet ik dus dat het ook de plek was waar Mata Hari een tijd heeft gelogeerd. Dat schept toch een onzichtbare band, ook nu nog achteraf.

En dan denk ik aan de beauty van Doutzen en bekijk en vergelijk ik die nog eens met de foto's van Mata Hari.

Foto's Mata Hari - Historiek - historiek.net

Toch niet helemaal goed voor te stellen dat Mata Hari in haar tijd voor een van de mooiste vrouwen ter wereld doorging. Schoonheid moet dan tijd- of cultuurgebonden zijn, maar zeker ben ik daar niet van, want ondanks alle tegenwoordige, fluïde bewegingen rond genderidentiteiten, vind ik als mannetjesman dat vrouwen in de loop van mijn leven alleen maar mooier zijn geworden en ben ik daardoor niet bereid om ook maar een millimeter op te schuiven naar enige persoonlijke genderneutraliteit. Eens een man, altijd een man, sorry daarvoor. Maar nog even terug naar Mata Hari.

Als Mata Hari na haar verblijf in het Victoria hotel vertrekt naar Frankrijk raakt ze verwikkelt in allerlei dubieuze zaakjes rond militaire geheimen en wordt ze uiteindelijk als spionne gearresteerd. Na een kort proces wordt ze in 1917 ter dood veroordeeld. De executie werd op 15 oktober van dat jaar voltrokken. Mata Hari's laatste woorden zouden zijn geweest:

“Dood is niets, leven trouwens ook niet. Sterven, slapen, overgaan in niets, wat maakt het uit? Alles is een illusie.”

Het zou een passend einde van dit persoonlijke draadje van mij over Friesland zijn, maar Doutzen speelt toch nog door mijn gedachten, dat gebeurt wel vaker, niet heel veel vaak, maar toch voel ik af en toe iets van een persoonlijke band met deze Friezin en voormalige Victoria's secret angel en bewaar ik ergens een warm plekje voor haar in mij. En ik zou hier tot slot nog wel wat meer over in detail kunnen treden, maar ondanks dat ik een uitgesproken openhartige man ben, voel ik me daar nu toch net wat te verlegen voor en moet u als lezer maar zelf uw conclusies trekken.

Goed wykein!

+

+

Encore

Meindert Talma - Domela! (7e lied uit De Domela Passie) - YouTube

Meindert Talma - Surhústerfean 1968 - Liedjesschrijver en muzikant - Wikipedia - wikipedia.org

+

PS.

Van Twitter:

"Sylvie Meis gaat trouwen dit weekend. Haar ouders zijn vanwege corona afwezig, maar ze hebben plechtig beloofd er de volgende keer weer gewoon bij te zijn."

+

Twarres - Wêr bisto?

- EIN -

(PUNTDICHT 19)

Tijdsgewricht

Mijn achternicht
uit Maastricht
dat domme wicht
Annie van der Licht
met overgewicht
en stramme jicht
was uit haar evenwicht
ze vond het geen gezicht
maar heeft me nu bericht
door helder zelfinzicht
ziet ze nu het licht
en is alsnog gezwicht
voor de mondkapjesplicht.

DirkJan Vos

Dichtsels - DirkJan Vos - De Jongenskamer

Varia (3x Neerlandistiek)

1. Bargoens

Bargoens - Vijf eeuwen geheimtaal van randgroepen in de Lage Landen - Neerlandistiek - neerlandistiek.nl

Interessant. Ik heb me nooit gerealiseerd dat het Bargoens een echte taal was en zelfs nu nog is, ik dacht dat het een verzameling van losse woorden was. Maar als ik op Wikipedia kijk, staat er wel dat het geen volledige taal is omdat het geen eigen klank- en vormleer en syntaxis kent. Het is een sociale taalvariatie (soms ook een dialect, zoals in Brussel) van vooral autochtone minderheden aan de onderkant van de samenleving.

Nu weet ik ook niet beter dat Bargoens een 'geheimtaal' wordt genoemd, maar ik begrijp nu dat de sprekers van de taal niet de bedoeling hadden om een vooropgezette geheime taal te spreken, maar dat anderen, niet-sprekers van het Bargoens, dat zo gingen noemen omdat ze die lieden van laag allooi met hun eigen dieventaaltje niet konden verstaan! Het woord Bargoens zou afkomstig zijn van het Franse 'baragouin' dat zoveel betekent als 'onbegrijpelijke taal'.

Als voormalig Hagenaar heb ik altijd een interesse gehad in platte volkstaal, ook in het Bargoens en ook in het Jiddische Mokums, de stad waar ik nu woon. Vooral als tiener gebruikte ik ook actief allerlei Bargoense woorden, in Den Haag was dat in ieder geval vroegâh populair onder jongeren, zeker ook door het platte taalgebruik van de 'vrije jongens' Jacobse en Van Es van Koot en Bie.

En nu zie je dat (Nederlandse) jongeren - vooral in de grote steden - geen Bargoens gebruiken, maar wel Surinaamse en Marokkaanse straattaal. Het zijn voor buitenstaanders onbegrijpelijke, weinig gewaardeerde woorden, maar dat maakt het juist spannend om ze als jongere te gebruiken om je hiermee sociaal te onderscheiden en af te zetten van je ouwe lui en hun milieu. Zeker weten boy, wollah, ga je zien gozer.

Bargoens - Wikipedia - nl.wikipedia.org

(Er staat (nog) geen auteur vermeld bij dit artikel, maar ik vermoed dat het door Marc van Oostendorp is geschreven. Wie anders?)

NB.

Ik heb nog taalkundige Ewoud Sanders een tweet gestuurd over hoe dat zit met geheimtaal en Bargoens. Hij schreef dat dieven vroeger een geheimtaal haddem zodat ze in cafés niet afgeluisterd konden worden. Ik moet het maar aannemen, maar zit toch met de vraag dat die 'geheimtaal' ook bekend was bij andere sociale randgroepen, dus wat was er dan eigenlijk geheim aan?

__

2. Nalatenschap Liesbeth Koenen

Liesbeths onaffe - Marc Koenen - neerlandistiek.nl

Mooie nalatenschap deze ‘onaffe’ pdf. En Liesbeth had zowel belangstelling voor het gewone, alledaagse taalgebruik als voor deze extreme taalfenomenen. Ik herken die dubbele, schijnbaar tegenstrijdige interesses.

En er was nog een onaf boek in wording van haar en waar ze al jaren mee bezig was en waar ze ook nog een paar jaar voor nodig zou hebben om het af te maken: de biografie van Hugo Brandt Corstius. Benieuwd of er nog wat met haar aantekeningen gaat gebeuren en of het hele project door iemand anders wordt overgenomen. In een in memoriam in de Groene Amsterdammer stond over haar biografie van HBC te lezen:

“In haar kenmerkende stijl van ‘niet bij de pakken neerzitten, maar actie en wel nu!’ besloot ze om alles wat ze over hbc in haar hoofd had in gesproken taal vast te leggen. Haar assistent Misha Melita, haar collega-biograaf (van Renate Rubinstein) Hans Goedkoop en haar vriend en collega-wetenschapsjournalist Hans van Maanen hebben haar in een achttal sessies geïnterviewd en de opgenomen banden zullen gemonteerd worden tot een podcast-serie.”

Dus dat kont er ook nog aan. Begin jaren negentig is ze te gast geweest in het Marathoninterview van de VPRO-radio en is ze drie uur lang geïnterviewd door Jan Haasbroek, hier een linkje naar het eerste uur:

Het Marathoninterview - Liesbeth Koenen - VPRO 1994 - www.nporadio1.nl/podcasts

Begrijpelijk, maar toch ook wel opmerkelijk, haar Twitteraccount is opgeheven.

__

3. Leesclub Nescio

Boekie over boekies - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

Goed initiatief van Bas Steman en een stimulerend, lekker boekie. Ik zag op Twitter vorige week een berichtje voorbijkomen dat hij en zijn leesclub Nescio te gast waren in De Vooravond op tv. Ik heb het item nu even bekeken. Het was de eerste keer dat ik het programma zag.

Item Boek Bas Steman, Lekker boekie - De Vooravond - 8 september 2020 BNNVARA - www.bnnvara.nl

Het duurt een klein kwartiertje en voegt nauwelijks iets toe aan wat ik in dit artikel heb gelezen (dus waarom tv kijken in plaats van lezen?), behalve dat Bas de leesbevordering voor jongeren niet meer (alleen) bij het onderwijs wil neerleggen, maar vooral bij de ouders, bij oma's en opa's. Hij spreekt liever van leesopvoeding dan leesonderwijs.

Zelf heb ik me voor mijn kinderen ook ingespannen om ze te interesseren om goede boeken te lezen en de uitkomst was simpel: mijn zoon werd een enthousiaste lezer en mijn dochter niet. Waarom er verschil is weet ik niet, ook andere karakters.

Ik lees een stuk minder fictie de laatste decennia, ik geloof het onderhand wel al die preoccupaties van millennials en boomers, maar als tiener vond ik literatuur belangrijk en interessant, inderdaad, vooral om kennis te vergaren over de wereld, vooral over andere mensen, wat hen bezighield - vroeger en nu - wat ze voelen, wat hen beweegt, hoe ze dachten en leefden. Ik was uiterst nieuwsgierig en ik wist zelf nog amper wat van de wereld en wie ik was. En literatuur was toen in de jaren zeventig onder jongeren, onder een deel van de jongeren, ook een dankbaar gespreksonderwerp tussen geestverwanten op en na school. Je kon er uren over praten en filosoferen op jongenskamers. Zo leerde ik niet alleen lezen, maar ook ouwehoeren. Dat lezen is wat op de achtergrond geraakt, maar ouwehoeren over onder andere taal en boeken dat doe ik nog steeds, al is het nu vooral via mijn toetsenbord. :-)

+

Bas Steman (Apeldoorn 1971) is ook schrijver en zijn laatste roman is getiteld Morgan, een liefde. Ik lees hierover ergens:

"Bas Steman schreef een fascinerende autobiografische roman over de soldaat Morgan, iemand van wie hij sterk het gevoel had dat hij het zelf was. Was hij in een vorig leven de soldaat Morgan geweest, die omkwam bij de slag om Arnhem? Die zoektocht, daar is de roman een neerslag van ..."

Ik geloof niet in reïncarnatie, maar zou dan na mijn dood wel als John Lennon willen terugkeren op aarde.

http://www.dejongenskamer.nl/varia99.htm#gun

Happiness is a warm gun - The Beatles - De Jongenskamer

Happiness is a warm gun - The Beatles

+

Aan: Fay Lovsky
Onderwerp;: Happiness is a warm gun - The Beatles

Linkje:

Van hot naar haar - Fay Lovsky - 40UP Radio - Aflevering #6 - Knallen met 40UP - Liedjes over dingen die bèng zeggen - Podcast/direct af te spelen - 40upradio.nl

+

Hai Fay,

Wat leuk dat je nu deejay bent bij 40UP Radio en ik ben al vanaf je eerste aflevering een vaste luisteraar, fijne muziek waar vaak wat humor inzit, oude nummers en verrassende tracks, leuke thema's zoals deze week over geweren!, kom daar maar eens op! ;-)

Je begon met Happiness is a warm gun en later zei je dat het een ironisch nummer van The Beatles was. Ter aanvulling. Het is geschreven door John Lennon en de titel is op drie manier te interpreteren, letterlijk als een warm pistool waarvan de trekker net is overgehaald, maar ook een gun als de spuit met heroïne (I need a fix 'cause I'm going down) en als derde betekenis niet te vergeten de gun als fallus! Geweld, drugs en sex dus.

Ik kwam er ooit zelf op, maar heb er ook weleens over gelezen. Later in de verder uiterst cryptische tekst wordt nog gezongen, Mother Superior jumped the gun. Jumped the gun betekent iets overhaast doen, en betekent letterlijk van start gaan bij een renwedstrijd voordat het pistoolschot is gevallen. Maar doe dus wat onbezonnen, Mother Superior, zingt John en Mother Superior was de bijnaam van Yoko ...

Het nummer bestaat uit drie verschillende muzikale delen met het frisse doo-wop-einde. Het is een van mijn favoriete Beatles-numners (heb het vroeger als dlletant veel op de piano gespeeld en er als een valse kraai bij gezongen, maar wel met veel plezier) en Paul McCartney vindt het John zijn beste, of een van zijn beste nummers ...

En tot slot, wel heel wrange ironie dat John door het overhalen van een pistooltrekker werd vermoord. Toeval bestaat niet.

Tot zover deze interpretatie van mij.

Groet,

DirkJan Vos
(Amsterdam - Den Haag 1960)
www.dejongenskamer.nl

PS.

Ik zou er weleens een Nederlandse vertaling van willen horen, hoewel dat altijd een hachelijke zaak is, zeker bij Beatlesnummers die je beter in tact kan laten als origineel.

+++

Ik ontving een aardige reactie van Fay en ze schreef dat John Lennon zijn inspiratie voor het nummer had opgedaan door de titel van een artikel in een magazine voor wapenliefhebbers: Happiness is a wam gun. Ik antwoordde dat ik dat niet wist en dat ik bewust (nog) niet op Wikipedia had gekeken voor extra achtergronden, het ging me nu vooral om mijn eigen interpretatie, hoewel die deels ook gebaseerd is op dingen die ik lang geleden ergens heb gelezen. Maar nu gekeken op Wikipedia en er is een Nederlandstalig arikel over het nummer dat ik hieronder vrijwel integraal citeer. Ik zat er allemaal niet ver naast.

+

Happiness is a warm gun

She's not a girl who misses much
Do do do do do do, oh yeah
She's well-acquainted with the touch of the velvet hand
Like a lizard on a window pane
The man in the crowd with the multicolored mirrors
On his hobnail boots
Lying with his eyes while his hands are busy
Working overtime
A soap impression of his wife which he ate
And donated to the National Trust

I need a fix 'cause I'm going down
Down to the pits that I left uptown
I need a fix 'cause I'm going down

Mother Superior jumped the gun
Mother Superior jumped the gun
Mother Superior jumped the gun
Mother Superior jumped the gun
Mother Superior jumped the gun
Mother Superior jumped the gun

Happiness is a warm gun (bang, bang, shoot, shoot)
Happiness is a warm gun, momma (bang, bang, shoot, shoot)

When I hold you in my arms (ooh, oh, yeah)
And I feel my finger on your trigger (ooh, oh, yeah)
I know nobody can do me no harm (ooh, oh, yeah)
Because

(Happiness) is a warm gun momma (bang, bang, shoot, shoot)
Happiness is a warm gun, yes it is (bang, bang, shoot, shoot)
Happiness is a warm, yes it is, gun (happiness, bang, bang, shoot, shoot)
Well, don't you know that happiness is a warm gun momma?
(Happiness is a warm gun, yeah)

John Lennon, Paul McCartney

Happiness is a warm gun - The Beatles - YouTube

+

Wikipedia - Happiness is a warm gun

Inspiratie

Lennon zei dat hij inspiratie kreeg van een tijdschrift dat producent George Martin hem liet zien, met op de omslag de tekst "Happiness is a warm gun in your hand" (wat ook de originele werktitel van het nummer was). Lennon vond dit absurd genoeg om er een lied over te schrijven. Lennon: "I think he showed me a cover of a magazine that said 'Happiness Is a Warm Gun.' It was a gun magazine. I just thought it was a fantastic, insane thing to say. A warm gun means you just shot something. Like heroin into your arm." De titel van het artikel was een parodie op "Happiness Is a Warm Puppy," een Peanuts-boek geschreven en geïllustreerd door Charles Schulz in 1962.

Happiness Is a Warm Gun is het favoriete nummer van McCartney op The White Album. Hoewel er veel spanning heerste tijdens de opnames van het nummer, werkten de Beatles samen om de moeilijke ritmische constructies te verwerken. Door die samenwerking wordt het nummer beschouwd als een van de weinige echte "Beatles"-nummers op het album.

Interpretaties

Veel verschillende interpretaties van het lied zijn door de jaren naar voren geschoven. Zo zei men dat, de "Warm Gun" ook kan refereren aan Lennons seksuele verlangens naar Yoko Ono en ook aan zijn problemen met heroïne tijdens de opnames van the White Album (in dat geval zou het geweer verwijzen naar een geprepareerde naald, hoewel Lennon beweerde heroïne te snuiven, eerder dan te injecteren, gedurende de periode dat hij de drug gebruikte). Een andere verwijzing naar heroïne in het lied is de vers "I need a fix, 'cuz I'm going down/Down to the bits that I left uptown."

Happiness is a warm gun - The Beatles - Wikipedia - nl.wikipedia.org

__

PS. Toeval

[ Daags na dit stukje dacht ik aan Jan Rot die wel Beatles-nummers heeft vertaald en gezongen. Ik tweette hem een linkje naar dit stukje en vroeg hem of hij wellicht interesse had om Happiness is a warm gun te vertalen. Vriendelijk tweetje terug en hij vond het wel interessant. Hij schreef dat morgen zijn nieuwe boek met de beste 121 liedjes uitkomt en waar drie van zijn vertaalde Beatles-liedjes in staan. Nou ja! En toen dacht ik gelijk aan Volgspot van Radio 5 waar ik een vaste luisteraar van ben en tipte ze om Jan met zijn boek als gast te vragen. Tweetje terug van presentatrice Astrid de Jong: Jan Rot was al uitgenodigd als gast en wel voor vanavond. O. En zo blijf ik maar ronddobberen in mijn toevalsbubbel, hoewel wat ik daarover schrijf slechts het topje van de ijsberg is. En dan te bedenken dat ik tot enkele jaren geleden mijzelf het atheïstische opperhoofd beschouwde van het betekenisloze toeval, toen dacht ik nog dat alles juist toevallig was. Nu weet ik beter, maar hoe het precies zit, weet ik ook niet. ]

Feestje!

Tweet

In 2016 schreef ik een fictie-verhaal over een tienerfeestje in 1976 waarin Shine on You crazy diamond van Pink Floyd een rolletje speelt. Het is een humoristische tekst die ik zeker kan aanbevelen aan iedereen die nu rond de zestig is! Lees Feestje!: http://dejongenskamer.nl/feestje.htm

Feestje! - DirkJan Vos - Fictie - De Jongenskamer

Varia

1. Vrijmibo

Ik ben al jaren een vaste volger van de omvolprezen blog Neerlandistiek en mag er ook graag reageren. Ook de dichter Martijn Benders doet dat af en toe wel, maar hij vindt alles op de blog allemaal honderd keer niks. Omdat het nu vrijdagmiddag is, reageerde ik, niet met een aanval, maar met een uitnodigende vraag aan deze getalenteerde poëet.

Benders tegen Ronald V.:

Als een intellectueel iemand is die Gombrovicz noch Schopenhauer las en in het cafe bierviltjes verzamelt van T.Hermans en M.Nelis dan heb je voorwaar een punt.

__

?

Vrijdagmiddag 16.00 uur.

Hai Martijn, alias maanantai,

Weer een beetje een onbegrijpelijke reactie van jouw hand, maar de strekking is wel duidelijk, want je komt hier met vrijwel niets anders dan heel negatieve reacties op vrijwel alles op Neerlandistiek. Wat drijft je om hier zo zuur als een femminellocitroen nog rond te hangen en alleen maar gal te spugen?

Maar goed, ik ben niet zo rancuneus en draai mijn vraag liever om: Zou je niet veel beter opbouwend kunnen reageren, of positief willen bijdragen aan deze blog met constructieve ingezonden artikelen over relevante onderwerpen, zoals poëzie en literatuur, die je /wel/ boeien? Is het niet veel aardiger, interessanter en relevanter om bijvoorbeeld eigentijdse, experimentele gedichten van jezelf of van geestverwanten hier onder de aandacht te brengen, ze bespreken, ons - ignorante fossielen die we zijn - ervoor warm te maken? Dat lijkt me een veel zinvollere insteek dan wat je nu doet met al je wild molenwiekende armgezwaai. Zo ben ik gek op muziek, maar ik luister A nooit naar muziek die ik vervelend vind en B ik schrijf nooit over vervelende muziek, maar alleen maar over muziek die ik mooi en interessant vind. Wat vind je van die aanpak en gedachte?

Met een vriendelijke groet op deze zonovergoten vrijdagmiddag tijdens de vrijmibo (zonder alcohol en drugs),

DirkJan

PS.

En je hebt ook nog een eigen tijdschriftje dat je uitgeeft, De Honingzaag. Schrijf daar eens over, of iedere keer over de inhoud als er een nieuw nummer verschijnt, wellicht kan je hier nog nieuwe abonnees werven. En in je uitgave (waarvan Marc van Oostendorp redacteur is). schrijf je toch ook alleen, of voornamelijk stukken over onderwerpen die je wel interesseren, je gaat daarin toch geen gedichten van Joost van den Vondel bespreken? Ik bedoel maar.

Alvast een fijn weekend en ik hef het glas met lekkere ijskoude Fanta Zero - want ik hou niet van alcoholvrij bier - ik hef het glas op neerlandistiek-punt-nl, op de hoofdredacteur, op alle medewerkenden en scribenten en natuurlijk ook op alle lezers van deze blog en dus ook op jou maanantai: kippis, schol, cheers, skål, santé, salute en proost!

[ Nemen jullie zelf allemaal ook wat te drinken en in de keuken vind je bakjes en een grote zak met shanghaiknabbelborrelnootjes. ]

krrkkrak ...

!

Gedicht Cees Nooteboom: Hoor de muziek, maar de woorden niet komen - Gedicht van de dag Laurens Jz. Coster - Comments - neerlandistiek.nl

+++

Martijn (maanantai) reageerde:

Het was een verwijzing naar de daadwerkelijke leeservaring van ene Ronald V. Dat ik deze plek als negatief ervaar klopt verder als een bus, en ik ben er niet de persoon voor om dat met allerlei eufemismen te verbloemen in de hoop anderhalf lezertje of een prijsje te scoren. Jullie zitten hier op de juiste plek, ik niet. Dus het ga jullie goed.

+

@maanantai Martijn Benders

Dat je het hier verder voor gezien houdt heb je al eens eerder geschreven, maar goed, ieder zijn heug en zijn meug en zijn keuzes. Ik blijf wel je blogs lezen en wat ongezouten kritiek is ook helemaal niet erg en kan verhelderend zijn, maar toch jammer dat je dan juist hier op Neerlandistiek niet ook hebt geschreven over de dingen die je wel aanspreken.

https://www.martijnbenders.nl/webloch

Webloch Martijn Benders - www.martijnbenders.nl

https://www.honingzaag.nl

De Honingzaag - www.honingzaag.nl

Allemaal leven we in de strooi - Marc van Oostendorp bespreekt twee dichtbundels van Martijn Benders en draagt een gedicht van hem voor - Clipje YouTube - neerlandistiek.nl

Ik ga nu niet antwoorden dat het je ook goed mag gaan, want voor je het weet sta je hier weer op de stoep schreeuwend te schuimbekken en iemand als Heintje Davids nam ook steeds afscheid en kwam daar steeds op terug, dat was helemaal niet erg, want ze bleef tot op hoge leeftijd een knappe zangstem houden. Het kwam alleen op het laatst een beetje rottig haar strot uit.

;-)

__

2. Hospice

Het maakt me weinig uit, maar Jan (Renkema) is wat taal betreft natuurlijk wel een pietje-precies en volgens de boekjes is het dus wel ‘het’ hospies (gastenverblijf in een klooster of bejaardentehuis), maar weer ‘de’ hospice, net als ‘de’ hospik.

[ En ja, pik in hospik (hospitaalsoldaat) betekent hier echt pik, dat wil zeggen in de overdrachtelijke betekenis van man, zoals ook in kantoorpik. Hos is de afkorting van hospitaal. Een hospik vind je ook wel tijdens carnaval, maar dat is een ander verhaal … ]

+++

Update - Correctie

Ik had niet in mijn digitale Van Dale uit 2005 op hospice gezocht voor het lidwoord, maar voor de betekenis en de herkomst. Maar toen zag ik dat het dus enkel genoteerd staat als de-woord en zag ik bij hospies dat het juist alleen een het-woord zou zijn. En toen was ik net even te lui om het te checken in de woordenlijst van de Taalunie en bovendien vond ik het ook een uitgesproken de-woord, maar ten onrechte, want van de Nationale Taalcommissie mag het zowel met 'de' als met 'het' en ook de gratis online Van Dale is tegenwoordig die mening toegedaan, dus Jan Renkema zat niet fout, maar ik, excuus Jan!

En door de weeromstuit heb ik toen niet verder gezocht naar de herkomst en in de Van Dale stond alleen dat het uit het Frans afkomstig was. Inderdaad dat klopt en - zoals te verwachten - is dat weer afgeleid van het Latijnse woord hospes dat gastheer betekent. En hospies is/was ook synoniem aan de huidige betekenis van hospice. In mijn Van Dale staat bij hospice:

- verblijfhuis voor terminale patiënten

- huis waar stervenden die om veelal godsdienstige redenen geen euthanasie wensen, worden verpleegd en begeleid

Een hospice, dat al eeuwen bestaat, was vaak met de kerk verbonden. Andere verwante woorden met de grondbetekenis van gastheer:

hospes (mannelijke hospita), hospik, hospita, hospik, hospitaal, hospitaliteit, hospitant, hospiteren, hospitium, hotel

- EINDE -

+

Zugabe

+

In reply to DirkJan.

Harry Reintjes schreef (met weinig kennis van en interesse in letterkunde, maar nederige bewondering voor de letterkundigen alhier): Mag hier ff tussendoor taalkunde DirkJan (zoals jij elders deed met hospice/hospies)? “ik weidde een passage aan” = wijdde (of weidde uit over…in een passage). Excuus, heb nog steeds geen afstand kunnen nemen van die rode docentenpen.

+

In reply to Harry Reintjes.

Ja, ik maak in eerste instantie allerlei spel- en typefouten, maar als stukjes of reacties op mijn site belanden, en dan kan het nog even duren, dan corrigeer ik uiteindelijk de meeste foutjes wel. Ik schreef al eerder dat het weinig zin heeft om hier op foutjes te wijzen, maar inderdaad ik weet niet goed of het nou ‘weiden aan’, of ‘wijden aan’ is.

En nu je over de/het hospice begint, toch wel licht gezouten op deze zondagmiddag. Ik postte die hospice-correctie over het lidwoord en schreef dat ik eigenlijk veel meer geïnteresseerd was in de betekenis en etymologie, een veel leuker onderwerp dan spelling en lidwoorden. En ik had mijn reactie gisteren al geschreven om vanmiddag te posten en voordat ik dat deed, kwam Roland de Bonth met een aardig artikel over hoe je de etymologie van woorden kan achterhalen.

En nu heb ik over dit onderwerp al in 2015 een stukje op mijn site geschreven, ook met linkjes. Ik heb een link naar het artikel van Roland (werkzaam bij het INT) vanmiddag onderaan als update opgenomen. Ik eindigde mijn artikeltje in 2015 met:

“Misschien dat iemand of een instituut nog eens wat preciezer en uitgebreider een korte handleiding schrijft en online zet. Ik denk dat daar wel belangstelling voor is. Deze pagina is een aanmoediging en uitnodiging.”

Tips woord-onderzoek op internet
http://www.dejongenskamer.nl/google.htm

Tips woord-onderzoek op internet

Leuk Roland!

(en bedankt Harry)

__

3. Volgende zaterdag

In reply to Gerrit Bloothooft.

Ik dacht dat ik je reactie goed heb gelezen en begrepen, maar in het advies staat toch duidelijk dat het gebruik afhankelijk is van de dag van de week. Er staat:

“De bedoelde betekenis hangt sterk samen met de dag waarop een uitspraak als volgende zaterdag wordt gedaan. Het zou bijvoorbeeld onlogisch zijn om op vrijdag te spreken van volgende zaterdag als daarmee de eerstkomende zaterdag wordt bedoeld; dat is immers de dag erna, en daarvoor is morgen een eenduidig alternatief. Op een maandag verwijst volgende zaterdag een stuk minder duidelijk, omdat de eerstkomende zaterdag dan nog tamelijk ver weg is. ”

Het advies neemt steeds het volgende voorbeeld:

- We zien elkaar volgende zaterdag.

Dat is inderdaad dubbelzinnig, maar er zijn wel heldere alternatieven. Gaat het om de eerste, aankomende zaterdag, ook al zeg je het op vrijdag, laat dan volgende weg.

– We zien elkaar zaterdag.

Bedoel je zaterdag in de volgende week, zeg dan:

– We zien elkaar volgende week zaterdag.

De zin, We zien elkaar volgende zaterdag, is niet dubbelzinnig als je hem op zaterdag uitspreekt en daar zit de crux van de verwarring, als iets de volgende is, dan volgt het op iets op iemand. Ben je de volgende patiënt, dan ben je na de patiënt aan de beurt die nu wordt geholpen. De volgende zaterdag zou dan altijd een zaterdag moeten zijn na een zaterdag, dus een week later, of is volgende zaterdag de eerst komende na de dag dat je het zegt? Verwarrend en dubbelzinnig dus.

__

4. Geboortekaartje

Iemand tweette nogal verontwaardigd een fotootje van een recent geboortekaartje. Ik heb geen commentaar:

+

Geboren!

Wonnemoed Katoene Louise

Dochter van Sanne en Maarten
Zusje van Rosephine, Vosse & Beline

25 augustus 2020

__

5. Gert & Marc - Annie & Marc

@gertdejager
(dichter en leraar Nederlands aan het Barlaeus Gymnasium in Amsterdam)

“Je mooie zin maakte dat even heel goed duidelijk.”

Marc Kregting begreep je eerdere opmerking ("Die zin mag van mij de wereld over, desnoods in het Engels"). kennelijk niet en voor mij was ook niet duidelijk of je de zin nu prees of ironisch kritiseerde. En over de kwaliteit van de zin die je aanhaalde van Kregting – en ook over zijn tweede versie – verschil ik sterk van mening.

“De geamerikaniseerde taal heeft dus een oorsprong en conformeert zich aan de globalisering die ze bekritiseert.”

M.K.

Het problematische bijvoeglijk naamwoord - Marc Kregting (NL/VL) - neerlandistiek.nl

Tja.

(Ik ben bepaald geen liefhebber van zijn schrijfstijl.)

Vanmiddag schreef ik onder een stukje van mijn site een update en wijdde ik onder meer een korte passage aan Annie M.G. Schmidt. Een paar jaar geleden kwam ik erachter dat ze een paar jaar in een pension in de Haagse Van Speijkstraat heeft gewoond en ik ook een tijd in die straat woonde. Leuk en ik word nergens meer door verrast. Ik schreef tussen haakjes:

+

[ Annie M.G. Schmidt heeft ook in de Van Speijkstraat gewoond. Een aantal jaren geleden heb ik uitgezocht op welk huisnummer dat precies was. Lees meer in een kort stukje over mijn speurtocht op mijn pagina over Haagse humorhelden.

Haagse Humor Helden – De Jongenskamer
http://www.dejongenskamer.nl/haagsehumor.htm

Annie Schmidt kende ik als kind al van haar geweldige liedjes uit Ja Zuster, Nee Zuster en die ik later voor mijn kinderen van cd heb gedraaid. Ook heb ik met heel veel plezier al haar kinderboeken aan hun voorgelezen en werd ze daardoor mijn grote voorbeeld voor een heldere en simpele schrijfstijl. Ze wordt door de literaire wereld zwaar ondergewaardeerd. ]

+

Helder en simpel.

+

Van Update – Blauwe zomer
http://www.dejongenskamer.nl/varia99.htm#blauw

+++

In reply to DirkJan.

PS.

@gertdejager

En dan moet ik zeker – het zal niet verbazen – ook nog Marc van Oostendorp noemen als een groot voorbeeld in helder schrijven. Ik probeer dat te benaderen, maar wat betreft zijn intellect en eruditie kom ik niet in de buurt.

En Gert, ik reageerde ook omdat jouw reactie op de zin van Marc Kregting onduidelijk was, maar toch aardig om nu even tussen neus en lippen door te vermelden dat de familie van mijn moederskant, dat wil zeggen, de familie waar mijn oma werd geboren en opgroeide, uit Raamsdonksveer komt, ben er daardoor een keer doorheen gereden.

Begin dit jaar gebruikte ik onbewust/bewust de plaatsnaam in een (conceptueel) dichtseltje van mij, een dichtsel, want een echte dichter – zoals jij – ben ik niet, ik voel me ook geen dichter.

AHMAS

Alles hangt met alles samen
Algebra en alfabet
Waterval, patatje-met

Koekoeksklok en Raamsdonksveer
Boerenkool en vliegverkeer

Letters, woorden, namen
Alles hangt met alles samen

Een engel in een dakkapel
God dat is een lellebel
En de duivel die zegt amen

+

En toen je mij hier een tijdje terug de mantel uitveegde vanwege te veel posten, kwam ik op je site en las ik dat je in Raamsdonksveer bent geboren. Wie weet, misschien zijn we wel familie van elkaar! ;-)

Hooglied

Van de website van Carré met een toelichting van Arnon Grunberg.

+

Woensdagavond 9 september brengt Arnon Grunberg twee voorstellingen in Carré gebaseerd op de door hem samengestelde bundel met verslagen van ooggetuigen, Bij ons in Auschwitz. Ester Naomi Perquin, George Tobal, Fadua El Akchaoui en Mark Rietman (vervangt Elsie de Brauw) lezen getuigenissen en Marc Pantus, Maarten Hillenius, Flip Noorman en Jorn ten Hoopen maken muziek.

‘Het woord ontslaapt overal waar een werkelijkheid haar onontkoombare eisen stelt,’ schreef Jean Améry, overlevende van Auschwitz, in Schuld en boete voorbij. Verwerking van een onverwerkt verleden.

+++

De werkelijkheid dreigt altijd opnieuw onontkoombare eisen te stellen, ook daarom is het cruciaal dat wij het verleden blijven onderzoeken, dat wij er kennis van blijven nemen, zoals ik in mijn 4 mei-rede al zei, al was het maar om vast te kunnen stellen waarin het heden verschilt van het verleden en wanneer ze toch op elkaar beginnen te lijken.

Als bezorgde burgers de verplichting een mondkapje te dragen gelijkstellen met het bevel een Jodenster te dragen, dan vrees ik dat van het recente verleden nu al weinig meer is overgebleven dan symbolen die aangewend worden voor propaganda.

Daarnaast zien we hoe er nog steeds met groepsidentiteiten wordt gegoocheld met geen ander doel dan mensen, de ander, te reduceren tot een vijand, al wordt dat met nog zoveel verve gebracht als ‘problemen benoemen’.

Op 9 september vindt in Carré (vlak erachter is de Lepelstraat van Het bittere kruid) een avond plaats gebaseerd op de door mij samengestelde bundel met verslagen van ooggetuigen, Bij ons in Auschwitz.

Om te blijven nadenken over de vraag wat humanisme, en daarmee hoop, nog kunnen en mogen betekenen na Auschwitz.

Arnon Grunberg

+++

Twee tweets

#1/2 Op dit moment presenteert Arnon Grunberg in Carré een programma over Auschwitz. Hij schreef er veel over: De Shoah kan weer gebeuren en iedereen kan dader worden. @arnonyyheeft antwoorden die ik niet heb en stel nog steeds de vraag: Waarom Auschwitz?
http://dejongenskamer.nl/varia99.htm#waarom

Waarom? - De Jongenskamer

#2/2 In 1967 zong Liesbeth List een omstreden lied van Theodorakis in een vertaling van Lennaert Nijgh over een vrouuw die tevergeefs haar geliefde zoekt in concentratiekampen. "...en nooit zal hij hier een antwoord krijgen."
Tekst: https://muzikum.eu/nl/123-131-11342/liesbeth-list/hooglied-songtekst.html

Hooglied - Liesbeth List zingt Theodorakis - YouTube

Liedtekts - Hooglied - Mikis Theodorikais / Lennaert Nijgh - De Mauthausen liederencyclus

__

Het Hooglied is oorspronkelijk een kleine verzameling van teksten in dichtvorm uit de Bijbel over de liefde tussen man en vrouw. Was dit Hooglied van Theodorakis toen in de jaren zestig al te controversieel, dat zou het zeker nu zijn, of is het kitsch? Het wordt in ieder geval nooit gedraaid op de radio en ik heb ook geen weet of het ooit nog ergens wordt uitgevoerd. Ik heb geen echt oordeel over het lied, wel interesse.

'Hoeveel raadsels kun je verdragen?'

+

Hoor de muziek maar de woorden niet,
dansbeweging, maar met niemand erbij.
Gedicht, maar zonder een lezer.
Tijd, maar zonder de cijfers.

Hoeveel raadsels kun je verdragen?
De vriend die stierf maar niet meer kon praten,
de andere vriend die in zijn laatste bed
een cirkel tekende met zijn handen,

en daarmee reizen bedoelde. Dat was
een afscheid, en ik begreep het, ik moest
nog reizen en verder, cirkels over de wereld
tot ik weer bij hem zou zijn,

of hij bij mij, een vergeefse belofte.

Cees Nooteboom (1933)

Uit: Afscheid. Gedicht uit de tijd van het virus, de nieuwe bundel van Cees Nooteboom.

Gedicht: Cees Nooteboom - Hoor de muziek maar de woorden niet - neerlandistiek.nl

__

Zondagmiddag

1.

Gisteren hoorde ik op de radio een interview met zangeres Janne Schra. Op vragen van de interviewer vertelde ze dat ze op de middelbare school gedichten van Vasalis had gelezen, die vond ze wel mooi, maar ook ontoegankelijk, ze begreep ze niet en dacht toen, Als ik wat ouder ben moet ik ze eens herlezen. In 2017 werd ze door het Noordpool Orkest gevraagd om een aantal gedichten van Vasalis te zingen met het orkest. Dat heeft ze natuurlijk gedaan en alle opgenomen liederen staan op YouTube. Herfst is – toevallig? – niet verklankt, maar Drank, de onberekenbare wel. Ik hou van de stem van Janne Schra, maar ik weet nooit zo goed wat ik met gezongen gedichten aan moet en in dit geval vind ik het nogal tamelijk onverstaanbaar, jammer.

Drank, de onberekenbare - Janne Schra zingt Vasalis - Noordpool Orkest - YouTube

(Jaren geleden heb ik vanwege een gerede aanleiding nog met Janne Schra getwitterd.)

2.

Wel geslaagd vind ik de opname van het voordragen door Remco Campert van zijn gedicht Lamento met begeleiding van het kwartet van saxofonist Benjamin Herman.

Lamento - Remco Campert en kwartet Benjamin Herman - YouTube

( Campert was al vanaf zijn tienertijd verknocht aan de jazz, aan de bebop en Vasalis hield van zigeunermuziek die al voor de oorlog veel in Den Haag live was te horen. )

3.

Geen gedicht, maar wel een liedtekst die ik een tijdje geleden tegenkwam en tot mijn verrassing was geschreven door Cees Nooteboom. Hij heeft begin jaren zeventig het bekende Italiaanse duet Parole, parole (Mina en Alberto Lupo) vertaald voor Liesbeth List (met wie Cees toen een relatie had) en Ramses Shaffy. Parole, parole werd Gebabbel, gebabbel. Fijn nummer.

Gebabbel, gebabbel - Ramses Shaffy & Liesbeth List - YouTube

En Cees Nooteboom, 87 jaar, is nu in het nieuws vanwege zijn nieuwe dichtbundel Afscheid, gedicht uit de tijd van het virus, daaruit is ook dit gedicht van de dag geplaatst. Ik las een recensie op Tzum en tweette: +

@djwvos
Tzum:’Cees Nootebooms vader overlijdt in het voorjaar van 1945 aan de verwondingen die hij opliep tijdens het bombardement op het Haagse Bezuidenhout.’ Ik kom er nu pas achter dat Nooteboom in Den Haag opgroeide, mijn vader bleef ongedeerd.

+

Recensie Cees Nooteboom - Afscheid. Gedicht uit de tijd van het virus - Remco Ekkers - tzum.info

#

Toch weer drie geboren Hagenaars in deze reactie en alle drie dichters en alle drie hebben ze veel met muziek.

‘Den Haag, je tikt er tegen en het zingt.’

Gerrit Achterberg

__

@woutervanderland

[...]

Er zullen vast meer gerenommeerde (literaire) schrijvers en dichters zijn geweest die leidteksten hebben geschreven, maar ik kan eigenlijk niet meer bedenken dan recentelijk een aantal liedteksten van Ilja Leonard Pfeiffer voor Ellen ten Damme en Dimitri Verhulst voor Wende (Snijders). Zitten van beiden mooie nummers tussen.

+

@woutervanderland

Er zijn inderdaad niet veel literatoren die zich aan liedteksten hebben bezondigd, Cees Nooteboom lijkt een uitzondering. Maar er zijn natuurlijk wel diverse uitstekende tekstdichters (geweest), zoals Lennaert Nijgh, Annie M.G. Schmidt, Willem Wilmink, ik noem een Michel van der Plas, Friso Wiegersma, Herman Pieter de Boer, of Theo Nijland en er zijn er nog wat meer, maar het valt me aan deze beperkte opsomming op dat ze vrijwel allemaal dood zijn …

Net had Radio 5 de radioprimeur met een nieuw duet van Paul de Leeuw en Simone Kleinsma. Het heet 'Tot de maan en terug ' en ik heb het gehoord: ‘Ik hou van jou tot de maan en terug …’ Nee, hier hebben we niet te maken met een poëtische dichter met een lyrische inborst (kan niet vinden van wie de tekst is) en ook de muziek van de huiscomponist van K3 loopt niet over van oorspronkelijke muzikaliteit, wel van valse musicalkitsch. Ik ga geen linkje geven van YouTube.

Maar dan wel nog deze:

Holman zingt Reve - OBA Live 2016 - YouTube

Holman zingt Reve. Theodor kan niet echt goed zingen, maar de getoonzette gedichten zijn in ieder geval goed te verstaan en zijn zelf geschreven pianomuziek sluit mooi aan bij het werk en de intenties van de later bekeerde volksschrijver. “Wie gij ook zijt. U heb ik lief, met heel mijn hart met al mijn bloed.” … “Er rest mij niets dan duisternis en dood.”

Prachtig!

__

Reactie maanantai (dichter Martijn Benders):

Als je echt zo begaan bent met Den Haag is het wel vreemd dat je niet ‘De Vis die niet kon zwemmen’ weet noemen, vol dichters en schrijvers, van je stadsgenoot Melle de Boer en met je andere stadsgenoot Marc van der Holst, overigens naar mijn mening een van de weinige dichters daar die wat in de melk te brokkelen heeft. Een liedje:

Engel - Melle Broere zingt een vertaling van een eigen song door Jan van Mersbergen - 2016 - soundcloud.com

__

@maamamtai

Melle de Boer ken ik oppervlakkig van zijn (Haagse) band Smutfish en die voornamelijk Engelstalige songs maakt, nummers geschreven van zijn hand en die door hem met een wel heel beperkt stemgeluid worden gezongen. Ik wist niet van het bestaan van zijn Nederlandstalige project ‘De vis die niet kon zwemmen’ van een paar jaar geleden en waarbij Engelstalige songs van Smutfish door een keur aan schrijvers en dichters werden vertaald. Maar eigenlijk geen van allen die hieraan hebben meegewerkt (het linkje leidt naar het lied Engel, vertaald door Jan van Mersbergen) ken ik van andere, oorspronkelijke liedteksten, deze vertalingen lijken me eenmalige uitstapjes. In mijn reacties ging het toch om tekstdichters voor wie het grotendeels hun vak is – was – of in het geval van Pfeiffer en Verhulst, om makers van eigen oorspronkelijk liedwerk. Popmuzikanten en kleinkunstenaars die hun eigen teksten schrijven had ik er sowieso buiten gelaten.

Marc van Holst kende ik niet, (hij woont weliswaar in Den Haag, maar geboren en getogen in Noordwijk en waar hij veel over schrijft) , maar schijnt een groot en veelbelovend talent te zijn (en dat al jaren). Ik heb een en ander beluisterd op YouTube (een website heeft ie niet, maar hij schijnt wel hyper-actief te zijn op Facebook, maar daar zit ik om principiële redenen niet), maar hier was ik niet van onder de indruk, noch van zijn teksten, noch van de muziek en zijn vertolking. Evenmin van Melle de Boer, maar altijd aardig en prikkelend om van dit soort nieuwe, meer experimentele singer/songwriters kennis te nemen, maar het is geen muziek die ik ooit voor mijn plezier zal opzetten.

Ik ben al meer dan twintig jaar weg uit Den Haag en ik heb tot een paar jaar geleden geprobeerd om het culturele leven van de Hofstad op afstand te volgen, daarom weet ik van Smutfish, maar dat heb ik om diverse redenen losgelaten. Ik heb ook meer belangstelling voor ouder en klassieker werk, zowel in de poëzie als in de muziek (en als het erop aankomt, doe mij dan maar instrumentale jazz, al dat geouwehoer door de muziek altijd) en anders als jij, die als het naar jouw smaak hier op Neerlandistiek om fossiele, kanarieslechte gedichten of schrijvers gaat, wild om zich heen begint te slaan, geef ik nooit respectloos en met minachting af op al die actuele en kennelijk urgente dichters en muziekmakers van tegenwoordig waar ik weinig aan vind, en ‘kunstenaars’ als De Boer en Van Holst vind ik op het eerste gezicht en gehoor ook geen cultfiguren, zoals bijvoorbeeld Spinvis, of Meindert Talma,, maar rafelige randfiguren en dan zeg ik concluderend – onder dankzegging voor het plaatsen van het muzieklinkje: Haags of niet Haags; Interessant, maar gaat u verder.

Trouwens het is hier bewolkt en wat fris in Amsterdam, Wat voor weer zou het zijn in Den Haag?

Zie ik zo bleek soms?

__

Reactie maanantai:

Dank voor je vrij bizarre reactie. Wild om me heen slaan? Omdat hier wat oude fossielen de ignoramus uithangen – alsof we niet precies dat van de neerlandistiek gewend zijn. Het is toch niet voor niets zo dat geen hond het wil studeren?

__

@maanantai

Zonder nieuwe discussiepaden in te slaan, denk ik – ook vanuit mijn eigen waarneming – dat jongeren om heel andere redenen geen Nederlands studeren en liever voor een andere studie kiezen en heeft dat niets te maken met een vermeende fossiele staat waarin de neerlandistiek zou verkeren. Als de neerlandistiek alleen nog maar over hedendaagse experimentele poëzie zou gaan, dan komt er juist geen hond meer studeren en de jongeren die nu nog wel voor een studie Nederlands kiezen, die doen dat doorgaans juist door een interesse in de traditionele literatuur, of vanwege belangstelling voor taalkunde, dat kan ook nog hoor!

+++

En tegenover de ‘fossiele taalkunde’ staat de hypermoderne computationele linguïstiek, de tak van sport die zich onder andere bezighoudt met kunstmatige intelligentie en taal, dus zo’n studierichting is weer interessant voor de bèta’s die ook van taal houden.

En laat nu vandaag, 8 september 2020, Antal van den Bosch zijn benoemd als bijzonder hoogleraar Taal en Kunstmatige Intelligentie aan de UvA. Hij is ook directeur van het Meertens Instituut dat uitgerekend vandaag 90 haar geleden is opgericht. Feest in Amsterdam.

En dan las ik ook nog eens een artikel van vandaag op de site van The Guardian over een computer die bijna geheel zelfstandig een samenhangend en zeer diepzinnig essay over zijn eigen existentie uit zijn digitale brein heeft laten borrelen. Ik vind het allemaal twijfelachtig en het roept bij mij meer vragen dan enthousiasme op. Ik sta ook sceptisch tegenover de ontwikkelingen en de schijnbaar uiterst spectaculaire mogelijkheden van artificial intelligence in de toekomst. Het gaat ook altijd over de toekomst. Maar wat was nu het opzienbarende nieuws vandaag, lees zelf en vooral ook goed de voetnoot onderaan.

A robot wrote this entire article. Are you scared yet, human? GPT-3 – The Guardian – 08-09-2020

https://tinyurl.com/y5ng4van

Ik heb er een paar tweets over gemaakt en eindigde met:

+ PS. En dan zou ik zonder redactiewerk en zonder samenstelling van diverse runs, een zo’n AI-essay willen lezen zoals die uit de computer rolt, maar dat publiceren ze dan niet. En wat er in de achterliggende database zit, blijft ook onvermeld. We zullen zien wat de toekomst brengt. +

+

En gebeurde er nog wat op 8 september 1930?

Het was toen in Nederland een donkere en fris-warme dag (max 17,4°C) zonder zon. De lucht was onbewolkt en er stond een matige wind (3 Bft).

In New York begonnen de openbare scholen met het onderricht van Hebreeuws, Richard Drew vond op deze historische dag de Scotch tape uit en er werden talloze onbekende mensen geboren en gingen er dood. Zo werd in Hannover Norbert Goldberg geboren en die al dertien jaar later op 26 maart 1943 omkwam in Sobibor.

Op deze dag in 1983 overleed Wim Kan en vandaag 60 jaar geleden zag leeftijdsgenoot Matthijs van Nieuwkerk het levenslicht in Amsterdam, in zijn en inmiddels ook mijn Mokum.

Enfin, toch weer een hoop zijpaden bewandeld (gebabbel, gebabbel, gebabbel), maar hoe dan ook, gefeliciteerd allemaal!

________________________

PS.

8 september 1930 viel op een maandag. Vandaag 5 jaar geleden was het net als nu een dinsdag, de dag van Joost Zwagerman zijn zelfgekozen dood. Na zijn overlijden verscheen nog een bundel met nagelaten gedichten.

LIEF

Mijn lief, wees alsjeblieft
heel lief voor mij, nu God
mij denkelijk heeft uitgewist.

Mijn lief, blijf alsjeblieft
heel dicht bij bij. Misschien
wordt ik door God gemist.

Mijn lief, vertrouw ook
nu op mij. Ik ben niet weg,
God ademt mij. Mijn lief,
wees alsjeblieft heel lief
voor mij. Misschien heeft God
Zich in mijn dood vergist.

Joost Zwagerman
(1963 – 2015)

Blauwe zomer - Leo Blokhuis

( - ! UPDATE ONDERAAN ! - )

Ik heb de roman Blauwe zomer van Leo Blokhuis gelezen. Het verhaal speelt zich af in de jaren vijftig en begin jaren zestig en gaat over de jonge indo Chris, hij heeft een Nederlandse moeder en een Indische vader, die eind jaren vijftig naar Nederland gaat en in Den Haag bevriend raakt met Johan die uit een zwaar christelijk milieu komt. Ze spelen gitaar en beginnen een bandje die ze de Rocking Blue Boys noemen. Ze spelen wat later indorock is gaan heten (dat begrip is pas in de jaren zeventig gemunt door Piet Muys) en ze boeken succes in Duitsland. Dat is globaal het verhaal.

Natuurlijk wilde ik het graag lezen, vooral vanwege Den Haag, de indorock en ook vanwege Leo die ik al jaren met belangstelling volg en waar ik veel waardering voor heb. Nadat ik het boek uit had stuurde ik hem een tweet.

@LeoBlokhuis Hai Leo. Ik heb in twee sessies met interesse en plezier Blauwe zomer gelezen, maar, maar ... ;-) Ik schrijf van 't weekend een kort stukje op mijn site en tweet je nog, of ik app zondagavond tijdens Blokhuis.

Dat was vrijdagmiddag. Zaterdagmorgen werd ik in een vreemde, lucide droomslaap wakker en waarin ik dacht dat ik geen recensie over het boek moest schrijven. Wonderlijk. Ik stond op, de zon scheen fel, maar tegelijk hoorde ik het hard regenen. Omineus. En toen wist ik het zeker, Ik ga het boek niet recenseren want als ik de twee 'maren' uit de tweet zou uitwerken, dan zou ik toch behoorlijk negatief zijn en ik heb totaal geen animo om een zure bespreking te schrijven. Dat doe ik uit principe niet, ik schrijf ook nooit over muziek waar ik niets aan vind, dat sla ik altijd over, ik schrijf alleen over dingen die ik leuk, aardig en mooi vind. Dus geen recensie en ik zou ook teveel mezelf erbij betrekken, dat zou ik niet na kunnen laten, want dat vind ik essentieel, zo ben ik nu eenmaal, maar ik heb ook even geen zin om veel over mezelf te schrijven, dat doe ik al genoeg.

Maar daarom toch een paar neutrale. persoonlijke puntjes. Ik heb nooit geweten dat er een tram door de Boekhorststraat heeft gereden (Lijn 10) en in de straat zat dus bioscoop Thalia. Dat wist ik wel en de bioscoop is begin jaren zeventig gesloten en rond 1990 ben ik nog eens in het gebouw geweest waar toen een grote meubelzaak in was gevestigd. Aan de buiten- en binnenkant was niet meer te zien dat het een bioscoop was geweest.

In het boek gaat Johan op een kamer wonen in de Van Speijkstraat (Zeeheldenkwartier). Het speelt verder geen enkele rol, maar ik heb ooit ook in die straat op een kamer gewoond. Een paar jaar geleden kwam ik erachter dat ook Annie M.G. Schmidt in haar jonge jaren daar in een pension(!) woonde en waar haar oudere broer al eerder was ingetrokken.

Leo (Zevenbergen 1961) schreef fictie en voor het schetsen van het christelijk milieu kon hij putten uit zijn eigen verleden als zoon van een predikant (dominee). Ik heb over het begin van de popmuziek en de jaren zestig en Den Haag een lang non-fictie relaas opgetekend over de drummer Jay Baar van de Q65, hij overleed dit jaar 30 jaar geleden. Het zijn oral-history-verhalen die zijn beste vriend Paul na zijn dood aan mij vertelde. Dat bijzondere verhaal staat al jaren op mijn site en ik kan alleen maar zeggen dat dit - weliswaar onvergelijkbaar - in veel opzichten wel even geheel andere koek is dan Blauwe zomer.

Leo reageerde op mijn tweet met: Wat een cliffhanger, DirkJan.

Sorry Leo en dit stukje gaat ook als een nachtkaars uit, maar bedankt, ik ben altijd verheugd om weer wat te lezen, over muziek, indorock en Den Haag, De Haag, die mooie stad achter de duinûh ...

__

Website Leo Blokhuis - leoblokhuis.nl/wordpress

(Wat de reden ook is, opmerkelijk, maar het wil toch wat zeggen dat Blauwe zomer niet op de site staat vermeld.)

+

Ik denk - ook door wat ik las in het boek - dat Leo net als ik (en nog meer indorock-liefhebbers) de instrumental Black eyes van The Tielman Brothers het beste indorocknummer vinden. Wat een geweldige tergendlangzame opbouw in dit nummer en wat een explosieve ontlading daarna. Ze speelden het live op tv in 1960 en staat op YouTube.

Black eyes - The Tielman Brothers - Tv-opname 1960 - YouTube

+

Voetnoot The Tielman Brothers - De Jongenskaner

Lijstje Indische woorden - De Jongenskamer

Kort stukje over restaarant Tampat Senang voor Haagspraak (onderaan) - De Jongenskamer

+

Recensie Haags Speelkwartier - Leo Blokhuis - De Jongenskamer

The life we lived - Story Drummer Jay Baar - Q65 - De Jongenskamer

__

Update 00.30

Aan het begin van de zondagavond twitterde ik over dit stukje en een paar uur later toen Leo plaatjes ging draaien op Radio 2 in zijn programma Blokhuis, reageerde hij kort en toch nog vriendelijk. We tweetten even over en weer en Leo heeft dus zelf ook in de Van Speijkstraat gewoond toen hij begin jaren 80 een jaar in Den Haag in militaire dienst zat. Dat wist ik alles niet en dit verklaart dan mede zijn belangstelling voor Den Haag. En ik heb ook in dienst gezeten, vreselijke tijd, en het laatste half jaar ook in Den Haag. Waarschijnlijk hebben we in hetzelfde gebouw in Benoordenhout gewerkt, maar ik denk niet in dezelldde periode. Wel hebben we allebei op wacht gestaan bij de ingang van de Alexander-kazerne aan de Waalsdorperweg. Nou ja, gelukkig geloof ik niet meer in toeval.

Goodnight.

(en sweet dreams)

__

[ Annie M.G. Schmidt heeft ook in de Van Speijkstraat gewoond. Een aantal jaren geleden heb ik uitgezocht op welk huisnummer dat precies was. Lees meer in een kort stukje over mijn speurtocht op mijn pagina over Haagse humorhelden.

Haagse Humor Helden - De Jongenskamer

Annie Schmidt kende ik als kind al van haar geweldige liedjes uit Ja Zuster, Nee Zuster en die ik later voor mijn kinderen van cd heb gedraaid. Ook heb ik met heel veel plezier al haar kinderboeken aan hun voorgelezen en werd ze daardoor mijn grote voorbeeld voor een heldere en simpele schrijfstijl. Ze wordt door de literaire wereld zwaar ondergewaardeerd. ]

__

! UPDATE !

Een week later kwam ik er nog terug en tweette naar Leo.

Baby Love (Lek. Was: het is een meisje)

Tweetserie

@LeoBlokhuis Ik had je tweet over Toots van de Maytals geretweet. Toch wel bijzonder vorige week dat we beiden in dezelfde straat hebben gewoond. Sinds enkele jaren ben ik mysticus na een leven als atheïst. Ricky die atheïst is hoorde ik eens zeggen dat jij een mysticus bent. Toeval bestaat niet!

@LeoBlokhuis @Rickykoole Ik woon bij het Oosterpark en heb Ricky daar ooit met een hondje gezien. In 2000 schreef ik op nl.kunst.film een lange conceptuele interactieve story over Lek en de geboorte van mijn dochter. @simondewaal was er ook. Tja. http://dejongenskamer.nl/babylovenotv.htm

+


Leo Blokhuis @LeoBlokhuis
Als antwoord op @djwvos @Rickykoole en @simondewaal

Ja, dat kan, daar heeft ze in de buurt gewoond.

+

DirkJan Vos @djwvos
Als antwoord op @LeoBlokhuis @Rickykoole en @simondewaal

Ok, prima. Lek zag ik ook bij 'toeval' en kon mijn giftige kritiek op de (Nederlandse) film mooi laten resoneren met de geboorte van m'n dochter. Ik schreef m'n eigen scenario met een clipje als toegift. Lek brandde ik af en 'toevallig' wilde ik Blauwe zomer niet recenseren. Bye!

+

simon de waal@simondewaal
Als antwoord op @djwvos @LeoBlokhuis en @Rickykoole

Snapte je toen al niet en nu nog minder. Hoop dat je meer plezier aan je dochter hebt beleefd. ;-)

+

DirkJan Vos @djwvos
Als antwoord op @simondewaal @LeoBlokhuis en @Rickykoole

Toch nog voor Simon. Ik volg al 30 jaar Leo en deel veel dezelfde dingen, waaronder zwarte muziek. Ricky zei tijdjterug op de radio dat Leo een mysticus is en ik sinds een paar jaar ook. Vorige week bleek dat Leo en ik in dezelfde straat hebben gewoond: http://dejongenskamer.nl/varia99.htm#blauw

+

Ik twitterde niet meer naar Simon dat ik inderdaad veel plezier aan mijn dochter heb beleefd en dat ik dat nog steeds doe!

Maar nu nog wel een korte toelichting. Lek is een speelfilm, een politie-thriller, van Jean van de Velde uit 2000 die ik toen bij 'toeval' daags na de geboorte van mijn dochter zag in de sneak preview in Kriterion. Simon de Waal schreef het scenario (en is part-time rechercheur bij de Amsterdamse politie) en hij zat net als ik ook op de nieuwsgroep nl.kunst.film. Ricky Koole speelde een hoofdrol in de film, is ook zangeres en trouwde jaren later met Leo (Blokhuis) met wie ze een zoon kreeg. De film Lek is gesitueerd in Amsterdam-Oost, ik geloof dat Simon daar is opgegroeid en daar in 2000 ook woonde. Ik was net in Oost komen wonen en in het verhaal dat ik op de nieuwsgroep schreef, speelt dat straatje nog een verrassende rol.

Vlak na de geboorte van mijn dochter, haar werkelijke naam is Aaf en ze is nu 20, had ik alle tijd en door de resonerende combinatie van de geboorte en de film bedacht ik een conceptuele, interactieve vervolgstory voor de film-nieuwsgroep en waar diverse deelnemers op hebben gereageerd en dus aan het verhaal hebben bijgedragen, ook Simon deed dat en werd hij eveneens een onderdeel van mijn 'film', van mijn 'scenario' dat ik verspreid over een aantal dagen in een serie postings schreef, een story met een begin en een eind. Want dat was het ook, Simon had zijn scenario geschreven, Jean van de Velde zijn film gemaakt (en nu Leo zijn roman) en ik maakte creatief mijn eigen kleine productie (dat had ik al eerder gedaan op andere nieuwsgroepen) en waarbij ik niet alleen de schrijver was, maar ook de producent en regisseur en waarin ik ook nog eens de hoofdrol speelde, al was ik natuurlijk een onbekende figuur, een nobody die ronddwaakde op internet, op usenet, dwaalde in het leven, ergens in een kleine straat in Amsterdam-Oost. Nog steeds. Maar dat kan op internet, op internet kan alles, bijna alles.

Het is een lang verhaal, voor de liefhebber. Het eindigt met een kort familie-clipje dat ik na de geboorte van mijn dochter maakte. Heel zoet.

Baby Love (Lek. Was: het is een meisje) - April 2000 - DirkJan Vos - De Jongenskamer

+

Na deze actie ben ik ruim vijf jaar off-line geweest van internet. Ik heb me toen voornamelijk beziggehouden met de verzorging en opvoeding van mijn kinderen bij mijn ex in haar huis en ik had veel tijd om veel te lezen en als het even kon zat ik dan met een boek op mijn vaste plekje, op mijn bankjke in het Oosterpark. Schrijven deed ik niet, ook nauwelijks e-mails geschreven in die jaren, maar ik ben ook geen schrijver, geen echte schrijver, ik ben een tiepelaar.

-

Bright eyes

Update: Mailtje van Nico, Bright eyes komt pas 19 september aan de beurt. Ok, prima. En gisteren dus wel gedraadi bij Eddy Keur en vrijdagavond zong Stef Bos Papa in De Vooravond op tv ...

+

!!! Bright eyes kwam (5 september) niet aan bod, ik weet niet waarom, maar om half een, kort daarvoor kwam het nummer wel voorbij in het programma van Eddy Keur. !!!

[ Morgen, zaterdagmiddag 5 september, wordt tussen 15.00 en 17.00 uur mijn inzending met Bright eyes behandeld door Driessen & Driessen op NH-Radio. Morgen een update hoe het was ... ]

+

Sinds een tijdje luister ik weer op de zaterdagmiddag naar Driessen & Driessen op Radio Noord-Holland (NH Radio), leuk programma voor oudere jongeren zoals ik die van muziek houden, van popgeschiedenis en van humor, want humor hebben de broers Leo en Nico en strooien daar rijkelijk mee in de twee uurtjes.

Vorige week reageerde ik met een mail op hun rubriek Het Plaggie-plaatje over geplagieerde popnummers en schotelde ik ze de plagiaatzaak van het nummer Ghostbusters voor omdat deze wereldhit heel brutaal was gejat van Huey Lewis en dat pikten ze op. Ik over die plagiaatzaak al eerder getweet, zie onderaan dit bericht.

En daarna ingezonden voor de Slechtste Plaat, want daar had ik wel een goede suggestie voor en er was ook nog een aanleiding, vroeger zou ik zeggen 'dat was toevallig', maar ik geloof niet in toeval en het moest zo zijn dat ik onderstaande mail verstuurde. Nico reageerde dat ze hem aanstaande zaterdag gaan draaien. I say no more en wacht af.

+

Hai Leo en Nico (en Arend),

Toch gelijk weer in de mail en als jullie er misschien wat mee doen voor de rubriek De Slechtste Plaat, dan noemen jullie alleen mijn naam en draaien 20 seconden van het nummer, prima, maar ik ga toch even mijn vreselijkste plaat uitgebreid motiveren, want er was ook een aanleiding gisteren en daarom reageer ik mu ook. Ik schrijf nooit over muziek die ik slecnt vind en dit is een eenmalige uitzondering.

Vrijdag was in het nieuws dat Nick en Simon in november een album uitbrengen met muziek die geïnspireerd is op hun grote voorbeelden Simon en Garfunkel. Ik heb niets met het Volendamse duo, maar wel met Simon en Garfunkel, daar ben ik wel een groet fan van en zeker ook later van Paul Simon als solo-artiest, een muzikale grootheid, maar door het nieuwtje moest ik gisteren direct denken aan het vreselijkste nummer dat ik ken en waardoor ik gisteren naar iemand mailde over Bright eyes van Art Garfunkel.

Ik vind maar heel weinig muziek diep waardeloos en niet te pruimen, maar dit nummer dat op nummer 1 kwam in de Top 40, vind ik afgrijselijk. En dat komt ook omdat ik eind jaren zeventig parttime in Den Haag in bioscoop Du Midi werkte als kassier en de zielige konijnentekenfilm voor volwassenen Watership Down daar maanden met succes draaide. Bright eyes was een song in de film en in de bioscoop stond door het hele gebouw altijd het geluid van de film aan als ie werd vertoond. En zo heb ik misschien wel 100 keer verplicht dit verschrikkelijke slijmnummer moeten aanhoren met die even hoge slijmerige stem van Art Garfunkel. Sindsdien als ik het nummer op de radio voorbij hoor komen, schakel ik even naar een andere zender, Ik heb dat alleen nog met twee andere nummers, Pappa van Stef Bos en Dochters van Marco Borsato, verder kan ik alles wel horen, maar Bright eyes spant de kroon kwa gruwelijk slecht nummer ...

En dus Nick en Simon met een nieuw album en ze hadden onlangs een docu-serie op tv over hun zoektocht naar hun helden Simon en Garfunkel, maar daar heb ik niets van gezien, want ik kijk geen teluhvisie, maar ik las wel dat de spanning in de afleveringen wordt opgebouwd naar het einde of ze Simon en Garfunkel ook echt gaan ontmoeten. Tot gisteren wist ik niet hoe dat is afgelopen, maar ik wilde nu toch wel de ontknoping weten of het hen mu gelukt was: Nee, daar waren ze niet in geslaagd, de sukkels! Hahaha!

Hun nieuwe album gaat NSG heten, Nick Simon Garfunkel, snappen jullie de woordspeling?

;-)

Mazzel!

DirkJan Vos

Bright eyes - Art Garfunkel - YouTube

__

Tweet

Ik schreef vanmiddag op mijn site dat ik Papa van Stef Bos een verschrikkelijk lied vind, toeval bestaat niet, maar ik vind een ander nummer nog vreselijker en dat wordt morgen gedraaid op Radio NH bij Driessen & Driessen. Welk nummer stuurde ik in?
Lees: http://www.dejongenskamer.nl/varia99.htm#bright
(Tweet @devooravond: Filmpje van Stef Bos die vanvond Pappa zong in De Vooravond)

Update 1 Nick & Simon:

Onlangs traden Nick en Simon ergens op in het land en zat de Amerikaanse acteur Woody Harrelson in het publiek, ik ken hem onder andere van Natural born killers en The people versus Larry Flint. Enfin, ze hadden na afloop even contact met hem en het haalde de achterklappagina's van de showmedia. So far so good. Maar wat blijkt nu, Woody is een hele goede vriend van Paul Simon en hij had daarna een filmpje van het optreden van het Volendamse duo aan Paul laten zien. Die was enthousiast, sprak een vriendelijke videoboodschap in en zo hadden Nick en Simon uiteindelijk toch nog bijzondere en persoonlijke reactie ontvangen van een van hun helden waarover ze een reality-docu hadden gemaakt! En nu maar hopen en erop vertrouwen dat dit geen doorgestoken kaart was. Nee, Volendammers ken ik als goudeerlijke palingrokers.

"Ik zag een video van jullie optreden en het klonk erg goed. Het klonk als Simon & Garfunkel."

Paul Simon

+

Update 2 Nick & Simon

Hai Leo,

Mog even over Nick en Simon en Simon en Garfunkel, ik had niet helemaal goed mijn research gedaan, maar er is een video van N&S met de video-boodschap van Paul Simon, net 5 minuten geleden pas gezien. En ik kijk geen tv, dus dat zal vast allemaal ook al wel zijn uitgezonden. De video staat op Instagram, maar ik zag hem onderaan een bericht op nu.nl. De reportage is wel wat verdacht goed en gelikt gemaakt en het eindigt met een oproep om op hun doicu-serie over hun zoektocht naar Simon en Garfunkel te stemmen voor de Teleivizierring.

En ik ben heel slecht van vertrouwen en ik denk zeker dat het Paul Simon is, maar hou het voor mogelijk dat het heel anders is gegaan en dat ze al veel eerder contact met Paul hadden en de videp-boodschap is opgenomen en ook die episode met Woody Harrelson in Briell is dan in scene was gezet, alles voor deze Televizierring-promo en als laatste uitsmijter van hun serie dat ze toch een reactie kregen, snap je? Hoe dan ook, best leuk en geslaagd!

Nick en Simon krijgen dankzij Woody Harrelson compliment van Paul Simon - Met video - nu.nl

Bye ...

DJ

PS. Op het eind van de video noemt Kees Tol Nick en Simon sukkels, dat schreef ik ook al! ;-) En de video is, zie ik nu, door Tol pas een paar dagen geleden op 9 september op Instagram gezet, dus ver nadat ik er over begon, ik kon hem dus ook niet eerder zien ...

__

Eerdere inzending naar Driessen & Driessen voor het Plaggie-plaatje,

Twee tweets

#1/2 Ray Parker Jr. schreef en zong de wereldhit Ghostbusters voor de film, maar het was brutale plagiaat van een nummer van Huey Lewis die nota bene als eerste was gevraagd voor de titelsong. Hij won glansrijk voor de rechtbank en werd er geschikt.

Ghostbusters - Ray Parker Jr. - YouTube

#2/2 Huey Lewis And The News maakten het nummer I want a new drug in 1983 en het werd bruut geplagieerd door Ray Parker Jr. voor zijn grote hit Ghostbusters. Huey kreeg een onbekende financiële genoegdoening. Luistert en huivert.

I want a new drug - Huey Lewis & The News - YouTube

Who You gonna call?

Charlie Parker 100

Zaterdag 29 augustus was de 100e geboortedag van saxofonist Charlie Parker. Ik wist dat het er aan zat te komen, maar was het glad vergeten. Toen ik maandagnacht luisterde naar de podcast van (bassist) Hans Mantel op Sublime FM, werd het me in herinnering gebracht omdat hij een special maakte over Parker, samen met zijn gast Benjamin Herman. Charlie Parker is mijn grootste jazzheld.

Na afloop van het uurtje radio-podcast stuurde ik ze een mailtje. snel en associatief geschreven.

+

Summertime - Charlie Parker with strings - YouTube

+

Hai Hans en Benjamin,

Ik wist dat het een van deze maanden de honderdste geboortedag zou zijn van Parker, maar ik heb van de week niks gezien of gehoord van een aankondiging en is het zaterdag geheel langs me heen gegaan, terwijl ik zaterdag nog wel een tweetje heb gemaakt over Michael Jackson en Ramses Shaffy die toen ook jarig waren en dus op eenzelfde dag als Parker zijn geboren. Maar ja, die verbleken toch wel bij het genie van Bird, mijn grootste jazzheld. En waarom nverder geen aandacht nu in de media en bij de NPO? Zucht.

Ik draai niet heel veel Parker meer - te veel gedraaid in het verleden- en het laatste plaatje dat ik onlangs hoorde via YouTube was zijn uitvoering van Summertime met strings. Deze standard is weliswaar geheel afgekauwd, maar Parker weet het nog naar een hoog niveau te tillen en er een sprankelende vertolking van te maken en ik naar deze versie nog wel graag luister ... Summertime en de zomer is bijna voorbij, de coronazomer van 2020.

Ik kan goed meegaan in jullie opmerkingen waarom Parker zo uitzonderlijk goed is - een zeldzaam muzikaal genie - alhoewel ik het moeilijk en ook niet noodzakelijk vind om muziek te analyseren: muziek raakt me of niet en ik vind het heel moeilijk om dat onder woorden te brengen, hooguit ga ik dan muziek vergelijken met andere muziek, die lijkt op die, maar vaak is dat een zwaktebod en in het geval van Parker doe ik dat ook niet, want hij was volstrekt oorspronkelijk en uniek, dat kan je horen, ook - juist - als je hem voor het eerst hoort. En dat moment weet ik nog goed.

Ik was ongeveer twintig, rond 1980, toen ik voor het eerst Charlie Parker hoorde en ik raakte gelijk in opperste verwarring, Wat was dit in hemelsnaam voor muziek? Ik had daarvoor pas net met de echte jazz kennis gemaakt met de lp Asceneur van Miles en die was al heel hard binnengekomen als totaal nieuwe muziek voor mij en die me enorm raakte. Ik was gelijk verslingerd aan de jazz en ben me sindsdien verder gaan verdiepen en al snel kwam natuurlijk ook Parker binnen mijn gehoor en dat was dan weer geheel andere koek dan de trage, uitgesponnen lyrische muziek van Miles Davis. Dan Parker: ik hoorde een staccato aan noten, noten die van hoog naar laag sprongen, maar die wel met een enorm gemak geheel vrij door mijn oren dansten. Wow!

Parker maakt moeilijke muziek heel makkelijk toegankelijk en sprankelijk hoorbaar. En ik herkende er ook gelijk de muziek in van de grote stad, van New York, van de Big Apple waar ik als tiener een paar jaar daarvoor was geweest, maar toen wist ik nog niks van jazz, helaas, maar ik hoorde en herkende het nu wel. Ook dacht ik later aan het werk van Piet Mondriaan aan zijn Victory Boogie Woogie, dat gaat ook over de moderne tijd, over de grote stad, over New York waar hij op het einde van zijn leven de serie Boogie Woogie schilderde. Hij hield van jazz en overleed in 1944 in New York. Hij zal net Parker nooit meer hebben gehoord, maar Mondriaan was ook bebop.

Enfin. Zo valt er eindeloos door te schrijven over Bird, die waarschijnlijk die bijnaam kreeg omdat hij dol op kip was, maar zijn muziek vind ik ook op de melodieën van een vogel lijken. En ik hoor ook humor in de solo's met af en toe de knipoog naar de lokroep van Woody Woodpecker, een grapje tussendoor.

Mijn favoriete uitvoering van hem is A night in Tunesia met zijn baanbrekened solo en met een jonge Miles Davis, Honderden keren gedraaid in de jaren 80, want dat deed ik ook, ik hoorde wel steeds meer nieuwe nummers van Parker, maar ik ging ook een stel favoriete nummers eindeloos opnieuw draaien op mijn pick-up en kon ik de solo's op ten duur mee-scatten en kon ik ze ook wel nafluiten, dat deed ik wel op lege treinperrons ... Ik was en ben niet de enige die dat deed die solo's nadoen, ook iemand als Hans Teeuwen deed dat, ook een grote fan, net als Benjamin voor wie Parker zijn grootste inspiratiebron is, dat is ook te horen aan zijn spel, maar Benjamin heeft ook een eigen stijl en zowel bij Parker hoor je bij Benjamin dat hij het zogenaamd allemaal heel soepel en makkelijk uit zijn mouw, mond, vingers en saxofoon laat vloeien, maar je weet ook dat 't het resultaat is van veel en intensief studeren, net als Parker dat als een bezetene heeft gedaan.

En dan die (hard)drugs, hebben die zijn creativiteit vergroot of beperkt? Dat zullen we nooit weten, maar hij is er in ieder geval niet oud mee geworden. Hams zei, Parker zou zaterdag 100 jaar zijn geworden. Dat vind ik achteraf een wat overdreven hoge levensverwachting voor iemand als Parker met zijn levensstijl, maar ik weet nog goed dat ik 10 jaar geleden op zijn 90e geboortedag een mailtje stuurde naar Radio 6 en schreef dat als hij wat gezonder had geleefd, nu nog in leven had kunnen zijn.

Maar goed, op 34-jarige leeftijd op 29 augustus 1955, na twee zelfmoordpogingen, definitief omgevallen door zijn heroïneverslaving en totale uitputting, fysiek helemaal opgebrand, overleden in een hotelkamer door een hartstilstand terwijl hij tv zar re kiijken, vijf jaar voor mijn geboorte. Maar ook de andere twee grootste grootheden uit de jazz, Miles Davis en John Coltrane zaten zwaar aan de middelen, zijn drugs dan toch nodig om zulke intense en vernieuwden muziek te kunnen maken?

Over Parker en Coltrane heb ik weleens geschreven: Coltrane maakte muziek over het leven na de dood, Parker over het leven voor de dood.

Pa da pie da pa doe die da pie da poe die doe daaa ...

Groet en bedankt, mazzel!

DirkJan

Bird lives!

+

Mijke's Middag - Winnen verjaardagstaart 6 jaar Radio 6 - Geluidsfragment - A night in Tunesia met Charlie Parker en Miles Davis - 6 min. - De Jongenskamer

+

Deep Jazz - Hans Mantel (gast Benjamin Herman) - Special Charlie Parker 100 - 30 augustus 2020 - sublime.fm

(In de special citeert Benjamin het gedicht 'Charles Christopher Parker bijgenaamd Vogel' van Remco Campert: " ... hij maakte mijn jeugd, mijn maand april")

+

Benjamin Herman Podcast - Special Charlie Parker rond zijn overlijdensdag 2 maart 1955, 65 jaar geleden in 2020 - Charlie Parker 100 - NPO Radio 2 Soul & Jazz

Ik kijk - Ik luister - Ik lees - Ik voel - Ik schrijf

Reactie op Neerlandistiek en is wel een sleutelstukje over mezelf.

Ik heb absoluut geen zin om onder dit artikel weer een ellenlange riedel af te steken, ik heb de afgelopen dagen, weken, al genoeg geschreven over al die thema’s die rond het fenomeen Ferrante hangen en op mijn manier besproken. Niet dat ik al die onderwerpen allemaal zelf heb aangedragen, of over alles een absolute mening heb, nee, ze kwamen hier ter sprake en ik reageerde daarop en wilde vooral ook signaleren en reflecterem, de discussie voeden en dan op een manier waarop ik mijzelf als DirkJan Vos ook als inzet maakte, dat doe ik (al jaren) omdat ik niet anders kan, maar ook omdat die manier over de actuele thema’s zelf gaat en ik een stapje verder wil gaan en ik ook bij het beschouwen van kunst, van literatuur nadrukkelijk het persoonlijke wil betrekken, dat is een weloverwogen keuze en behalve dat ik op die egocentrische wijze een discussie wil voeren, probeer ik tegelijk op bepaalde momenten – als effect – ook een emotie op te roepen. Tot zover mijn ik, mijn ego, meer kan en wil ik er niet over zeggen.

Toeval of geen toeval, het hangt allemaal al jaren in de lucht: het autobiografische tegenover de pure fictie, gender-identiteit (de tussenmens) en vrouwenstrijd, literaire sterrendom versus anonimiteit, het scheiden van werk en privé, toeval en trivialisering, diversiteit en inclusiviteit, moeders en dochters, leven en dood en nog een paar terloopse verwante paden zoals #metoo, foute verledens, dominantie van mannen, vaders en zonen en nog wat topics die samen een ogenschijnlijk onsamenhangende kluwen vormen, een verwarrend web over het leven en de kunst, maar we leven ook in verwarrende tijden, in een onzekere wereld waar van alles wankelt en verandert en waardoor mensen zich verschansen achter een wetenschappelijk gelijk of juist verdwalen in complottheorieën. Van dat alles heb ik geen enkele last meer, want ik berust al een aantal jaren met grote kalmte dat alles met alles samenhangt, ook al weet ik niet precies hoe. Ik kijk, ik luister, ik lees, ik voel en ik schrijf.

+

NB. Herman Koch houdt dan een pleidooi om Ferrante, schrijvers in het algemeen, met rust te laten en creatieve ruimte te geven. En mogelijk kent hij Ferrante ‘toevallig’. Kan, maar het is zeker niet ondenkbaar dat het een leugen is die past in het spel van feit en fictie, net zoals hij dat in zijn laatste roman Finse dagen speelt en waar hij veel autobiografische gegevens (dus wel privé) mengt met fictie, Ook dat is een populair en gewild genre en maakt van de lezer een detective en puzzelaar. Je moet ervan houden, maar het verkoopt.

En tot slot, ik vind de oprechtheid van Koch zeer twijfelachtig, veelzeggend zijn de twee onderstaande citaten uit een interview net hem van ad.nl van een paar jaar geleden:

#

U leidt een filmsterrenbestaan?

,,Daar heeft het soms wel wat van weg, ja. Misschien lijkt zo’n promotietournee nog het meest op het leven van een tennisser, die elke week in zijn eentje naar een nieuw toernooi reist. Ik ben op die festivals namelijk meestal de enige Nederlander. Het gaat vaak volgens hetzelfde ritme: een mannetje op het vliegveld met een kartonnen bordje ‘Mr. Koch’, dan een diner met de uitgevers en de dag erna interviews. Gelukkig reist mijn vrouw tegenwoordig vaker mee nu onze zoon het huis uit is.”

[...]

,,Dat gedeelte is autobiografisch, ja. Ik heb ook die opzichtige Jaguar gehad. Maar toen hij eenmaal voor de deur stond, dacht ik: toch meer iets voor een diplomaat of advocaat. Een type Moszkowicz. Het was de mooiste auto in de straat, liet al die Opels en Fords zielige wagentjes lijken. Maar na twee jaar heb ik hem ingeruild. Hij paste me niet. Ik wilde terug naar iets normalers. Dat werd een Range Rover.”

#

De Grote Verdwijntruc van Ferrante & het delen van de spotlights - Inge van de Ven - neerlandistiek.nl

__

PS. Ik betrek dus nadrukkelijk het persoonlijke bij mijn reacties en dat betekent dat ik niets verzin, fantaseer of fabuleer, daar heb ik een grote hekel aan. Het is wel zo dat er allerlei zaken – meer dan ik schrijf – uit mijn leven met de onderwerpen waarover ik schrijf opmerkelijk veel ‘toevallig’ met elkaar interfereren, ik verbaas me daar wel over, maar ik sta er bij en kijk er naar – registreer – en denk alleen, wonderlijk. Pas nadat ik mijn vorige reactie had geschreven, schoot het me te binnen, in het verleden heb ik een tijdje bij Herman Koch in de straat gewoond. QED.

__

I saved the world today - The Eurythmics - YouTube

"I could be bounded in a nutshell, and count myself a king of infinite space."

Hamlet
(William Shakespeare)

Morgen weer een dag.

Herfst - M. Vasalis

(Met update onderaan!)

Op Neerlandistiek besprak Marc van Oostendorp een boekje over het lezen van gedichten. Hij haalde de laatste strofe aan uit het gedicht Herfst van Vasalis en maakte enkele opmerkingen over het woord kalkoenen waar hij geen betekenis aan kon en wilde geven, behalve dat het opgeroepen beeld hem wel direct trof. Ik zocht het hele gedicht op en maakte een eigen, korte analyse.

Herfst

Toornige vreugde doet mij rechtop gaan
dwars door de herfstige plantsoenen
waar in het nat verwilderd gras
rillend naast de zwarte plas
een troep verregende kalkoenen
verworpen, onheilspellend staan.

De wind schuift in de glazen wolken
lichtende wakken hemel open
en wervelt glinsterende kolken
omhoog uit gele bladerhopen.

Als gevallen engelen hokken
door geen zon meer te verzoenen
in een somber dreigend mokken
daar mijn broeders de kalkoenen.

M. Vasalis

__

Ik denk dat het hier – inderdaad – gaat om het oproepen van een fysiek beeld van een troep verregende kalkoenen, ik zie het voor me. Maar de kalkoenen zijn weliswaar haar broeders en ze herkent kennelijk in hun verschijning een eigen somber mokken, maar ik denk dat ze hiermee tegelijk ook aangeeft dat ze een mens is en anders is dan dieren, anders dan de kalkoenen die met z’n allen bij elkaar schuilen en nergens mee zijn te verzoenen, geen weet hebben van zon, herfst of emoties, want zo is hun natuur, maar zij, de dichter, is een individu, een mens die niet alleen toornig is en mokt zoals ze meent te herkennen in de troep kalkoenen, maar is ook vreugdevol.

Door projectie herkent ze haar eigen emotie in de kalkoenen en worden zij haar broeders, voor even, maar zij onderscheidt zich hiermee van dieren en gaat ze als een wat somber en mokkend mens rechtop door de herfst en kijkt naar een troep verregende, sullige kalkoenen en waar ze door de aanblik vrolijk van wordt.

Zelf over gedichten praten - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

__

Flaton: ‘Waaruit blijkt, dat het lyrisch ik een vrouw is?’

Dat blijkt nergens uit, maar zoals u inmiddels heeft begrepen, ben ik geen verstokte ergocentrist en zal ik niet nalaten om ook biografische kennis bij het bespreken van een gedicht te betrekken. En dit gedicht is ondertekend met M. Vasalis en zoals we weten is dat het pseudoniem van Margaretha Leenmans, de vrouw van Jan Droogleever Fortuyn. Als je zoiets nu eenmaal weet dan kan je dit gedicht niet anders interpreteren dan dat het lyrische ik een vrouw is omdat in de eerste regel ‘mij’ staat. Het gaat over de dichter zelf, dus over M.argaretha, een vrouw.

Het is wel zo dat Vasalis bewust onder een neutraal pseudoniem wilde publiceren om zich ook als neutrale dichter uit te drukken, nadrukkelijk neutraal, zoals ze zelf zei, los van haar sekse, los van haar privé en vooral ook los van haar werk als zenuwarts en later als kinderpsychiater. Maar dan zou je ook verwachten dat in al haar poëzie, dat maar een klein oeuvre omvat van een honderd gedichten en ze al begin jaren vijftig stopte met publiceren – dat daarin geen enkele aanwijzing over haar vrouw-zijn is te vinden. Maar neem het sleutelgedicht De kleine zeemeermin uit 1940, dat eindigt met:

+

Speel door Paly, want er is één
voor wie ik graag mijn stem zal geven
en daaglijks voor op messen gaan,
en als der kleine zeemeermin,
zal ook mijn ziel na dit kort leven,
voor hem als knisterend schuim op zee vergaan

+

Ze identificeert zich hier met een zeemeermin en is M. Vasalis dus een vrouw (het woord zeemeermin komt ook voor in haar gedicht De Afsluitdijk). En als je even oppervlakkig rondgoogelt dan vind ik geen enkele beschouwer van haar werk die het niet over Vasalis als vrouw heeft en haar doorgaans ook een dichteres noemt, iets wat ik in mijn korte bespreking nu weer net niet heb gedaan en schreef ik welbewust, ‘maar zij, de dichter’. (Je zou zelfs nog vergezocht kunnen opmerken dat de laatste regel van Herfst, ‘daar mijn broeders de kalkoenen.’, het woord ‘broeders’ de suggestie wekt dat de dichter(es) een man is. ‘Broeders’ heeft weliswaar – ook hier – de neutrale betekenis van medemens (tegenover de kalkoenen als dieren), maar een broeder associeer ik ook sterk met een man, met een ziekenbroeder, of een wapenbroeder en vroeger bestond naast de kunstbroeder ook het antoniem kunstzuster. Maar dat is allemaal wat te vergezocht. Zeker als je ook nog bedenkt dat een broeder ook weer een broedmachine is, en broeden is nu juist een kenmerk van vrouwen … ) Hoe dan ook, M. Vasalis is een vrouw en alleen iemand als Flaton zou zoiets, ook al weet hij dat, enkel omwille van de lezer dit feit verzwijgen.

Dat verzwijgen zou ook onrecht doen aan Vasalis als vrouw, want ze is in het verleden juist – onterecht en onheus – vaak weggezet als een vrouwelijke, burgerlijke dichteres die dichtte over moeders en dochters, over het kleine geluk. Hermans noemde haar werk schamper ‘damespoëzie‘. En dan zit er direct een ideologische component aan dat een traditionele ‘dichteres’ als Vasalis minder hoog wordt aangeslagen als een echte ‘dichter’, de man die vernieuwt. Ik kan daar giftig om worden en het is ook niet terecht. Ik denk nu aan haar gedicht 'Drank, de onberekenbare' uit haar debuutbundel Parken en woestijnen uit 1941, ik citeer:

+

In mijn binnenst stampen beesten,
snuiven paarden, ruisen bossen,
slangen schuiflen door de mossen,
negerstammen vieren feesten.
Port of sherry… liever thee?
Ja mevrouw, of eiglijk… nee.
Spiernaakt duik ik in een meer.
Graag, een halfje… o, niet meer!

+

Geschreven door een vrouw over een vrouw.

Bertus Swaanswijk nam als debuterende dichter na de oorlog ook een pseudoniem aan, ik vermoed ook om neutraal te willen zijn in zijn gedichten, los van zijn biografie. Dat werd het pseudoniem Lucebert. We weten nu dat er waarschijnlijk (ook) andere redenen waren waarom hij liever onder een pseudoniem bekend wilde worden vanwege zijn altijd verzwegen oorlogsverleden. Maar het pseudoniem Lucebert is wel verwant aan dat van Vasalis die beide verwijzen naar hun echte namen. Lucebert zal dat vast geweten hebben en ik weet bijna zeker dat hij het gedicht Drank ook moet hebben gelezen. sterker, het zou nog wel eens een inspiratiebron kunnen zijn geweest voor zijn eigen expressieve en explosieve poëzie als Vijftiger. En de ironie wil dat het juist onder andere de Vijftigers waren die Margaretha deden besluiten om te stoppen met dichten. Vasalis damespoëzie?

+++

[ Nu ben ik nooit te beroerd voor een voetnootje hier of daar, ook nu niet. De vorige discussie ging over een gedicht van Anna Enquist die ook onder een pseudoniem schrijft, is vrouw, psychoanalytica en Vasalis was psychiater. En beiden verloren een kind en hebben daar over geschreven. Vasalis woonde een tijd in Amsterdam en Engquist woont daar nog steeds en ze hebben beiden de Lucy B. en C.W. van der Hoogtprijs ontvangen. Vasalis werd weggezet door Hermans als een dichter van niks en iemand als Piet Gerbrandy heeft Enquist afgebrand, ook al ontkent hij dat het iets met haar vrouw-zijn te maken heeft, maar de goede verstaander weet beter. En nu ga ik geen uitspraak doen wie ik beter vind, Enquist of Vasalis, maar het is niet zo dat ik Anna Enquist per definitie heel goed vind omdat ik haar ken. Margaretha Droogleever Fortuyn – Leenmans (Den Haag 1909 – Roden 1998) heb ik niet persoonlijk gekend, maak u geen zorgen, maar ze is wel geboren en opgegroeid in Den Haag en ligt niet ver van mijn huis begraven op Zorgvlied aan de Amsteldijk, de begraafplaats waar ook de dochter van Anna ligt begraven en wie weet vind ik daar zelf nog een laatste rustplaats, hoewel ik zelf een voorkeur heb voor een crematie bij de Nieuwe Ooster en dat daarna mijn as voor de kust van Scheveningen wordt uitgestrooid in zee, het Scheveningen waar Vasalis als kind woonde. En dan toch nog, toeval heeft vele gedaantes, maar een paar jaar geleden is mijn paradigma over mijn, over onze existentie radicaal veranderd en ergens net als Vasalis ben ik weliswaar niet religieus geworden, maar ervaar ik nu wel het leven als een groot mysterie en deel ik vooral met haar een zeker weten dat alles met alles samenhangt. Margaretha zat in haar tienertijd in Den Haag op het Nederlands Lyceum. Ik heb daar ook zes jaar gebivakkeerd en het was uitgerekend op die plek dat ik voor het eerst met haar poëzie kennis maakte, met haar prachtige Parken en woestijnen. Ik schrijf het wel vaker, toeval bestaat niet. ]

+ - + - +

NB. Marc van Oostendorp noemde in zijn stukje over de laatste dichtbundel van Anna Enquist haar ‘een vrouwelijke dichteres’. nu weet ik dat hij graag vrouwelijke dichters leest, ze misschien zelfs wel voortrekt – dat is een goede zaak – maar ik vind dat hij hier in zijn betrokkenheid en enthousiasme wel een beetje overdrijft.

__

@flaton

Ik haalde het citaat uit het gedicht Drank niet aan om aan te tonen dat het om een vrouw ging, dat deed ik wel eerder met het gedicht De zeemeermin, maar om te benadrukken dat gender er in dit geval, juist vroeger, maar ook nu nog. toe doet in de kunst, zeker als het om kunst van vrouwen gaat. Dat Vasalis zich daaraan wilde onttrekken, heel begrijpelijk, is ook een gegeven dat ik graag wil weten voor het beoordelen van haar werk, maar in weerwil van de intenties van de maker/maakster gaat het inderdaad uiteindelijk altijd om de lezer die bepaalt wat hij/zij in een gedicht ziet, maar wel op basis van zijn bagage met achtergrondkennis over de wereld en eventuele kennis van de maker niet te vergeten. In dit geval zie ik in Herfst een /vrouw/ door de bladeren lopen en niet een man, eenvoudig omdat ik weet dat Vasalis een vrouw is. Ik moet in mijn hoofd een keuze maken en kan niet neutraal een persoon in gedachten nemen zonder daar een geslacht aan te koppelen, ook als ik dan kalkoenen lees, dan zie ik kalkoenen voor me en geen olifanten. Dat is de realiteit, dat is waarom ik ergocentrisme te beperkt, niet realistisch en niet consequent vind.

Marc van Oostendorp, die u aanhaalt, schreef over het boekje

“De tekst wordt in de eerste plaats benaderd door een heel nauwkeurig lezen en met zo min mogelijk biografische en andere achtergrondinformatie.”

Er staat niet dat biografische gegevens geen enkele rol spelen, net zomin dat ik beweer dat je te allen tijde de persoon van een dichter erbij moet of kan slepen, dat heb ik gisteren ook niet gedaan in mijn beknopte visie op het gedicht, wel heb ik bewust geschreven dat het naar mijn stellige overtuiging over een vrouw gaat en dat baseer ik op de relatie tussen ‘mij’ en de ondertekening met haar naam. Dat heeft niets te maken met het gegeven dat schrijvers/schrijfsters ook wel van gender wisselen in hun werk en dan /weet/ je dat ook, juist op basis van een biografisch gegeven of iemand toch een man of vrouw is.

En Marc van Oostendorp is ook verre dol van het particuliere in gedichten, zijn goed recht. Zijn bespreking van de bundel van Enquist besluit hij met:

+

Stof

Vanaf het hoogste terras schouwt de dichter
zijn tuin. De schim van mimosa en wijnstok,
de schaduw van wolfskers en vlier. Voor hem zijn
de namen een lied en de ranken een kunstwerk;
de tuin wordt een stip in de tijd. Het is hier.

Nu moet elke struik zijn water ontberen, nu
zal door streng indrogen straks deze tuin
zich versmallen op wit papier. Uitbenen,
snoeien. Zon verzengt wat beweegt, stof
zakt neer op dit helderste hoofdkwartier.

Anna Enquist

Honderd procent geslaagd is ook dit gedicht niet, vind ik. Het woord uitbenen komt bijvoorbeeld uit een heel andere sfeer dan de rest van het gedicht en is samen met snoeien eigenlijk te expliciet. Maar meesterlijk vind ik dan weer het gebruik van zijn in een bundel van een vrouwelijke dichteres die verder zo duidelijk uit haar eigen standpunt schrijft. Dat zijn doet wat veel andere woorden in andere gedichten niet doen: het tilt het gedicht boven het particuliere uit.

Marc van Oostendrp

Anna Enquist - Berichten van het front - Marc las - marc-las.blogspot.com

+++

Prima wat Van Oostendorp vindt, maar wordt dit gedicht nu beter omdat ze voor het standpunt van een man heeft gekozen? Gaat dit nu niet meer over haar eigen standpunt als dichteres, wellicht juist heel nadrukkelijk wel binnen de context van de bundel, of speelt ze ook hier een ironisch spel waarover Van Oostendorp net daarvoor al schreef over andere gedichten uit de bundel van haar? Ik weet het niet, maar ik ben het in ieder geval niet geheel met zijn en uw manier van tekstbeschouwing en het ondergeschikte belang van het biografische eens.

+

NB. En ‘een vrouwelijke dichteres’ kan een vertiepeling zijn, maar natuurlijk ook een weloverwogen pleonasme. Maar ja, het herkennen van ironie is de laatste tijd niet meer mijn sterkste kant, ik hou er ook niet van,. Van Oostendorp geloof ik evenmin, in ieder geval niet in poëzie die hem zou moeten raken.

+

[ Zolang het woord dichter niet geheel sekse-neutraal is zal je in een bespreking van een gedicht altijd moeten aangeven of het werk van een man of een vrouw is. Of je vervolgens als lezer een opgevoerde lyrische ik vervolgens interpreteert als het tegengestelde geslacht, dat moet iedereen zelf weten, maar ik vrees dat lezers bij een dichteres nog wel geneigd zijn te denken.of te geloven dat ze over een man dicht dan andersom het geval is. Dat stereotype vooroordeel is nog steeds een onderdeel van de genderstrijd, van de strijd van vrouwen tegenover de dominantie van mannen in de kunst. Zal Enquist dat ook hebben gevonden? Ik heb werkelijk geen flauw idee, maar ik weet wel dat ze van tuinieren houdt. :-) ]

__

Drank, de onberekenbare - Janne Schra zingt Vasalis - Noorpool Orkest 2017 - YouTube

Anna Enquist - Aanzegging

Ik reageerde op een analyse van een gedicht dat eerder op Neerlandistiek was verschenen.

Bij Aanzegging van Anna Enquist - Peter J.I. Flaton - neerlandistiek.nl

+

Enkele opmerkingen. Anna Enquist is afgestudeerd pianiste aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag en muziek is voor haar van levensbelang, belangrijker dan woorden.

Sinds de dood van haar dochter in 2001, die op de fiets verongelukte op de Dam, staat haar werk voornamelijk in het teken van dit verlies. Naarmate de tijd verstrijkt, schrijft ze niet altijd meer direct, maar ook indirect over haar dood, zoals ook in dit gedicht dat over een aanstaand sterven gaat door een ziekte en Anna denkt zich in, verbeeldt zich, hoe het is om nog maar een paar maanden te leven. Maar deze aanzegging door een dokter gaat impliciet nog steeds over haar dochter, over het moment dat haar werd verteld dat zij was overleden.

De olifant is mogelijk niet goed te duiden en detoneert misschien als beeld in dit gedicht. In een gedicht over een kerk schreef ze eerder:

Het is een kerk maar dat geeft niet, zij is
oud, zij is een olifant opgesloten in een haag
van gevels, haar beieren heeft geen betekenis.

Hier staat de olifant voor een groot gebouw, maar ook voor iets dat oud is en wat altijd blijft bestaan. In het hindoeïsme, zo lees ik ergens, is de olifant het symbool van een lang of eeuwig leven, van onsterfelijkheid en de overwinning op de dood. Anna gelooft niet in een hiernamaals, dus alle hoop – net als de muziek – kan je op het einde van je leven opgeven, doe je piano dicht, verkoop je olifant.

__

Op de ochtend van de begrafenis van haar dochter was ik bij haar thuis in een klein gezelschap. De kist stond midden in de kamer en Anna ging pianospelen, het was hartverscheurend. Arme Margit. Ik heb inmiddels wel hoop gekregen, vraag me niet hoe en waarom, maar ik zal mijn olifant noot verkopen.

+

Er verschenen een paar negatieve antwoorden op mijn reacties waar ik ook weer op reageerde ...

Laat maar.

+

Toch nog een voor mij relevante - essentiële - uitgebreide reactie geschreven die ik ook hier plaats. En wel wonderlijk, het was precies wat ik wilde schrijven en ik schreef het in een keer achter elkaar op. En ook wonderlijk hoe dit thema de laatste tijd steds op mijn pad kwam: Het al dan niet scheiden van leven en werk van Lucebert, Ilja Leonard Pfeiifer hierover in Zomergasten en mijn ingezonden brief in de NRC, over de 'tussenmens' Marieke Lucas Rijneveld en nu dit en er was eigenlijk nog meer wat er allemaal mee samenhangt, maar alles hangt ook net alles samnen, niets is toevallig.

__

Dat voor Flaton de suggestie wordt gewekt dat Anna Enquist een gekozen pseudoniem is om werk en privé te scheiden is een verkeerde interpretatie, dat krijg je met ergocentristen die zich niet in het leven van ego-dichters willen verdiepen, maar daar als het er op aankomt er hun hand niet voor omdraaien om er toch uitspraken over te doen. Christa Widlund -Broer (echte naam) koos voor een pseudoniem omdat ze onder haar eigen naam – ze debuteerde laat – al tal van wetenschappelijke artikelen had gepubliceerd. Bovendien nam door de dood van haar dochter haar leven zo’n dramatische wending dat veel van haar werk daarna in het teken van dit persoonlijke verlies kwam te staan, nog steeds.

Marc van Oostendorp heeft onlangs op zijn lees-blog een kort stukje geschreven, een recensie is het niet, over haar laatste bundel waar Aanzegging instaat.

Anna Enquist - Berichten van het front - Marc las - marc-las.blogspot.com

http://marc-las.blogspot.com/2020/08/anna-enquist-berichten-van-het-front.html

Nu is het natuurlijk zo dat er veel verhalen en gedichten zijn die zich niet of nauwelijks lenen voor een biografische interpretatie, bijvoorbeeld een roman over de scheepsjongens van Bontekoe of een gedicht over het Klokhuis in Greonterp, maar vooral de laatste decennia verschijnen er steeds meer op het eigen leven van een schrijver gerichte werken. En iemand als Ilja Leonard Pfeiffer zou je een intrinsieke dichter en pure romancier kunnen noemen, maar hij schreef ook rond zijn vijftigste de vuistdikke ‘roman’ Brieven uit Genua een openhartige autobiografie van zijn leven tot dat moment. Een literair ego-document zoals er tegenwoordig zoveel verschijnen en dan ontkom je niet aan egocentrische interpretaties van al zijn werk, zo ook in het geval van dit gedicht van Enquist. Doe je dat niet, dat zet je oogkleppen op en maak je geen goede analyse. En dat wil natuurlijk helemaal niet zeggen dat al die ego-schrijvers hun werk niet willen verheffen tot iets universeels. Ook het streven naar een universeel uitdrukken kan – zal – sterk met het leven van een schrijver zijn verbonden en dan moet je je daar ook in verdiepen. Niet per definitie als lezer, maar wel als onderzoeker als je zo’n werk nader onder de loep legt.

En of je een literair werk zonder biografische elementen hoger aanslaat, of mogelijk zelfs afkeurt, hoger dan universele verhalen en gedichten die boven het particuliere uitstijgen, is een waardeoordeel, een subjectieve mening die ik niet heb, ik vind de ene soort literatuur niet beter of minder dan de ander. Bovendien zijn door internet en de grote media-aandacht voor schrijvers (die de media zelf opzoeken) hun levens steeds bekender geworden en kan je als lezer nauwelijks meer onbevangen zonder al die biografische kennis hun werk nog autonoom lezen en waarderen, of je dat nu betreurt of niet, dat is de realiteit. Dat literatuurvorsers ondanks alles biografische gegevens blijven negeren vind ik in deze tijd niet realistisch en een beperkte benadering.

Flaton was min of meer geschokt toen ik een paar persoonlijke regels wijdde aan de dood van Anna haar dochter met enkele details over de dag van haar begrafenis, een uitvaart die overigens door enkele honderden mensen werd bijgewoond, hij vond dat ongepast op Neerlandistiek. Ik vind dat principieel wel kunnen, nee zelfs moeten. Ik ben geïnteresseerd in literatuur, in gedichten, maar bovenal in mensen. Ik kan dan niet anders in deze discussie hier ook persoonlijk over schrijven. Daar draait het juist allemaal om in de kunst, in de poëzie, in het leven.

En om daar nog een voorbeeld van te geven. We hebben hier op Neerlandistiek kunnen lezen dat onlangs onverwachts de taalkundige Tanneke Schoonheim is overleden. Ik kende haar totaal niet, ook niet van naam, maar nadat ik hier de twee in memoriams had gelezen zat ik toch met de vragen, Hoe is ze overleden en Hoe zat het met haar privé? En dan denk ik er achteraan, Waarom wordt daar niets over geschreven? Waarschijnlijk omdat ook hier geldt dat werk en privé gescheiden zouden moeten worden. Daar ben ik het wederom principieel niet mee eens en om mijn eigen speculaties over haar dood geen verdere kans te geven heb ik me laten informeren en weet ik nu dat Tanneke enkele weken geleden een lelijke val maakte en mogelijk, waarschijnlijk, door een latere complicatie hieraan plotseling is overleden. Ze liet drie dochters en een echtgenoot achter. Rust zacht.

__

Later postte ik, hopelijk mijn laatste reactie, ter afsluiting van mijn bijdragen nog een kwinkslag. Het mopje hoorde ik gisteren op de radio (ik veranderde de man alleen in een olifant) en dan kan ik zoiets niet laten liggen en moest ik het gebruiken. En ik heb wat met olifanten. Dat komt onder andere omdat olifant Murugam, die al weer lang is overleden, een van mijn favoriete dieren in Artis was en zo'n 25 jaar geleden schreef ik een kolderiek en conceptueel kort fictie-verhaal waarin een olifant een hoofdrol speelt. (En op de dag van de begrafenis van Margit zat ik in een volgrouwauto met de concertpianist Ivo Janssen. En de ontdekker van Anna Enquist was uitgever Theo Sontrop die ik een tijdje geregeld sprak aan de toog van café De Klepel in de Jordaan ...) Terug naar de olifant.

De goochelaar (J&J) - DirkJan Vos, aka FoXoF - 1996 - De Jongenskamer

AANZEGGING

Komt een olifant bij de dokter, zegt de dokter, Ik heb goed nieuws en slecht nieuws. Nou, zegt de olifant, vertelt u maar eerst het goede nieuws. De dokter zegt, Het goede nieuws is dat u nog maar 24 uur heeft te leven. Mijn god, reageert de olifant, wat is dan het slechte nieuws? Ik kon u gisteren niet bereiken.

An inbetween human

- Over het winnen van de Booker Prize door Marieke Lucas Rijneveld -

(reactie onder een artikel op Neerlandistiek)

AN INBETWEEN HUMAN I

Er zijn natuurlijk wel meer boeken in het Engels vertaald en die (enige) succes hebben gehad, ik denk dan aan romans zoals Het meesterstuk van Anna Enquist en vooral De passievrucht van Karel Glastra van Loon (is dat niet nog steeds de meest vertaalde Nederlandse roman en moet ik van anti-anglicisten schrijven de ‘vertaalste’ roman? ;-), maar mogelijk worden deze boeken te licht bevonden om genoemd te worden.

En Marieke Lucas Rijneveld won gisteren de International Booker Prize, gefeliciteerd, mooi. Vandaag stond een stuk van een aantal boze schrijfsters (waaronder Manon Uphoff) in de NRC die minister Ingrid van Engelshoven zwaar gispten omdat ze recent had gezegd dat ze vooral boeken van mannen las, want het ging haar alleen maar over de kwaliteit en niet om het geslacht. En dan nu wel Marieke feliciteren, hypocriet, de minister heeft boter op haar hoofd en geen oog voor vrouwelijke auteurs en een blinde vlek voor diversiteit en inclusiviteit, een grote schande is het! Ja, dan heb je de poppen aan het dansen en raak je zo weer in een oeverloze discussie beland waar je niet uitkomt, zoals onlangs ook bij de toekenning van de Libris Literatuurprijs aan de witte boomer Sander Kollaard en dat eigenlijk Manon Uphoff hem had moeten krijgen, juist ook omdat ze ook een vrouw is …

Ik ben de laatste tijd weer meer aan het lezen, met dank aan Neerlandistiek, maar ik ga het bekroonde boek van Marieke niet lezen omdat ik geen interesse heb in een roman dat zich in een gereformeerd boerenmilieu afspeelt, dat geloof ik nu wel op mijn leeftijd. Bovendien waren de recensies destijds niet onverdeeld lovend en de debuutroman werd nergens bekroond en haalde ook niet de shortlist van de Libris Literatuurprijs, wat dat wel of niet waard is.

En nu wint ze wel de prestigieuze Booker Prize. Hebben we het hier niet goed gezien, of waren er nog andere motieven die mogelijk meespeelden, hadden ze bewust voor een jonge vrouw gekozen? Dat zullen we nooit weten en ik ga ook niet hardop zeggen wat sommige kwade geesten denken, maar Marieke Lucas is in dit fluïde tijdperk waarin we mu in de wereld zijn beland nog bijzonderder (bijzonder lelijk woord) dan jong en een vrouw. Zal de jury van de Booker Prize dat ook weten en daar rekening mee hebben gehouden? Zou het?

+

Marieke Lucas Rijneveld in het AD – 3 februari 2018

“Ik ben veel bezig met de vraag: wie ben ik? Ik draag alleen jongenskleding, maar ik hoor van anderen dat ze me juist meisjesachtig vinden. Ik heb moeite met vrouwelijkheid en ik voel me iets meer jongen. Ik wil wel een jongen zijn, maar geen man. Ik ben ook liever een meisje dan een vrouw.

Misschien ben ik bang voor volwassen zijn. Ben ik gewoon Marieke, Marieke Lucas of Lucas? Wil ik Marieke zijn omdat zij iets heeft meegemaakt? Wil ik Lucas zijn omdat hij mijn fantasievriendje was of wil ik mijn broer zijn omdat hij er niet meer is? Het kan allemaal, maar voor nu wil ik nog niet kiezen: ik ben een tussenmens.”

+

Enkele gedachten bij de Nederlandse winst van de International Booker Prize - Anne Sluijs - neerlandistiek.nl

(enkele uren na mijn reactie schreef ik een tweede reactie)

AN INBETWEEN HUMAN II

PS.

Ik heb de indruk gewekt dat ik wel zou vinden dat Marieke Lucas Rijneveld mogelijk op oneigenlijke gronden de International Booker Prize heeft gewonnen. Dat is echter niet waar, ik wilde daar hoe dan ook geen uitspraak over doen omdat ik haar boek niet ken, maar ik had me al veel eerder bedacht dat ik denk - en wat ik niet verkeerd vind - dat persoonlijke omstandigheden voor de waardering van een roman, een kunstwerk, een rol kan en mag spelen, dus ook de verwarrende gender-identiteit van Marieke Lucas. Maar dat is hier vloeken in de kerk waar vrijwel iedereen vindt dat je een kunstwerk van de persoon moet scheiden. Maar kan dat altijd en moet dat ook? Ik vind van niet.

Denk aan Gerard Reve, voor velen de grootste schrijver van Nederland en dan in ieder geval van na de oorlog, Reve was de eerste homoseksueel in Nederland die zijn geaardheid niet verborgen hield er ook over schreef in zijn werk. Hij doorbrak de sinds mensenheugenis heteroseksuele norm en met zijn aanvankelijk afwijkende levenshouding kon hij door de persoon die hij was juist een nieuwe stem geven aan zijn werk, zijn bijzondere schrijfstijl, aan de literatuur. Werk en persoon waren niet gescheiden.

Tegelijkertijd kwam ook de emancipatie van de vrouw op gang die de mannelijke dominantie omver wilde werpen, en met redelijk succes, maar die strijd duurt toch nog voort. We leven nog steeds niet in een geheel egalitaire wereld, misschien komt die er ook nooit, maar waarom zou je daar niet naar mogen streven? Ik vind dan ook dat je werk van vrouwelijke auteurs niet los kan zien van hun vrouw-zijn en hun emancipatiestrijd, een opvatting die haaks staat op de idee dat je kunst en de persoon gescheiden moet houden, maar ik vind ten onrechte.

En nu is de wereld weer verder in beweging en eisen allerlei andere achtergestelde groepen, zoals gekleurde mensen en mensen met aparte seksuele identiteiten ook hun rechten en gelijkwaardigheid op. Ook in de kunst. Betekent dit dat literatuur van homo's, vrouwen of een 'tussenmens' als Marieke dan ook expliciet over hun identiteit moet gaan? Nee, maar het feit dat ze op dit moment een bijzondere positie innemen in de literatuur, in de kunst, de samenleving en de wereld, is hun blik op die wereld, op de kunst, de literatuur ook anders, die is nieuw en bijzonder. En dat betekent dat je de nieuwe manieren van kunst en literatuur maken dus juist ook hoog kan waarderen vanwege de persoon die inzet is met het maken van goede en vernieuwende kunst zoals nu met Marieke is gebeurd door haar debuutroman internationaal te bekronen. Hebben ze dat in het buitenland wel begrepen en die bijzondere blik opgemerkt en wij hier niet? Ja, dat zou heel goed kunnen.

Negeer complotdenkers

Update 1 september 2020 - Een ingezonden brief nu wel in de NRC - Negeer complotdenkers

Vandaag stond een ingezonden brief van mij in de NRC. Ik heb al vaker geschreven dat ik al die aandacht voor complotten meer dan zat ben, ze interesseren me niet. Mijn brief werd wel ernstig ingekort, maar de boodschap is duidelijk: Negeer complotdenkers. https://www.nrc.nl/nieuws/2020/09/01/brieven-192020-a4010355

Brieven 01-09-2020 - Complottheorieën (2) - Geef ze geen podium - DirkJan - nrc.nl

__

Terug naar vorige week:

Ik heb al vaker getweet dat ik zoveel mogelijk berichten over complotten en comploidenkers oversla, ik heb er geen interesse in, sterker nog, al die aandacht in de (sociale) media irriteren me mateloos. Deze week was er een complotspecial in de Volkskrant en stuurde ik een korte ingezonden brief die werd afgewezen. Maar natuurlijk wel hier te lezen. Ik zou er nog meer over kunnen en willen schrijven, maar ik moest me beperken tot 200 woorden en ik ben er wel klaar mee.

NEGEER COMPLOTDENKERS

Ik las de special van de Volkskrant over complotdenkers en wat je daarmee aan moet. Mijn antwoord is eenvoudig, doe daar niets mee, beperk je als krant tot het berichten van incidenten of demonstraties van dit soort complotgroeperingen. Ik wil het ook allemaal niet weten, het interesseert me geen snars dat er mensen zijn die geloven dat de aarde plat is, gekken zijn van alle tijden. Ik las in de special dat er 300.000 Nederlanders zijn die denken dat mensen vermomde reptielen zijn, wat moet ik daarmee? QAnon, ik wil er niets van weten. In de introductie staat, "Een beetje complotdenker ziet elke aanval op zijn ideeën juist als een bevestiging ervan". Dus een discussie aangaan met deze figuren heeft geen enkele zin, maar daaronder staat, "Volgens socioloog Jaron Harambam is het daarom vooral belangrijk om met mensen die het overheidsbeleid wantrouwen in gesprek te gaan." Nogal tegenstrijdig. Ik zie alle aandacht in de media voor complotten alleen maar als gretig gelezen sensatie. Doe er niet aan mee als krant en als lezer, laat al die malloten maar in hun waanzinbubbel ronddobberen en maak ze niet groter en bekender zodat ze niet met hun desinformatie de samenleving destabiliseren en vergiftigen met waanzin en tweespalt. Of ben ik nu zelf een complotdenker? Daggut niet.

__

Nog twee recente tweets die samenhangen met mijn afkeer van aandacht voor complotdenkers.

+

(PT) Er is nu ook weer discussie of YouTube juist niet tegengestelde video's moet aanbevelen bij controversiële onderwerpen. Ik vind van niet, laat mensen vooral ronddobberen in hun eigen waanzinbubbel, ik wil ook geen anti-vax- of complotvideo's aanbevolen zien. Zie ik zo bleek?

Kansloos en terecht, want YouTube is een particuliere onderneming die zelf voorwaarden mag stellen. En kom niet aanzetten met censuur en inbreuk van vrijheid van meningsuiting, want je kan elders en vooral zelf alles publiceren op een eigen site wat je wil.
NPO Radio 1 @NPORadio1
Actiegroep Viruswaarheid heeft een kort geding aangespannen tegen YouTube vanwege het verwijderen van video's over het coronavirus. Vandaag volgt de uitspraak. Maar hebben ze een punt? Kan YouTube zomaar video's verwijderen?

Wenn ick mal tot bin - Gedicht Friedrich Holländer (1929)

Op de dag dat ik dit jaar 60 werd heb ik een conceptueel, satirisch gedicht op mijn site geplaatst met als titel Bij mijn dood en gaat over hoe ik me voorstel hoe dat zou moeten gaan als voor mij die dag is aangebroken.

Bij mijn dood - Gedicht DirkJan Vos - De Jongenskamer

Nu luister ik al weer enige tijd naar De Sandwich, het muzikale zondagochtendprogramma op Radio 5, maar zondagmorgen is me te matineus en ik luister op een later tijdstip naar de podcast, een heel aardig programma. Het wordt muzikaal samengesteld door Angelique Steim - die dat heel goed doet - en de uitstekende presentatie is in handen van Jacques Klöters, al 25 jaar. Hij begint zijn wekelijkse twee uurtjes altijd met een Nederlands gedicht, fijn is dat.

Onlamgs reageerde ik op iets en stuurde een mail en voegde als ps-je een link naar mijn gedicht Bij mijn dood toe, omdat Klöters cabaretier is geweest. Ik kreef een postief antwoord terug op mijn dichtsel en hij voegde eraan toe dat een van zijn favoriete gedicnten Wenn ick mal tod bin van Friederoch Holländer (1896-1976) is. Opgezocht en het is inderdaad een fraaie liedtekst die goed aansluit bij mijm doodsgedicht.

+

Wenn ick mal tot bin

Wenn ick mal tot bin und im weißen Seidenkleid
In meinem Sarje lieje mit Bescheidenheit
Dann fällt de Schule aus
Denn jehts zum Kirchhof raus
Die janze Klasse kommt bei mir im Trauerhaus
Die wolln mich alle sehen
Wenn ick mal tot bin
Wenn ick mal tot bin - ooch, det wird zu schön!

Wenn ick mal tot bin, kommt ooch Paster Eisenlohr
Der liest een schön'n Vers aus seine Bibel vor:
"Wer ohne Schuld tut sein
Der werf den ersten Stein
Uff Lieschen Puderbach, det liebe Engelein!"
Doch ick, ick lieje janz still
Wenn ick mal tot bin
Wenn ick mal tot bin machick, wat ick will!

Wenn ick mal tot bin, zündnse jelbe Lichter an
Die stellnse rechts und links an mir janz dichte ran
Denn fällt een joldena Schein
Uff meen verstorbenet Jebein
Und unsa Lehra, der fängt furchtba an zu wein'n
Nur Tante freut sich sehr
Wenn ick mal tot bin
Wenn ick mal tot bin, essick doch nüscht mehr!

Wenn ick mal tot bin, schick ick aus mein kleinet Jrab
Mein Letzten Willn und wat ick zu vamachen hab
Mein Püppchen ohne Kopf
Mein rotet Band forn Zopp
Und denn ooch noch den glänzerichen Perlmutterknopp
Den will ich Truden schenken
Wenn ick mal tot bin
Wenn ick mal tot bin, sollse an mir denken

Wenn ick mal tot bin, dann fängt erst mein Leben an
Wenn ick durchs Wolkenmeer in' Himmel schweben kann
Die Engel tiriliern
Die Jeijen jubiliern
Wenn zun Empfang von Lieschen alle aufmarschiern
Mensch! Machen die een' Krach
Wenn ick mal tot bin!
Wenn ick mal tot bin, is mein schönsta Tach!

Friedrich Holländer

+

Blandine Ebinger en Friedrich Holländer (piano) - Wenn ick mal tot bin - Plaatopname 1929 - YouTube

Holländer is ook de schrijver van het bekende lied Ich bin von Kopf bis Fuß auf Liebe eingestellt, gezonger door Marlene Dietrich in de film Der blaue Engel.

Ilja Leonard Pfeijffer VPRO Zomergasten

Tweet

@djwvos DirkJan Vos

De onvolprezen literatuuranimator Marc van Oostendorp (@fomolog ) heeft mij door zijn columns op @Neerlandistiek op het spoor van Pfeijffer gezet en ik was gelijk super-enthousiast. Op mijn beurt heb ik mijn zoon warm weten te maken. Ik kijk zelden Zomergasten, maar vanavond wel.

vpro @vpro
Schrijver en classicus Ilja Leonard Pfeijffer is de zesde en laatste zomergast van dit seizoen. ‘Ik zou het liefste willen dat de avond op onvoorspelbare wijze alle kanten op schiet en de kijkers in verbijstering achterlaat.’ Kijk #zomergasten, 20.15 uur op #NPO2 #zg20

__

Zoals ik wel verwachtte, vind ik Ilja Leonard Pfeiffer als schrijver veel interessanter dan wat hij als Zomergast had te vertellen en liet zien. Ik vind hem als politiek commentator en columnist ook niet bijzonder, in tegenstelling tot zijn grote kwaliteiten als moderne romancier met een mooie, klassieke, maar altijd glasheldere schrijfstijl.

1.

Ilja zei dat hij door de corona-crisis (in Italië/Genua) kennelijk niet meer de ijdele egoïst is die hij altijd was, hij zei, 'Vrijheid is geen vrijheid als die gebaseerd is op egoïsme. Vrijheid kan enkel vrijheid zijn als je als eerste gedachte altijd aan de ander denkt.' Het zal ook wel komen door zijn grote liefde Stella die hij een aantal jaren geleden inruilde voor zijn alcoholverslaving, maar ik vind het een mooie, nobele gedachte om eerst aan anderen te denken en ik ben ook een aantal jaren geleden tot deze conclusie gekomen. Ik hoop dat hij er naar kan en gaat leven.

2.

Pfeiffer vindt, zoals de meeste mensen, dat je het werk van kunstenaars, schrijvers en dichters, moet scheiden van de persoon. Zo zal hij het werk van zijn grote voorbeeld en inspirator Lucebert nooit verwerpen vanwege zijn verzwegen nazi-sympathieën en antisemitisme uit zijn jongere jaren zoals die een paar jaar geleden bekend zijn geworden in een biografie van Wim Hazeu. Dat doet voor hem, zei hij, niet ter zake als het om de waarde van Luceberts dichtkunst gaat, om de kunst in het algemeen. Ik ben het daar in zoverre mee eens dat je kunstwerken nog wel kan en mag waarderen en bewonderen, ongeacht de verkeerde denkbeelden of een fout verleden van een kunstenaar, maar dat je bij apert foute misstappen de kunstenaar niet openbaar moet eren met standbeelden, straatnamen of zijn naam moet verbinden aan een school, zoals in Bergen is gebeurd met de Lucebertschool. Ik vind dat zijn naam voor deze school vervangen zou moeten worden. Dat is weloverwogen niet gebeurd en gaat niet gebeuren. Wel heel tegenstrijdig en hypocriet, want als de kunst dan los staat van de maker, waarom dan toch een foute kunstenaar ook als persoon eren, in plaats van alleen zijn werk? Ik stel de mens nog altijd boven de kunst, dat is een keuze.

3.

Ilja herkent in Lucebert dat hij niet altijd weet hoe de woorden uit zijn pen vloeien, alsof ze van buitenaf tot hem komen. Maar daar gelooft Ilja niet echt in en hij denkt dat zijn muze ergens in zijn geest verborgen moet zitten. Ik herken dat ook wel en ook ik dacht altijd dat alles uit de krochten van de geest vandaan komt, maar nu weet ik dat niet meer zeker. Misschien worden we als mens, als kunstenaar, ook gevoed door bronnen buiten onze existentie, daarom is taal mogelijk ook zo raadselachtig en wonderlijk. Ik weet niet hoe of wat, ik geloof niet dat de aarde plat is, dat corona een complot is, ik geloof niet in exorcisme, voodoo of in een messias, deze onderwerpen hebben allemaal niet mijn interesse, zoals Ilja daar wel belangstelling voor heeft, maar ik heb wel steeds sterkere aanwijzingen dat toeval niet bestaat …

Net als Ilja sluit ik af met, Wees een goed mens.

__

"It cost a lot of money to look this cheep."

- Dolly Parton -

Matia Bazar - Ti sento (Ik voel je) - YouTube

__

Mijn korte recensie zette ik al voor middernacht online en de passage over Lucebert stuurde ik in een iets gewijzigde vorm direct daarna als ingezonden brief naar nrc.next en NRC Handelsblad. Ik ontving maandagmiddag een positief antwoord en maandagavond stond de brief - die door de opinie-redactie ietwat was ingekort - al online en wordt dinsdag in de krant afgedrukt. Ik tweette:

Nu al online te lezen in nrc.next, morgen ook in NRC Handelsblad, mijn korte ingezonden brief naar aanleiding van het gespreksonderwerp over Lucebert in Zomergasten: met Ilja Leonard Pfeiffer: Eer geen foute kunstenaars, maar alleen hun werk:

Ingezonden brieven - 25 augustus 2020 - www.nrc.nl

Zomergasten

Eer werk, niet persoon

In Zomergasten vertelde Ilja Leonard Pfeiffer dat hij vindt, zoals de meeste mensen, dat je het werk van kunstenaars, schrijvers en dichters moet scheiden van de persoon. Zo zal Pfeiffer het werk van zijn grote voorbeeld en inspirator, dichter Lucebert nooit verwerpen vanwege zijn verzwegen nazi-sympathieën en antisemitisme uit zijn jongere jaren, zoals die een paar jaar geleden bekend zijn geworden via een biografie van Wim Hazeu. Dat doet voor Pfeiffer, zei hij, niet ter zake als het om zijn dichtkunst, om de kunst in het algemeen gaat. Ik ben het daar in zoverre mee eens dat je kunstwerken nog wel mag waarderen, ongeacht de verkeerde denkbeelden of een fout verleden van een kunstenaar, maar dat je bij aperte misstappen de kunstenaar niet openbaar moet eren met standbeelden, straatnamen of zijn naam moet verbinden aan een school, zoals in Bergen is gebeurd met de Lucebertschool. Ik vind dat deze naam vervangen moet worden, maar dat is weloverwogen niet gebeurd. Tegenstrijdig en hypocriet, want als de kunst los staat van de maker, waarom dan toch een foute kunstenaar als persoon eren, in plaats van alleen zijn werk?

DirkJan Vos

__

Mijn zoon maakte een fotootje van de brief in de NRC en die plaats ik hier vooral ook omdat er een inzetje bijstaat met een citaat, maar dat niet van mij is. ("Naam van Lucebertschool kan echt niet meeer.") Verzonnen door een redacteur, of een kwoot van Bob Polak die ook vindt dat de naam van de school veranderd moet worden? Hmm.

DBNL

Voor de geïnteresseerden heb ik uit diverse digitale bronnen wat onder elkaar gezet en als je dan aan alles iemand de schuld wilt geven .. :-)

- Project Laurens Jz. Coster

In 1995 stichtte Marc van Oostendorp het Project Laurens Jz. Coster, een gratis bibliotheek gemodelleerd op Project Gutenberg met elektronische edities van klassieke Nederlandse literatuur.

Het Project Laurens Jz. Coster (genoemd naar de Haarlemmer Laurens Janszoon Coster) was een project van de Universiteit van Amsterdam. Het doel van het project was de digitalisering van rechtenvrije Nederlandstalige teksten, analoog aan het Amerikaanse Project Gutenberg.

Sinds 2001 zijn geen teksten meer toegevoegd. De oude gedigitaliseerde teksten zijn nog wel te raadplegen. De digitalisering van Nederlandstalige teksten is voortgezet door de Digitale Bibliotheek (1999) voor de Nederlandse Letteren.

- De Digitale Bibliotheek (DBNL)

De Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren is een initiatief van de Stichting DBNL die in 1999 werd opgericht door de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. De opbouw van de digitale bibliotheek is mogelijk gemaakt door financiële steun van onder andere Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de Nederlandse Taalunie.

- Spin-off - Gedicht van de dag Laurens Jz. Coster

In 1998 ontstond er een spin-off van het Coster-project: een e-mailservice die abonnees op werkdagen (gratis) van een gedicht voorzag dat afkomstig was van de Coster-site: dat waren dus altijd 'klassieke' gedichten, minstens honderd jaar oud. Al vrij snel werden er ook hedendaagsere dichters opgenomen, en later ook nieuwe gedichten uit pas verschenen bundels. De gedichtenmails bevatten als extra vaak links naar poëzie-gerelateerd nieuws, en een verwijzing naar het dagboekenblog So to Bed ('iedere dag een historisch dagboekfragment van dezelfde datum').

__

I.M. Liesbeth Koenen (11 juni 1958 - 19 augustus 2020)

Hadewych Minis - Bella ciao - YouTube

(Bella ciao gaat over een partizane (een vrouw) over haar wens om in de bergen begraven te worden in de schaduw van een bloem en als de mensen langslopen zouden ze zeggen, Wat een mooie bloem.)

Maar hoe leg je buitenlanders uit dat vrouwen wel 'een lekkere vent' mogen zeggen, maar mannen niet meer het woord lekker mogen gebruiken als het om vrouwen gaat, dus niet meer, 'een lekkere meid', of 'een lekker dingetje'. Lekker voor mannen is alleen nog bestemd voor bier en een potje voetbal, maar al zeggen mannen dan niet meer 'een lekker wijf', we denken het natuurlijk nog lekker wel.

Varia

Niet geplaatste ingezonden brief naar de NRC.

ONTLEZING

In een serie over ontlezing schrijft Stine Jensen dat er verplicht gelezen moet worden, als straf, dan gaat de ontlezing vanzelf over. Ik kan haar niet serieus nemen en lees in haar 'leuke' oplossing eigenlijk niets meer dan cynische berusting. Ik heb wel een paar positieve suggesties. Reik kinderen boeken aan binnen hun belevingswereld, verhalen met veel fantasie, over ontluikende seksualiteit, boeken met spanning en over eigentijdse jeugdcultuur.

Begin als ouders met het voorlezen van een paar hoofdstukken uit de Harry Potter-serie en laat ze dan zelf verder lezen. De reeks met heel veel pagina;'s wordt door kinderen die eenmaal gegrepen zijn verslonden. Dan maken ze een hoop leesuren. Geef meisjes Anne Frank, jongens jeugdthrillers, boeken over voetbal, kijk op lijstjes met bestverkochte jeugdboeken, enzovoorts. En op de scholen kan een wekelijks leesuur worden ingevoerd waarin leerlingen in stilte een boek naar keuze mogen lezen. En zo valt er nog meer te bedenken.

Nog een behartigenswaardige advies voor ouders; houd voor je kinderen zo lang mogelijk de televisie buiten bereik, laat ze niet te veel op hun telefoon en computer. Leer ze dat ze ook zonder externe prikkels bezig kunnen zijn, zoals met het lezen van een boek over een ontdekkingsreizigster in de 19e eeuw en je zo haar spannende avonturen in de binnenlanden van Afrika kan meebeleven, in je hoofd. Je hebt er buiten een boek niets bij nodig, behalve een bed met een paar kussens en een zak katjesdrop.

__

Bob den Uyl (Rotterdam 1930-1992), ik vond hem een goede schrijver van het korte verhaal met een fijn gevoel voor losers, absurdisme en droge humor. Begin deze eeuw werd de Bob den Uyl-prijs ingesteld door de VPRO omdat zijn werk niet meer beschikbaar was en ze vonden dat hij niet vergeten mocht worden. De prijs was voor het beste literaire reisboek en is dit jaar opgeheven omdat het programma VPRO Boeken verdween.

Bob is wat triest aan zijn einde gekomen, geheel teruggetrokken in een kleine bovenwoning, verzorgd door zijn vrouw Toos, opgebrand door drank en nicotine en enigszins besmet geraakt door zijn verleden waarin hij zijn groezelige handen niet altijd van de vrouwen kon houden. En nu verschijnt er toch weer wat van hem door toedoen van Nico Keuning (biograaf van Den Uyl) en Adriaan van Nimwegen, mooi, maar ik zou de openingszin van dit stukje anders formuleren. Nico schrijft, 'Het is soms wonderlijk, om niet te zeggen toevallig hoe een boek ontstaat.' Ik zou dat omdraaien, 'Het is soms toevallig, om niet te zeggen wonderlijk hoe een boek ontstaat.'

__

Je had het over Eelco Gelling en The Earring. Pophistoricus Harry Knipschild heeft een paar jaar geleden een uitgebreid artikel over die samenwerking en latere breuk geschreven. Eelco werd gevraagd door George om te speken op zijn solo-album en later werd hij deel van de Earring, maar het gedonder begon al snel toen hij geen credit kreeg voor zijn bijdrage aan het nummer hit Bombay. Later werden afspraken niet nagekomen, vooral niet die over geld en al snel was het einde daardoor in zicht en bleek maar weer dat de vier mannen het beste af waren zonder een vijfde wiel aan de wagen, net als daarvoor met Robert Jan Stips. Zijn grootste bijdrage was wel aan het live-album van The Earring. En nu woont hij op een flatje in Rotterdam met een vriendin. Aangetast door zijn drugsverleden leidt hij een moeizaam bestaan en zonder nog gitaar te spelen. Velen vinden Jan Akkerman de beste gitarist van Nederland, maar heel wat fijnproevers vinden dat dat Eelco Gelliing is, was ...

Gelling bij de Earring - Harry Knipschi=ld - harryknipschild.nl

__

Laatste kopje koffie om een beetje bij te mijmeren en wat te filosoferen ...

1.

Evolutie is het continu veranderen van onze genen, van onze kenmerken om te overleven in onze omgeving. Dat gaat random, want niet succesvolle veranderingen verdwijnen en we zullen nooit weten wat er allemaal voor kenmerken in het verleden zijn geweest in de hele keten van evolutie die niet konden overleven. Het mechanisme is dus simpel, variatie en duplicatie van dna, maar wel een mechanisme dat zowel heel eenvoudige levensvormen oplevert als leidt tot hele complexe vormen zoals de mens. Dat lijkt me ook de basis voor het toevallige karakter, dat alle vormen van complex tot eencelligen en alles wat er tussenin zit voorkomt.

2.

Een stap verder lijkt me dat op het oog complexe systemen zich ook door het mechanisme van toevallige dna-mutaties zich in de loop der tijden gaan optimaliseren en daardoor heel eenvoudig worden in hun verschijningsvorm, als kenmerk, maar ze blijven wel complex in hoe het in elkaar steekt. Aan de buitenkant van een mens kan je ook niet zien wat er allemaal van binnen inzit en het er aan toegaat. Zou dat ook voor taal kunnen gelden? Het is een complex systeem in onze hersens, maar het resultaat van praten en een taal leren is eenvoudig, moet ook eenvoudig zijn, want anders had het geen kans om te overleven.

3.

Natuurlijk was er evolutionair eerst het gehoor en pas daarna de spraak en voor het gehoor was er al het vermogen om met je hersens je lichaam te besturen. Is dat ook niet al een vorm van communicatie zonder taal? Ik kan door eraan te denken mijn rechterteen bewegen, dat gaat vanzelf, wonderlijk eigenlijk, maar dan denk ik er nog bewust aan, maar als ik ga koken, dan verricht ik honderden handelingen achter elkaar zonder ook maar een moment na te denken, gaat allemaal vanzelf. Een heel complex proces, maar het gaat heel soepel en eenvoudig. Maar als je besturing van je lichaam door denken in je hoofd ziet als een soort van interne, universele denktaal zonder woorden, dan zou je kunnen zeggen, of niet, dat de gesproken menselijke taal met woorden de communicatievorm is voor alles met buiten je lichaam, voor communicatie met andere levende wezens. Een volgende stap die in de evolutie werd gezet die onze soort nog meer overlevingskansen gaf en ons onderscheidt van dieren.

+

[ Vinden taalgebruikers van op het oog complexe taalsystemen hun taal ook complex? Is voor een Duitser die naamvallen leert de taal moeilijker dan die van ons? Vinden wij andere talen die ingewikkelder lijken complex, omdat onze eigen taal – Nederlands of Engels – eenvoudig is? En is onze taal voor een Chinees niet weer heel complex? Dat er nog veel onopgeloste vragen zijn over taal staat bij mij buiten kijf, die vragen heb ik ook over onze hele existentie: Why? ]

__

Mooi in memoriam op Neerlandistiek voor iemand met een rijk werkzaam leven, ik ken de man, de romanist Francis Bulhof (1930-2020) verder niet, maar er is een kleine connectie.

[ Daarstraks, tussen 19.30 en 20,30 luisterde ik naar het interview dat Gijs Groenteman op Radio 1 had met Herman Brusselmans, live vanuit zijn Vlaamse huis, zijn jongere, Nederlandse vriendin Lena, waarvan de achternaam voor niemand bekend is, figureerde op de achtergrond. Ze heeft nog een tijd in Brussel gewoond weet ik en nu woont ze bij Brusselmans. Herman kan aardig vertellen, altijd met onderkoelde humor en venijn, maar zo zegt hij, daar is hij mee opgegroeid thuis, altijd agressie in het gezin, maar alleen verbaal en Herman vatte dat altijd op als liefde voor elkaar. Herman hield veel van zijn ouders die zijn overleden en hij heeft een foto van ze op zijn wc hangen, dat was een idee van Lena en zo kan hij iedere dag nog aan ze denken.

– ineens klinkt een lange, harde donderslag spookachtig door mijn speakers, het onweert bij Herman! –

Gijs vraagt wanneer Lena eindexamen heeft gedaan op het Barlaeus, ze mompelt wat onverstaanbaars vanuit de achtergrond. Vanmiddag schreef ik hier nog dat mijn zoon was uitgeloot voor het Barlaeus en dat zijn moeder er op heeft gezeten. Ik schreef maar niet naar welke school hij wel is gegaan en ook niet waar ik op school heb gezeten, want terwijl ik zat te typen, moest ik aan Wiel Kusters zijn eerbetoon denken voor Willem Barnard en dacht, Waarom noemde hij wel de namen van de zoon en schoonzoon van Willem die zijn kist droegen naar zijn graf, maar niet die van drie bevriende dichters? Moet je alles schrijven, wil ik alles weten? Moet ik er in een extra reactie op terugkomen? Ik googel tijdens het typen even, vind niets, maar lees wel dat Willem theoloog en een overtuigde oudkatholiek was. Zijn uitvaart was een groot kerkelijk spektakel. Nee, ik schrijf niet dat mijn zoon naar een katholiek gymnasium is gegaan, tweede keuze, en wij als ouders atheïsten waren, dat wil zeggen, zijn moeder is dat nog steeds en ik ben weliswaar niet religieus geworden, maar weet sinds een paar jaar zeker, net als Willem Barnard, alias Guillaume van der Graft, dat het leven een groot mysterie is, een mysterie met een betekenis, zonder te weten welke. En ik wilde ook niet over mijn middelbare school schrijven vanmiddag, waarom zou ik, maar nu doe ik dat toch, want in dit in memoriam lees ik dat Francis Bulhof tien jaar lang in Den Haag leraar Frans is geweest op het Nederlands Lyceum, de school waar ik zes jaar op heb gezeten. Ik luister nu naar het radionieuws van 22.00 uur. De grote stroomstoring die Den Haag vandaag heeft getroffen is verholpen.Toeval bestaat niet. ]

Bon voyage Francis.

__

Lucebert heeft zich later gecorrigeerd? Dat is wat biograaf Wim Hazeu 'denkt’, maar nergens aantoont. Dat Bertus zich later als anti-fascist ontpopte wil nog niet zeggen dat hij daadwerkelijk van zijn eerdere rabiate antisemitische denkbeelden afstand had genomen. Swaanswijk heeft altijd gezwegen dus van enige onduidelijkheid hierover is ook helemaal geen sprake, wel van een pertinente leugen dat hij later zei dat hij in 1943 verplicht was door de Arbeidseinsatz in Duitsland te gaan werken, terwijl hij zich in werkelijkheid vrijwillig had aangemeld en tot 1944 in een springstoffenfabriek werkte. Hazeu schrijft dat het beter was geweest als Lucebert na de oorlog opening van zaken had gegeven, maar me dunkt dat hij dat niet heeft gedaan, want dan had hij nooit enige carrière gehad als dichter. Hij – de Keizer der Vijftigers – had natuurlijk alle reden om voor altijd te zwijgen.

__

‘Eerst wanneer alle Germaansche stammen verenigd zijn zal de Jood geen gelegenheid meer hebben bloed tegen gelijk bloed op te zetten.’

“De Joodse sjacherige zwetsaard heeft ons Nederduitsers erg, erg besmet, in plaats van een rustig kalm, langs stille grachten wandelende en in middags onbeschenen kamers peinzende stam, zijn we een klap en kletsvolkje, een grote troep machtjoden geworden en ook in plaats van dappere heldere idealisten en vechters gelijk met de joden laf en alleen beducht en belust op materiële goederen, niets geen ideaal, geen religie, geen hoop en verlangen.”

‘Sieg Heil und Heil Hitler’

Bertus Swaanswijk

__

Ik kan me maar niet aan een roman van Waterdrinker zetten. Ik ben bevooroordeeld, want ik vind hem een irritante twitteraar die in een zogenaamd erudiet-sjieke, archaïsche, pseudo-Reviaanse stijl twittert, wat op mij zeer snobistisch en oubollig overkomt en ik totaal niet kan pruimen, nog los van zijn wat verholen angehauchte Poetin- sympathieën als exil-schrijver in Rusland. Nee, ik pas.

Sommige / Sommigen

Off-topic – terzijde, maar ook over spelling

Onder dit aardige artikel van Henk Wolf over de spelling van viool spelen/vioolspelen reageerde oud-docent Nederlands Harry Reintjes met o.a. de zinsnede:

“Mijn 35-jarige ervaring is dat de MEESTE leerlingen (mbo en hbo) alleen maar willen weten wat goed of fout is en wat de regels zijn. SOMMIGEN wilden dan soms (graag?) verder redeneren,”

Ik reageerde – ook omdat het over spelling gaat – dat het hier sommige moest zijn, want er was al sprake van leerlingen in de vorige zin en dan moet die n weg. Vervolgens had ik hier wat over gevraagd op Twitter aan Onze Taal en die reageerde met:

Onze Taal @onzetaal

In ‘Mensen denken heel verschillend over grammatica: sommige moeten er niets van hebben …’ is ‘sommige’ zeker ook goed, maar nog steeds denken we dat ‘sommigen’ hier ook kan. Misschien doordat ‘mensen’ zo algemeen is? Als er bv. ‘leerlingen’ had gestaan, was het anders geweest.

Dit snapte ik niet, waarom zou het hier wel sommigen mogen moeten zijn en niet sommige, want het gaat toch om sommige mensen, net als er leerlingen had gestaan? We kwamen er niet uit en ik tweette Peter-Arno Coppen, alias de Taalprof. Hij heeft heel wat tweetjes gestuurd om mij een en ander uit te leggen en te overtuigen, maar dat is niet gelukt. Hij heeft er gisteren en vandaag een stukje in Trouw aan gewijd en snap het onderscheid nog steeds niet. Waarschijnlijk ligt dat aan mijn beperkte denkraam, want ik ben niet zo slim, niet zo slim als mijn kinderen en de Taalprof. Ook Mient Adema heeft getracht het aan mij uit te leggen, maar tevergeefs. Hier de twee linkjes naar de korte stukjes van Peter-Arno:

Wanneer is het sommige en wanneer sommigen? - Peter-Arno Coppen - trouw.nl

Waarom is het eigenlijk soms, sommigen? - Peter-Arno Coppen - trouw.nl

Voor ik verder ga, ik stelde ook de vraag Waarom wordt er eigenlijk zo’n onderscheid gemaakt tussen wel of geen n en dat je een overbodig onderscheid maakt tussen personen en zaken (en dieren)? Ik zou zeggen (dit vind ik al jaren), schaf die hele n af en alles zonder n, in alle gevallen. Je kan ook zeggen altijd overal een n, maar die n spreek je toch niet uit. Nu weet ik wat het gangbare antwoord hierop is en Peter-Arno schrijft in Trouw:

“Als je zonder verdere context een gesprek begint met de mededeling ‘Ik heb sommige in een doos op zolder opgeborgen en andere niet’, dan is dat volstrekt onbegrijpelijk. Het klinkt zelfs een beetje luguber, omdat je onwillekeurig aan personen denkt. Je moet echt al weten dat het bijvoorbeeld om elpees gaat, maar dan is er dus geen sprake meer van een zelfstandig gebruik van ‘sommige’ en ‘andere’. Dan zijn het ‘sommige elpees’ en ‘andere elpees’.”

Heel vergezocht en ik pareer deze redenering simpel met te zeggen dat je ook kan schrijven, ‘Ik heb ze in een doos op zolder opgeborgen en deze niet’, dan weet je nog niets. Nee, een loze regel, net als die n of geen n bij beide/beiden. Maak er altijd beide van.

Maar nu terug naar de tweet van Onze Taal en wat de Taalprof erover te zeggen heeft. Ik heb de regel altijd uitgelegd dat als er geen aanwijzing voor bijvoorbeeld sommige eerder in de tekst staat, dan schrijf je een n, dan wordt het zelfstandig gebruikt, staat die aanwijzing al wel eerder in de tekst, bijvoorbeeld leerlingen, dan moet je de n weglaten. Maar waarom bij de zin van Onze Taal met mensen wel een n, waarom is dit nu zelfstandig gebruikt? Ik snap het niet.

En ik kwam op dit alles door een fout van Harry en het valt mij al heel lang op dat deze fout vaak wordt gemaakt doordat mensen kennelijk (ook) niet weten dat je de n weglaat als er dus al naar een groep personen eerder in de tekst wordt verwezen. Schrijvers zijn geneigd om altijd een n te schrijven als het om personen gaat, ten onrechte, maar dat is niet het spellingprobleem dat ik nu aansnijd.

Tot slot hier nog een toelichting van Onze Taal op hun site en kan ik er niet vinden waarom er nu een uitzondering is met de mensen-zin. Gaat het erom dat mensen een te algemeen woord is, anders dan leerlingen? Dat is wel zo, maar ik vind het geen reden om dan afwijkend te gaan spellen. In het advies wordt er ook niet over gesproken, net als er in de ANS er ook niets over is te vinden. Wat is dan precies ‘zelfstandig gebruikt’?

– Mensen zijn lui, maar de meesten doen wel aan sport.
– Leerlingen zijn lui, maar de meeste doen wel aan sport.

Beide zinnen zijn goed en ik begrijp niet waarom, ook niet na de geduldige uitleg van Peter-Arno.

__

Peter-Arno heeft een apart en lang artikel over dit onderwerp geschreven voor Neerlandistiek. Ik heb daar mijn bovenstaande reactie geherpost, voorafgegaan door een korte reactie op zijn nieuwe artikel.

+

Ik herpost nu mijn eerdere reactie zonder er iets aan te veranderen. Maar wel interessant dat de Taalunie, Sommige van de medewerkers .. en Sommigen van de medewerkers … beide goedkeurt omdat niet goed is vast te stellen of sommige(n) hier wel of niet zelfstandig is gebruikt. Ik begrijp het ergens wel, heel ver weg, maar vind het niet zelfstandig gebruikt omdat er duidelijk naar medewerkers wordt verwezen, ook al staat medewerkers nu na en niet voor sommige.

En als ik het stuk goed heb gelezen, wordt er geen antwoord gegeven op de opgeworpen zin waarom sommige hier ook zelfstandig gebruikt kan zijn. Dat zie ik niet en volgens Onze Taal, zo begrijp ik, gaat het hier om het woord mensen dat algemeen zou zijn, algemener dan bijvoorbeeld leerlingen en je dan wel geen n mag schrijven. Gooi maar in mijn pet. En vroeger vonden ze het allemaal ook al onduidelijk, dus Taalunie, lees weer even mee en schaf deze regel af. Dank u wel.

‘Mensen denken heel verschillend over grammatica: sommige(n) moeten er niets van hebben …’

+

Linguïstisch Miniatuurtje CLXX: In de clinch met sommigen - Peter-Arno Coppen - neerlandistiek.nl

In reply to Peter-Arno Coppen.

Alle respect voor de Taalprof voor zijn expertise op het gebied van grammatica, maar ik ben slechts een taalgebruiker die in eerste instantie op zijn gevoel afgaat. Ik ben zeker ook te overtuigen in allerlei taalkwesties waar ik anders over denk, maar het is niet aan mijn verstand te brengen dat als je mensen in een zin gebruikt sommige zelfstandig wordt gebruikt en bij leerlingen plotseling niet. Ik snap het niet en het zal aan mijn te kleine denkraam liggen en laat ik me hier maar bij neerleggen. Bedankt voor al je reacties en je twittergeduld.

En Peter-Arno, je werpt nog de vraag op of het niet beter is om dieren ook onder de regel van mensen te laten vallen in plaats van zaken. Dat vind ik het paard achter de wagen spannen en pleit dat alleen maar voor mijn suggestie om de n bij onbepaalde voornaamwoorden in alle gevallen, dus zowel bij personen, zaken en dieren, af te schaffen. En dan mag de Taalunie van mij in een zucht ook de n bij stoffelijke bijvoeglijk naamwoorden (gouden, houten) schrappen. Dus dan heb je antwoord op je vraag wat ik zou willen wat de Taalunie zou mogen doen, maar nooit gaat gebeuren.

[ En wat is het wezenlijke nut om zonder context te moeten weten of aan sommige kapstokken misschien enkele mensen, dieren of voorwerpen hangen, leerlingen, kangoeroes of elpees? Ik hou het er bij een onbepaalde context dan toch op dat het waarschijnlijk om enkel jassen zal gaan! ;-) ]

Beeld Couperus / Beeld Carmiggelt - Kees Verkade

Op Neerlandistiek verscheen een grappige foto waarop ik reageerde.

Metamorfoze - Foto Claire Schut - neerlandistiek.nl

__

Het bronzen beeld is een hommage aan Louis Couperus (lijkt ie nu goed op Couperus?), met op de sokkel zijn uitspraak, ‘Zoo ik ièts ben, ben ik een Hagenaar’ en staat sinds 1998 op het Lange Voorhout voor galerie en kunstenaarssociëteit Pulchri Studio. Het beeld is van Kees Verkade (1941), zeker van naam een bekende beeldhouwer (en vriend van het koningshuis) die onder meer ook de buste van Simon Carmiggelt maakte die bij Carmiggelts woonhuis staat in het Eerste Weteringplantsoen in Amsterdam. Dat beeld bevindt zich aan het Kronkelpad, een olifantenpadje vernoemd naar Carmiggelts dagelijkse stukjes in Het Parool met de titel Kronkel. Onder de buste staat een dichtregel van Carmiggelt, “Als ik u raden mag: wordt schrijver.” De moeite waard om even langs te lopen als je in de buurt van het Leidseplein bent. En zelf ben ik een geboren en getogen Hagenarees, maar woon al jaren in Amsterdam, net als Carmiggelt zijn leven verliep. En Couperus heeft de meeste tijd niet in Den Haag gewoond, maar ik denk dat ik toch net als hij, zo ik iets ben, toch ook in mijn hart een Hagenaar ben en blijf. Maar ik voel me vooral een wereldburger.

(Kees Verkade komt niet uit Den Haag, maar heeft er wel zijn opleiding gedaan aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten. Hij woont al weer jaren in Monaco.)

__

Peter J.I. Flaton

Hagenarees’ is nieuw voor me. Dat betekent, dat er drie soorten geboren en getogen inwoners van de hofstad zijn. Hagenezen zijn van het veen, het Den Haag ten zuiden van de Laan van Meerdervoort, zijnde het gewone, zo men wil ‘arme’ deel van de stad (mijn vader was van de Gedempte Sloot, een zijstraat van het Slijkeinde en dan zak je vanzelf in het veen weg). Ten noorden van de LvM woonden en wonen de Hagenaars ‘op het zand‘, in intussen zeer dure wijken als de Archipelbuurt, de vogelwijk en het Prinsevinkenpark. Couperus begon als Hagenees want hij werd geboren in een overigens statig pand aan de Mauritskade en die ligt op het veen, ten zuiden dus van de Lv M. Omdat hij gewoond en gewerkt heeft in de Archipelbuurt (de Surinamestraat o.a.) verdient hij het epitheton ‘Hagenaar’ en zo zag hij in ieder geval zichzelf. Dat zijn museum is gevestigd in de Javastraat, het verlengde van de LvM, doet recht aan Couperus’ dubbele status, inderdaad die van Hagenarees.

Het schijnt dat Verkades beeld even hoog is als Couperus lang was: een groot schrijver in een kleine gestalte.

@peterflaton

Vrienden van mij noemden zich graag en overtuigd Hagenezen als geuzennaam en vonden dat ik geen Hagenees was, daar praatte ik te netjes voor. Onzin, maar ik heb me wel zowel met de upper-class-bovenkant van Den Haag als met de low-life-onderkant verbonden gevoeld. Ik ben geboren in Het Bezuidenhout op het veen en opgegroeid in het sjekere Benoordenhout op het zand. Dus ik had alle reden om me Hagenaar nog Hagenees te voelen en te noemen, maar Hagenarees dus, waarvan overigens ook het alternatief Hagenezenaar circuleert, maar dat bekt minder, vind ik.

[ Dat beeld van Verkade zou inderdaad het evenbeeld van Couperus moeten zijn, maar ik vind het niet lijken, ligt dat aan mij? En het staat er overigens niet sinds 1988 zoals ik schreef, maar sinds 1998. Den Haag, je tikt ertegen en het zingt, of zinkt, ik weet even niet meer wat Achterberg er precies over dichtte toen hij er een tijdje woonde. In ieder geval de zomerse rellen van nu in de Schilderswijk zijn van alle tijden. Ik heb daar ook nog een tijd gewoond en was het heel normaal dat op een warme dag alle brandkranen werden opengedraaid en er fonteinen van water in de straten omhoog spuitten en de verhitte jeugd, Haags gajes, dan ’s avonds verdere verkoeling zocht met explosieve relletjes … Niets nieuws onder de zon. ]

En voor geïnteresseerden heb ik nog dit, kort paginaatje over Haagse Humor:

http://www.dejongenskamer.nl/haagsehumor.htm

Hommage Haagse Humor Helden - De Jongenskamer

__

Vioolspelen / gitaar spelen

Reactie op artikel op Neerlandistiek.

Dit is weer zo’n onderwerp uit de spellingshoek dat om de zoveel tijd weer ergens opduikt, niet verwonderlijk want er zijn altijd weer nieuwe lichtingen leerlingen – en docenten – die hier voor het eerst mee worden geconfronteerd. Toch is er al lang een uitgebreide toelichting op deze struikelblokken bij de Taalunie te vinden, maar dan moet je wel kijken bij het onderwerp ‘gebruikmaken / gebruik maken’.

https://taaladvies.net/taal/advies/vraag/309/gebruikmaken_gebruik_maken/

gebruikmaken / gebruik maken - Taalunie - taaladies.net

En ze schrijven zelf dat het onduidelijk is, maar dat een zeker taalgevoel ons niet in de steek laat als we vioolspelen wel aan elkaar spellen en gitaar spelen niet. Dat geldt ook voor koffiedrinken versus water drinken. Daar vallen geen vaste regels uit te destilleren en is opzoeken het beste, maar de Taalunie is – in hun samenwerking met Onze Taal – wel weer een stuk liberaler geworden en staat ook afwijkingen toe. Zo gaat dat met een officiële spelling, het lijkt een mooi beregeld systeem, maar in de praktijk is het nooit sluitend te krijgen en de Taalunie is steeds meer tot het inzicht gekomen dat het beter is om de spelling meer speling te geven.

“Beter geen gitaar, dan helemaal geen gitaar!”

34

Soms laat een signaal van de ondoorgrondelijkheid van onze – mijn – existentie op zich wachten en zijn er omens in het verleden die pas later zichtbaar worden, zoals vandaag in 2020 en ik een artikel lees over het getal 34 in een verhaal van Maarten Biesheuvel en waar geen verklaring voor is en waar ik vervolgens onderstaande reactie over schreef. Toeval bestaat niet.

+

Vierendertig was het rugnummer van Ajax-speler Abdelhak Nouri die een paar jaar geleden op het veld door een hartstilstand werd getroffen en vervolgens lang in het nieuws was. Nouri – Appie – had het rugnummer zelf gekozen omdat hij Ajax aan de 34e landstitel wilde helpen, Ajax haalde deze titel ook binnen. Later werd in de 34e minuut van een Ajax-wedstrijd door de supporters en staf voor Nouri geapplaudisseerd. En er waren meer (internationale) hommages aan de getroffen speler met het getal 34, zo had Barcelona-speler Ousmane Dembélé een seizoen lang #Nouri34 op zijn voetbalschoenen staan. Klap op de vuurpijl was nog wel dat Donny van de Beek, grote vriend van Appie, in 2019 in een Champignon League-wedstrijd in de 34e minuut scoorde. Kort geleden maakt oud-Ajaxspeler Joël Veltman bekend dat hij nu bij de Engelse club Brighton als eerbetoon aan Nouri met rugnummer 34 gaat spelen.

Donny van de Beek zei het al na zijn doelpunt in de 34e minuut, ‘Dit kan geen toeval zijn.’ Inderdaad.

__

Saxofonist Charlie Parker overleed op 34-jarige leeftijd en dit jaar is zijn 100e geboortedag. Bird lives!

In memoriam Igor Horrovist

Igor Horrovist was onbetwist de grootste concertpianist
Hij werd weken vermist en toen hebben ze hem uit de Wolga gevist
In het geheim was hij ook een groot onderzoeksjournalist
Maar omdat hij teveel wist ligt hij nu te vroeg in zijn kist
Ze hebben zich vergist en zijn naam zal nooit worden gewist
Igor Horrovist, de grootste concertpianist
Je zal voor eeuwig worden gemist

DirkJan Vos

Summer in the city

Op vrijdagavond presenteert Frank van 't Hof tussen 20.00 en 22.00 het vrolijke weekendprogramma Het Platenpaleis op Radio 2 en kunnen plaatjes worden aangevraagd die dansbaar zijn. Nu door de vakantie was het tot middernacht en werd in het laatste uur gevraagd om cool-down-plaatjes om rustig de zwoele plaknacht in te gaan. Ik reageerde met een verzoekje.

Hai Frank,

Ik zit in mijn blote bast achter de pc naar Het Platenpaleis te luisteren. 27 graden in mijn woonkamer in Amsterdam-Oost, tweehoog, maar met de schuifpui naar het balkon helemaal open. Door de hitte ben ik nog niet aan eten toegekomen, nog geen trek en ik hoop voor middernacht nog een hapje Indisch te eten, lekker pedis (sambalscherp), dat in de koelkast wacht. Net een groot glas Fanta Zero gedronken, want alcohol drink ik niet meer, houd je ook wel fris op een zomerse radio-avond als deze. En voor een cool-down-plaat in dit laatste uur wil ik graag van de meester van de cover Joe Cocker zijn laidback, mellow versie van Summer in the city aanvragen dat in de jaren zestig een grote hit was voor The Loving Spoonful. Want ja, dat is het hier in Oost, zomer in de stad, in de grote stad ...

DJ

Mijn mail en suggestie werden genegeerd.

__

Zaterdag 8 augustus 2020 was het 56 jaar geleden dat The Rollin Stones hun eerste concert in Nederland gaven in het Scheveningse Kurhaus. Tijdens Het Muziekcafé op Radio 2 stuurde ik een appje naar presentator Toine van Peperstraten.

Hai Toine,

Leuk dat je nu de honneurs waarneemt en ik ben ook een vaste luisteraar van het eerste uur. Vandaag is het 56 jaar geleden, ook op een broeierige zaterdag, dat The Rolling Stones hun beruchte, riotteuze korte concert gaven in het Scheveningse Kurhaus. De Haagse jeugd brak na 15 minuten de zaal af en hingen de stoelen in de kroonluchters. Ik was er niet bij, ik ben van 60, maar ben wel in Den Haag geboren en heb een uitgebreide dossierpagina over het concert. Mijn verzoekje draai een lekker live-nummer van de Stones en mijn suggestie is Under my thumb waarmee ze jaren hun concerten openden. Maar je mag ook iets anders kiezen. De Stones zijn nog steeds live and kicking! Groet, uit een snikheet Amsterdam-Oost. DirkJan Vos - http://www.dejongenskamer.nl/stones.htm

Geen enkele respons van Toine.

__

Nog een tevergeefs appje van vrijdagavond naar Het Platenpaleis.

Hai Frank,

Ik had je gisteren hierover al een tweet naar je gestuurd, maar ik ontdekte dus van de week wel wat grappigs In de bekende instrumentale dance-hit Children van de Zwitser Robert Miles uit 1996. Ik hoor na 1 minuut 45 heel duidelijk steeds de synthesizerbeat zeggen LOCKDOWN! - LOCKDOWN! - LOCKDOWN1 ... enzovoorts. Later in het nummer komt het nog een keer terug. Wel opmerkelijk., actueel en leuk om nu te draaien denk ik, of open er het tweede uur mee. Moet je de luisteraar er wel van te voren op attenderen. Ik heb speciaal gewacht met het naar een deejay te tweeten tot nu voor jou en Het Platenpaleis! Exclusief en een primeur, laat het hierna viraal gaan! ;-) En je hebt vanavond dus vier uur!Een mamma-appelsap to the max. Geef het een kans.

Children - Robert Miles - YouTube

__

Zaterdagavond tijdens de Soul Night op Radio 2 had ik wel beet (heb ik wel vaker hoor) en succes.

Hai One'Sy (en Jonathan),

Een zwoele zomeravond. In de jaren zestig maakte het Amerikaanse bandje The Loving Spoonful de wereldhit Summer in the city. Later in de 90's maakte meester van de cover Joe Cocker er een lekkere laid-back blue-eyed-soul-versie van, maar ook Quincy Jones nam het nummer al heel fraai onder handen in 1973 met een heel lekker lang intro voordat zangeres Valerie Simpson! erin komt. Tijdloze aanrader: https://www.youtube.com/watch?v=6xN3KOY2kbg

En afgelopen donderdag was het 75 jaar geleden dat de eerste atoombom werd geworpen op Hiroshima, drie dagen later, morgen dus, werd de tweede gegooid (de Fat Boy) op Nagasaki. Het atoomtijdperk brak aan en er zijn toen na de oorlog veel songs gemaakt met atomic. En om actueel door te associëren dacht ik nu aan het nummer Atomic Dog van P-funkmaster George Clinton (Parlement) uit 1982. Het was geen hit maar werd wel een bekend en apart funknummer, wel lekker loom ook op deze zomeravond: https://www.youtube.com/watch?v=LuyS9M8T03A

En de laatste suggestie werd met enthousiasme door One'Sy Muller gedraaid. High five.

Atomic dog - George Clinton - YouTube

__

Zondagavond deed ik nog een laatste poging om Summer in the city gedraaid te krijgen, maar dat is niet gelukt.

@LeoBlokhuis Vanavond weer Blokhuis op Radio 2, ben erbij. Tip. Summer in the city in de laid-back-versie van Joe Cocker (1993) of Quincy Jones feat. Valerie Simpson (1973). Vind ze beide beter dan het origineel Groet uit de zomerse stad, Amsterdam-Oost.

__

Op het einde van het weekend in het radionieuws van de zondag op de maandag wordt bericht dat het vannacht op het platteland 18 tot 21 graden kan worden en in de stad de temperatuur de 27 graden kan bereiken. Summer in the city.

__

Summer in the city - The Loving Spoonful - 1966 - YouTube

Summer in the city - Joe Cocker - 1993 - YouTube

Summer in the city - Quincy Jones feat. Valerie Simpson - 1973 - YouTube

De perzik

Op Neerlandistiek verschenen vandaag bij elkaar twee gedichten over de perzik, een van Hélène Swarth en een van Hieronymus van Alphen.

Gedicht: Twee perzikgedichten - neerlandistiek.nl

Twee heel aardige, zomerse gedichten en deze dichters hebben aan de perzik ook een zinnelijke lading gegeven.

Het gedicht van Hélène Swarth zal een reactie zijn op De pruimenboom van Hieronymus Van Alphen (ze gebruikt ook het woord beladen) waarin een jongen wel gehoorzaam is en niet stiekem pruimen plukt van de boom van zijn vader. Bij Swarth wordt er wel stiekem geplukt, maar dan door een meisje en wordt op het laatst duidelijk dat we ook te maken hebben met een associatie met het paradijsverhaal van Adam en Eva, waarbij Eva nu niet een appel, maar een perzik plukt en voor de zondeval zorgt. Adam is de lafaard. Zo is het Hélène.

En Van Alphen dichtte dus zowel over pruimen en perziken en zal niet hebben bevroed dat we nu vooral de kruising tussen beide vruchten eten, de nectarine. Het is voor mij daardoor lang geleden dat ik een perzik heb gegeten, want het is toch heel lastig om de dunne, harige schil van de perzik te ontdoen en dan kan ze ook nog eens heel erg druipen van de nattigheid. Dat maakt haar juist zo smakelijk, maar ook onaantrekkelijk.

[ Het woord perzik komt uit het Latijn van een woord voor Perzisch en de vrucht komt daar ook vandaan, hoewel de oorsprong in China ligt. De vrucht is hier geïntroduceerd door de Romeinen. ]

En dan is er nog de verbeelding van hoe je een perzik eet en dat heeft Toon Hermans ooit meesterlijk gedaan zonder echte perzik. Volkscultuur van heel hoge kwaliteit in 1 minuut.

De perzik - Toon Hermans - YouTube

__

Er kwam een reactie dat nergens in de Bijbel staat (Genesis 3) dat Eva een appel plukte, maar vruchten. Inderdaad en ik als goddeloze onnozelaar maar denken dat het een appel was, zo komen praatjes snel de wereld in en het zou dus ook best een perzik kunnen zijn geweest.

"In de kunst is de betreffende vrucht vaak voorgesteld door een appel. Dit idee is ingegeven door de Latijnse naam van de appel: 'malus', wat behalve 'appel' ook 'slecht' betekent. Uit het verhaal van Genesis 3 valt echter niet op te maken of het een appel was of een andere vrucht, en het kan zelfs een vrucht zijn geweest van een inmiddels onbekende boomsoort."

https://nl.wikipedia.org/wiki/Zondeval

Zondeval - Wikipedia

En wel curieus die laatste zinsnede, ‘het kan zelfs van een vrucht zijn geweest van een inmiddels onbekende boomsoort’. Maar er is natuurlijk niet meer dan de verzonnen passages in de Bijbel en die dus geen naam van een vrucht noemen. Maar zou er iemand zijn geweest die dat wel zou hebben geweten? De schrijver van deze wikipassage wekt die subtiele, sluwe suggestie, maar laten we wel wezen, hoort Wikipedia ruimte te geven aan mensen en opvattingen die geloven dat Adam en Eva echt hebben bestaan en daadwerkelijk van een verboden vrucht hebben gegeten, want diw zou best eens van een inmiddels onbekende boomsoort kunnen zijn geweest … ;-)

Marc (Van Oostendorp) bedoelt – hij heeft daar eerder over geschreven – dat je een boek in je eentje kan schrijven en daar verder niets (behalve een pc) en niemand voor nodig hebt zoals bij het maken van een film of een game, ook al worden die soms in kleine studio’s gemaakt. En als je een game in je eentje maakt, dan zal je heel veel gespecialiseerde programmeerkennis moeten hebben, maar Iedereen kan met simpele middelen in zijn uppie op een zolderkamertje een boek schrijven – dat een wereldklassieker kan worden – en het bijvoorbeeld wereldkundig maken door het eevoudig op internet te publiceren, ook ik of jij.

Pinokkio

Hoogleraar Nederlands Marc van Oostendorp is een tijdje geleden gestopt met zijn dagelijkse stukjes op Neerlandistiek, maar af en toe plaatst hij nog wat, zoals vandaag een blogje over het belang van lezen en wie niet leest is een barbaar! Bij het artikel staat een afbeelding van de omslag van De toverberg van Thomas Mann. Ik haakte in en reageerde met een eigen stukje.

__

Sylvia Witteman twitterde van de week dat haar twee zonen de verplichte boeken voor hun school (het Barlaeus Gymnasium in Amsterdam) niet lazen, maar de literaire werken tot zich namen via luisterboeken. Zou dat ook mogen van Marc? Lui is het in ieder geval wel.

Maar om kinderen al jong kennis te laten maken met leesplezier worden kinderen natuurlijk wel voorgelezen. Voorlezen is altijd een aanmoediging waard en lijkt me een stuk beter dan alleen maar kijken naar tekenfilms, zoals bij voorbeeld naar een Disney-klassieker als Pinokkio, een moderne bewegende grottekening voor kinderen.

Over Pinokkio en (voor)leesplezier gesproken, het geval wil dat deze zomer een natuurgetrouwere live-action versie van Pinokkio in de bioscoop draait en er staan nog twee andere versies op stapel. Pinokkio is hot. En dat begrijp ik goed, want een kleine twintig jaar geleden heb ik het oorspronkelijke boek van Carlo Collodi aan mijn toen jonge zoon voorgelezen en was het een ontdekking van een meesterlijk verhaal en een geweldige voorleeservaring. Een grote verrassing als je alleen die zoetsappige Disney-verfilming kent die ver af staat van het rauwe origineel dat eind 19e eeuw eerst als feuilleton in een Italiaanse krant verscheen. Maar het verhaal staat ook ver van een moeilijk boek als De toverberg van Thomas Mann dat tot de top van de hogeschoolliteratuur behoort. Niet ieder mens, kind, lezer, voorlezer of luisteraar kan alles hebben in het leven en we zijn niet allemaal een erudiete literatuurprofessor die De toverberg wel gemakkelijk kan lezen, doorgronden en weet te waarderen, maar je bent in ieder geval geen barbaar als je kan genieten van een boek met de avonturen van een tot leven gewekte houten pop met een voor velen denk ik verrassende afloop.

Mijn tip voor deze zomer is, laat De toverberg nog even liggen, koop ook niet De rat van Amsterdam, ga de filmversie niet (direct) zien, maar koop Pinokkio in een oorspronkelijke boekeditie en lees het voor jezelf - geef het cadeau - of lees het voor aan je kinderen of kleinkinderen.

En nu zou ik misschien moeten waarschuwen om het dan aan niet aan al te jonge kinderen voor te lezen, of dat het meer een jongens- als een meisjesboek zou zijn, dat doe ik niet, want dit verhaal is voor iedereen geschikt, jong en oud, meisje of jongen, om zelf te lezen, voor te lezen, of om ademloos naar te luisteren.

Terug naar de grottekening - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

__

Chrétien Breukers reageerde op het stuk van Marc en waar ik kort op inging op Neerlandistiek.

Je mag echt ALLES ter discussie stellen, behalve de dingen die Marc van Oostendorp liever niet bespreekt - Chrétien Breukers -

@chrétien

Ik reageer vaak met wat te veel woorden, maar een reactie met alleen een linkje is niet heel effectief, want mensen klikken niet zomaar ergens op. Er had beter bij kunnen staan dat het doorverwijst naar een uitgebreide reactie op Marc zijn betoog door Chrétien Breukers op zijn hernieuwde literatuurblog De Nieuwe Contrabas.

Chrétien is in zijn magere antwoordstuk negatief en probeert Marc op twee punten onderuit te halen; Marc is hysterisch en waarom zijn films en games onbespreekbaar?

Ik vind Marc helemaal niet hysterisch, hij is boos, niet alleen vanwege de ontlezing, maar ook door de bezuinigingen op het onderwijs, de verwaarlozing van cultuur door de politiek, over ambities en studiekeuzes van jonge mensen om snel veel geld te willen verdienen, op Trump en de veramerikanisering, enzovoorts. Die boosheid over de verschraling van de samenleving, de wereld en met name de cultuur uit hij al jaren en onderhand is die boosheid door moedeloosheid uitgegroeid tot grote – terechte – woede. Ik zou het zeker geen hysterie noemen. Vreemd om deze diskwalificatie als het nu om een vurig pleidooi voor lezen gaat, juist uit de pen van een grote literatuurliefhebber als Breukers te zien vloeien, terwijl je zou verwachten dat hij zich met evenveel boosheid als bandgenoot vierkant achter Van Oostendorp zou scharen.

Tweede punt; Waarom gaat Marc niet in op die steeds terugkerende vragen dat games en films ook waardevol zijn?

Wat games met verhalen vertellen, romans, boeken, lezen en literatuur, met kennis vergaren van de wereld en mensen te maken hebben, is me altijd een raadsel gebleven, maar waarom zou Marc enthousiast over films moeten schrijven als hij een warm pleidooi wil houden voor boeken en lezen? Zo hou ik van lekker eten en ben vegetariër geworden vanwege al het dierenleed, maar moet ik dan enthousiast gaan schrijven over de waarde en geneugten van aangebrande geroosterde worstjes, kip en karbonades bij een barbecue? Daggut niet.

__

Marc van Oostendorp reageerde met een lang stuk op De Nieuwe Contrabas op Chrétien.

Zoek de hystericus in jezelf - Marc van Oostendorp antwoordt - denieuwecontrabas.blog

Breukers maakte het antwoord bekend via een tweet en ik reageerde:

Als antwoord op @DeContrabas en @fonolog
Wat hebben jullie veel woorden nodig en wat is een schrijver, alleen maar iemand die fictie schrijft, ik vind van niet. Breukers debuteerde pas een paar jaar geleden als romanschrijver met Lot. De kop van z'n vertoog vind ik overigens hysterisch onduidelijk voor een gewone lezer.

ChrétienBreukers @DeContrabas
Nee, een schrijver is idd niet alleen iemand die fictie schrijft, dat klopt.

Dan is @fonolog ook een schrijver. En in plaats van zichzelf zo onder te waarderen, ik ben geen schrijver, zouden anderen hem vooral hooglijk moeten prijzen als schrijver, om zijn ideeën en zijn heldere schrijfstijl. Maar het zal allemaal ook wel weer ironisch zijn van hem.

__

@woutersteenbeek @marcvanoostendorp

Het is me te warm om het allemaal na te gaan zoeken, maar waarom worden steeds games bij deze discussie betrokken? Omdat het een spelletje voor kinderen is en een concurrent van lezen? Inhoudelijk gaat iedere vergelijking in ieder geval mank, want wat heeft een simpel telefoonspelletje, wargame of het spelen van Fifa met het lezen van verhalen, met literatuur te maken? Geen idee. En kinderen worden groot en al heel veel ouderen gamen nog steeds, het is niet alleen maar iets voor kinderen. Het zou dus om het tijdverdrijf moeten gaan, gamen in plaats van lezen. maar dat geldt dan evenzeer voor sporten of een muziekinstrument spelen, boomklimmen, bij de majorettes gaan, ijsjes-eten of kanovaren. Ik snap het punt niet en weet niet waar die games vandaan komen en in deze discussie een rol spelen.

En gemakzuchtige ijskoude kritiek al la Steenbeek vind ik de moeite van het reageren nauwelijks waard. Ik ben nog wel een literatuurlezer, maar met mate – helaas – want door allerlei redenen kan ik niet meer zoveel lezen als vroeger, (maar nog wel schrijven en reageren! ;-). het is niet anders. Wel heb ik altijd geprobeerd om mijn twee kinderen enthousiast te maken voor lezen en literatuur, te beginnen door ze veel voor te hebben gelezen en de eerste jaren geen tv in huis te nemen. En het ene kind is nog steeds een fervent lezer en de andere een stuk minder. De een leest ook graag literatuur van schrijvers van zijn eigen jonge generatie en de ander leest af en toe een spannend true-crime-boek zoals Judas omdat ze nu met wat studenten in de buurt woont waar Willem Holleeder heeft gewoond en hem daar ook eens heeft gezien. Tja, het kan verkeren. Wel hebben ze beiden met heel veel enthousiasme alle dikke delen van Harry Potter op de lagere school verslonden. Deze serie is denk ik nog steeds van grote waarde voor de leesbevordering bij kinderen.

En zelf denk ik nog aan mijn tienertijd en adolescentie in de jaren zeventig en tachtig en literatuur een manier van leven en denken was, je las veel, praatte erover op jongenskamers en later in cafés. Het waren de jaren dat veel jongeren Nederlands gingen studeren en een intellectueel nog geen vies woord was maar een eretitel.

Mijn leesaandacht ging zich later verleggen naar non-fictie en las ik steeds minder de kleine en grote verhalen van de verzonnen literatuur en de poëzie. Jammer wel, maar het leek onontkomelijk. En ik ben mild voor mezelf en voor anderen als het om weinig lezen gaat en ik heb me er ook wel bij neergelegd dat de tijden zijn veranderd en jongeren kennelijk liever naar een Netflix-serie kijken dan de nieuwe Grunberg lezen. Maar dit betekent niet dat ik het daardoor niet eens ben met Marc, integendeel, ik ben juist heel positief over al zijn vurige pleidooien om te lezen, om je geest met boeken te verrijken al vanaf jongs af aan. Hij weigert onverschillig te worden en heeft de hoop nog niet opgegeven en is nog strijdbaar, een strijdbaarheid om jaloers op te zijn in plaats om die achteloos te verwerpen als achterhaald, niet wetenschappelijk, hysterisch, of onrealistisch. Alleen in de werkelijkheid leven, wie wil dat nou?

[ En Steenbeek ziet het leven niet meer als een proces van louter eten en drinken, neuken en slapen, maar in een paar latere reacties geeft ie wel blijk van Reve te houden en onlangs met plezier Biesheuvel te hebben gelezen. Hoe serieus kan je zo iemand dan nog nemen, of was het een bericht uit een gekkenhuis? 34. ]

__

@berthold

Wat is er geestig aan als je ook andere dingen doet dan alleen maar lezen? En in het geval van Marc staan al die middelen als twitteren, bloggen en vloggen juist in het teken van zijn vakgebied en in het enthousiasmeren van mensen voor de neerlandistiek in de breedste zin. Wat zijn jouw motieven om over taal te schrijven als journalist? En doe je verder nog wat, behalve misschien wijn drinken?

En ja een roman bestaat naar de letter nog niet zo heel lang, maar je zal begrijpen dat Marc hier ook doelt op bijvoorbeeld de epische werken van Homerus als de Ilias en de Odyssee, de klassieke verhalen uit de oudheid waar hij een groot liefhebber van is.

Waarom al die tegenstand en gemierennneuk, waarom niet zeggen dat hij gelijk heeft en dat we bij ons zelf te rade moeten gaan over waarin we tekortschieten en als je het er niet mee eens bent dan stemt het nog steeds tot nadenken over wat je dan /wel/ waardeert en belangrijk vindt in het leven, zaken waar je achter staat, die je zou willen uitdragen of overdragen, bijvoorbeeld aan je kinderen. Kom daar dan mee, hou een eigen pleidooi in plaats van een geestdriftige overtuiging van een bevlogen denker, onderzoeker en leraar onderuit te schoffelen. Of hou je mond, dat kan ook nog.

__

Berthold van Maris

Steeds vaker bekruipt mij de indruk dat Dirkjan, die zich soms ongevraagd ontpopt als Marcvanoostendorpexegeet, in werkelijkheid een alter ego is van Marc van Oostendorp.

@berthold

Maak je daarover maar geen enkele illusie, als er sprake is van enigerlei gekte, dan zit die bij mij en zeker niet bij Marc.

http://www.dejongenskamer.nl/safari.htm (met onderaan een paar foto’s waar ik opsta)

Yo!

__

Ik had eerder geschreven dat ik meende te weten dat De toverberg een van Marc zijn meest favoriete boeken is, dat heb ik me denk ik verkeerd herinnerd, maar op Twitter vond ik wel een top-5 – voor wat dat nu waard is – van de meest indrukwekkende boeken die hij heeft gelezen:

Odyssee, Metamorphoses, Essays van Montaigne, Oorlog en Vrede, Alice in Wonderland.

Op zijn website vind ik wel een bespreking van Der Zauberberg dat hij (pas) in 2009 las en waar hij zeker ook enthousiast over is. De keuze van de omslag van het boek bij deze blog zal dan ook meer op de inhoud slaan, over de dreiging van de ondergang, over woord en daad, over taal, over literatuur?

http://marc-las.blogspot.com/2009/08/thomas-mann-der-zauberberg-frankfurt-gb.html

Toen ik net op zoek ging wat Marc over De toverberg (Zauberberg) had geschreven kwam ik nog een eerdere blog van hem tegen op Neerlandistiek die ook op Sargasso is gepubliceerd en een eerder pleidooi is voor het belang van literatuur in het onderwijs. Het is uit 2018 en toen was hij nog niet zo boos, nee woedend, nee wat zeg ik, nog niet razend!

Ik citeer drie passages:

“Natuurlijk zijn er films en schilderijen. Natuurlijk is er muziek. Natuurlijk zijn er emoji’s en bewegende gifjes. Natuurlijk is dat allemaal aantrekkelijk, en natuurlijk kun je een belangrijk deel van je leven doorbrengen met al die middelen, en een bevredigend leven hebben. Maar literatuur, kunst gemaakt van taal, biedt je dingen die je op geen enkele andere manier kunt krijgen: een benadering van wat er omgaat in de binnenkant van iemands hoofd.”

“Inlevingsvermogen en concentratie zijn misschien wel de grootste van de deugden voor de wijsgeren uit de Oudheid. Ze helpen je een beter mens te worden en daarmee gelukkiger. Wie zich meer verbonden voelt met zijn medemensen en wie zich beter kan concentreren op wat voor taak ook, kan als het ware de hele wereld aan.”

“Het hoeft natuurlijk niet altijd over ‘hoge’ literatuur te gaan. Het hoeft niet per se te gaan over teksten die moeilijk zijn te begrijpen of die een uitgebreide achtergrondkennis vereisen. Een eenvoudig verhaaltje of een simpel gedicht kunnen je leven al eindeloos verrijken.”

https://www.neerlandistiek.nl/2018/07/het-nut-van-literatuurlessen

[ Marc is geen grote beeldende kunstliefhebber of -kenner, maar wel een grote liefhebber van muziek. Hij ging vroeger ook graag naar de bioscoop, maar haakte af, waarom weet ik niet. Hij heeft weleens gezegd, dacht ik, dat als hij niet voor Nederlands had gekozen hij een studie musicologie of wiskunde had willen doen. En nu is ie inmiddels een trotse vader! Dat verandert je leven en kijk op de wereld natuurlijk ook ingrijpend, dat hoop ik tenminste. ]

__

Berthold van Maris

Dank voor al deze Marcvanoostendorpexegese. Blijkbaar is de toon in de loop der jaren wat minder genuanceerd geworden.

Ik hou zelf natuurlijk ook van een deel van die hogere cultuur. Maar je moet dat tegelijkertijd ook wantrouwen, als u begrijpt wat ik bedoel.

Wat die positieve invloed op de empathie betreft: ook XTC heeft een bewezen positieve invloed op het empathisch vermogen. Graag meer XTC dus in de Nederlandse les.

Tot slot, als mensen heel veel bloggen, vloggen, twitteren en wat dies meer zij, is dat meestal omdat ze graag op een podium staan. Ook dat is inmiddels wetenschappelijk aangetoond. Wat niet wil zeggen dat ze daar verder niet af en toe ook wat nobele bedoelingen mee kunnen hebben.

@berthold

XTC is een drug en heeft weer veel andere nadelige (gezondheids) effecten, dat geldt ook voor het drinken van bijvoorbeeld wijn. Van wijn is bekend dat mensen er bijvoorbeeld achterdochtig van kunnen worden.

En dat Marc zijn toon nu een stuk feller is, komt natuurlijk omdat er in zijn ogen maar niets is veranderd, sterker nog, het wordt er alleen maar steeds slechter op. Ik snap die woede van nu dus heel goed, anderen glijden af in berusting, maar Marc blijft strijdbaar.

Inderdaad wie een podium opzoekt, die vraagt ook om aandacht, ook om een zekere mate van roem te vergaren. Hoewel Marc zelf een broertje dood heeft aan verering van mensen, en ik er weer een genoegen in schep om bijzondere personen openlijk te bewonderen, zoals Marc, die ik een groot denker en heldere schrijver vind, verbaast en ergert me de hoeveelheid weerstand en tegenstand die hij oproept, in plaats dat hij zou mogen rekenen op steeds meer steun en waardering. QED.

‘En nu is het tijd voor een lekker kopjen koffie, Saar.’

Swiebertje

__

@berthold

[ Wellicht dat Marc zelf Berthold hierover nog van repliek kan dienen. ]

Het worden herhalingen. Met dat commerciëler bedoelt Marc ook, vooral, dat je makkelijker zonder veel investeringen (lees geld) een boek kan maken dan een film of iets anders. Een boek op internet zetten kost geen geld, een film maken en verspreiden wel – net als een opvoering van een toneelstuk van Shakespeare – en is dus per definitie commerciëler om investeringen terug te verdienen.

En Marc komt op voor het boek, niet omdat de rijkdom die je daaruit krijgt objectief de beste is, maar wel uitzonderlijk en je dingen in je hoofd kan ervaren die je zo op geen enkele andere manier kan meemaken. Dat is denk ik ook de andere kant van de commercie en het bijzondere van een boek: ook als lezer heb je er weinig middelen voor nodig en kan je altijd en overal een boek lezen.

Dan is er inderdaad ook de connotatie dat commercialiseren een minderwaardig streven zou zijn, dat is inderdaad subjectief, maar dat steekt Marc ook niet onder stoelen of banken en hij verzet zich ook hevig tegen de steeds verdere commercialisering, niet alleen van de cultuur, maar van de hele maatschappij. Wie voor een leven kiest van het geld, vindt hij – en ik ook – leidt een minder waardevol leven dan als je vooral geestelijke bevrediging en verrijking nastreeft. Hij denkt ook dat je daardoor een beter mens wordt en het lezen van boeken kunnen je daarbij helpen. Wat is daar nu verkeerd aan, waarom is dat elitair en vooral, waarom kan dat in dit gezelschap op zo weinig steun rekenen?

__

Niet bij brood alleen

Slogan verkiezingsprogramma CDA 1977

__

Geef mij maar nasi goreng met een gebakken ei
Wat sambal en wat kroepoek en een goed glas bier erbij

Tante Lien

__

En als amateur-Marc-exegeet toch twee dingetjes die ik opmerkelijk vind en niet helemaal kan plaatsen. Hij is in de katholieke kerk getrouwd, kan uit liefde voor zijn Italiaanse vrouw en haar familie zijn geweest. maar hij heeft ook zijn dochter vorig jaar laten dopen.

__

@breukers en @vanmaris

Om er zelf een ad hominem tegenaan te gooien, Breukers is er natuurlijk zelf wel het voorbeeld van dat je van veel lezen en literatuurliefde niet per definitie een beter of goed mens wordt, daarvoor heeft hij in het verleden blijk gegeven van weinig scrupules in zijn zakelijke handel en wandel. Maar Marc heeft net op Twitter in een wat verborgen draadje het ook anders gesteld, niet dat je een beter mens wordt van lezen, maar hij schreef het volgende:

“De stelling is: lezen is dusdanig verrijkend voor het menselijk bestaan dat je het mensen niet moet onthouden. Wat wil je daar over zeggen?”

En Breukers vindt mensen die nog in boeken geloven domme lieden die in een elitaire bubbel leven. Liever in een bubbel met idealen dan nihilistisch zogenaamd een man van de wereld spelen en jezelf voor de gek houden als je, zoals Breukers doet, wel een eenzame blog over literatuur onderhoudt, maar nota bene een geestverwant als Marc met onheuse argumenten tot zinken probeert te brengen. Wie is er nu een zielig stuk wrakhout?

[ Marc noemt zich steeds nadrukkelijk geen schrijver, hij bedoelt dan denk ik geen schrijver van verhalen en romans, maar hij is natuurlijk wel degelijk een schrijver van artikelen en non-fictieboeken en hij heeft bovendien ook met zijn managersfeuilleton op Neerlandistiek fictie geschreven. Nee, Marc is ook een echte schrijver, ironie of geen ironie, hou jezelf niet ook voor de gek. ]

__

@peterflaton

Bedankt voor het attent maken op deze column. Hieronder een link naar het stuk van Jensen.

https://www.nrc.nl/nieuws/2020/08/15/met-leesplezier-krijg-je-kinderen-niet-aan-het-lezen-zet-in-op-boekenstraf-a4008861

Stine en Marc onderstrepen het belang van lezen voor jongeren, ben ik het helemaal mee eens, maar geen van beiden geven serieuze antwoorden op de vraag hoe je het lezen dan kan bevorderen. Marc heb ik hier – dacht ik – helemaal niet over gehoord en Stine stelt een boekenstraf voor, een idee dat ik helaas niet serieus kan nemen en zijzelf denk ik ook niet, weer eens een kwestie van zinloze ironie.

Ik heb zelf in deze discussie het voorbeeld van de Harry Potterserie gegeven, een hele dikke boekenreeks met heel veel pagina’s waar kinderen zich mee kunnen vermaken en veel leeservaring mee op kunnen doen. Moedig dat aan. Begin daar bijvoorbeeld als ouders mee om daar de eerste hoofdstukken uit voor te lezen aan je kind en het dan vervolgens zelf verder te laten lezen. Stel op de scholen wekelijks een leesuur in, waarbij leerlingen in de klas een boek lezen, met geduld en keuzevrijheid. En zo zijn er nog meer ideeën te bedenken om het leesplezier te vergroten. Maar in een boekenstraf geloof ik niet en ook niet zoals Stine stelt dat je voor de bestrijding van racisme jongeren bijvoorbeeld The color purple moet laten lezen, dan zeg ik, dan kan je beter de film van Steven Spielberg laten zien, dan komt de boodschap beter aan. Lezen – vind ik – is voor jongeren meer geschikt voor andere waarden en ervaringen in hun leven zoals fantaseren, je identiteit ontdekken, over ontluikende seksualiteit, spanning en waardering voor cultuur, met name eigentijdse jeugdcultuur om enkele onderwerpen te noemen. Wie biedt er meer aan oplossingen?

[ De column van Stine Jensen is de eerste in een serie van NRC over ontlezing. Misschien gaat Marc ook nog bijdragen, omdat hij gevraagd wordt, of omdat hij zelf een bijdrage gaat insturen. Doen Marc! Misschien ga ik deze reactie ook omgevormd en gereduceerd naar de redactie sturen als ingezonden brief. ]

– En vandaag 75 jaar geleden werd Indië bevrijd van de bezetting van de Jappen, ik bedoel Japanners en was het tevens de dag dat de Tweede Wereldoorlog ten einde kwam. Het geval wil dat ik vandaag ga beginnen aan Blauwe Zomer van Leo Blokhuis een roman over Indische jongeren eind jaren 50 in Den Haag en hun muziek, de rock-‘n-roll. Het kwam zo uit dat ik daar nu aan begin, maar zoals ik vaker schrijf, toeval bestaat niet. –

Wat is taalgevoel?

[ Moet ik toch nog ergens aan denken waarvan ik niet weet of het een relevant idee is over taalgevoel. Ik ben opgegroeid in Den Haag en ik kende jongens uit goede, kakkineuze gezinnen die zo plat Haags als een dubbeltje spraken. Deden ze dit nu om zich te identificeren met de gewone jongens van de straat, met de rock-‘n-roll, zal ik maar zeggen, of deden ze het om zich van hun ouders en milieu af te zetten, zich te onderscheiden? Taalgevoel te versterking van de groep, of taalgevoel om je juist te onderscheiden van andere groepen, zoals ook de ontwikkeling van het Fries versus het Nederlands? Zijn op deze twee pijlers niet alle talen (en dialecten!) en ons taalgevoel gebaseerd? Het is warm … ]

En zou je zo ook taalverandering kunnen verklaren? Jongeren willen zich afzetten tegen hun ouders door hun groepstaal te veranderen. En dan juist ook sympathiseren met de straattaal van gewone jongeren, jongeren aan de onderkant, ter versterking van het afzetten en het opnemen van sterk afwijkende taalvormen (en/of uitspraak) dan die hun ouders gebruiken? Yo!

Is de locatie waar Van Gogh zijn laatste werk schilderde nu echt bekend?

Vandaag werd wereldkundig genaakt dat Van Gogh-kenner Wouter van der Veen de exacte locatie heeft gevonden waar Vincent zijn laatste schilderij zou hebben gemaakt. Het gaat om het vrij abstracte werk Boomwortels en waarbij het schier onmogelijk is om op een ansichtkaart van rond het jaar 1910 een gelijkenis te ontdekken. Ook nu zou hij de plek na 130 nog herkend hebben. Zou het echt? Bij de artikelen over de vondst in de media staat een zwaar gemanipuleerde foto. Ik twijfel of het klopt.

Kijk goed en trek zelf je conclusies. En de foto van de ansischtkaart is zwaar bewerkt en suggestief en het originele werk heel abstract en vrij onherkembaar ook door de kleuren. Waarom is er geen onbewerkte foto van de boomdetails van de ansichtkaart gemaakt en uitvergroot? Daar zou je de vergelijkingen op moeten baseren, niet op bewerkte interpretaties in kleur. Ik ben inmiddelss wel meer overtuigd dat het de juiste plek zou zijn, maar ook moeilijk te geloven dat het door het bekijken van eenn kleine ansichtkaart nu is bewezen.

Hieronder een recente foto van de vindplaats.

__

NB.

Tot 2012 werd aangenomen dat Korenveld met kraaien Vincent laatste werk was, maar door een briefje van Andries Bonger, de zwager van Theo van Gogh, gaat men er nu van uit dat het Boomwotels is geweest. In het briefje schreef Bonger: 'Den morgen vóór zijn dood had hij een sousbois [bosgezicht] geschilderd, vol zon en leven.' Volgens onderzoekers Tilborgh en Maes was dit een beschrijving van het schilderij Boomwortels. Maar wel vreemd eigenlijk, nu wordt Boomwortels, dat ook nog niet af zou zijn, gezien als een verbeelding van Vincent zijn worsteling met zijn deplorabele geestelijke gesteldheid en de dood. En is Boomwortels dan een voorstelling vol zon en leven? Ik zie het niet.

__

PS.

Een paar dagen na de publicatie van de vondst werd bekend dat het schilderij jaren op zijn kop in het Stedelijk museum in Amsterdam had gehangen! ;-)

Artikel - Locatie van laatste werk Van Gogh na 130 jaar ontdekt door Nederlander - NOS - nos.nl

__

Is Boomwortels wel Vincent van Gogh zijn laatste werk?

Ingezonden brief gestuurd naar NRC. Vorige week berichtte ze over de exacte locatie van Boomwortels en daarna las ik nog een column van Joyce Roodnat over dit onderwerp op nrc.nl. Weet niet of ie wordt geplaatst.

Beste redactie Opinie.

Boomwortels Van Gogh zijn laatste werk?

Vorige week was het wereldnieuws toen Van Gogh-expert Wouter van der Veen de exacte locatie bekendmaakte waar Vincent van Gogh zijn laatste werk Boomwortels schilderde. Hij had de abstracte vormen van het kleurrijke werk bij toeval herkend op een ansichtkaart. Hoewel ik dan altijd wel wat twijfels hou over het bewijs dat Van der Veen heeft gepresenteerd met een sterk bewerkte en inkleurde foto van de ansichtkaart, geheel niet overtuigend vind ik de bewering uit 2012 van onderzoekers Bert Maes en Louis van Tilborgh - en die algemeen aanvaard is - dat Boomwortels Vincent zijn laatste werk zou zijn. Tot dat jaar werd aangenomen dat dit het beroemde en omineuze Korenveld met kraaien was, maar in een ontdekt briefje van Andries Bonger, de zwager van Theo van Gogh, schreef Borger, 'Den morgen vóór zijn dood had hij een sousbois [bosgezicht] geschilderd, vol zon en leven.' Volgens Maes en Van Tilborgh was dit een beschrijving van het schilderij Boomwortels. Wel een vreemde conclusie vind ik, zeker omdat Boomwortels wordt gezien als een abstracte verbeelding van Vincent zijn worsteling met zijn deplorabele geestelijke gesteldheid van dat moment en met de dood. Is Boomwortels dan een bosgezicht vol zon en leven? Ik zie het niet.

Met vriendelijke groet,

DirkJan Vos

Prijsvraag van Het Oranjefonds: Verzin een nieuw woord

Het Oranjefonds heeft, in samenwerking met Onze Taal, een prijsvraag uitgeschreven voor het bedenken van een nieuw woord. Hoofdprijs, 500 euro om aan een sociaal initiatief te schenken en een boekenbon voor de winnaar die hij zelf mag houden.

Het Oranjefonds is een fonds voor sociale projecten en ondersteuning, zoals vrijwilligerswerk. Ook zijn ze de oprichters van het Corona Hulpfonds en daar hangt het nieuw te bedenken woord mee samen.

“Hoe noem je de band die ontstaat tussen twee onbekenden, omdat zij naar elkaar omkijken? Als je onverwacht op straat of in de supermarkt een praatje maakt met iemand die daar behoefte aan lijkt te hebben? Wanneer je een buurtgenoot die net uit het ziekenhuis komt, eten brengt? Of als iemand jou uit het niets een helpende hand biedt?”

Dus dat, zo’n woord. Inzenden kan tot en met aanstaande zondag 26 juli en een deskundige jury kiest drie kandidaatwoorden waarop vervolgens gestemd kan worden voor het winnende woord.

Prijsvraag - Wat is het woord? - Oranjefonds - oranjefonds.nl

Doe mee!

__

Ik heb ingezonden en ben heel tevreden met mijn neologisme. Leuk! Later schrijf ik hier de uitslag en het woord dat ik had bedacht. Als je inzendt heb je een paar regels tekst voor een toelichting. Succes!

__

Update: Een corretje

Tweet

Ik had ingezonden met 'corretje', een verwijzing naar corona en ook naar tante Cor of ome Cor, over gemoedelijke contacten in moeilijke tijden, een corretje doen, meemaken. Nu kan je stemmen op plotsbbond, soco of warmhartigheid. Tja, ik vind ze geen van drieën goed.
Oranje Fonds @OranjeFonds
Hoe noemen we de band die ontstaat als twee onbekenden naar elkaar omkijken? Plotsbond? Warmhartigheid? Soco? Deze 3 koos de jury uit bijna 1500 inzendingen. Stem op jouw favoriet via http://oranjefonds.nl/stemnu #hetwoord

Uitslag: Warmhartigheid heeft gewonnen. Tja, en het woord is al eerder in het verre verleden op diverse plaatsen aangetroffen.

"Het lijkt er dus op dat de winnaar van de Oranjefondswedstrijd onbewust een al bestaand maar in het taalgebruik wat weggezakt woord nieuw leven ingeblazen heeft. Taalkundigen hebben hiervoor de term lexicale polygenese bedacht, in gewoon Nederlands: het verschijnsel waarbij eenzelfde woord op verschillende, los van elkaar staande momenten in de taalgeschiedenis gevormd wordt.

Instituut voor de Nederlandse Taal (INT)

Nogmaals over De kleine Johannes

De eerste drie 'licht-literaire' boeken die ik las, in de eerste klas van de middelbare school, waren - als ik me goed herinner - Pieter Bas en Erik en het klein insectenboekje, beide van Godfried Bomans en De kleine Johannes van Frederik van Eeden omdat we dat thuis hadden.

Ik werd gelijk door het sprookje van Van Eeden gegrepen en kon goed de symboliek van de groei van de jongen van kind naar volwassenheid opmerken. Dat vond ik als nieuw intellectueel spel heel aardig om te doen en ook om hier Erik en het klein insectenboekje bij te betrekken door de overeenkomsten en verschillen, want zo las ik toen, Bomans was door het sprookje geïnspireerd.

Deze twee titels waren destijds uitstekend om als jonge literaire lezer mee te beginnen, zal dat nu nog zo zijn, of kan je nu beter direct een boek als De aanslag van Mulisch aanraden voor jongens en voor meisjes bijvoorbeeld een boek van Ronald Giphart of Griet Op de Beeck? Ik weet het niet.

Wat ik als twaalfjarige goed realiseerde na lezing van De kleine Johannes was dat ik me geen echt kind meer voelde met een fantasiewereld, ik zat nu op de middelbare school en al die kinderachtigheid had ik - gelukkig - achter me gelaten.

Toen ik in de twintig was heb ik het herlezen en vond ik het nog beter en voelde ik nu juist wel een hang, verlangen en nostalgie naar mijn verloren kindertijd, waarvan ik eerder blij was dat die achter de rug was. Ik was nu zelf een volwassen man geworden.

En zo'n kleine twintig jaar geleden heb ik het voorgelezen aan mijn jonge zoon in episodes voor het slapengaan. Toen vond ik het nog mooier, tegen het sentimentele aan, en leek ergens de cirkel rond met mijn eigen groei van eens klein te zijn geweest, volwassen zijn geworden (hoewel ;-) ?) en nu vader te zijn van een kleine zoon. Ik, we, hebben hem niet Johannes genoemd, zoals ook de eerste voornaam van mijn vader was (roepnaam Jan), maar het had gekund, en dan Johan, als hommage.

Ik heb er veel over gelezen en over nagedacht en heb er ooit een filmscript van gemaakt, maar dat heb ik niet verder kunnen zetten. want zoiets werkelijk realiseren is ook heel moeilijk, maar dat is niet erg. Ik vind het verhaal nog steeds een verfilming waard en dan wellicht met goede computeranimaties met behoud van de impressionistische sfeer.

Over de eindzin. De schrijver zegt dat hij eens meer over Johannes zal vertellen, maar dat dit dan niet meer een sprookje zal zijn. Inderdaad symbolisch mu Johannes volwassen is geworden, einde van het sprookje, maar Van Eeden heeft ook daadwerkelijk nog twee - realistische - vervolgen op het boek geschreven en met dezelfde titel, De kleine Johannes II en De kleine Johannes III. Ik heb ze niet gelezen.

Ik heb me altijd afgevraagd of Frederik Van Eeden voor hij aan dit meesterwerk uit 1885 begon, Alice in Wonderland van Lewis Caroll heeft gelezen, dat in 1865 verscheen. Ik heb er geen bewijzen voor kunnen vinden.

Over de ets van Jan Veth. Een ets kan snel donker worden, ook door de wijze van reproductie, zowel bij het afrukken van de ets zelf, als bij het afdrukken voor het boek, zeker vroeger. Maar de voorstelling is inhoudelijk helemaal niet duister en stelt het de tuin met de vijver (het Paradijs) van Johannes huis in de duinen voor. Er is ook prominent een wolkenpartij met zonlicht te zien en lijkt mij dit een verwijzing naar de toekomst en de verlossing van Johannes, er zit ook een tegenstelling van licht en donker in de ets, maar de lucht lijkt ook te verwijzen naar het elfje Windekind dat was geboren uit de eerste stralen van de maan en de laatste van de zon, zijn vader.

Eigen pagina over De kleine Johannes en mijn opzet voor een filmscript.

http://www.dejongenskamer.nl/johannes.htm

Opzet filmscript De kleine Johannes - De Jongenskamer

[NB 1. Johannes corrigeert de meester op school door te zeggen dat het woord zon niet vrouwelijk is, maar mannelijk (want de zon is de vader van Windekind). Ook toen al had je jonge taalkundige, eigenwijze wijsneuzen! Niets nieuws onder de zon. :-) ]

[ NB 2. 'Behalve de man, die de Sarphatistraat de mooiste plek van Europa vond, heb ik nooit een wonderlijker kerel gekend dan den uitvreter.' Zo luidt de beginzin van De uitvreter van Nescio (ook zo'n literair juweeltje dat ik jong las en denk ik nog steeds geschikt is als instap-literatuur). Op de Wikipedia staat over de zin:

Met "de man die..." verwijst Nescio naar de Nederlandse schrijver en Walden-oprichter Frederik van Eeden. Van Eeden beschreef de Sarphatistraat in 1888 als een voorbeeld van negentiende-eeuwse wansmaak, terwijl hij zich toch kon herinneren dat hij het vroeger de mooiste straat van Amsterdam vond. De combinatie "Van Eeden" en "wonderlijke kerel" werd kennelijk vaker gebruikt. In een toespraak die hij in 1899 tot Amsterdamse arbeiders richtte, introduceerde Van Eeden zich met de woorden: "Misschien heeft men u verteld dat ik een wonderlijke kerel ben..." ]

(En nu woon ik al weer lang zelf in de buurt waar De uitvreter zicht afspeelt. Dat was ook mooi bij herlezing en wonderlijk. Maar toeval bestaat niet.)

fakenieuws

Reactie op Neerlandistiek op een bespreking door Marie-José Klaver van de poëziebundel Xenomorf (2019 van de Vlaamse dichter Jens Meijen (24) die recent de C. Buddingh’-prijs 2020 won.

__

Marie-José Klaver schrijft, 'Op sociale media worden (politieke) leugens verspreid, gedeeld en geëchood.' Dit lees ik vaker maar die leugens zelf kom ik zelden tot nooit uit de eerste hand tegen, net als al dat zogenaamde alom verspreide fakenieuws en al die complottheorieën. Ik zie ze nooit. Zal het aan mijn bubbel liggen, ik denk het niet, want ik volg behoorlijk de trending topics. Het is wel zo dat ik heel veel tweets en artikelen tegenkom /over/ fakenieuws en domme complottheorieën, maar dat is natuurlijk heel wat anders en eigenlijk gaan ze dus nergens over, maar houden ze de mythe wel goed in stand. Ik lees ze ook al lang niet meer, zonde van mijn tijd. Dat ik toch dit artikel lees is een uitzondering omdat ik er niet op bedacht was dat het hierover ging en ik nu eens - eenmalig en kort - mijn licht hierover wil laten schijnen.

Marie-José komt met twee voorbeelden van leugens op sociale media; Hitler is links, want een socialist en de aarde is plat, dit laatste voorbeeld in navolging van de dichter die al die leugens die waarheid lijken te worden, ook allemaal signaleert en becommentarieert in zijn poëzie. Maar ik kom op Twitter en op andere media, zoals ook in dit artikel, alleen maar het tegenovergestelde tegen, namelijk juist dat Hitler /niet/ links is, dus voor zover het om een verspreide leugen zou gaan, wordt de echo van de waarheid veel vaker, luider en zonder dat iemand - ik in ieder geval niet - daarom vraagt, op veel grotere schaal verspreid! Wat is de zin, of de lol daarvan? Ik zie het niet. En dat geldt al helemaal voor de complottheorie dat de aarde plat is. Ik lees dat nooit uit de eerste hand van iemand, ze bestaan natuurlijk wel die zogenaamde 'flat-earthers'. maar ik lees er alleen maar over in de context van criticasters die dit soort oliedomme denkbeelden belachelijk maken, vaak ook zonder dat daar aanleiding voor is. Ik signaleer dat dit een recent, nieuw tijdverdrijf is op sociale media van slimme, weldenkende mensen (en journalisten!) die kennelijk niets beters hebben te doen. Ik vind het regelrechte tijdverspilling, want dat de aarde plat zou zijn is van alle tijden, niets nieuws onder de zon. Get a life. Next.

https://nl.wikipedia.org/wiki/Klaas_Dijkstra

Klaas Dijkstra (1895 - 1969) - Bollandist - Wikipedia

Of ben ik nu een complotdenker? ;-)

__

Talig vernietigend mengdier (2) - Marie-José Klaver - neerlandistiek.nl

Tweet

Ik reageerde op een poëziebespreking van Marie-José Klaver op Neerlandistiek en heb ik nu geschreven wat ik van fakenieuws vind: een mythe in stand gehouden door intellectuele nietsnutten en de media. Ben ik nu een complotdenker? :-)
www.dejongenskamer.nl/varia99.htm#fake
www.neerlandistiek.nl/2020/07/talig-vernietigend-mengdier-2

40UP Radio - Kluun is aan

Hai Kluun (of is het Ray?),

Tot een tijdje terug luisterde ik op dit tijdstip altijd naar je radioprogramma van 40UP Radio op Radio Noord-Holland. Het was in het begin even wennen, maar ik raakte vooral door je enthousiasme aangestoken en werd met plezier een vaste luisteraar in de zaterdagnacht. Ik heb niet helemaal jouw muzieksmaak, maar dat geeft niet, want daarom luister ik ook graag naar eigenzinnige radio omdat ik niet de godganse dag mijn eigen muziekvoorkeuren wil horen. Die ken ik onderhand wel.

Maar het verbaast me ergens niet dat je nu bent gestopt. Je kwam er natuurlijk al bij als - tijdelijke - invallen voor Harry de Winter, maar je enthousiasme als jock deelde je tijdens de show ook nadrukkelijk met je sidekick Jordy Prinsen en die is onlangs vertrokken. Die zit nu hoog en droog bij de Buma/Stemra met een vermoed ik veel grappiger salarisje dan Harry kan bieden. Aardige vent, maar verstand van goede muziek heeft ie niet. ;-) Maar na zijn vertrek zal voor jou er de lol misschien ook wel af zijn geweest. Het zij zo, het was leuk. Bedankt, want ik ben min of meer helaas aan huis gebonden en teluhvisie kijk ik niet. Zonde van de tijd.

Ik geloof dat ik je al eens de tip gaf van de live-uitvoering van God is a DJ van Faithless. Pas ontdekt en keigaaf, check op YouTube, ook een geweldige clip.

Doet me nog denken aan mijn eigen voornaam, DirkJan, afgekort DJ en ik werd ook al jong Diedjay genoemd, maar vooral ook Dirk, want /iedereen/ vond en vindt DirkJan maar een kakkineuze naam. Tja. En vrienden noemden mij onder andere weer Pirk en van Pirk werd het op zijn Haags ook weer Pirkenstein, wat weer afgekort werd tot mijn bijnaam ... Stijn.

En jij op de drempel van een nieuw boek en wellicht een nieuw succes. Ik heb een websaaitje waar ik zo af en toe wat noteer, een echte schrijver ben ik niet. Het motto van mijn site bestaat uit twee woorden en staat er als eerste begin:

Het is.

Recent schreef ik nog een kort conceptueel gedicht. Kijk even, of niet:

http://www.dejongenskamer.nl/dirkjan.htm

Bij mijn dood - DirkJan Vos - Gedicht - De Jongenskamer

Mijn moeder is nu aan het dementeren in een verzorginstehuis. Ik zit te veraf om het goed te volgen en begeleiding is voor mijn zus. Carpe mori, momento diem.

En als mijn site, en leven een eindmotto heeft, dan is dat:

Toeval bestaat niet.

Het ga je goed en de mazzel!

DirkJan Vos

(Amsterdam - Den Haag 1960)
www.dejongenskamer.nl

__

Tweet

Ik luisterde met plezier naar @kluun op 40UP Radio. Hij is net gestopt. Hij draaide niet helemaal mijn muziek, maar was een aanstekelijke DJ. Het eerste woord van mijn website is Het (Het is.) en een Haagse bijnaam van mij was Stijn. Toeval bestaat niet. http://dejongenskamer.nl
Lebowski Publishers @LebowskiBooks
Breaking: het eerste woord van de nieuwe roman van @kluun begint met 'Het'. Dit, en meer exclusieve onthullingen, in Round-Up #210: https:

(Foto: Yvette Kulkens / Lebowski Publishers)

D66 wil af van de termen hoger en lager onderwijs

Reactie op Neerlandistiek.

@harryreintjes

Je overdrijft nu, maar je bent kennelijk tegen meer egalitarisme van de samenleving, ik ben daar wel voor, maar het eeuwige en hardnekkige misverstand is dat je de maatschappij zou kunnen veranderen door woorden te vervangen of te schrappen. Dat is niet zo. We zeggen sinds kort allemaal ‘wit’ voor mensen die we vroeger ook ‘blank’ noemden, maar het lost natuurlijk op geen enkele manier het racismeprobleem op.

Van Maris vindt de voorstellen van D66 wel sympathiek. Hij schrijft dat er ook geen sprake meer is van hogere en lagere standen, maar zeg ik dan, er is zeker nog sprake van hogere en lagere klassen. Die kloof is er nog steeds, ook in woorden. D66 beweert ook ten onrechte dat de begrippen hoog- en laagopgeleiden nog maar nauwelijks gebruikt worden. Dat betwijfel ik ten zeerste.

Van Oostendorp stelt nog dat er al het basisonderwijs is en het middelbaar onderwijs. Ik denk dat hij dit noemt omdat deze termen los staan van niveaus en gebaseerd zijn op leeftijd. Maar er zijn nog wel die vermaledijde vmbo’s waar de m ook voor middelbaar staat, maar hier niet meer een neutrale betekenis heeft, en dan toch lager onderwijs wordt bedoeld. En universitair onderwijs is hoger onderwijs, maar dat is het hbo ook (de h staat voor hoger) maar een universitaire studie bio-chemie wordt toch wel een paar treden hoger aangeslagen dan een hbo-studie hotel. Tot slot. D66 wil dat het onderwijs in de toekomst in vier richtingen wordt aangeboden: praktijkgericht, vakgericht, beroepsgericht en academisch gericht. Wat nu allemaal precies de verschillen zijn tussen praktijk, een vak en een beroep is me onduidelijk, maar net als Van Maris vind ik het in de kern ook niet onsympathiek.

[ En dan heb je nog ‘de lagere school’. Dat is in dit verband wel een merkwaardige aanduiding. Of is het zo, hoe meer je leert, hoe hoger je staat? Je begint ‘laag’ op de onderste trede? Vreemde, achterhaalde gedachtegang. ]

3 losse reacties

Ik verbaas me er regelmatig over dat ik nog steeds iedere dag zo productief ben met tweets, hoewel ik beslist kritisch en kieskeurig ben met wat ik twitter. Ik bereid zelden wat voor, behalve de reeksjes met muziekclipjes. Wel kosten tweets me vaak best veel tijd door wat research en het precies schrijven binnen de 280 tekens. Ik zit wel altijd achter mijn pc, terwijl de meeste twitteraars denk ik snel en kort wat via hun phone twitteren. En het is redelijk rustig op mijn tijdlijn en veel twitteraars posten nog maar een fractie van wat ze vroeger deden. Ze zitten ook al heel lang op Twitter en ik relatief gezien een stuk korter, onder andere daardoor heb ik ook weinig volgers. Voor iedereen die er laat bij is gekomen was het moeilijk om nieuwe volgers te krijgen en nu is dat voor nieuwkomers, behalve als je een BN'er bent, helemaal een onmogelijke opgave. Maar ik doe het niet alleen voor de aandacht, ook voor het verzinnen en het schrijve zelf, om de reis.

Ik produceer de tweets ook om ze te archiveren op mijn site, het zijn ook stukjes over mijn wereld, klein en groot. Tweets van anderen die ik retweet archiveer ik zelden, zodat er eigenlijk wel wat ontbreekt. Maar je kan niet alles hebben.

En dab heb ik dit KladBlokje voor wat langere stukjes en invalletjes, kan over van alles zijn. In het verleden maakte ik ook nieuwe pagina's voor mijn website over iets uit mijn interesseveld, maar dat doe ik nog maar hoogst zelden. Mijn inspiratie voor langere stukken en speciale onderwerpen is opgedroogd, maar net dit KladdBlokje kom ik ook een heel eind. Sommige stukjes hier - zoals deze - hyperinnk ik ook als een apart stukje voor op mijn voorpagina. Een prima formule en workflow zo.

Weinig inspiratie dus, maar wel iedere dag goesting om te schrijven, drang en dwang. En dat kan ik naast Twitter en mijn website vooral ook kwijt in reacties op de onvolprezen blog Neerlandistiek. Ook daar ben ik wel verbaasd hoe vaak ik daar een reactie kan plaatsen en op een manier geschreven - altijd snel - waar ik heel tevreden over ben. Maar het lukt me maar niet om de reacties, waarvan ik de meeste in mijn e-mailprogramma met spellingchecker schrijf, foutloos te maken. Niets aan te doen. Als ik ze hier archiveer haal ik die er doorgaans wel uit, al kan dat soms even duren. Het belangrijkste is dat het om een creatief en conceptueel proces gaat, Leuk om te doen. Ik heb nog wel de ambitie om eenmalig een keer aan Neerlandistiek een bijdrage te leveren, tenminste als het wordt geaccepteerd. Ik heb wel een klein ideetje, maar dat is iets voor later.

Voor nu 3 losse reacties als oogst van mijn reacties op Neerlandistiek van vandaag. ik zou het wat rustiger aan kunnen, moeten doen, maar dat lukt net, want als ik aanleiding zie, dan /moet/ ik reageren. Ook met plezier, zonder ironie (daar is het leven voor mij te kort voor), soms met wat venijn en vaak met net wat te weinig humor. Maar ook hier ben ik meer dan content mee.

__

1. De opslag van overledenen

De opslag van overledenen - Henk Wolf - neerlandistiek.nl

Ik ben het geheel eens met Flaton. Dat Henk Wolf niet dagelijks met de dood omgaat lijkt mij evident, maar als filosoof schiet hij mijns inziens danig te kort om een normaal en mild en humaan woord als ‘overledenen’ vreemd te vinden in een zin waar het gaat over de ‘opslag’ van net overleden corona-patiënten. Het woord ‘overledenen’ vindt hij vreemd, maar kennelijk niet het kille woord ‘opslag’. Ik vind Henk Wolf vreemd. Opbaren lijkt mij ook niet een heel geschikt woord in deze zin, maar wel bijvoorbeeld bewaarplaats: “In Texas worden koelwagens besteld als bewaarplaats van overledenen.” In reply to Henk Wolf.

+

@henkwolf

In geen van de gegoogelde voorbeelden is sprake van de (uitzonderlijke) context van recent overleden (corona) patiënten die tijdelijk worden bewaard in koelwagens omdat het er zoveel zijn er geen plaats meer is in mortuariums. Dat is het menselijke verhaal.

[ En dat het woord ‘overledene’ berust op een dualistisch, filosofisch, christelijk denkbeeld zal best zo zijn, maar mijn dualistisch taalgevoel zegt me dat betekenissen van lang geleden kunnen veranderen zoals bij ‘overledene’ het geval is en wat we – de meeste mensen – thans begrijpen als zowel het geestelijke, onstoffelijke deel dat na onze dood is opgelost, is overleden, maar zeker ook het lichamelijke. Voor mij zijn lichaam en geest een als ik kom te overlijden. Een lijk is inderdaad alleen het lichamelijke, maar als het gaat om recent overleden coronapatiënten, of de dood van je moeder, dan benadruk je met ‘overledene’ juist ook het persoonlijke, niet als eufemisme, maar als filosofisch humaan mensbeeld. ]

+

Peter J.I. Flaton

Wil een filosofisch humaan mensbeeld om zo te zeggen taal worden, dan moeten we op zoek gaan naar de daarbij passende woorden en de vakterm daarvoor is ‘eufemisme(n)’. “Overledene” is er zo een: met respect, ja eerbied spreken over wie van ons is heengegaan.

@p.j.i.flaton

Ik beschouw ‘overledene’ in mijn onpeilbare onwetendheid inderdaad helemaal niet als een eufemisme, niet als een verhullend of niet kwetsend woord, maar als een synoniem voor een ‘gestorvene’, voor iemand die is heengegaan, is overleden, dood is gegaan. Eem overledene is in de context van dit filosofische artikel en de geciteerde zin, juist niet alleen een lichaam, maar de geest, de persoonlijkheid, kortom een compleet mens, of was u dat ontgaan? Ik ken wel eufemismen voor lijk, het dode lichaam, zoals een stoffelijk overschot of stoffelijke resten. Het ontgaat u in al uw geleerdheid kennelijk net wat ik bedoelde te zeggen.

[ En mocht u nog tijd over hebben, zoekt u dan eens naar de etymologie van het woord lijk, dat is in de middeleeuwen ooit begonnen als eufemisme voor reeuw, een dood lichaam. Het kan verkeren. ]

+

@harryreintjes

Ik hoef voor de verandering helemaal niet te googelen om voor mijzelf zeker te weten dat overledene geen eufemisme is en was ik het eerder toch niet helemaal eens met Flaton. En ik vind het niet alleen geen eufemisme vanwege de filosofische achtergronden van het artikel, maar bovenal vanwege de context van het citaat in Trouw. Laat ik die nog even geven:

“De feiten spreken ondertussen voor zich. Woensdag kwamen er ruim 60.000 besmettingen bij. In Florida raken ic’s vol en in Texas worden koelwagens besteld voor de opslag van overledenen.”

Ik vind hier het woord ‘overledenen’ heel normaal en vind het gek dat Henk Wolf dat wel vreemd vindt. Zeker gezien de strekking van zijn dualistische verhaal.

Want er is voor mij nog een ander verschil tussen enerzijds een lijk of een dode en anderzijds een overledene. Om op het citaat voort te borduren, de laatste jaren worden er wel doden of lijken in koeltrucks gevonden met doodgevroren vluchtelingen. Die noemen we denk ik dan geen overledenen door /hoe/ ze zijn ‘omgekomen', dat is op een akelige, noodlottige manier net zoals bijvoorbeeld vermoord worden bij een gezinsdrama, doodgeschoten soldaten, of slachtoffers van verkeersongelukken. Ze zijn in de publiciteit ook anoniemer, terwijl bij een overledene gaan we meer uit van iemand die dichtbij staat, waar we meer mee hebben, iemand die we kennen, maar om terug te keren naar de manier waarop iemand overlijdt, in het geval van Trouw was de manier van doodgaan anders dan een ongeval, moord of doodslag, maar ging het om mensen die overleden door het coronavirus en noemen we mensen die overlijden na een ziekbed, of door ouderdom, eerder een overledene dan een dode, laat staan een lijk. Zullen ze dat bij Trouw ook niet hebben gedacht?

+

Hemk Wolf reageert op Harry Reintjes.

Beste Harry,

Dat denk ik ook, hoor. In die contexten slaat ‘overledene’ op de persoonlijkheid die “niet meer onder ons is” (eventueel zonder aanhalingstekens). In die betekenis is dat niet raar. Ik heb specifiek gezocht op contexten waarin ‘overledene’ de betekenis ‘dood lichaam’ heeft en die heb ik nauwelijks gevonden, zoals ik al verwachtte.

Ik reageerde - tot slot - op Henk Wolf, die al tjden nooit meer op mij reageert.

@henkwolf

Beste Henk,

Dus je vind het gebruik van ‘overledene’ in de bijzondere context (dus moeilijk tot niet te googelen voor analogieën) van de gegeven zin nog steeds vreemd? Ik nog steeds niet.

“De feiten spreken ondertussen voor zich. Woensdag kwamen er ruim 60.000 besmettingen bij. In Florida raken ic’s vol en in Texas worden koelwagens besteld voor de opslag van overledenen.'

__

2. Toekomstmuziek

Toekomstmuziek - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

Altijd een genoegen als Marc van Oostendorp een gedicht bespreekt en dit jaar in het bijzonder de gelegenheidsgedichten van de Dichter des Vaderlands Tsjead Bruinja. Altijd met een beknopte, heldere analyse, zonder te vervallen in detailexegeses of de krentenbol nu verwijst naar het oude tv-kinderprogramma Okkie Trooy of naar de warme krentenbollen in Kruimeltje van Chris van Abcoude.

Waarom schreef Van Oostendorp uitgerekend nu – vandaag – deze beschouwing, een paar maanden na de verschijning van het gedicht. Marc schrijft:

“als Bruinja’s gedicht een voorspelling deed, is die wel aan het uitkomen: alles wordt weer in volle hevigheid hervat.”

Is dat zo? Het lijkt me toch dat we nog midden in de coronacrisis zitten, ook al is er meer bewegingsvrijheid en in België en ook andere landen is nota bene nu de Tweede Golf uitgebroken! Straks is ’t juist het coronavirus zelf dat weer in volle hevigheid een tweede lockdown veroorzaakt! Of was Marc vandaag ook geïnspireerd door een bericht van het SCP (Sociaal Cultureel Planbureau) waarover nos.nl schreef:

“Nederlanders gaan na de coronacrisis waarschijnlijk niet blijvend anders denken over zaken als politieke onderwerpen, instituties of de samenleving. Dat concludeert het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) op basis van literatuuronderzoek over eerdere crises.”

Bruinja wil niet zeggen wanneer het gewone leven weer hervat wordt, ooit een keer, maar hij voorspelt in de twee slotregels als een profeet als het zover is:

eindelijk weten we dan en daar
wat we voor elkaar betekenen

Alles lijkt dan hetzelfde gebleven, maar als de corona voorbij is dan weten we wel meer wat we voor elkaar betekenen. Een optimistische boodschap?

Laat ik naar de titel kijken ‘Toekomstmuziek’. Als een eigentijdse dichter zal Bruinja ook hebben gekeken op Wikipedia en naar de woordenboekenbetekenis van dit woord – en wat ik eigenlijk niet wist, me niet realiseerde op die manier, wat betreft de twijfel – de Van Dale schrijft bij ‘toekomstmuziek’:

“Mooie plannen, vooruitzichten waarvan men de verwezenlijking betwijfelt".

__

3. Stille getuige

Stille getuige - Judith Gera - neerlandistiek.nl

Het gedicht begint met:

Mijn wereld eindigt bij de populier
die staat te wuiven waar de weg begint,
tegen een stukje lichtblauw vloeipapier…

Judith Gera analyseert dat het ‘stukje lichtblauw vloeipapier’ een lyrische metafoor is voor de blauwe lucht en ziet het als een aquarel van een innerlijk landschap. Het vloeipapier is volgens haar ook vanwege het absorptievermogen van het vloeipapier een beeldspraak voor herinneringen.

Ik kan hier allemaal in meegaan, maar wil eraan toevoegen dat vloeipapier ook het papier is om sigaretten, sjekkies, mee te maken en blijkens foto’s was Hanny Michaelis een rookster. Het vloeipapier is dan ineens minder lyrisch en ook een veroorzaker van rook en mogelijk resoneert het zo in deze betekenis met het latere woord ‘schoorsteenpijpen’, En dan kan het in deze betekenis tevens nog een verwijzing naar de oorlog zijn, Hanny was 18 jaar toen die uitbrak (toen al geen kind meer?) en de schaarse sigaretten werden al snel van losse tabak en vloeipapier gemaakt. Je had ook toen al het bekende vloeipapiermerk Rizla dat bekend is door zijn lichtblauwe verpakking.

[ Hanny Michaelis was geboren en getogen in de grote stad Amsterdam. ]

+

Een van de weinige activiteiten van Frits van Egters in De avonden, gepubliceerd onder de naam Simon van het Reve, van volksschrijver Gerard Reve was het roken van shag.

"Hij haalde een ovale, vernikkelde tabaksdoos uit zijn zak, rolde een sigaret, zocht de verlichte schaal van de golflengten af, maar vond niets, dat hem beviel. Hij zette het toestel weer af, liep door de gang naar de zijkamer, waar over het schrijfbureau kriskras bladen papier en opengeslagen boeken lagen, opende een houten tabakspot, greep er wat uit tussen de vingertoppen en deed het in zijn eigen doos, die hij weer in zijn zak het glijden."

'Ik heb de onrust’, zei Frits, ‘ik moet er uit. Ik denk dit keer naar Jaap Elderer of anders naar Louis.’ Hij overtuigde zich, dat er shag en vloei in zijn doos zaten, stak deze in zijn jaszak en vertrok.'

De avonden verscheen in 1947, het jaar waarin Gerard Hanny Michaelis ontmoette en met wie hij in 1948 in het huwelijk trad. Ze waren beiden rokers en scheidden in 1959.

Het gedicht Uitzicht met het vloeipapier van Hanny is van 1949.

Reve bleef altijd een shagroker.

"De befaamde zuinigheid van Gerard Reve ging zo ver dat hij in de jaren vijftig een jaar lang de grote tabaksnerven uit de pakjes Ibis-shag verzamelde en ze opstuurde naar de fabrikant met een verontwaardigde brief dat hij dit in één pakje had aangetroffen. Hij hoopte op een schadeloosstelling van wel tien pakjes shag, maar kreeg tot zijn woede slechts een verontschuldigend briefje, plus een waardebon voor één pakje."

Xandra Schutte in de Groene Amsterdammer.

Literatuurcriticus Arjan Peters schreef in 2012 in de Volkskrant over Hanny, "Ik heb haar uitbundige lachen en paffen ook altijd als een rookgordijn gezien."

Foto's: Hanny

http://www.vanoorschot.nl/schrijvers/hanny-michaelis

Hanny Michaelis - vanoorschot.nl

Hanny en Gerard, Boekenbal 1952

https://nl.pinterest.com/pin/49047083418671589/

Hanny en Gerard - Boekenbal 1952 - printerest.nl

;-)

__

O ja, in tegenstelling tot de meeste twitteraars en internetkrabbelaars, ik kijk nooit teluhvisie. Zonde van mijn tijd, dan liever stukke en tweetjes produceren met een muziekkje op de radio aan. Yo!

__

Toegift - reliek/relikwie

Neerlandicus in ruste Jan Renkema heeft op Neerlandistiek een langlopende serie met zogenaamde 'verwarwoorden', woorden die in betekenis op elkaar lijken, maar toch net ook van elkaar verschillen. Jan Renkema is de schijrver van de onvolprezen Schrijfwijzer waar ik in he verleden heel veel aan heb gehad. Bedankt Jan! Hij is ook nog hoofdredacteur geweest van het maandblad van Onze Taal. Ik heb hem hoog zitten, maar bij de bespreking van zijn verwarwoorden zit hij er vaak een beetje, of soms ver naast. Niet alleen mij valt dat op, maar ook anderen, getuigen de reacties die hi wel krijgt op zijn stukjes. Van de week behandedel hij het verschil tussen de verwante woorden 'reliek' en 'relikwie' en ik had bijkans tegenovergestelde gedachten over deze woorden. Opmerkelijk.

Verwarwoorden - Reliek / Relikwie - Jan Renkema - neerlandistiek.nl

Ik heb geen religieuze, katholieke, achtergrond, maar voor mij is een reliek juist wel alleen kerkelijk en gaat het om overblijfselen van heiligen die worden vereerd, bijvoorbeeld in een reliekenschrijn. Een relikwie is voor mij daarentegen juist wel veel breder en beschouw ik ook los van heiligen of alleen personen. Voor mij kan een kaartje van een legendarisch popconcert ook een relikwie zijn. Een aandenken waarbij enige verering wel kan meespelen.

Bij de moord op de gebroeders De Witt gaat het om /Johan/ de Witt en niet Jan de Witt, Jan! ;-) Na de lynchpartij werden direct door zowel voor- als tegenstanders lichaamsdelen uit de lichamen meegenomen. Overblijfselen werden wel aan honden gegeven of werden zelfs in de soep gedaan! De tong en de vinger van de gebroeders zijn door aanhangers veilig gesteld en zijn nu topstukken in het Haags Historisch museum. Onderzoek zou hebben uitgewezen dat het ook echt om de tong en de vinger van Johan en Cornelis zou gaan, maar deze conclusie is zonder dna-onderzoek niet betrouwbaar. Het Haags Historisch museum schrijft zelf dat de twee voorwerpen /als/ relieken werden gehouden. Dus het zijn geen echte relieken, want de broers waren ook geen heiligen.

Reliek kom ik als woord in het spraakgebruik heel weinig tegen en relikwie lijkt mij veel bekender en algemener.

( http://www.dejongenskamer.nl/steen.htm )

De steen - Docudrama (video) over de moord op de gebroeders de Witt - DirkJan Vos - 1995 - De Jongenskamer

Warme lunches op school

D66 pleit voor gratis warme lunches op scholen. Ik vind dat totaal onrealistisch.

Reactie op @bertholdvanmaris:

In Frankrijk is een heel andere school- en eetcultuur dan hier. Leerlingen krijgen daar geloof ik warme vier(!)-gangen-lunches die in schoolkeukens worden bereid. Dat laatste gaat hier sowieso nooit gebeuren en is ook niet de bedoeling. lunches zouden betrokken worden van externe cateraars. Zie jij het anders gebeuren dat alle scholen worden omgebouwd met gaarkeukens erin? Niet realistisch. En ook catering is niet realistisch met hooguit magnetron-maaltijden met een sinaasappeltje toe, want wie moet dat allemaal gaan begeleiden, opwarmen, wie houdt er toezicht? En dan heb ik het nog niet over de megaproblemen ‘wat’ je dan moet serveren en vooral ook wat niet. Niemand zo kieskeurig als kinderen en jongeren en allemaal met verschillende eet-achtergronden. En wat zal er dan dagelijks niet allemaal worden weggegooid? Dat vinden we hier doodzonde van de verspilling. En we hebben ook nog eens een heel goede supermarktcultuur en kan iedereen ’s avond thuis warm en goed eten, gevarieerd en zonder dat het veel hoeft te kosten. Nee, nogmaals, en los van de enorme kosten, het is totaal niet realistisch en het gaat er ook nooit van komen. We willen hier dat kinderen in de middagpauze gewoon hun door hun ouders gesmeerde, meegenomen bammetjes. belegd met leverkaas, buiten op het schoolplein opeten. Bekertje melk erbij of een Wicky. Klaar is Kees.

De tijgerkat

Op Neerlandistiek besprak P.I. Flaton kort een gedicht van de Vlaamse dichter en geestelijke Gery Helderenbergs. Ik reageerde.

Lier

Orfeus op de porfieren sarcofaag
de zilvren lier op de linker knie.
Van zeven snaren stijgt de harmonie
die ik uit Priscilla’s tomben draag. De tijgerkat ligt hem te voet
betoverd door zijn lied.
Zie, Christus treedt in Zijn gebied
die tokkelend de lammeren hoedt.

__

Ik kwam met de suggestie dat luipaard ook zou kunnen verwijzen naar de duivel, vanwege de verwijzing in Openbaringen, maar ik schreef als laatste teken wel een vraagteken! Of de dichter hier de duivel bedoelde is natuurlijk niet zeker, maar evenmin of hij verwijst naar de door Houtsma genoemde symboliek in een bestiarium van de panter als personificatie van Christus. Dat zou best kunnen, maar misschien was er door de dichter geen symboliek ingelegd en heeft hij zich gericht op de voorstelling van de sarcofaag waarop – denk ik – zie de afbeelding – inderdaad een tijgerkat of luipaard, panter staat afgebeeld. Misschien heeft de dichter gekozen om deze katachtige te noemen, die Flaton karakteriseert als bloeddorstig, als tegenstelling met de lammeren van Christus. Overigens de sarcofaag is van ongeveer 100 na Christus en het thema ‘Orpheus betovert de dieren’ is vaker in de kunst gebruikt en met christelijke symboliek.

Dan intrigeert me toch nog waarom de dichter het over een tijgerkat heeft en niet over een luipaard. Een luipaard in het Italiaans is een leopardo en een gattopardo betekent letterlijk een bruine kat, maar betekent een serval en heel soms ook luipaard. En een serval is een kleine soort luipaard dat in Afrika voorkomt. Het is ook wel een huisdier. Maar ik vind ook hier en daar dat een gattopardo ook wel een tijgerkat kan zijn en dat is een aan de serval verwante katachtige, ook uit Afrika. Zal de dichter zich gebaseerd hebben op de verkeerd vertaalde titel van het boek Il gattopardo, De tijgerkat uit 1958? En ook hier gaat het in de roman om een serval en niet om een tijgerkat of een luipaard, panter. De Engelse titel is The leopard, maar schijnt dus ook niet helemaal correct te zijn. Miischien is het iets Vlaams van vroeger, de dichter is een Vlaming. Hier kom ik verder niet uit, maar ik bedoel maar te zeggen dat niet duidelijk is of de dichter nu een luipaard bedoelde met zijn symboliek of een echte tijgerkat of serval en zonder symboliek … En als er toch ook symboliek mee bedoeld werd, dan kan het nog steeds inderdaad een verwijzing zijn naar Christus, of naar het Paradijs, maar evenzogoed ook naar het bloeddorstige dier dat door Orpheus wordt betoverd, de duivel die wordt getemd door zijn muziek …

[NB 1. Porfier is een gesteente dat vroeger werd gewonnen in Egypte en waar onder andere Romeinse sarcofagen van werden gemaakt. ]

[NB 2. Gisteren kwam ik twee maal de naam Priscilla tegen, toch vrij bijzonder op een dag. Eerst hier in dit artikel over de Priscilla-tombe en in een nieuwsartikel de naam Priscilla Presley, de vrouw van Elvis Aaron Presley, de King, (deel van een tweeling, waarvan de eerstgeborene Jesse dood ter wereld kwam) en de oma van Benjamin, een jongeman, en de enige kleizoon van Elvis, die de hand aan zichzelf had geslagen, hij was 27(!) jaar. Een familie van mythologische en oudtestamentische proporties. Was Elvis niet zowel Orpheus, Christus, als 'the devil in disguise' ineen?]

Toeval bestaat niet.

__

Ik denk dat je hier drie lagen van interpretatie kan onderscheiden.

De eerste is die van de maker die de sarcofaag maakte met de Orpheus-voorstelling, de tweede de interpretatie van de dichter en ten derde de interpretatie die wij er nu aan geven.

De maker van de sarcofaag deed dat rond 100 na Christus, het moment dat de eerste contouren van de Bijbel ontstonden. Zal de maker al met de keuze van deze dieren een bepaalde symboliek voor ogen hebben gehad, in het bijzonder een vroeg-christelijke symboliek? Dit soort voorstellingen kunnen in ieder geval wel weer een bron zijn geweest voor latere symboliek zoals die in bestiariums zijn te vinden. Nieuwe symboliek die door de eeuwen heen ongetwijfeld ook veranderde en ook per plaats wel zal hebben verschild.

De dichter uit de 20e eeuw heeft in ieder geval aan de sarcofaag wel een christelijke betekenis gegeven door expliciet Orpheus aan Christus te koppelen, al dan niet met Bijbelse dierensymboliek met de tijgerkat, annex luipaard, panter.

En dan zijn wij er nu in het heden – de hoofdrolspelers zijn overleden – om te speculeren wat het allemaal betekend zou kunnen hebben vanuit al onze kennis en overzicht van de historie. Veel mogelijkheden en zelfs eventueel met tegengestelde betekenissen en symboliek. Dat maakt interpretatie van dit soort gedichten wel aardig vind ik en interessant als geestelijke gymnastiek, waar je behalve veel kennis ook de nodige verbeelding voor moet hebben, maar ergens blijft het allemaal vooral gristelijk giswerk.

Ironie

Ik ben dol op humor en satire, maar heb een hekel aan ironie, steeds meer. Dat komt vooral doordat ik op sociale media signaleer dat ironie steeds vaker wordt gebruikt om in het midden te laten wat iemand werkelijk denkt. Dat moeten we als lezer zelf maar uitzoeken, het kan alle kanten op. Het is een verhullend middel geworden om je op een zogenaamd grappige manier te verschuilen achter twee tegengestelde meningen, zonder zelf man en paard meer te hoeven noemen Ik vind het opportunistisch en vaak een vorm van populisme. Wees direct en maak een eerlijke grap, een harde grap, maar geen ironie alsjeblieft.

__

Onlangs schreef ik hier in een reactie dat ik niet (meer) van ironie hou. In het huidige debatveld vind ik ironie vaak twijfelachtig en misleidend. Mensen kunnen zich inderdaad als iets verkeerd valt beroepen op ironie, naar dat hoeft niet altijd het geval te zijn geweest en was er helemaal geen sprake van ironie. Dan wordt (schijn) ironie ook een giftig aanvalswapen en was er eigenlijk ook geen misverstand.

En dan heb je ook nog de overduidelijke ironie, bijvoorbeeld de linkse cabaretier die foute grappen maakt over zwarte mensen en dan discriminerende voorbeelden geeft. Maar dat is dan allemaal ironisch bedoeld. Om te lachen. Maar ook hier zit een giftige kant aan door over andermans rug grappig bedoelde ironie te bedrijven en zo toch ook een verkeerde boodschap af blijven geven. Ironie, doe het niet, ook al heet je Houellebecq, zeg eerlijk wat je bedoelt of maak een grap, bijvoorbeeld zoals Johan Derksen die maakte over Akwasi en Zwarte Piet. Dat was geen ironie, dat vond Derksen zelf ook en heeft zich ook niet verdedigd, maar het was een grap, een slechte grap, maar een grap …

Over ironie gesproken die vrijwel niemand uit zichzelf herkend:

@djwvos DirkJan Vos
Nieuwe single Gregory Porter. Een man bedankt de witte vader van zijn vriendin/vrouw, Mister Holland, 'my skin is not a problem' en 'liked the way you treat me like a regular.' Porter is vooral populair in Nederland. Toeval bestaat niet. @MetropoleOrkest

Gregory Porter - Mister Holland - YouTube

Gregory Porter zei eerder dat de titel Mr. Holland niet op Nederland slaat. In Het Parool zegt hij nu dat het lied ironisch was, in werkelijkheid zei Mr. Holland (tegen Gregory): ‘Get away from my door, nigger.’ Dat geeft nu ook te denken over ironie in de titel ... Maar wie doorziet al deze ironie? Het Parool:

+

Vroeger was het finale hè op het eind van een zin als ironie populair, bijvoorbeeld bij Annie M.G. Schmidt die het vaak gebruikte, zoals in het citaat, ‘Als schrijfster van Jip en Janneke hoorde je natuurlijk niet tot de grote literatoren van dit land, hè.’ Dat was vroeger mode, maar doe het nu niet meer ...

To: 40UP Radio (info@40upradio.nl)
Subject: Train to Nowhere

Als vaste luisteraar en fan van Train to Nowhere ben ik vanavond totaal afgeknapt op de twee ouwe presentatoren die altijd leuke plaatjes draaien, maar mij als muziekliefhebber op deze zaterdagavond lastig vielen met een lange litanie aan zeldzame domme kletspraat over corona en de toestand in de wereld, vreselijk. Het komt nooit meer goed, wel met de wereld, maar ik vrees niet meer met Vic en Frits.

Stemmen

Tweet

Ik luisterde naar het webinar Taal van de Wadden van Marc van Oostendorp @fonolog en plots viel me op dat zijn stem lijkt op die van filmjournalist René Mioch @ReneMioch! En ze groeiden 20 km van elkaar op in Brabant!!! Vergelijk:

Marc: https://tinyurl.com/y98jycgv

René: https://tinyurl.com/yao2dspq

__

Het webinar verscheen ook op een bericht op Neerlandistiek. En ik had aanvankelijk best willen reageren, maar in de webinar van drie kwartier zaten geen geluidsfragmenten met de dialecten, jammer en het verbaasde me. Geen zin om dat te schrijevn en niet gereageerd, maar wel de tweet onder de blog gepost. En dus wel met twee eigen geluidsfragmenten. Het kan raar lopen fonolog.

Toeval bestaat niet!

;-)

de mens - enkelvoud en meervoud?

Tweet

In een taaldraadje, waarom 'een krachtig en sociaal mens' en niet 'een krachtige en sociale mens'? Mens is een de-woord, dus wel 'de mooie, sociale vrouw'. Er is wel 'het mens' voor een vrouw, maar is 'de mens' niet enkel- en meervoud @onzetaa? Er is geen advies bij jullie.

DirkJan Vos @djwvos
Als antwoord op @MPijpers @fonolog @taalprof en 2 anderen
Ok. Een laatste duit. Je hebt 'de mens', dat is gangbaar, maar slaat voor mij ook op meer mensen, dat lijkt me een uitzondering, en 'het mens' is één mens. Dus bij 'een' =1 schrijven we een mooi mens, een groot mens, een sociaal mens. Is 'de mens' zowel meer- als enkelvoud?

Retweet
Onze Taal @onzetaal
Als antwoord op @djwvos
Met ‘de mens’ wordt idd vaak de mens(en) i/h algemeen bedoeld, of de diersoort. Maar dat lijkt ons los te staan v/d (niet-)verbuiging bij ‘een X mens’; dat lijkt eerder samen te hangen met het bestaan van ‘het mens’. Maar wij zijn geen historisch taalkundigen, dus blijft giswerk.

Als antwoord op @onzetaal
Je gebruikt eigenlijk nooit een bijvoeglijk naamwoord bij 'de mens' als je 1 persoon bedoelt. Je hebt 'de goede vrouw', maar niet echt 'de goede mens', tenzij je de mensheid bedoelt, een meervoud. En dan leg ik de link tussen het-woord=1 en 'een goed mens'=1. @taalprof @fonolog

Retweet
Taalprof @taalprof
Als antwoord op @djwvos
Misschien is het eerder iets predicatiefs. Als je zegt ‘Er staat een sociaal mens voor de deur’ heb je toch het idee dat het over een vrouw gaat

@taalprof @onzetaal @fonolog
Ok, dus dan slaan /alle/ bijvoeg. nww. bij 'een mens' altijd op een vrouw. Zou zeker kunnen en dan dus geen verband dat 'de mens' veelal meervoud is en 'een mens' extra aanvoelt als enkelvoud en een het-woord lijkt, want ook 1-mens. Hartelijk dank, ik sluit af.

DirkJan Vos @djwvos
Nog even. En /alles/ is relatief, zoals de Taalprof al aangaf bij superlatieven als 'de slimste mens', maar bij 'een slim mens' denk je ook aan een vrouw. Maar als je 'hij' erbij betrekt, dan gaat de regel ook niet op: 'Hij was een goed en sociaal mens'. Of 'een bescheiden mens'.

[ En je hebt meer woorden die zowel de- als het-woorden zijn, zoals matras. En het is zowel, 'een matras', als 'het matras'. Toch opvallend dat 'een mens' dan vrijwel altijd naar 'het mens'' verwijst, terwijl 'de mens' veel vaker voorkomt. ]

North Sea Jazz Festival 2020 / NPO Radio 2 Soul & Jazz

Tweet

Het tweede weekend van juli en dan is er altijd het North Sea Jazz Festival, nu niet, maar zo tussen 17 en 23 uur een live jazz- en soulprogramma op @nposouljazz vanuit Bird Rotterdam, oa met @Benjamin_Herman en @philhorneman. Zin in. Zet je radio aan en laat die tv een avondje uit.

Twee appjes naar Radio 2 Soul & Jazz, live vanuit Bird.

Hai Benjamin en de rest,

Heel fijn nu, eindelijk Radio 2 Soul en Jazz weer eens lang echt live vanaf een locatie. Genieten tot 23 uur. En je vraag was, Wie zou je dit jaar op North Sea hebben willen zien? Ik kan kort zijn, ik zou er dit jaar niet zijn en waarschijnlijk kom ik er ook nooit meer, jammer, maar helaas. Maar ik heb wel een hoop mooie herinneringen aan vroeger in Den Haag, Comgresgebouw. Van alles gezien, ook nog wat oude helden zoals Art Blakey en Miles Davis, maar het concert wat het meeste heeft gedaan, ooit, was dat van Ray Charles. In de PWA-zaal, ik zat vrij vooraan. Er was een blazers-bigband de Rayelettes in oranje jurken en Ray bewegelijk achter de vleugel. Geweldig en raakte zelfz geëmotioneerd bij Georgia on my mind. Kippenvel en onvergetelijk. Weet niet of je nog wat kan draaien, maar Georgia is wel heel bekend en dacht aan Busted van Ray Charles, lekker up-tempo.

En over de mythe van backstage? Vroeger op Scheveningen was er toch werkelijke romantiek in de artiestenbar, de persbar en vooral de kelderbar van Hotel Bel Air. Wat een memorabele nazit was dat daar altijd, tot maandagmorgen vroeg en iedereen weer naar buiten kroop richting het zonlicht. Gelukkig leeft North Sea nog steeds!

Groeten aan iedereen en beterschap Co.

DirkJan Vos

__

Hai Benjamin,

Ik kom nog ff terug op wat je zei over de laatse single Mister Holland van Gregory Porter. Op zich goed om te weten dat Gregory Porter heeft gezegd dat Mister Holland niet over Nederland gaat, ik geloof het land waar hij het populairst is, maar ik denk dat een dosis wantrouwen tegen zijn uitspraak wel op zijn plaats is. Het lied gaat over racisme, maar waarbij de witte Mister Holland heel tolerant is. Hoe dan ook Holland was een land van witte mensen en waar nog steeds black face bestaat met Zwarte Piet, iets waar vooral (zwarte) Amerikanen nogal gepikeerd over zijn. En Gregory zegt dat het dan niet over Holland/Nederland gaat en komt zo zelf niet in een controverse terecht, maar voor de rest schiet hij daarmee juist precies in de roos. Ook jij - en ik - hebben het erover. Mission accomplished.

Ciao,

DirkJan

Twee tweets van vorige week.

Nieuwe single Gregory Porter. Een man bedankt de witte vader van zijn vriendin/vrouw, Mister Holland, 'my skin is not a problem' en 'liked the way you treat me like a regular.' Porter is vooral populair in Nederland. Toeval bestaat niet. @MetropoleOrkest

Gregory Porter heeft een nieuwe single, Mister Holland, lekker jazzy en een stuk beter dan Liquid spirit met die vervelende beat. Ex-Radio 6-producer Robert Soomer, nu artistiek leider van het @MetropoleOrkest, mag graag vertellen dat hij hem voor Nederland heeft ontdekt.

Gregory Porter - Mister Holland - YouTube

Update 30 augustus 2020

Tweet

Gregory Porter zei eerder dat de titel Mr. Holland niet op Nederland slaat, In Het Parool zegt hij nu dat het lied ironisch was, in werkelijkheid zei Mr. Holland (tegen Gregory!): ‘Get away from my door, nigger.’ Dat geeft nu ook te denken over ironie in de titel ... Het Parool:
https://parool.nl/kunst-media/zanger-gregory-porter-ik-ben-net-zo-amerikaans-als-de-gemiddelde-jack-of-joe~bedf37a6

Vos

Kunstenaar Florentijm Hofman maakte voor de wijk Bospolder in Rotterdam een reusachtige vos, de Bospoldervos. Hofman is niet heerl erg van naam bekend, maar we kennen hem wel van zijn gigantische badeenden die hij vooral in China heeft gemaakt. Prachtig deze reuzenvos!

Foto: Frank Hanswijk, doorgelinkt uit een artikel van Mixed Grill waar nog meer foto's in staan:

Florentijn Hofman plaatst enorme vos in Rotterdam - Mixed Grill - www.mixedgrill.nl

__

#1 - Vos - Fox on the run - Sweet - YouTube

(Hit uit 1975, fox is slang voor een meisje, het nummer gaat over een groupie van de band.)

#2 - Vos - Foxy lady - The Jimi Hendrix Experience - Live-clip - YouTube

(Van Hendrix zijn debuutalbum Are You experienced uit 1967, single ook uitgebracht met de spelling Foxey.)

#3 - Vos - The fox has left its lair - Denny Willis & Quorn Quartet - YouTube

(Legendarische Britse act bekend van de televisie.)

De vereniging voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap - Marc van Oostendorp

Tweet

Hoogleraar Nederlands Marc van Oostendorp @fonolog is uit grote onvrede met de teruggang van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap een Vereniging begonnen als positief tegenwicht. Ik steun dit initiatief voor meer aandacht voor deze belangrijke takken van geestelijke sport.
Vereniging voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap @OKW31121334
De overheid laat beleidsterreinen die essentieel zijn voor het menselijk leven en de samenleving al decennia verslonzen. Tijd dat we het heft in handen nemen! De afgelopen dagen hebben we veel positieve reacties gekregen, we gaan nu onderzoeken hoe we dit ideaal kunnen bereiken.

Ik heb ook gereageerd onder een blog van Marc van Oostendorp op Neerlandistiek.

Ik sta ergens tussen de opvattingen van Van Maris en Van Oostendorp in. Ik denk ook dat de grootste oorzaken voor de teruggang in belangstelling voor het brede palet van de 'humanities' in de samenleving liggen. Daar lijkt weinig aan te doen, maar ik vind toch ook dat de overheid hier een actieve rol in moet spelen om die teruggang tegen te gaan. Het gaat ook om keuzes die je in de politiek maakt over wat je belangrijk vindt. En de teerling is door dit kabinet geworpen en komt niet over de brug met een zak extra geld voor de Neerlandistiek. Van Oostendorp is witheet, maar heeft kennelijk nu ook gedacht, Dan begin ik buiten de politiek om een eigen beweging.

En zo startte hij de vereniging vooe Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, als variatie op de al eerder opgerichte club in 1983 door NRC-journalist K. L. Poll. Deze stichting stierf een stille dood en het initiatief van Marc is op Twitter in ieder geval ook nog niet bepaald viraal gegaan, helaas.

Ik steun het zeker en beslist en hoop vooral dat het een positief tegenwicht gaat geven en het niet een negatieve dekmantel wordt om een kruistocht tegen het kabinet en met name tegen minister mr. drs. I. K. van Engelshoven te voeren. Als Marc haar naam hoort of leest, dan beslaan al gelijk zijn brillenglazen. Doe dat niet.

Vorige week heeft de Kamer een motie van de PvdA, GroenLinks en de SP voor meer steun voor de cultuursector weggestemd. Belachelijk, maar het is een democratisch besluit van een meerderheid, net zoals ik Van Engelshoven zie als een representante van dit kabinet, van wat de Nederlanders hebben gestemd. Dat is de democratische realiteit.

De naam Vereniging OCW zou misschien nog veranderen las ik. Dat zou ik zeker in overweging nemen, ik dacht eerst aan een andere volgorde van de letters en dan W.O.C. Maar dat doet dan weer teveel aan de gouden eeuw denken met zijn zwarte randen. Niet handig en verstandig.

Berthold schreef dat het idee hem aan Elsschot deed denken. Dat had ik ook, Marc als koopman in geestelijke goederen. En gaat hem dat ook lukken? Daarom dacht ik ook als oprecht alternatieve naam aan een vernoeming van Elsschot zijn meesterlijke novelle Kaas. Een kort en krachtige naam waar van alles inzit en je alle kanten mee op kan, ook win je hiermee Vlaamse sympathisanten. Kaas, ja, het heeft wel wat. Lekker ook. Succes!

Kaas - Willem Elsschot - Wikipedia

En dan eventueel in kapitalen:

KAAS

Vereniging OCW - Website - Juli 2020

racisme ./ discriminatie

Ik had twee tweets gemaakt omddat wat ik wilde zeggen niet in een tweet paste en onder beide tweets had ik een clipje geplaatst. Nu zet ik het uiterst beknopte tekstje ongebroken neer.

__

De wereld is verdeeld over het racismedebat. De een vindt het een urgente, noodzakelijke discussie de ander een overbodig, giftig discours, een splijtzwam. Maar ik ben zelf verdeeld. Ik sta achter Black Lives Matter, maar ook achter Johan Derksen. Ik ben voor de vrijheid van meningsuiting, maar hoef niet alles te zeggen. Er is hier zeker racisme, maar niet zo erg als in Amerika. Spreken is zilver, maar zwijgen geen goud. Vanaf nu spreek ik enkel over /discriminatie/ van mensen en droom verder.

What the world needs now is love - Dionne Warwick - YouTube

All You need is love - The Beatles - YouTube

Over de naam Van de vos Reynaerde

Op Neerlandistiek verscheen een artikel over Van de vos Reynaerde. Door een reactie van iemand, schreef ik onderstaand losstaand stukje dat ik onder de blog postte.

__

Ik dacht dat ik het onlangs hier ergens op Neerlandistiek las. maar Reynaerde, van Van de vos Reynaerde betekent natuurlijk, 'rein aard', rein van aard, tonisch bedoeld, net als de variant Reynhart, 'rein van hart'. Had ik me nooit eerder gerealiseerd, terwijl de Reynaerd zo'n beetje het enige middeleeuwse werk is dat ik ooit met veel plezier en interesse heb gelezen, in mijn tienertijd. :Later ben ik ook nog wat secundaire literatuur gaan lezen en ook nu wordt er nog steeds over dit geweldige dierenepos geschreven.

Nu weer even gegoogeld in verband met de naam. Het begon ooit met de middeleeuwse verzamelbundel met dierenverhalen Roman de Renart, verschenen eind 13e eeuw in het Frans. En Renart is hier de voornaam van een vos en niet de benaming voor de soort. Een vos heette toen in het oude Frans nog een 'goupil', afkomstig van het Latijnse vulpecula, vossen. De naam Renart werd zo populair dat het de soortnaam voor een vos werd en goupil ging vervangen.

Maar heeft de jongensnaam Renart nog een oorsprong? Het verwante Reynard in ieder geval wel en komt van Reginhard, Raginohardus, een naam die betekende, 'iemand die sterk is in raadgeving'. (regu=raad hardu=moeilijk)

Dan blijft de vraag of de reeks Renart - Reynard - Reynaerde, er bij de laatste naam Reynaerde ook bewust de dubbele bodem 'rein van aard' was aangebracht? Een woordspeling van Reynhart op 'rein van hart' ligt denk ik in ieder geval al minder voor de hand gezien de oorsprong en gelijkenis met Raginohardus. Of was het met een paar letteraanpassingen toch juist een welbewuste en goed gekozen naamgrap! Net als Reynaerde?

Wie het weet mag het zeggen.

Toeval bestaat niet.

__

@jan de putter en @jos houtsma

Ik beweer wel een en ander, maar heb dat allemaal uit diverse bronnen via Google gevonden. En ik stel impliciet vooral ook vragen en gaat het mij vooral, alleen maar, om de naam Reynaerd. Wanneer is die voor het eerst gebruikt in een vossenverhaal of ballade? Dierenfabels – ook over vossen – zijn natuurlijk al zo oud als Aesopos, maar wanneer kreeg de listige vos voor het eerst die naam? Was dat Renart in het Romaans of misschien Reinhard in het Duits, ca 1180? Jos heeft het nu ook over het Italiaans. Bestonden een van die namen al, of heeft iemand die speciaal voor de vos bedacht? En hoe zit het dan met de vertaalslag Renart – Reynaerd en de woordspeling ‘rein van aard’, of bij Reinhart, ‘rein van hart’? Weten jullie daar meer van? Ik vraag meer dan ik beweer.

{ Mijn achternaam is Vos en ik heb daardoor ook een welhaast kinderlijke belangstelling voor de afkomst van de naam Reynaerd en alles wat daar mee te maken heeft. Ook vandaar. ;-) ]

__

Jos Houtsma reageerde:

@DirkJan

Bij die alleroudste vossen uit Italië en Frankrijk zijn geen namen overgeleverd: het zijn mozaïeken en reliëfs. De naam Reinaard komt voor zover ik weet voor het eerst voor in de Ysengrimus uit Gent 1148 of 49. Maar heeft de geleerde auteur die zelf bedacht? Kweenie. Is de naam van de vos een woordspeling? Ik vind het ook verleidelijk om dat te denken. Als het zo zou zijn, is de Franse naam van de vos een leenwoord. Nederlands? Duits? Wie zal het zeggen.

__

[Ik heb al eens op mijn website geschreven over de parallen tussen de vos Reynaerde en mijn leven (en mijn achternaam). Misschien kwam daar al vroeg onbewust mijn interesse vandaan. En ook hier geldt, Toeval bestaat niet!]

Voetnoot bij De Emmaüsgangers, een vervalsing van Han van Meegeren

Enkele opmerkingen over de vervalsing De Emmaüsgangers door Han Vermeegeren en een gedicht van P.C. Boutens.

Op Neerlandistiek verscheen een analyse van het gedicht Emmaüs van P.C. Boutens dat gesinspireerd was op een schiderij van Johannes Vermeer, maar dat later een vervalsing bleek te zijn van Han van Meegeren. Peter Flaton memoreert daar in zijn lange analyse even aan en ik heb na wat googlewerk een reactie geplaatst.

P.C. Boutens’ Emmaüs: een tussenspel - Analyse gedicht door Peter J.I. Flaton - neerlandistiek.nl

In 1937 koopt Boymans De Emmaüsgangers voor 520.000 gulden van Han van Meegeren. Na de oorlog in 1945 komt Han van Meegeren voor de rechter voor collaboratie omdat hij in de oorlog schilderijen had verkocht aan de Duitse Rijksmaarschalk Herman Göring. Van Meegeren bekent uit zichzelf (uit ijdelheid om bij leven nog zelf als een groot kunstenaar te worden gezien?) dat hij een vervalser is, ook van De Emmaüsgangers. Van Meegeren overlijdt in 1947 aan een hartinfarct.

Directeur Dirk Hannema van Boijmans - die De Emmaüsgangers had aangekocht - moet in 1945 gedwongen aftreden, vanwege zijn rol in de Tweede Wereldoorlog. In de jaren daarna blijft hij volhouden dat De Emmaüsgangers gemaakt was door Vermeer. Het zorgt ervoor dat de reputatie van Hannema een definitieve klap krijgt die hij niet meer te boven zou komen.

"Net als museum Boymans schaamt men zich voor wat er gebeurd is. Zo werden De Emmaüsgangers uiteraard aan het museum Boymans teruggegeven en werd het werk eveneens in het depot verborgen. Het publiek protesteerde en eiste dat het werk tentoongesteld zou worden. In het jaar 1971 werd het werk, naar wens van het publiek, tentoongesteld. Echter kreeg het plaats in een afgelegen hoek, ver van de collectie van het museum. Het werk kreeg enkele malen een andere plaats toegewezen maar niet meer in originele staat; de signatuur van van Meegeren ontbrak door overschildering, óf verwijdering. Niemand die het weet."

De Emmaüsgangers hangt nog steeds in Boijmans en heeft inmiddels een vaste plek in de expositie van Boijmans gekregen, ook al probeerde de Stadspartij in 2003 nog het vervalste schilderij te verbannen uit Rotterdam.

Boutens heeft nooit geweten dat het om een vervalsing ging, natuurlijk niet toen hij het schreef in 1937, maar ook later niet, want jij overleed in 1943 in Den Haag. Maar zou je die ondertitel bij het gedicht Emmaüs nu altijd moeten laten staan:Bij het schilderij van Johannes Vermeer? Ja, maar dan wel altijd met een voetnoot dat het schilderij niet van Vermeer is maar van Han van Meegeren.

P.S.

P.C. Boutens heeft nog een gedicht gemaakt bij een schilderij van Johannes Vermeer, ook met een ondertitel.

-

Zelfportret

Het atelier van Vermeer van Delft in de verzameling Czernin

-

Op het schilderij. dat nu bekend staat als Het schildersatelier, is een schilder te zien vanaf zijn rug. Niet direct een zelfportret, maar aardiger in dit verband om te noemen, is dat later vast is komen te staan dat het weliswaar door Vermeer is geschilderd, maar de persoon, schilder, op het schilderij niet Vermeer is, maar iemand anders. Vandaar de titelwijziging. Er zijn verder ook geen (zelf) portretten van Vermeer bekend.

Verheeld in afglans - Vier schilderijgedichten van P.C. Boutens - Anton Korteweg - Maatstaf 1993 - dbnl.org

[ Boutens kreeg in 1930 geen koninklijke onderscheiding vanwege de geruchten over zijn homoseksualiteit. In de oorlog werd hij lid van de Nederlandsche Kultuurkamer. ]

Ik nomineer Co de Kloet jr. voor de Zilveren Reissmicrofoon 2021

Tweet

Ik nomineer Co de Kloet jr. (Kortenhoef 1959) voor de radioprijs de Zilveren Reissmicrofoon 2021. Begon jaren 80 als jazz-producer bij @omroepvara (nu @omroepntr) en nog steeds hyper-actief als ambassadeur van de jazz en de betere (pop)muziek op @nposouljazz. Met een koninklijke fluwelen stem!

__

In een tweet kan je niet veel kwijt en Co de Kloet heeft natuurlijk nog veel meer gedaan. Een belangrijke motivatie om hem nu voor te dragen is ook dat in de loop der jaren vrijwel alle 'usual suspects' in radioland die deze prijs ook verdienen, hem al hebben gekregen. Er zijn niet veel serieuze kandidaten meer over. En Co is altijd heel bescheiden en op de achtergrond en verdient hij het om nu eens in de spotlights te staan en deze mooie radio-oeuvreprijs volgend jaar aan hem wordt toegekend.

Zilveren Reissmicropfoon - (Met lijst winnaars sinds 1966) - Wikipedia

Co de Kloet presenteert nu op zondagavond Radio Doc op Radio 1 en op zaterdag en zondag wordt tussen 19.00 en 21.00 uur Co Live! uitgezonden (maar niet live) op Radio 2 Soul & Jazz. Op de eerste zondag van de maand maakt hij voor Co Live! 's middags een programma vanuit jazzcafé Nick Vollebregt in Laren met diverse optredens van jonge en oude, bekende en onbekende jazzcats en dat 's avonds is te horen op het reguliere tijdstip. Tip om eens te gaan luisteren, bijvoorbeeld ook via de podcast.

__

Al in 2011 schreef ik op deze site een lovend stukje over Co en zijn toenmalige programma op Radio 6, dat heette toen ook al Co Live!, maar was wel live en ook met later op de woensdagavond live muziek vanuit een zaal in Amsterda met als presentatrice Mijke van Wijk. Heerlijke radio was dat en wat zonde dat Radio 6 moest sneven.

Co Live! op Radio 6 - 2011 - De Jongenskamer - Archief

Mijn tweets over popfestival Kralingen 1970-2020

+++

# Zugabe, hier nog een kort clipje van Jefferson Airplane met Grace Slick met White rabbit op het Kralingse popfestiival in 1970.

Jefferson Airplane - White rabbit - Popfestival Kralingen - YouTube

#0 50 jaar geleden vond in het Kralingse bos het legendarische, 3-daagse Holland Pop Festival plaats. @henkjansmits maakte een 8-delige podcast. Heel aardig na 2 afleveringen, kwa tijdsbeeld en festivalgeschiedenis. Puntje, de voice-over mag wel wat losser.

De Holland Popfestival podcast - HenkJan Smits - Omroep MAX - nporadio5.nl

#1 Op het Holland Pop Festival in Kralingen werden softdrugs oogluikend toegestaan, maar er werd geen alcohol geschonken. Alcohol zou de hippies te extrovert kunnen maken en softdrugs juist introvert. Er waren nauwelijks incidenten, love & peace.

Polygoon Journaal - Popfestival Kralingen - YouTube

#2 De organisatie kon grote buitenlandse acts aantrekken door samenwerking met het popfestival in het Engelse Bath. Een van de organisatoren was Berry Visser uit Delft, de oprichter van Mojo. Het Holland Pop Festival was het Europese antwoord op Woodstock.

The Byrds - Old blue - Popfestival Kralingen - YouTube

#3 De schattingen van het aantal bezoekers van het Holland Pop Festival over drie dagen lopen uiteen van 50.000 tot 100.000. Veel mensen hebben nooit betaald voor hun kaartje en de organisatie ging na afloop failliet.

Korte compilatie Beeld en Geluid - Popfestival Kralingen - YouTube

#4 Ondanks de legendarische status van het Kralingse popfestival zijn er niet echt goede en memorabele beeld- en geluidsopnames van. Er is geen Woodstockfilm, de magie was de beleving en de sfeer. Het begin van de (veel) latere festivalcultuur.

(Diverse beelden en optreden The Flock - Popfestival Kralingen - YouTube

#5 Naast de podcast wordt eind juni eveneens door @OmroepMAX een tv-documentaire uitgezonden. Filmmaker George Sluizer maakte als co-regisseur al tijdens het Holland Pop Festival een filmimpressie, Stamping ground, de Engelse naam van het festival.

Stamping ground - Kort gedeelte uit de documentaire (camera oa Jan de Bont) - Popfestival Kralingen - YouTube

#6 Op de laatste avond deed Pink Floyd een legendarisch nachtoptreden in de regen tot het ochtendgloren van de maandagmorgen. Een hoogtepunt van het Nederlandse hippietijdperk.

Pink Floyd - A saucerful of secrets - Popfestival Kralingen - YouTube

+++

Vrijdag 26 juni s het 50 jaar geleden dat het 3-daagse Holland Pop Festival in Kralingen begon. Popjournalist Jan Vollaard blikt terug. En vrijdagavond zendt Omroep Max een nieuwe documentaire uit met @henkjansmits die nu ook een 8-delige podcast maakt. De documetaire Stamping ground uit 1970 draait een aantal dagen in de bioscoop.
(Artikel NRC)

+++

Vandaag 26 juni is het 50 jaar geleden dat het Holland Pop Festival in Kralingen begon, ook op een vrijdag. Ik heb hier al over getweet met clipjes van optredens. Maar wat stond er die week in de Top 40? Bekijk de lijst en ik twitter de hele top 5.

Top 40 - 27 juni 1970 - Week 26 - top40.nl

Nummer #1 - Top 40 - 27 juni 1970

Shocking Blue ~ Never marry a railroad man - YouTube

Nummer #2 - Top 40 - 27 juni 1970

Moody Blues - Question - YouTube

(Geen heel bekend nummer, maar ik herkende het gelijk.)

Nummer #3 - Top 40 - 27 juni 1970

Barry Ryan - Kitsch - YouTube

(Volslagen onbekend nummer, Barry Ryan was bekend van Eloise, ook kitsch. ;-)

Nummer #4 - Top 40 - 27 juni 1970

Christie - Yellow River - YouTube

(Het eerste singletje dat ik kocht, ik was net 10 jaar geworden.)

Nummer #5 - Top 40 - 27 juni 1970

Mungo Jerry - In The Summertime< - YouTube

(Engelse band die ook op Kralingen optrad en met veel succes door hun hit van dat moment In the summertime en dat iedereen dus kende. De plastic bordjes gingen de lucht in!)

Toegift: Nummer #11 - Top 40 - 27 juni 1970

Supersister - She Was Naked - Holland Popfestival video-edit - YouTube

(De Haagse lyceumpopgroep Supersister (met Robert Jan Stips) speelde op het hoofdpodium op de zaterdagmiddag. Een profetische titel! :-)

+++

(omslag fotoboek)

Voor de bezoekers was Kralingen legendarisch, voor de organisatoren financieel een debacle. Er verscheen in 1971 een bootleg 3-dubbel-lp (met Dr. John) en een fotoboek (omslag tweetfoto). Vandaag was de laatste festivaldag., Al mijn tweets nu bij elkaar:
http://dejongenskamer.nl/varia99.htm#kralingen

+++

Door corona kon de theatertour van @LeoBlokhuis, @Rickykoole en Robert Jan Stips over het Kralingse popfestival, 50 jaar geleden, niet doorgaan. Robert Jan speelde er met Supersister. Hij maakte een herinneringssong, in de stijl van de oude Haagse beat.

Robert Jan Stips - The festival (was on) - 2020 - YouTube

+++

Pagina met selectie eigen tweets 2016/2020 - De Jongenskamer

Voetnoten bij twee gedichten over Delft

Op Neerlandistiek verschenen afgelopen weekend twee gedichten met als thema Delft, een gedicht van Simon Vestdijk en een gedicht van Hendrik Marsman, beiden met een gedicht over Delft. Omdat ik als voormalige Hagenaar het nabijgelegen Delft een aardige stad vind, heb ik gereageerd. Bij het gedicht van Vestdijk wilde ik wat over zijn Haagse connectie schrijven, iets waarvan ik denk dat niet veel mensen dat weten. Marsman is een van mijn favoriete dichters en was wel benieuwd wat zijn relatie tot Delft was.

Hendrik Marsman

Het gaat om mijn reacties en niet zozeer om de gedichten zelf, die kun je lezen als je op de linkjes klikt. Mijn voetnoten over het gedicht van Marsman kregen nog een verrassende wending.

Gedicht: Simon Vestdijk Oud gerechtsgebouw – stadhuis te Delft - Neerlandistiek

Oud gerechtsgebouw – stadhuis te Delft - Simon Vestdijk

Wie zich misschien afvraagt, waarom of met welke reden heeft Vestdijk over het oude gerechtsgebouw, dat vroeger in het stadhuis van Delft zat, heeft gedicht, heb ik deels een antwoord. Waarom het gerechtsgebouw weet ik niet, maar wel dat Vestdijk een lange connectie met Den Haag had en je naast de trein sinds jaar en dag met tramlijn 1 gemakkelijk van Den Haag naar het centrum van Delft kan reizen. Ik heb dat vroeger ook wel gedaan. Hij zal Delft daardoor waarschijnlijk meerdere malen hebben bezocht, of zelfs goed hebben gekend.

Simon werd geboren in 1898 in Harlingen en belandde na zijn studie geneeskunde begin jaren dertig in Den Haag omdat zijn ouders daar naartoe waren verhuisd. Ondanks dat hij maar korte tijd in de hofstad verbleef, hij sleet zijn verdere leven in Utrecht en Doorn, bleef Den Haag belangrijk en kwam hij er geregeld, vooral omdat zijn ouders daar bleven wonen. Ze werden er ook begraven.

Hoewel Vestdijk in 1971 in Utrecht overleed en niet lang in de residentie had gewoond, werd hij bijgezet in het familiegraf op begraafplaats Nieuw Eik en Duinen in Den Haag. Je kan daar nog steeds zijn graf bezoeken.

[ Dichter Jan Greshoff, aan wie het gedicht is opgedragen, had grootouders in Den Haag en heeft er zelf ook nog kort gewoond en trouwde daar in de jaren dertig met Aty Brun. ]

__

Gedicht: H. Marsman - Delft - Neerlandistiek

Delft - H. Marsman

Vandaag, na gisteren, zoals zo vaak, wederom een samenhangend gedicht en nu een gedicht over Delft van de expressionistische dichter Hendrik Marsman, geboren op 30 september 1899 in Zeist, waar hij tot na zijn middelbare school bleef wonen. Hij overleed, vandaag 80 jaar geleden op 21 juni 1940 in de Golf van Biskaje. Toeval bestaat niet.

“Na de Duitse inval in het westen in 1940 vond hij de dood toen de Berenice, het schip waarop hij met zijn vrouw naar het Zuid-Engelse Falmouth vluchtte, in de Golf van Biskaje, vlak onder Belle-Île-en-Mer, verging. Of het schip getorpedeerd werd door een U-boot of dat de ondergang een andere oorzaak heeft is niet zeker. Er waren acht overlevenden: de kapitein (kort daarna gestorven), zes bemanningsleden en Rien Marsman, de enigen die op het moment van de explosie op het dek waren geweest.”

Hendrik Marsman - Wikipedia

Ik kende als tiener het hele, bescheiden oeuvre van Marsman en ik werd in eerste instantie raak getroffen door zijn bekende, vitalistische gedicht De grijsaard en de jongeling, dat populair was en misschien nog steeds is onder jongeren. Ik kocht zijn verzameld werk, een niet zo dikke paperback..

Al bij zijn leven gaf Marsman in 1938 zelf zijn verzamelde gedichten tot dan toe uit en na zijn dood verscheen in 1941 de definitieve bundel, Verzamelde gedichten die integraal op de DBNL is te vinden.

Verzamelde gedichten - H. Marsman - 1941 - dbnl.org

Ik kan niet precies vinden wat de relatie tussen Delft en Marsman is, maar ik lees ergens dat toen Marsman in de twintig was, hij een reis door Zwitserland, Duitsland en het westen van Nederland maakte en wat hem inspireerde tot de gedichtenreeks Seinen, met gedichten met de titels, Berlijn, Potsdam, Stralsund, Freiburg. Milo, Bazel, Dordrecht, Delft, Scheveningen, Amsterdam. Hij heeft Delft bezocht.

Marsman was na Achterberg mijn favoriete Nederlandse dichter en zijn werk vond (en vind) ik heel mooi en goed toegankelijk. Later las ik dat hij door veel critici wordt weggezet als een matige, overschatte dichter. Ik vind ten onrechte.

Ik heb even gekeken naar de link die onder het gedicht staat. Het verwijst naar een pagina op de DBNL waar schrijfster en feministe Hannes Meinkema (geboren, Johanna Maria Jelles Postma-Nelemans) onder een ander pseudoniem, Hannemieke Postma, het gedicht in de jaren zeventig heel gedetailleerd bespreekt. Ik ben na een paar regels gestopt met lezen, ik weet niet of het allemaal oprecht is of ironie, maar deze langdradige bespreking is voor mij oninteressant, ik geloof het wel. Ze promoveerde in 1977 op Marsmans ‘Verzen’, toetsing van een ergocentrisch interpretatiemodel. Of dat proefschrift positief of negatief is weet ik niet,

Onder het gedicht van de dag staat bij de link de toevoeging Hannes Meinkema ‘fileert’. Fileren kan analyseren betekenen, maar het heeft voor mij vooral een negatieve connotatie van kritisch afserveren. Ik serveer in ieder geval niet mee.

26 Delft - Een atomistische interpretatie - Proefschrift: Marsmans 'Verzen' (onder ps. Hannemieke Postma)(1977) – Hannes Meinkema- dbnl.org

__

Op Neerlandistiek reageert af en toe ene M. Helder, zo ook nu onder het gedicht van Marsman over Delft.

M. Helder schreef:
23 juni 2020 om 02:34

Geboren als Hannemieke Stamperius. Tijdens haar huwelijk gebruikte ze de achternaam van haar man, Postma. Haar bekendste pseudoniem is Hannes Meinkema. Op de DBNL-pagina staat de voorkant van haar proefschrift afgebeeld, auteur Hannemieke Postma – wat op zich al laat zien dat dit geen pseudoniem is: proefschriften worden immers niet onder pseudoniem geschreven. Ik heb de DBNL gevraagd de onjuiste informatie ‘Hannes Meinkema, onder pseudoniem Hannemieke Postma’ te corrigeren.

__

Na wat research reageerde ik op M. Helder.

Op de website van ‘Hannemieke Stamperius’ staat een biografische pagina die begint met:

“Hannemieke Stamperius – literaire pseudoniemen Hannes Meinkema en (voor haar literaire detectives) Justa Abbing – werd op 12 september 1943 geboren als Johanna Maria Jelles Stamperius, roepnaam Hannemieke, in Tiel.”

Hannemieke Stamperius - Website - Biografie - stamperius.com

Hannemieke is kennelijk haar roepnaam en zo blijkt later dat Stamperius de naam is van haar moeder, maar onduidelijk of Stamperius de meisjesachternaam is van haar moeder, of dat van haar man, de biologische vader van 'Hannemieke'. Later neemt ‘Hannemieke’ voor enige tijd de achternaam aan van haar stiefvader die Nelemans heet. Maar nu heet ze echt Hannemieke Stamperius met daarnaast een handvol pseudoniemen. Kan je het nog volgen? ??

Maar hoe zit dat met het proefschrift, moet de DBNL wat corrigeren? Lijkt me niet.

Op de omslag van haar uitgegeven proefschrift uit 1977 staat inderdaad de naam Hannemieke Postma, maar op de beginpagina van het officiële proefschrift op de DBNL staat ook:

+++

Marsmans Verzen

Toetsing van een ergocentrisch interpretatiemodel

Testing of an ergocentric model for interpretation (with a summary in English)

PROEFSCHRIFT

ter verkrijging van de graad van
Doctor in de Letteren
aan de Rijksuniversiteit te Utrecht,
op gezag van de Rector Magnificus
Prof. Dr. A. Verhoeff,
volgens besluit van het College van Decanen
in het openbaar te verdedigen op
vrijdag 24 juni 1977 des namiddags te 2.45 uur

door

Johanna Maria Jelles Postma-Nelemans

geboren op 12 september 1943 te Tiel

+++

Bron: Proefschrift - Marsmans 'Verzen' (onder ps. Hannemieke Postma)(1977) – Hannes Meinkema - Toetsing van een ergocentrisch interpretatiemodel

Ik denk dus niet dat de DBNL iets hoeft te corrigeren en Hannemieke Stamperius, ik bedoel Hannemieke Postma zijn eigenlijk allemaal pseudoniemen.

En wil de echte M. Helder dan nu opstaan? Hugo Brandt Corstius kan het niet zijn, ook al schreef hij als multi-pseudoniemenschrijver ook onder de naam Maaike Helder, HBC is helaas al weer wat jaren dood. Maar wie zou er dan achter de naam M. Helder schuil kunnen gaan? Ik ben geen literaire detective en heb geen idee, maar ondanks het late tijdstip, kostelijk is het allemaal wel.

De Libris Literatuurprijs 2020

De Librisprijs is dit jaar gewonnen door de onbekende outsider Sander Kollaard met zijn roman Uit het leven van een hond. Zoals gebruikelijk was er de nodige rumoer over deze keuze, maar ik heb me er verder niet druk om gemaakt.

Vandaag verscheen op Neerlandistiek een artikel van de Nederlandse essayist Marc Kregting en die al lang in Vlaanderen woont, waarin hij zich wel druk maakt over de prijs en dan over de kritiek die er was losgebarsten. De kritiek komt er in het kort op neer, Manon Uphoff had moeten winnen met haar roman Vallen is als vliegen, velen vonden dat buiten kijf het beste boek van het jaar, maar ze had ook moeten winnen omdat ze vrouw is. En verdorie, ze werd niet de winnares en nu won nota bene weer een witte man.

Ik had geen behoefte om te reageren op het artikel van Kregting, maar Wouter van der Land reageerde en toen kon ik niet stilzitten. Hieronder de woordenwisseling en je hoeft het artikel niet le lezen om mijn punt te begrijpen.

De averechtse verwoording van een verlangen - Marc Kregting - Over de Librisprijs 2020 - newrlandistiek.nl

--

Wouter van der Land

Het is sneu wanneer mensen het pejoratief over ‘witte mannen van bepaalde leeftijd hebben’. Het is racisme, seksisme en leeftijddiscriminatie inéén. Stop daarmee! Evengoed is het opmerkelijk dat jury’s van literaire prijzen geen openheid geven over hun methode en tegelijkertijd in de resultaten bepaalde vooroordelen laten blijken. Het lijkt me uitgesloten dat de ‘beste’ boeken van de laatste decennia vooral door mannen geschreven zijn, zoals de winnaarslijst van de Libris-prijs suggereert (de eerste winnaar was overigens een winnares). De winnaarslijst van de PC Hooftprijs ruikt juist naar een bias voor bewust diversisme.

Een mogelijke oplossing is jurering zoals bij het turnen en ijsdansen. Een groter aantal juryleden geeft cijfers op verschillende onderdelen, bijvoorbeeld spanning van de plot, originaliteit van denken, stijl, psychologische diepgang, etcetera. De hoogste cijfers vallen daarbij af. Objectief meetbare criteria zoals woordenrijkdom, maar ook verkoopcijfers en een publiekspoll kunnen nog extra meetellen met een bepaalde weging. De uitreikingsavond kan daarmee ook een stuk spannender worden door de cijfers per criteria op een scorebord te laten verschijnen. ‘Culemborg’ geeft dan bijvoorbeeld de verkoopcijfers door en de ‘Radboud’ de woordenrijkdom. Natuurlijk weegt ook de waardering van een panel van gewone lezers mee.

Giphart beweert op Twitter dat schrijven geen wedstrijd is, maar op deze ‘olympische’ manier kan het op een stijlvolle manier. Bijvangst: het publiek leert dat literatuur een illusie is, die op te roepen is met een klein aantal samenwerkende vaardigheden. Maar ook dat grote literatuur vraagt om een buitenaardse beheersing van die vaardigheden.

__

DirkJan

Ik ben het voor de verandering eens een keer eens met Ronald Giphart en ik vind literatuur ook geen wedstrijd en bovendien vind ik dat er al veel en veel te veel prijzen zijn in de litteraire wereld, maar het zal goed zijn voor de boekpromotie en verkoop.

En als het dan moet, vind ik dat geen enkele jury zich zou moeten laten leiden door het bevoordelen van wie of wat dan ook, ze moeten beoordelen, niet anders dan op de kwaliteit van de werken. In deze jury zaten drie vrouwen en twee mannen..

De aangehaalde, maar niet bij naam genoemde Paul Sebel schreef onder meer:

“Van de 28 keer dat de Librisprijs is uitgereikt zijn er 25 edities door een man gewonnen, slechts drie door een vrouw, de laatste door Connie Palmen in 2016.”

[...]

“Er was absoluut geen reden om op kwalitatieve gronden een van de genomineerde vrouwen niet te laten winnen. Waarschijnlijk was de jury van een te laag kaliber. Of wilden ze graag buiten de kaders denken, onvoorspelbaar zijn door tóch weer een man te kiezen? We zullen het nooit weten.” Het alternatieve voorstel van Wouter lost niets op en voegt niets toe, dan is jurering zoals die nu is het beste.

Maar wil men per se dat neer vrouwen meer prijzen gaan winnen, maak dan twee categorieën voor onder meer de Librispirjs vroor het beste boek. Een prijs voor mannen en een voor vrouwen. En ook al zet je dan allemaal boze witte mannen in de jury, er zal dan altijd een vrouw de prijs winnen!

__

Wouter van der Land

@DirkJan, je schreef ‘Het alternatieve voorstel van Wouter lost niets op en voegt niets toe, dan is jurering zoals die nu is het beste.’

Wil je dat onderbouwen? Het lijkt mij dat je de kwaliteit van literair werk heel goed kunt opdelen in verschillende toegepaste vaardigheden. Die kun je apart van elkaar een cijfer geven. Plus misschien een algemeen cijfer, prima. Zo krijg je objectiviteit en meer duidelijk interactie met het publiek, die er echt inhoudelijk op kan reageren. Zo voorkom je dat een schrijver wordt afgeserveerd als ‘weer een witte man boven de dertig’ of juist als spandoek voor diversiteit. Belangrijker nog: het vernietigt de mythe dat literatuur schrijven een mythische vaardigheid van de bovenklasse is.

__

DirkJan

1. De beoordeling op kwaliteit wordt mijns inziens niet beter als je het aantal juryleden uitbreidt of gaat opsplitsen in onderdelen, en dat laatste is iets wat een jury mogelijk nu ook al doet. En bij hoeveel juryleden is de beoordeling wel beter, bij 10, 20, 100? Lood om oud ijzer zou ik zeggen en is een kleine jury net zo goed of net zo slecht. En nogmaals, ik ben ook niet zo voor dit soort subjectieve prijzenspektakels die behalve een winnaar altijd ook veel huilende en pruilende verliezers opleveren. QED.

2. Je wil ook verkoopcijfers, publiekspolls en bijvoorbeeld de woordenrijkdom erbij betrekken omdat dit volgens jou objectieve criteria zijn. Maar ik vind dat een (deskundige) jury zich van dit soort zogenaamde ‘kwantitatieve’ criteria helemaal niets moet aantrekken en alleen maar op ‘kwalitatieve’, subjectieve gronden een oordeel moet vormen. En er zijn geloof ik al genoeg prijzen voor het best verkochte boek, thriller, prentenboek en er zijn ook diverse publieksprijzen. De Libris-prijs is een verkiezing van het beste ‘literaire’ boek van het jaar, gekozen door een jury met deskundigen onder leiding van een vaak onafhankelijke voorzitter, zoals ook dit jaar.

Nee, ik vind jouw alternatieve jurering beslist geen verbetering.

__

NB. Niet gepost. Voorzitter van de Libris-prijs dit jaar was Ionica Smeets, hoogleraar wetenschapscommunicatie en wiskundige. Ze heeft de prijs wegens 'omstandigheden' niet uitgereikt en ze is ook een al een tijdje niet meer actief op Twitter waar ik haar volg. Ik begreep dat de keuze van de jury al voor de coranacrisis was gemaakt, dus daar zal het niets mee te maken hebben, maar wat zal er dan aan de hand met haar zijn?

__

Tweet gemaakt en wat rondgetweet met een smiley.

@djwvos DirkJan Vos

Wil men per se dat neer vrouwen meer literaire winnen, maak dan bijvoorbeeld bij de Libris Literatuurprijs twee categorieën. Een prijs voor mannen en een voor vrouwen. En ook al zet je dan allemaal boze witte mannen in de jury, er zal dan altijd een vrouw een prijs winnen!

De hoes van The White Album

Van de week stond er een lang artikel in de Volkskrant over de hoes van The White Album van The Beatles. Tijdens het lezen viel me iets essentieels op dat de schirjver Stefan Kuiper niet had geschreven. Ik klom in de pen en schreef voor de afwisseling weer eens een ingezonden brief. Ik heb verder geen antwoord gekregen, dus hij zal wel niet meer geplaatst worden. Dan zet ik hem hier neer, net zo makkelijk.

Onder mijn brief vind je een link naar het artikel waar ik op reageerde.

__

De magie van The White Album

Beste redactie VK Brieven van de Volkskrant,

Op 15 juni schreef Stefan Kuiper een uitgebreid en langdradig artikel over de hoes van het album The Beatles, beter bekend als The White Album en dat was ontworpen door Richard Hamilton. Aanleiding was de tentoonstelling Black Album / White Cube in de Rotterdamse Kunsthal waar onder andere een installatie van de kunstenaar Rutherford Changdie is te zien met 2.620 gebruikte exemplaren van deze legendarische dubbel-lp uit 1968.

Kuiper karakteriseert het album muzikaal als 'gelijke delen goud en modder', deze kwalificatie van dit meesterwerk deel ik absoluut niet, maar hinderlijker vind ik dat hij een wezenlijk detail van de (nagenoeg) geheel witte hoes niet noemt en waarschijnlijk niet kent.

Op de eerste 3 miljoen exemplaren, en niet 2 miljoen zoals Kuiper schrijft, staat dan inderdaad rechtsonder alleen op de verder geheel witte hoes, het nummer gedrukt van het exemplaar van de oplage, maar Kuiper schrijft niet dat rechts van het midden, de titel van het album The Beatles (of de bandnaam, zo je wilt), weliswaar kleurloos, maar duidelijk zichtbaar in reliëf is te lezen! Ik vraag me af of hij weleens een exemplaar van deze eerste grote oplage met deze hoesversie daadwerkelijk heeft gezien, laat staan in handen heeft gehad. Later werd de blinddruk vervangen door een grijze opdruk met The Beatles.

Aardig was nog geweest om te vermelden dat laaggenummerde exemplaren van het album tot de duurste verzamelobjecten op vinyl behoren. Voor exemplaar nummer 0000001 van The White Album, dat in het bezit was van Ringo Starr en dat hij aan zijn vrouw Barbara Bach had gegeven, werd op 5 december 2015 in Los Angeles geveild voor het nog niet verder gebroken recordbedrag van 710.000 euro!

Met vriendelijke groet,

DirkJan Vos
Amsterdam

(Hierbij heb ik een rechtenvrije afbeelding in een groot jpg-bestand uit de eerste serie van de hoes bijgevoegd en is naast het nummer ook goed de blinddruk met The Beatles te zien. Leuk om bij mijn ingezonden brief te plaatsen, (zaterdag? ;-) want bij het artikel - website - stond geen duidelijke foto van de oorspronkelijke hoes!)

Ontwerp hoes - Richard Hamilton (1922-2011)

__

De magie van de hoes van The White Album - Stefan Kuiper - 15 juni 2020 - volkskrant.nl

__

Tweets

@djwvos DirkJan Vos

Er stond een lang artikel in de Volkskrant over de hoes van The White Album van de Beatles. De schrijver had iets wezenlijks over de hoes niet opgemerkt en ik stuurde een ingezonden brief, niet geplaatst, maar wel op mijn saaitje! (Met link naar het artikel.)
www.dejongenskamer.nl/dirkjan.htm#white

@djwvos DirkJan Vos

Happiness is a warm gun van The Beatles is mijn favoriete nummer van The White Album. Drie muziekdelen, cryptische tekst met een titel die verwijst naar sex, drugs en geweld. Mother Superior is Yoko. Paul vond het Johns beste song. Ik ook, denk ik.

Happiness is a warm gun - The Beatles - The White Album - YouTube

__

The Beatles (The Wihite Album) - The Beatles - Wikipedia

60

Tweet

@djwvos DirkJan Vos

Ik ben niet van plan snel dood te gaan, maar speciaal ter gelegenheid van mijn 60e verjaardag heb ik een gedicht geschreven getiteld Bij mijn dood. Existentieel, maar ook actueel en humoresk, satirisch. Tenminste, dat hangt ervan af. Lees en oordeel zelf, Bij mijn dood:

Gedicht: Dood - Dirkjan Vos - www.dejongenskamer.nl/dirkjan.htm

Foto: Dirk Jan Willem Vos - Geboren Den Haag 19 juni 1960

BIJ MIJN DOOD

Ik wil dat mijn dood live wordt uitgezonden
in het achtuurjournaal op Nederland 1.

Vlak daarvoor heb ik een gesprek met Matthijs van Nieuwkerk
op Nederland 2.

Om precies kwart over acht geeft Freek de Jonge mij een spuitje
en spreek ik mijn laatste woorden uit:

God zij met ons, heb uw kinderen lief. Ziezo.

Freek zal een korte conference houden
en met een gulle lach het journaal afsluiten.

Om negen uur begint een feestelijk muziekprogramma
op Nederland 3 dat tot na middernacht zal duren.

Een keur aan artiesten zal belangeloos optreden
en een eigen geschreven lied ten gehore brengen met als titel:

DirkJan

Het programma wordt afgesloten door Bob Dylan
met een vertolking van Like a rolling stone.

De volgende dag staat in opdracht van mij in alle kranten
een gedicht over mij en mijn dood van de Dichter des Vaderlands.

Op deze dag wordt bekend gemaakt dat van het geld dat ik nalaat,
ter nagedachtenis, de DirkJan Vos Foundation word opgericht
met als ambassadrice Daphne Deckers. De foundation gaat zich inzetten
voor katten met kinderkanker.

En dan word ik gecremeerd op De Nieuwe Ooster met daarbij
alleen aanwezig mijn kinderen, hun moeder en mijn zus.
Mijn as wordt verstrooid voor de kust van Scheveningen.
Dit alles in besloten kleine kring, want als ik ergens een hekel aan heb,
dan is het wel drukte, aandacht en publiciteit.

DirkJan Vos

Amsterdam - 19 juni 2020

__

# - God is a DJ - Faithless -YouTube

# - Leven na de dood - Freek de Jonge - YouTube

# - Like a rolling stone - Bob Dylan - YouTube

# - Last night a DJ saved my life - Indeep - YouTube

# - 1960 What? - Gregory Porter - YouTube

__

Meer dichtsels - DirkJan Vos - De Jongenskamer

Gedicht: De burgemeester - Jan van Nijlen / Foto: Femke Halsema - Een controverse op Neerlandistiek

Ik schrijf vaker over het gedicht van de dag dat op Neerlandistiek wordt geplaatst door het project Laurens Jz. Coster. De keuze van de gedichteni is doorgaans door Raymond Noë, hij is ook hoofdredacteur van het maandblad van Onze Taal, en dat doet hij heel goed, gevarieerd en soms haakt hij in op de actualteit.

Zo ook gisteren en plaatste Neerlandistiek (Laurens Jz. Coster) aan de vooravond van het raadsdebat over het opteden van burgemeester Femke Halsema tijdens de anti-racismedemonstratie op Tweede Pinkerstdag op de Dam, het gedicht De burgemeester van Jan van Nijlen. Het is een sonnet van ergens van voor de oorlog en waarin Van Nijlen de burgemeester ziet als een kwalijke en uiterst verwerpelijke autoriteit. En bij het gedicht stond een dubble, gespiegelde foto van Femke Halsema met ambtsketen.

Ik vond het een even kwalijk en suggestief en seksistich statement, maar wilde niet direct reageren. Laat een ander dat eerst maar doen. Ik wachtte tot de volgende dag, vandaag, en er was inmiddels een negatieve reactie gepost door een vrouw. Goed zo. En ik plaatste vervolgens ook mijn reactie:

Burgemeester en vrouw, dat vraagt om bespot, beschimpt en gehaat te worden.

Er volgden nog meer reacties en de een was nog dommer dan de ander. En zo reageerde ik nog meer. Wil je zelf een oordeel vormen, lees dan het gedicht met de foto en volg de commentaren.

Gedicht: Jan van Nijlen - De burgemeester - Laurens Jz. Coster - neerlandistiek.nl

__

De discussie woedde nog enige tijd voort en ik heb goed mijn punten naar voren kunnen brengen. Maar hoofdredacteur Marc van Oostendorp heeft de discussie gesloten, mogelijk niet toevallig na mijn laatste reactie die ik besloot met:

__

[...]

Maar over die foto. De link naar de bron van de foto werkt niet, maar hij staat wel op Wikipedia. De foto van Daphne Channa Horn is genomen in januari van dit jaar, Femke Halsema die schoolkinderen voorleest, maar is niet verdubbeld, gespiegeld of gemanipuleerd!

https://nl.wikipedia.org/wiki/Bestand:Burgemeester_Halsema-daphnechannahorn.jpg

Foto burgemeester Femke Halsema - Daphne Channa Horn - Wikipedia

Als deze foto door de redactie van Laurens Jz. Coster is gemanipuleerd dan vind ik dat een kwalijke zaak.

Punt.

__

Ja, ik was en ben er nu wel verder klaar mee.

Gedicht: Jan van Nijlen - De burgemeester - Laurens Jz. Coster - neerlandistiek.nl

Het Beatlestrompetje

Ik hoorde er ewer een op de radio, een Beatlestrompetje in het nummer Dankjewel voor de zon van Skik. Ik ben gek op dat korte, barokke, stacato-trompetje dat Paul McCartney gebrruikte in zijn Beatlessong Penny Lane en wat sindsdien vaker in de popmuziek als citaat opduikt.

Op aanwijzingen van Paul speelde trompettist David Mason op 17 januari 1967 in de Abbey Road Studio's de korte solo voor Penny Lane in.

Penny Lane - The Beatles - YouTube

__

Ik twitterde Penny Lane en het nummer van Skik met nog een paar popnumers die ik kende waar het trompetje inzit. Anne Hurenkamp van de blog Beatlestalk reageerde gelijk en wees me op een pagina van haar blog die aan het trompetje en navolgers is gewijd. Dankjewle Anne en hieronder de gecombineerde lijst van nummers die ik nu ken, maar er zijn er veel meer en ik hou me aanbevvolen voor aanwinsten.

Hoe we de trompetsolo van Penny Lane overal in de popmuziek terugvinden - Anne Hurenkamp - beatlestalk.blogspot.com

__

#1 Beatles-trompetje - Cups and cakes - Spinal Tap - YouTube

#2 Beatles-trompetje - Tonight - New Kids on the Block - YouTube

#3 Beatles-trompetje - Old Town - Phil Lynott - YouTube

#4 Beatles-trompetje - Sowing the seeds of love - Tears for Fears - YouTube

#5 Beatles-trompetje - Haven't met You yet - Michael Bublé< - YouTube/a>

#6 Beatles-trompetje - Dankjewel voor de zon - Skik - YouTube

Tot slot. Ik vind de live-cover van Old Town (Phil Lynott) door The Corrs fantastisch. Toen ik de clip voor het eerst zag was ik totaal ondersteboven, de combinatie van beeld en geluid (en het Beatlestrompetje).

#7 Beatles-trompetje - The Corrs - Old Town - Unpludded live - YouTube

Ik heb aan deze versie van de Corrs zelfs een aparte pagina gewijd.

Old Town - The Corrs - De Jongenskamer

De dichter is een koe - Gerrit Achterberg - Een analyse

Op Neerlandistiek verschijnt iedere dag een gedicht. Nu was dit onlangs het gedicht De dichter is een koe van Gerrit Achterberg. Hier heb ik op gereageerd.

De dichter is een koe - Gerrit Achterberg - neerlandistiek.nl

De dichter is een koe

Gras… en voorbij het grazen
lig ik bij mijn vier poten
mijn ogen te verbazen,
omdat ik nu weer evengrote
monden vol eet zonder te lopen,
terwijl ik straks nog liep te eten,
ik ben het zeker weer vergeten
wat voor een dier ik ben – de sloten
kaatsen mijn beeld wanneer ik drink,
dan kijk ik naar mijn kop, en denk:
hoe komt die koe ondersteboven?
Het hek waartegen ik mij schuur
wordt oud en glad en vettig op den duur.
Voor kikkers en voor kinderen ben ik schuw
en zij voor mij: mijn tong is hen te ruw,
alleen de boer melkt mij zo zalig,
dat ik niet eenmaal denk: wat is hij toch inhalig.
’s Nachts, in de mist, droom ik gans onbewust
dat ik een kalfje ben, dat bij de moeder rust.

Gerrit Achterberg (1905-1962)
Uit: Eiland der ziel (1939)

__

Analyse De dichter is een koe - Hugo Brems - 1991 - dbnl.org

Amalyse De dichter is een koe - Kees Diekstra - 2012 - poezie-log.blogspot.com

__

Ik wil na mijn korte reacties van gisteren nog een keer uitgebreid op het gedicht terugkomen, omdat niet alles wat ik wilde zeggen uit de verf kwam en ik bovendien nog een nieuw, verrassend element meende te ontdekken.

Ik kende het gedicht al wel, maar had er geen bijzondere gedachten of herinneringen aan, maar nu in de context van het gedicht van de dag had ik het weer aandachtig gelezen. Na lezing moest ik ook direct denken of hier nu echt sprake was van een metafoor met de dichtkunst, zoals de titel beweert: De dichter is een koe. Na nogmaals lezen vond ik oppervlakkig wel wat aanwijzingen, zoals dat de koe droomt en gemolken wordt - de melk als de poëzie zelf - maar bovenal vond ik dat Achterberg hoe dan ook gelijk had, want hij had zich getransformeerd in een koe door de koe in de ik-vorm op te voeren. Achterberg de dichter was een koe geworden. Daar komt geen interpretatie bij kijken.

Ik liet het verder passeren tot Jos Houtsma met zijn reactie kwam en ik de analyse van Hugo Brems ben gaan lezen. Hij beweert dat er geen sprake is van een metafoor met de poëzie, maar dat het gewoon om de beschrijving van een koe gaat. Vervolgens ben ik gaan googelen en vond ik gelijk een tegenanalyse van Kees Diekstra die juist wel in het gedicht een parallel leest tussen de koe en de poëzie. Ik neigde hem gelijk te geven en vond zijn argumenten wel plausibel en overtuigend, nog steeds.

De dichter is een koe, omdat Achterberg de koe als een poppenkastpop ten tonele voert, dat is één. Vervolgens kun je onomstreden vaststellen dat deze koe over zichzelf vertelt op de toon van een dichter - de koe is een dichter, het omgekeerde van de titel - logisch want het is ook een gedicht geschreven door de dichter Achterberg, daar is iedereen het ook over eens, maar stap drie is, beschrijft de dichterlijke koe ook een metafoor tussen zichzelf en de poëzie? Alleen al door deze ingenieuze drietraps-raket denk ik dat dit zeker het geval is, en ook in het gedicht wil Achterberg het over de poëzie zelf hebben.

Jos Houtsma reageerde:

"Maar de dichter zelf suggereert dat hij koe en dichter met elkaar associeert? Oké, dat is zijn goed recht. Persoonlijk vind ik het jammer dat hij ons daar deelgenoot van heeft gemaakt."

Ik heb denk ik aangetoond dat de associaties hoe dan ook meer dan suggesties zijn en het ook om feiten gaat, niet alleen om interpretaties en opvattingen. Op mijn verwijzing naar de analyse van Diekstra vraagt Houtsma nog, En de boer?

Dat bracht me later op de mogelijk verrassende wending aan de betekenissen van dit gedicht dat Achterberg niet alleen in een koe, in een dier, in een beest transformeert, maar ook in een vrouw! Een koe is immers een vrouwtjesdier. En zo suggereert Achterberg denk ik dat de boer de seksueel opgewonden lezer is die deze onverwachte muze van de poëzie, een koe, inhalig melkt. De vrouw als thema dat in het hele werk van Achterberg is doordesemd.

Nu kun je tegenwerpen, dat is allemaal wel heel vergezocht, ik geloof er allemaal niets van, het is een gewoon gedicht over een koe. Wie dat zegt, onderschat denk ik de grote dichttalenten van Achterberg die hier op drie niveaus een beeldend spelletje met de lezer speelt. Hij verbindt de natuurbeschrijving van een gewone koe met cultuurverwijzingen naar de poëzie. Dat hij dit subtiele spel allemaal vooraf bewust bedacht heeft lijkt mij heel aannemelijk, want ik vind hem niet alleen een groot dichter, maar zelfs de grootste dichter die ik ken. Ook - juist - nu.

__

Jos Houtsma reageerde nogmaals:

Kunnen we het eens worden als we zeggen dat Achterberg vertelt hoe de koe is, maar daar tegelijk iets van zichzelf instopt, van zijn eigen gedachten en gevoelens?

Ik antwoordde:

Daar ben ik het zeker mee eens, daar stoelt mijn analyse op, maar ik ga nog een stap verder, en waar jij en Brems niet in meegaan, en denk dat Achterberg met de koe ook een metafoor schept over de poëzie zelf. Ook al zouden we – ik of Diekstra – niet alle parallellen kunnen verklaren, dan nog denk ik dat Achterberg ze er wel in heeft verborgen.

__

Ook Gert de Jager reageerde:

De dichter die een koe is die een ‘ik’ is, heeft een bewustzijn dat we doorgaans met het menselijke verbinden. Vier werkwoorden: verbazen, vergeten, denken, nog een keer denken, eventueel schuw zijn. Deze koe is geen gewone koe, maar een projectiekoe en zelfs dat is al te sterk: de identiteit van dichter en koe lopen in elkaar over, zijn niet te scheiden. Het mondt uit in de twee slotregels die, als je er goed over nadenkt, iets heel raars laten zien: een ‘ik’ is zich ervan bewust dat hij zich ’s nachts ergens niet van bewust is. Als je dit via de logica probeert te ontwarren, kom je uit op een paradox.

Maar dat ontwarren is nergens voor nodig. Voor mij gaat dit gedicht juist over een verlangen naar een staat van onbewustzijn. Via de staat van een dier naar de staat van een kalf dat bij de moeder rust. Een verlangen naar geborgenheid: dat is waar het op uitloopt in die twee ijzersterke slotregels. Met als implicatie: was de dichter maar een koe, was de dichter maar een kalf. Dit gedicht is geen gedicht over het dichterschap, ook niet over het landleven: beide worden ingezet om uitdrukking te geven aan een verlangen. De existentie van koe en kalf is geen metafoor, maar het verlangen zelf.

__

Ik antwoordde:

Het gaat denk ik inderdaad over projectie, maar waarbij Achterberg het gewone en het bijzondere verbindt. De koe die net als een dichter haar ogen verbaast als zij even vergeet dat ze eigenlijk maar een gewoon dier is dat alleen maar eet en slaapt, Een koe, die net als een verwonderende dichter zich afvraagt Hoe kom ik ondersteboven? als ze in de sloot kijkt.

In de slotregels komen een boer en een moederkoe voor, een man en een vrouw. De koe, een vrouw, vindt het melken door de man, de boer, wel zalig, maar onbewust was ze ooit het meest gelukkig toen ze nog een kalfje was bij haar moeder. Ik denk dat ook hier Achterberg als dichter over zijn dichterschap en mens-zijn schrijft. Ook verbindt hij hier het aardse met het hogere. de seksualiteit met de droom, het verlangen naar het kind-zijn met het plezier in het nu. Hij is man, hij is vrouw. Zo is een dichter, zo is een koe.

Je schrijft, Met als implicatie: was de dichter maar een koe. Maar dat is juist niet het geval, het gaat weliswaar ook om een verlangen, maar niet om het verlangen om een koe te willen zijn, want Achterberg schrijft in de titel, De dichter /is/ een koe, dat is hij dus al. En dat schrijft hij denk ik vanwege de tegenstelling van de hogere dichter tegenover de gewoonheid van een koe. Maar beiden zijn het dichters door hoe Achterberg erover dicht, over de koe door de koe, over Achterberg zelf, over de dichtkunst,

__

De volgende dag gaf ik een wending aan mijn interpretaties.

Ik ben waarschijnlijk wel doorgeschoten in mijn exegese met mijn 'vondst' dat Achterberg zich door de koe ook transformeerde in een vrouw. Ik had op die ontdekking voortgeborduurd met seksuele connotaties, maar hoogstwaarschijnlijk ten onrechte.

Nu vond ik het niet nodig om het gedicht Melkknecht van Achterberg uit 1944, vijf jaar later, dat de volgende dag hier werd geplaatst, erbij te betrekken, maar doe dat nu toch wel.

Melkknecht

Hij legt het spantouw om de poten van het beest,
zet zich neer op het melkblok, plaatst de emmer
onder de uier en omvat de memmen,
waarna de eerste melkstraal op de bodem sjeest.

Toegevend herkauwt ogendicht het beest.
Vliegen verslinden onderwijl zijn huid.
Met ’n luie staartzwaai is het al weer uit.
Naast melk en huid heeft hij geduld het meest.

En in de emmer rijst het zachte feest
van zingend schuim op witte overvloed.
Het is vandaag weer goed en veel geweest.
Hij geeft zich prijs zoals een dichter doet.

Gerrit Achterberg (1905-1962)

Melkknecht - Gerrit Achterberg - neerlandistiek.nl

De laatste regel is:

Hij geeft zich prijs zoals een dichter doet.

__

Op de dbnl staat overigens een versie met als laatste regel:

hij geeft zijn melk als dichteren hun bloed.

Melkknecht - Gerrit Achterberg - Sintels 1944 - dbnl.org

__

Duidelijk dat in de laatste regel een parallel tussen de melk van de koe en een dichter wordt getrokken, dat pleit voor mijn uitleg over eenzelfde metafoor in De dichter is een koe. Maar het merkwaardige aan deze regel is dat Achterberg de koe aanduidt met een 'hij' en niet als een 'zij'. Eerder heeft hij het ook over 'zijn huid' en noemt hij de koe een beest, dus hij ziet een koe absoluut niet als een vrouwelijk dier, maar waarschijnlijk als iets mannelijks of onzijdigs. Opmerkelijk, maar het haalt natuurlijk wel mijn interpretatie onderuit dat in De dichter als koe Achterberg zou verwijzen naar een koe als vrouw.

En dan begin ik toch ook te twijfelen aan mijn hele uitleg doordat je de titel van het gedicht ook op twee maneren kan lezen. Ik las in De dichter is een koe stellig dat de dichter als een een koe is en zich dus als dichter met de koe vergelijkt, de koe als metafoor van de poëzie. Maar je kan de titel ook interpreteren als een dichter die doet alsof hij een koe nadoet die dicht, die hij laat dichten over zichzelf. Hij speelt even een dichtende koe, net als een acteur die een dichter speelt en zijn persoon als mens niet samenvalt met de rol die hij speelt. De derde stap uit mijn analyse hoef je dan niet verder te maken en hoeven de woorden en beelden van de koe niet per se ook over de dichtkunst te gaan.

En dan slaan toch algehele twijfels toe of mijn interpretatie wel de juiste is, maar dan denk ik toch ook weer, waarom schrijft Achterberg dan in de ik-vorm, daar benadrukt hij toch ook mee dat hij zich me de koe identificeert als dichter? Laat ik het mu houden op vragen en vragen, twijfels en twijfels.

[ Waarom Achterberg een koe met een 'hij' aanduidt weet ik niet en ik vind niet op internet (etymologiebank) dat zoiets vaker voorkomt en waarom. Overal staat bij koe, vrouwelijk rund. Mogelijk zag men vroeger, en/of op het platteland een koe als een soort van geslachtloos dier, een beest. Weliswaar met uiers, maar verder kennelijk als een soort van mannetjesdier, of als iets onzijdigs? Een andere verklaring heb ik niet. ]

P.S. Ik herrinerde me later wel dat Henk Wolf in een artikel op Neerlandistiek schreef dat het in het Fries heel normaal is om alle dieren als mannelijk te beschouwen, los van het biologisch geslacht, dus de koe en z'n melk.

In een artilel op taaladvies.net van de Nederlandse Taalunie vind ik nog: "In het noorden van het taalgebied wordt vaak ook met mannelijke voornaamwoorden verwezen naar vrouwelijke diernamen."

En Gerit Achterberg is waarschijnlijk op een boerderij opgegroeid, omdat zijn vader later boer werd, maar detaols weet ik niet en ik kan ik nu niet vinden. Wel heb ik de biografie over Gerrit Achterberg van Wim Hazeu gelezen, maar dat is al weer lang geleden.

Op Neerlandistiek verscheen een voorpublicatie van het te verschijnen boek Cruijffiaans door Rob Siekmann. Ik reageerde kort.

__

In deze lange, lange voorpublicatie van Rob Siekmann lees ik:

“Cruijff gebruikte zulke kernachtige uitspraken dikwijls zelf bij herhaling, in allerlei variaties, wat bijvoorbeeld blijkt uit de volgende quote: En zoals ik al eens eerder heb gezegd: elk nadeel heeft zijn voordeel. Ik ben twee vaders kwijtgeraakt.”

Ik plaats voor het gemak een tweet die ik een keer maakte:

Weetje: De uitspraak, Elk nadeel heeft zijn voordeel, is wel bekend en legendarisch geworden door Johan Cruijff, maar is verzonnen en voor het eerst gezegd door Willem van Hanegem. Bestaat een grote misvatting over.

En wel een lange, lange studie in een boekwerk van ruim 450 pagina’s, maar om Cruijff aan te halen, ‘Het is het verstandigste om zoveel mogelijk te luisteren, want dat is goed voor je algemene ontwikkeling, als je er tien procent van leert, dan ben je de anderen al een eind voor.’

Marc van Oostendorp

Vandaag publiceerde Marc van Oostendorp (hoogleraar Nederlands aan de Radboud Universiteit) zijn 3000e artikel op de blog van Neerlandistiek en kondigde aan dat hij met zijn dagelijkse stukjes stopt. Om welke redenen kun je in zijn laatste blog lezen, met daaronder reacties van lezers, waaronder ook die van mij. En het betekent dat ik dus ook geen reacties meer van mij op zijn interessante artikelen op mijn KladBlokje kan zetten. Heel jammer, het einde van een tijdperk.

__

Drieduizend stukjes - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

Ik hoop en neem aan dat Marc van Oostendorp nog wel af en toe een artikel schrijft voor Neerlandistiek over een onderwerp dat hij van groot belang vindt, maar ik begrijp goed dat hij nu ook kiest om zich met andere dingen bezig te houden buiten zijn vakgebied. Wellicht is dat hand in hand gegaan met zijn teleurstelling over de geringe mate van respons en de (ogenschijnlijke?) onverschilligheid bij vakgenoten. Ja, het gebrek aan reacties en engagement viel mij ook al lang op, zowel hier op Neerlandistiek als op Twitter, maar misschien moet Marc als denker en schrijver meer loslaten om voor een hoger doel en voor reacties te schrijven. Schrijven en nadenken is ook al een mooi doel op zich. En waarom hij nog niet gevraagd is om in andere media te schrijven, al dan niet over de neerlandistiek of over andere onderwerpen, is me een raadsel.

Voor mij is Marc een groot denker en heldere schrijver en waar ik me graag aan mag optrekken, hoewel ik niet ook maar in de buurt kom van zijn belezen en geleerde denkniveau. Dat kan ook de reden zijn waarom zijn vakgenoten mogelijk huiverig zijn om te reageren of niet zelf met een artikel durven te komen, want het is voor velen moeilijk on de meester te evenaren, laat staan te overtreffen. En ik geloof daarom niet dat veel lezers onverschillig zijn en zij Marc juist hogelijk waarderen, net als ik. Bedankt voor het mogen bewonderen.

[ Willem Frederik Hermans zei dat hij altijd gelijk had, maar had dat niet, Marc van Oostendorp zegt nooit dat hij altijd gelijk heeft, maar heeft dat wel. ]

Een reactie op het gedicht van de dag van het project Laurens jz. Coster op Neerlandistiek.

Gedicht: J.M.W. Scheltema - Hosz pitá - neerlandistiek.nl

__

Bij de naam Scheltema moet ik allereerst denken aan boekhandel Scheltema en aan het voormalige journalistencafé, beide in Amsterdam. Deze Scheltema’s hebben niets met elkaar te maken, maar hebben wel als oprichters hun achternaam gegeven aan de boekwinkel en het café, Van de dichter J.M.W. Scheltema had ik nog nooit gehoord en zover ik kan nagaan had de dichter geen relatie met zijn naamgenoten in Amsterdam. J.M.W. (Pim) Scheltema, geboren in Delft, leefde van 1921 tot 1947.

Hij is vooral bekend geworden door het gedicht Hosz pitá dat in het pseudo-Hongaars is geschreven.

Pim Scheltema is jong overleden – hij was nog student – door een noodlottig incident in zijn woonplaats Leiden.

“Op de avond van 5 oktober 1947 gedroeg Scheltema zich in een dronken bui vervelend. Hij sloeg voorbijgangers de hoed van het hoofd. Toen twee agenten ingrepen, ging het publiek zich ermee bemoeien en ontstond een opstootje. Een van de agenten voelde zich bedreigd en begon te schieten. Scheltema werd getroffen en overleed die nacht in het Academisch Ziekenhuis Leiden.[4] De politieman die geschoten had werd na onderzoek ontslagen van rechtsvervolging.”

J.M.W. Scheltema - Wikipedia

Losse reactie onder een artikel op Neerlandistiek.

__

Er worden twee voorbeelden gegeven van het gebruik van hè op het eind van de zin met de bedoeling dat de toehoorder hiermee instemt,

– Wij hebben overal rookmelders hè? ja.

– Zo gaat dat bij de gemeente hè.

Bij de eerste zin lijkt mij dat duidelijk, maar het hè in de tweede zin, beschouw ik als ironisch, in de trant van, Ja, zo gaat dat bij de gemeente en ik heb daar geen goed woord voor over. Het is dus juist niet instemmend bedoeld.

Vroeger was het finale hè als ironie populair, bijvoorbeeld bij Annie M.G. Schmidt (die gisteren 25 jaar geleden overleed) die het vaak gebruikte, zoals in het citaat, ‘Als schrijfster van Jip en Janneke hoorde je natuurlijk niet tot de grote literatoren van dit land, hè.’

Ik geloof dat hè als ironie kennelijk niet meer goed herkend wordt.

Marc van Oostendorp heeft het boek Het internet is stuk van Marleen Stikker op Internet besproken. Ik schreef een uitgebreide reactie.

Handen uit de mouwen, we gaan het internet redden - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

__

Marleen Stikker is een interessante denker over de gevaren van technologie, internet en privacy. Je kan je als individu onttrekken aan de grijparmen van de grote techbedrijven en het daar verder bij laten, maar de samenleving moet ook actief optreden tegen de steeds groter wordende macht van mediabedrijven die zoveel mogelijk data over ons verzamelen om te verkopen. Privacy is alleen nog voor idealisten.

Mijn maatschappelijke betrokkenheid reikt niet verder dan dat ik op een politieke partij stem waarvan ik hoop dat ze kritisch de ontwikkelingen volgt, ik ben zelf geen activist. Ik heb vooral gekozen voor het persoonlijke door bijvoorbeeld nooit op Facebook te gaan (maar zit wel Twitter), nooit een smartphone neem (heb wel een mobieltje) en daardoor gelukkig ook geen Whatsap heb, maar wel een eigen website onderhoud. Vooral dat laatste beschouw ik als de mooiste technologische mogelijkheid die ik ooit in handen heb gekregen en daar gretig gebruik van maak.

Ik ben geen BN'er, geen groot schrijver of denker, maar een tiepelaar met diverse interesses en veel over mijn leven heb ik in de loop der tijden op mijn eigen domein De Jongenskamer gezet (mijn eerste webpagina was op het portaal van De Digitale Stad), met vooral in het verleden aardig wat bezoek. Ik doe het omdat het kan en ik van niemand afhankelijk ben om iets te publiceren en omdat het een aardig tijdverdrijf is. Ik zeg altijd, het is leuker als teluhvisie, waar ik niet naar kijk. Het is maar waar je je tijd aan wilt spenderen.

Deze blog wordt denk ik veel gelezen door oudere mensen en vooral aan hun wil ik de tip geven om ook een website te beginnen en erop te publiceren, bijvoorbeeld met artikelen die ze ooit hebben geschreven. Dat is veel beter dan korte berichtjes op Facebook maken en liken. Facebook is ook niet door iedereen te lezen, of de korte adem van een webblog. En wie enigszins op leeftijd is en animo heeft, probeer ik ook altijd enthousiast te maken om een biostory te schrijven en online te zetten. Leuk om te doen en wellicht interessant voor een verre toekomst, voor nazaten of andere geïnteresseerden.

Het is natuurlijk vaak allemaal wel een illusie een eigen website, want het idee dat je kan publiceren wil nog niet zeggen dat je ook veel wordt gelezen, maar dat maakt me niet zoveel uit. Ik hou van illusies.

Ik ben - net als Marleen Stikker - voor creative commons zodat iedereen zoveel mogelijk alles op internet gratis deelt en er toegang toe heeft. Al mijn teksten op mijn site zijn daardoor in principe altijd door iedereen gratis over te nemen. Free flow of information.

Hier de link van een tekstpagina die ik ooit maakte om een biostory te schrijven en online te zetten.

Schrijf je eigen biostory - De Jongenskamer

Marleen Stikker was in 2018 te gast in Zomergasten. De VPRO heeft daarna een samenvatting in 5 minuten online op YouTube gezet.

Zomergasten met Marleen Stikker in 5 minuten - VPRO - YouTube

Reactie op een artikel van Marc can Oostendorp op Neerlandistiek.

__

"Programmeren is, volgens mij, ook en vooral een genoegen, en wel op ongeveer de manier waarop een heleboel schrijven leuk is: een manier van ideeën heel precies uitdrukken én een manier om met woorden de wereld letterlijk een beetje te veranderen."

Ja, daar ben ik het wel mee eens, maar in mijn bescheiden ervaringen met programmeren beleefde ik niet veel genoegen aan de computertaal en het formuleren, maar meer aan de sensatie dat als ik mijn programma liet werken, draaien, ik het welhaast eufore gevoel kreeg iets tot leven te hebben gewekt. Bij het schrijven van gewone taal kan ik juist ook zonder dat gevoel van effectbejag juist weer wel genieten van het schrijven en de taal zelf.

Ik kan me niet helemaal vinden in de analogie tussen gedichten en computerprogramma's. In de vorm lijkt een computerprogramma wel op een gedicht, en omgekeerd, en meer dan op proza, maar de taal van een computerprogramma is heel beperkt en formeel, juist iets waar een gedicht in een vrije taal naar mijn idee nooit door wordt gemaakt. En een vrije taal van gedichten werkt natuurlijk nooit als een formele taal voor computers.

En een gedicht ontleent zijn werking dat het direct wordt gelezen en ervaren, terwijl een computerprogramma een tussenvorm is en pas zijn werking krijgt als het draait in een computer. En dan daarna kunnen we een eventueel effect van het programma ervaren, maar dat is dan niet meer door de programmeertaal.

Geletterd programmeren - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

__

Marc van Oostendorp is sterk voor een vrije spelling in de taal. Onder de tweet van zijn artikel reageerde ik.

DirkJan Vos @djwvos
En hoe staat u tegenover spelling en computertalen? ;-)

Marc van Oostendorp @fonolog
In computertalen is geen sprake van spelling! Spelling is een conventie over hoe je spraakklanken in lettertekens omzet, maar computertalen worden alleen geschreven. Ze zijn codes waarin ieder letterteken telt.

DirkJan Vos @djwvos
Digi-taal.

Tweet

Onder een stukje op de blog van @Neerlandistiek, van de hand van hoogleraar moderne letterkunde Jos Joosten, over een ongeloofwaardige passage in een biografie over de Antilliaanse schrijver Cola Debrot, heb ik met wat googlewerk gereageerd. Check.

Fraeye historie (ende al waer?) - Jos Joosten - neerlandistiek.nl

Tweet

Binnenkort is Kees van Kooten te gast in @volgspotradio5 vanwege zijn verschenen boek met zijn haiku's, haikoots. Leuk en ik had het idee aangedragen. Hier sprak hij erover in Trouw:

Kees van Kooten is fan van de haiku, met deze tips schrijf ook jij binnenkort die kleine gedichtjes - Interview mwt Kees van Kooten - trouw.nl

Kostelijke radiosketch met De scheet van de week:

Radio Giraffe - Van Kooten en de Bie - Lp Mooie meneren - YouTube

__

De uitzending in Volgspot was op woensdagavond 20 mei. Het gesprek was best aardig, maar ik had wel naar zijn gezondheid gevraagd omdat hij niet lang geleden een aantal kleine herseninfarcts heeft gehad.

RTL Boulevard luitserde mee en bracht er nog een nieuwsbericht over.

Koot en Bie bedenken nog steeds actuele sketches - rtlboulevard.nl

En dan draag je zo'n idee aan, dan ontvang je een enthousiaste reactie dat ze gaan proberen om Kees van Kooten te krijgen, maar dan daarna hoor je niets meer. Van die dingen, ja, van die dingen ...

Twee losse reacties op boos geraaskal van een reageerder op Neerlandistiek. Ik plaats geen url van het artikel.

__

Wat een geborneerde, kunst-correcte, dus juist ouderwetse opvattingen houdt u erop na. In het stukje dat u aanhaalt gaat het helemaal niet over kunstenaars maar over de rol van kunst- en culturele instellingen. In de open brief waaruit u citeert staat verder:

“Artiesten zijn niet de redders van de wereld maar ze kunnen wel bijdragen tot een nieuwe visie, en die toevoegen aan de standpunten van economische, politieke en andere experten.”

Kunstenaars, tenminste die kwaliteit hebben, kunnen inderdaad juist als creatieve geesten ook creatief meedenken over problemen en oplossingen in de wereld, zoals nu ten tijde van de mondiale coronacrisis en daarna. Een dichter bijvoorbeeld, hoeft daarvoor helemaal niet zijn vulpen voorgoed dicht te schroeven.

Hier de hele brief: https://de-lage-landen.com/article/open-brief-van-vooruit-gent-welke-rol-kunnen-de-kunsten-spelen-na-de-coronacrisis

__

Waar reageert u op in uw woedende en blinde tirade, waar gaat het over musicals en corona? In ieder geval wil ik u in herinnering brengen dat in de jaren vijftig Leonard Bernstein en Stephen Sondheim een toen - en nu nog - uiterst actuele musical maakten over de etnische ongelijkheid en spanningen in Amerika. Later werd het een zeer succesvolle film die nog steeds wordt vertoond. Dit jaar maakte Ivo van Hove een eigentijdse versie van de musical op Broadway en Steven Spielberg komt later dit jaar met een remake van het origineel dat zelf weer gebaseerd was op Romeo en Juliet van Shakespeare. Ja, musicals zijn doorgaans vermaak (Wat is daar op tegen?) maar soms gaan ze ook over grotere onderwerpen en stijgen ze ver boven het genre uit. West Side Story is een meesterwerk.

__

Aan Dirkjan

U weigert mijn punt te begrijpen. Kunst is vermaak en geen sociale actie die de wereld, de samenleving dus, verbetert of verslechtert.

[...]

Mijn slotreactie:

Eduard Douwes Dekker draait zich om in zijn graf.

Marita Mathijsen schreef op haar blog over de laatste doodstraf in Nederland. Het artikel werd ook doorgezet naar Neerlandistiek en reageerde ik kort.

De laatste doodstraf - Marita Mathijsen - neerlandistiek.nl

__

De doodstraf is gelukkig al lang afgeschaft, maar het zou me niet verbazen dat diep in hun hart een groeiend aantal Nederlanders niet (meer) tegen de doodstraf is wanneer het gaat om zware moordmisdaden die steeds vaker en intenser in de media worden besproken. De SGP is sowieso - met een beroep op de Bijbel - voor de doodstraf en het officiële standpunt van de ChristenUnie is weliswaar dat ze tegen zijn, maar ze durven dat standpunt niet in hun partijprogramma op te nemen.

Wat mij verder altijd verbaast is dat Nederlanders die tegen de doodstraf zijn altijd hard en luid kritisch zijn op andere, verre landen die nog wel de doodstraf hebben, dat vinden ze terecht barbaars, maar nooit over de doodstraf in de Verenigde Staten beginnen, want de Amerikanen zijn onze vrienden. Hypocriet.

__

[ NB. In een reactie onder de blog wordt terecht opgemerkt dat de 'laatste' doodstraf in 1870 nog niet werd afgeschaft in onze Nederlandse Overzeese Rijksdelen en na de Tweede Wereldoorlog Nederlandse oorlogsmisdadigers door het militaire recht nog werden terechtgesteld. Pas in 1990 werd de doodstraf definitief uit de wetboeken geschrapt. ]

Het gedicht van de dag op Neerlandistiek was vandaag Iedereen twist van Cees Nooteboom uit de jaren zestig. Later is dit gedicht nog getoonzet door Neerlands Hoop en staat op de pagina een linkje naar het nummer op YouTube.

Het ontlokte een boze meneer de reactie onder het bericht dat tegenwoordig de muziek alleen nog maar gaat van 'bonk bonk bonk'.

Gedicht Cees Nooteboom - Iedereen twist - neerlandistiek.nl

Laat ik u geruststellen, uw ouders en/of grootouders vonden de muziek van The twist waarschijnlijk ook alleen maar herrie en op het gebonk van de muziek van nu is ook nog prima te dansen.

Chubby Checker is nog steeds gelukkig getrouwd met de voormalige Miss World Rina Lodders. Door deze Nederlandse connectie heeft de koning van de twist in de jaren zestig ook een paar plaatjes in Nederland opgenomen met ZZ en de Maskers (SS en de Gasmaskers), waaronder Cato van Volendam in het Nederlands.

Cato van Volendam - Chubby Checker & ZZ and the Masks - YouTube

Ik heb zelf een geheel onvolledig paginaatje op mijn website staan met een lijstje van buitenlandse artiesten die in het Nederlands hebben gezongen.

Buitenlandse artiesten die in het Nederlands zingen - Lijsje De Jongenskamer

(En de achternaam Checker – wat Engels is voor het bordspel dammen – is door Chubby bedacht als verwijzing naar de achternaam van zijn grote voorbeeld Fats Domino.)

__

Ik realiseerde me later nog het volgende. Het gedicht van Cees Nooteboom schreef hij als liedtekst, met als titel Iedereen, iedereen twist (Je wordt er gek van), voor de Amsterdammer Paul Gimbel die het in 1962 op een singletje opnam. De muziek was van Jack Bulterman, bekend van de Ramblers. Een aantal jaren later werd het gecoverd door Neerlands Hoop.

Nu was de twist een dansrage en is het een Engels woord, maar in het Nederlands betekent het onenigheid en ruzie, en dan wordt het ergens ook actueel nu de hele wereld - vooral op sociale media - voortdurend aan het ruziën en aan het twisten is (Je wordt er gek van.). Misschien kan Freek de Jonge daar nog wat mee, hij is immers de koning van de woordspeling.

Reactie op een bericht over de toekomst van 3FM op Spreekbuis en de reacties daarop.

__

Wat een zure reacties over belastinggeld, dat zeiden oude mannen vroeger ook toen Hilversum 3 begon met die herrie van popmuziek. 3FM is nu voor jongeren een niche-zender, net zoals NPO Radio 4 dat is. Er kan nog wel een en ander verbeterd worden om wat meer luisteraars te trekken met een wat toegankelijkere en bredere muziekprogrammering, maar opheffen lijkt me geen optie. Ik geef het nog wel even een kans.

En zitten al die zwartkijkers dan te wachten op de actuele pop-rockmuziek zoals ik vannacht heb gehoord in de 30 tips van deze week voor De Verrukkelijke 15 door Leo Blokhuis en Rob Stenders op NPO Radio 2? Ik denk het niet.

3FM ombouwen tot een popzender voor de oudere jongeren gaat nog minder luisteraars trekken. NPO Radio 5 in de ether en 3FM op de kabel en online vind ik niet relevant. Oudere luisteraars voor NPO Radio 5 luisteren doorgaans allemaal thuis toch al alleen via de kabel, doorgifte via de ether zal denk ik niet veel meer luisteraars trekken.

Ik geef 3FM en Sharid Alles nog even een kans. En de eindverantwoordelijke is natuurlijk radio-eindbaas Jure Bosman. Zijn hierover al door de PVV of de FvD Kamervragen gesteld?

www.nporadio2.nl/podcasts/de-verrukkelijke-15

3FM zendermanager Sharid Alles: ‘Het gaat zeker weer goed komen.’ - spreekbuis.nl

__

ruud poeze schreef:

Ja, en die oude mannen van vroeger hadden gelijk over dat popmuziek van belastingcenten. Ook toen ging het al goed mis met het mediabeleid, want men had gewoon Veronica ea moeten laten bestaan, commercieel, geen belastingcenten. Maar H3 moest V wegconcurreren, wat nooit lukte, een vuile politieke actie deed V zinken. Het huidige doel van 3FM is volstrekt onduidelijk, behalve dat het schaarse FM ruimte bezet houdt.

DirkJan Vos schreef:

Nou ja, concurreren, Veronica heeft toch tot 1974 commercieel kunnen uitzenden en werd niet bedreigd door Hilversum 3, maar door de politiek. En van mij had Veronica zeker door mogen gaan, maar Hilversum 3 was inmiddels wel een goede aanvulling geworden voor andere, minder commerciële popmuziek die op Veronica niet werd gedraaid. En daar zijn die belastingcenten ook voor, om ook kleine groepen van liefhebbers van dienst te zijn, zoals op Radio 4 met klassiek, of met programma’s over rap, hiphop, alternatieve pop en dance op 3FM. En ik schreef dat ik het nog wel een kans wil geven, als het op termijn niet beter wordt, dan kan ik me voorstellen dat ze 3FM verplaatsen naar online en de kabel ..

Hoogleraar Nederlands Marc van Oostendorp sloot zijn lange 'leescursus' over het leven en werk van Multatuli af. Ik plaatste een reactie.

__

Het was een leerzame, prettig geschreven serie, dank daarvoor.

Van Multatuli ken ik alleen de Max Havelaar - die ik toevallig een paar jaar geleden digitaal heb herlezen - en Woutertje Pieterse, die las ik in mijn tienertijd. Belangrijke werken, maar ik ben er geen groot liefhebber of kenner van Eduard Douwes Dekker door geworden. Hij wordt alom beschouwd als de belangrijkste en beste schrijver van het Nederlands taalgebied, iets wat ik wel aanneem, maar zelf niet helemaal invoel en ondanks uw enthousiasmerende cursus heb ik niet de moeite genomen om ook ander werk, zoals zijn brieven of ideeën, te gaan lezen. Wat teleurstellend, maar toch weet ik gelukkig nu veel meer over hem en heb ik toch een redelijk beeld van zijn persoon en denken gekregen.

U noemt een reden om te stoppen omdat gesprekken voeren nu slecht gaat in deze coronatijden, maar ik begrijp dat er meerdere redenen waren. Het blijft speculeren welke die andere geweest zouden kunnen zijn, misschien enige teleurstelling in de respons, of ziet u in deze tijden het constructieve en inspirerende gesprek tussen mensen in de samenleving sowieso stagneren ook door polarisering door de opkomst en de steeds luidere stem van rechtse krachten ... Ik doe maar een gooi, ik weet het niet.

Nu schrijft u ook af en toe aan uw feuilleton op deze blog, maar nu u wat meer tijd heeft, zou u zich als letterkundige omnivoor en generalist - een allesdenker - ook kunnen zetten aan een roman of novelle, in navolging van Multatuli zelf; een geschrift in fictie die ook over deze tijd gaat, een aanklacht is tegen de verschraling van het onderwijs, het gevecht van de mens tegen de natuur en het klimaat en een aanklacht tegen het rechts-populisme, verpakt in een verhaal met dialogen, zodat u toch in gesprek blijft. Maar misschien zijn nu uw mooiste gesprekken, de gesprekken met uw dochter. Daar kan geen leescursus tegenop.

[ Ik heb een website en daar staan niet veel gesprekken op, maar ik onderhoud daar al jaren onder meer een lange pagina waarop ik kleine ideetjes en invalletjes opschrijf, zonder dat ik me nu een groot schrijver of denker vind, helemaal niet. Ik noem het mijn Kladblokje. Een beetje Multatuliaans is het wel, het biedt wat meer ruimte en mogelijkheden dan oneliners op Twitter en het is plezierig om te doen. Ook heel wat reacties die ik hier op Neerlandisitiek heb geschreven heb ik daarin opgenomen, of omgekeerd, ik heb de reacties geschreven omdat ik ze sowieso voor mijzelf wilde formuleren en vastleggen. Zo is ook deze reactie al te vinden op onderstaande link. ]

http://www.dejongenskamer.nl/varia99.htm

Het leven een leescursus - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

De moeilijke filosofie van Ludwig Witgenstein ken ik voornamelijk uit de geschriften van W. F. Hermans die hem in Nederland introduceerde en heeft 'gepopulariseerd'. Zijn meest bekende uitspraak ‘Waarover men niet kan spreken, daarover moet men zwijgen', heb ik altijd zo geïnterpreteerd dat je over de dingen die je nooit zeker kan weten en nooit kan bewijzen, zoals bijvoorbeeld het bestaan van god, je het beste maar je mond kunt houden en er niet zinloos over moet speculeren.

__

U interpreteert de uitspraak van Witgenstein anders dan ik hierboven heb gedaan. U heeft het over ‘Een aanraking, een blik, een stil bij elkaar zitten’ als voorbeelden waarover je niet kan praten, dus maar beter moet zwijgen. Dat vind ik in deze gevallen juist niet, u beschrijft ervaringen die juist heel menselijk zijn en waarover je – ik – juist kan praten, ook al gaat het niet om concrete kennis, en waarover je zeker ook niet moet zwijgen, waarom zou je? Ik vind dat ook geheel wat anders dan onbewijsbare ideeën formuleren over het bestaan van God die op het vlak van geloven liggen, dan kun je beter je mond houden, en die niet gaan over kennis of interpretatie van waarnemingen en ervaringen die u terecht betekenisvol vindt. Waarom zou je daar maar beter over moeten zwijgen?

Reactie op een boekbespreking door Marc van Oostendorp op Neerlandistiek.

__

“De betekenis van ‘boom’ is niet rechtstreeks dat ding in de tuin, maar iets wat in ons hoofd zit, een idee over wat bomen zijn. Bomen bestaan in ‘de werkelijkheid’, buiten de taal, vermoedelijk niet, dat wij denken ze los te kunnen zien van de aarde waarin ze wortelen en de lucht waardoor de bijen trekken van tak tot tak, heeft meer te maken met de manier waarop de mens denkt dan met de werkelijkheid buiten ons hoofd, die veel te chaotisch en fluïde is voor ‘bomen.”

Hier borduurt Marc van Oostendorp voort op de ideeën van Noam Chomsky en die Van Oostendorp vijf jaar geleden in een lezenswaardig artikel in Onze Taal heeft toegelicht en ook met als voorbeeld de alom geliefde ‘boom’.

Een klom houtsplinters is nog geen boom - Marc van Oostendorp - onzetaal.nl

Moeilijke materie waarbij Chomsky stelt dat we taal primair gebruiken om in ons hoofd te denken en zo een idee vormen van de werkelijkheid. Communicatie is daar een afgeleide van. Maar ik denk dan ook steeds, zonder communicatie en zonder de concrete werkelijkheid komt een mens niet aan denken toe. Taal komt volgens mij natuurlijk voort uit een bestaande werkelijkheid die ik geen idee vind, maar concreet, visueel en tastbaar is. En door er met andere mensen over te praten kunnen we denken, kunnen we orde scheppen in de chaos en omdat we denken kunnen we erover praten.

Maar ik heb ook moeite om Chomsky helemaal te begrijpen.

Taalkundige en hoogleraar Nederlands. Marc van Oostendorp, bespreekt altijd de gedichten die Dichter des Vaderlands Tsjead Bruinja schrijft. Dat kan hij heel goed. Vandaag nam hij zijn gedicht De dood is geen meester uit Duitsland onder de loep, dat op de voorpagina van NRC verscheen ter gelegenheid van 75 jaar bevrijding.

Tankewol heit - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

Een goede analyse, vooral door het betrekken van commentaren van de dichter buiten het gedicht om. En ook de vermenging van het persoonlijke en het publieke buiten de tekst vind ik raak opgemerkt. Toch vind ik ook met al deze wetenschap het gedicht niet ijzersterk en te weinig actueel en urgent, ik geloof dat het ook niet veel los heeft gemaakt.

Dan vond ik de woorden uitgesproken op 4 mei door Arnon Grunberg in de Nieuws Kerk in Amsterdam, een stuk krachtiger en indrukwekkender. Er ontstond op Twitter heel veel discussie over en bewees de joodse Grunberg daar alleen maar zijn gelijk met de meest urgente zin uit zijn lezing, “Als ze het over Marokkanen hebben, dan hebben ze het over mij.”

5 mei Bevrijdingsdag 2020

Op de Concertzender stelde Sjaak Roodenburg een fijn muziekprogramma samen met Nederlandse en Amerikaanse muziek van net na de bevrijding. Trees heeft een Canadees, Thuiskomst 1945 en Sentimental journey. Hier terug te luisteren.

Het Paleis van de Weemoed - Bevrijdingsdag - Sjaak Roodenburg - concertzender.nl

4 mei Dodenherdenking 2020

Vanavond om even voor 20.00 uur gaat mijn zoon de Taptoe blazen op het balkon bij zijn moeder, schuin bij mij aan de overkant en kan ik het zien en horen vanuit mijn keukenraam Mooi! En ik heb een korte pagina over de Taptoe:

De Taptoe - dejongenskamer.nl

Een minder bekend verhaal is dat trompettist Lex van Weren (Den Haag 1920 - Amsterdam 1996) in Auschwitz trompet moest spelen en de Shoah overleefde. Trompettist Eric Vloeimans componeerde een schitterende hommage aan hem, getiteld Lex.

Lex van Weren - Wikipedia

Lex - Eric Vloeimans en Florian Weber (piano) - Live - YouTube

Het lied der achttien dooden

Een cel is maar twee meter lang
en nauw twee meter breed,
wel kleiner nog is het stuk grond,
dat ik nu nog niet weet,
maar waar ik naamloos rusten zal,
mijn makkers bovendien,
wij waren achttien in getal,
geen zal den avond zien.

[...]

Jan Campert

Lees hier het hele gedicht:

De achttien dooden - Jam Campert - 1942 - verzetsmuseum.nl

In 2013 droeg ik voor Radio 6 een idee aan om op 4 mei, na 20.00 uur een uitgebreid item aan Johnny & Jones te weiden. Het duo stierf door uitputting in een Duits concentratiekamp. Het item staat op YouTube, Presentatie Frank Jochemsen.

Johnny & Jones - Radio 6 - 4 mei 2013 - YouTube

Als kind ging ik op 4 mei met mijn vader en zus even voor acht uur altijd naar de Laan van Nieuw Oost-Indié in Het Bezuidenhout. Daar waren in 1944 twaalf Hagenaars geëxecuteerd. Er stonden veel mensen op de stoep, de straatverlichting ging aan en auto's stopten.

Mijn zoon blies even voor 20.00 uur de Taptoe bij ons in de straat bij zijn moeder op het balkon en ik luisterde aan de overkant bij mijn keukenraam. Kippenvel, vooral omdat het ook zo'n prachtig herdenkingssignaal is. http://dejongenskamer.nl/taptoe.htm @jan_stroop #Dodenherdenking

Kippenvel!

Mees Vos (1994) - meesvos.com

De Taptoe - dejongenskamer.nl

Johnny & Jones brachten muziek in een jazzy stijl die ze overnamen van het Amerikaanse duo Slim(Gaillard) en Slam. Ze traden veel op voor de VARA-radio, kwamen in Westerbork terecht en overleefden de oorlog niet:

Johnny & Jones - Wikipedia

Appje gestuurd naar Leo Blokhuis tijdens zijn radioprogramma Blokhuis op NPO Radio 2.

__

Hai Leo. Leuk van die Verukkelijke 15 en je rerweet van mijn tweet is ook weer goed geretweet en geliked. Maar nu de laatste zondagnachtbonanza. Ik doe ook een suggestie en het is inmiddels maandag 4 mei, de dag van Dodenherdenking en morgen 5 mei Bevrijdingsdag. Om een beetje stemmig maar strijdbaar in de stemming te komen dacht ik aan Biko van Peter Gabriel. Het is een protestleid over de anti-apartheidsstrijder Steve Biko die in 1977 in Zuid-Afrika werd vermoord. Drie jaar later schreef Gabriel zijn strijdlied en bracht hem met succes uit, maar nog indrukwekkender vind ik de live-uitvoering die ook op single in 1987 verscheen en was gemaakt voor de film Cry Freedom. In deze versie zegt Gabriel nog wat aan het begin en het einde en hoor je ook het publiek op het einde meezingen. Heel mooi. Maar deze versie duurt wel 6 minuten, te lang? Anders maar de gewone singelversie, maar ja, het is wel nacht en dan kan toch alles? ;-) Ik woon overigens in Amsterdam-Oost, vlak om de hoek bij het Steve Biko-plein ...

Biko - Peter Gabriel - Live 1987 - Athene YouTube

Leo heeft Biko gedraaid, maar niet de lve-versie, want die had hij in de studio niet direct bij de hand. Was ook mooi.

Taalkundige Marc van Oostendorp sloot zijn serie van 42 korte video's over het boek Human Language, onder redactie van Peter Hagoort, af met een evaluerende slotvideo. Hierin noemt hij een aantal kritiekpunten, waaronder dat er geen aandacht in het boek is voor taalvariatie en taalverandering en de rol van sociaal contact.

Menselijke taal (slot) - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

__

Ik reageerde op zijn slotvideo.

Is het niet zo dat variatie en verandering in taal een (evident?) fundamenteel mechanisme is van evolutie: het steeds aanpassen en variëren zodat de mens de meeste kans heeft om zich voort te kunnen planten? En sociaal contact draagt daar toe bij.

En is verandering niet de oorzaak van variatie? Als de genen steeds veranderen dan ontstaat er als gevolg daarvan variatie en daardoor is er meer kans dat er steeds onder veranderende externe omstandigheden een specimen overleeft door in principe random veranderingen en variatie.

__

Reactie Marc van Oostendorp.

Het ligt voor de hand om die metafoor van Darwinistische evolutie te nemen, sterker nog, Darwin verwijst zelf naar de in zijn tijd in zijn tijd ontwikkelde theorieën van taalvergelijking. Maar het blijft een metafoor; het is bijvoorbeeld niet duidelijk wat precies het selectiemechanisme is in taalverandering. Bovendien lijkt u een stapje verder te gaan en biologische evolutie te koppelen aan taalevolutie, maar de eerste gaat natuurlijk vele malen trager dan de tweede. Genetisch verschillen wij in het geheel niet van de auteur van ‘Hebban olla vogala’.

Verandering is waarschijnlijk een oorzaak van variatie, zoals variatie een drijvende kracht is achter verandering, maar er zijn in taal ook allerlei voorbeelden van variatie die eeuwenlang stabiel is, waar dus beide vormen naast elkaar blijven bestaan.

__

Ik reageerde weer.

Ik was me bewust dat het leek alsof ik biologische evolutie koppelde aan taalveranderingen. Maar ik heb dat toch zo laten staan, omdat ik het voor mogelijk houdt dat het mechanisme wel hetzelfde is en meer is dan een metafoor.

Ons taalvermogen is natuurlijk wel door natuurlijke selectie ontstaan en bestaat nog steeds omdat het kennelijke dominante genen zijn die nog steeds worden doorgegeven.

Maar waarom is er niet een type mens, maar zijn er diverse rassen, waarom is er niet een taal, maar zijn er velen? Dat lijken me toch ook gevolgen van biologische evolutie door verandering en variatie die de mens daardoor in zijn geheel beter in stand houdt. Waarom zou dat mechanisme ook niet in onze hersens werken – dus vanuit de genen – op andere andere terreinen, zoals snelle taalveranderingen, en zo ook bijdragen aan het beter overleven van de soort. Vandaar ook onze behoefte aan sociale interactie als instrument van die biologische veranderingsstrategie. Dat niet alles in de taal verandert geldt natuurlijk ook voor ons taalvermogen, of bijvoorbeeld onze ademhaling en bloedsomloop.

En ik denk dat de maker van ‘Hebban olla vogala” wel degelijk andere genen had dan wij nu hebben. Evolutie lijkt nu te verlopen door het veranderen van het uiterlijk, menselijke gezichten worden steeds regelmatiger omdat we die mooier vinden en mensen met regelmatige gezichten succesvoller zijn en dus voor meer nakomelingen zorgen. Bovendien veranderen ook voortdurend de cultuur, mode, zeden en gebruiken. Al dit soort verschijnselen zijn kennelijk niet absoluut, maar ontstaan mogelijk ook door een mechanisme waardoor de mens ook in zijn gedrag permanent verandert en varieert. En dat kan dan ook gelden dat wat we mooi vinden ook continu verandert, verandert om het veranderen.

(In mijn reacties stel ik meer vragen en opperde mogelijke antwoorden, want ik weet niet zeker hoe taalverandering is ontstaan. Ik ben geen deskundige en bijt me absoluut niet vast in mijn eigen suggesties. Marc van Oostendorp is er gelukkig dan altijd om wijs te antwoorden en besluit vaak met, Er is nog veel wat we niet weten. ;-)

Alle video's staan bij elkaar op een verzamelpagina op neerlandistiek.nl.

Menselijke taal - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

Een schimpende reactie geschreven op een schimpstukje van hoogleraar moderne letterkunde Jos Joosten op Neerlandistiek.

Ik heb u liehief mijn Nehederland! - Jos Joosten - neerlandistiek.nl

__

Het enige dat hout snijdt wat Jos Joosten schrijft is de foute benaming 'vaderlandse schrijvers' voor een lijstje Nederlandse auteurs waar ook de Vlaming Herman Brusselmans tussen staat. Maar dat is een fout van Trouw en niet van de initiatiefnemers. Het gaat om de actie #ikleesthuis korte verhalen die bedoeld is om Nederlandse lezers met vijftien korte verhalen, die naast tekst ook worden voorgelezen, in deze coronatijd een hart onder de riem te steken. Niet iets om nu af te fakkelen, en er zijn nog tal van andere literaire initiatieven die inhaken op de coronacrisis. Maar die verdienen alleen maar lof, want die zijn hoogdrempelig.

Dat andere laagdrempelige schrijvers als Tollens, Jan Frederik Helmers, Hieronymus van Alphen en Jacob Cats ook op de lijst zullen voorkomen, lijkt me moeilijk voorstelbaar omdat deze schrijvers zijn overleden.

Nu ben ik een groot radioliefhebber, maar programma;'s van WNL sla ik over. Toch heb ik paraat dat op zaterdagmiddag Jort Kelder een programma voor deze omroep doet en niet daarvoor, maar daarna, Margreet Spijker. Als het om opponenten van Joosten gaat, dan is hij te lui om wat op te zoeken.

Lui was hij niet over het woord 'thuisblijfhelden', want zijn kritiek daarover heeft hij uit zijn lijfblad Trouw overgeschreven uit een stukje van eerder deze maand in de taalrubriek van Ton den Boon. De hoofdredacteur van de Van Dale kritiseerde hierin fel de inflatie van het woord held en in dit verband schreef hij dat hij zelfs het woord 'thuisblijfhelden' op Twitter was tegengekomen. Wat een schande! Nu is deze inflatie van het woord held al langer aan de gang en noemen we mensen die we bewonderen tegenwoordig ook een held. Ik snap niet goed waarom mensen als Joosten, en uitgerekend een woordenboekenmaker, kritiek kunnen hebben op een betekenisuitbreiding van een woord. Taal leeft en verandert, of niet Ton en Joost?

Tot slot wil ik nog een zin zo krom als een hoepel uit Joosten zijn magere schimpstukje citeren, een stukje dat hij waarschijnlijk heeft geschreven opdat we maar goed weten dat hij zich in ieder geval niet een Nederlander voelt, ik citeer de zin en kan u hier chocola van maken?

"Maar ook dat is van het wat sneue zaterdagmiddagcabaret dat het is razendsnel verbreed tot zelfs reclameboodschappen die tijdens primetime uitleggen waardoor 'wij Nederlanders’ ons kenmerken."

Leefde Gerrit Komrij nog maar.

[ De titel van het radiopprogramma dr Kelder en Co veronderstelt dat Jort Kelder ook echt doctor is. Hij is weliswaar afgestudeerd in de rechten, maar is nooit gepromoveerd. Hij jokt ook wel over zijn leeftijd en doet hij zich vaak jonger voor dan hij oud is. En hij wekt altijd de indruk dat hij een voorname en notabele heer is, afkomstig uit een geslacht met oud geld, maar de werkelijkheid is wat prozaïscher, want Jort is opgegroeid in een eenvoudig gezin in Gouda. ]

Ik lees dat 1,5 miljoen huishoudens nu een smartspeaker hebben. Opzienbarend, ik heb er geen en ik zal er ook nooit een kopen. Waarvoor heb je zo’n dure gadget nodig? Je kan er met spraakbesturing mp3-tjes mee afspelen, of iets van internet mee opvragen, maar dat kan ook met een telefoon of met je pc. En er staat ‘spraakbesturing van apparaten’. Ik denk toekomstmuziek, want welke apparaten hebben mensen al in huis om met spraak te kunnen besturen? De verlichting, de gordijnen, de ijskast? Ik geloof er nog niets van.

Reactie op een boekbespreking door Marc van Oostendorp op neerlandistiek.nl

__

Heel interessant. En zijn haar ideeën verwant aan de archetypen van Jung? En zal aangeboren kennis ook te maken hebben met wat we instinct noemen, zoals de angst voor grote hoogtes of het moederinstinct? Er is veel discussie of de mens, anders dan dieren, überhaupt nog wel over een instinct beschikt.

Ik weet het niet, maar ik heb me bijvoorbeeld wel verbaasd over mijn gedetailleerde aangeboren visuele voorkeuren die ik als heteroman heb in relatie tot sexulaitieit, ook al worden die geactiveerd door hormonen.

En soms heb ik ook wel eens het idee dat bijvoorbeeld basale concepten uit de natuur zoals bomen en water ook al bij geboorte in onze hersens zijn vastgelegd. Maar ik kan dit soort ideeën ook weer even gemakkelijk wegwuiven.

En ik neem aan dat de schrijfster Iris Berent met betrekking tot de vrije wil vindt dat de mens maar betrekkelijk weinig over een vrije wil beschikt als allerlei kennis en gedragspatronen al zijn aangeboren. Ik voel daar wel wat voor en misschien zit de bron van onze hele existentie nog wel heel anders in elkaar. Ik sluit, zonder ergens overtuigend in te geloven, sinds een paar jaar door opmerkelijke eigen ervaringen, zelfs ook een metafysische dimensie niet meer uit.

Menselijke natuur vs. menselijke natuur - The blind storyteller - Iris Berent - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

__

En Jung zijn archetypen zijn denk ik ook pseudowetenschap, net zoals ik zelf ook grote twijfels heb bij mijn eigen metafysische ervaringen (waarover ik niet schrijf of spreek en ook niet vaak nadenk), maar toch sluit ik niets meer uit. Ik vind onze hele existentie een groot raadsel, maar probeer me zoveel mogelijk bij de feiten en de wetenschap te houden. Al interessant genoeg.

Tweet van vandaag.

Ik heb een populaire webpagina met het bijzondere levensverhaal van drummer Jay Baar van de legendarische Haagse sixtiesband Q65 die in 1990 eenzaam overleed in Amsterdam. Vandaag ontving ik een mail met meer informatie over zijn uitvaart. Lees de update. The life we lived - Story over Jay Baar - dejongenskamer.nl

Reactie op Neerlandistiek.

__

Ik denk dat een Nederlandse identiteit wordt gevormd door een optelsom van onze cultuuruitingen, historisch besef, nationale zeden en gebruiken en verbondenheid bij nationale rampspoed, en met als gemeenschappelijk instrument taal die Nederland ook geografisch afbakent van de rest van de wereld. Maar net als Maxima beweert (een Nederlandse identiteit bestaat niet), zijn die scheidslijnen steeds moeilijker te trekken in een mondiale wereld waarin zoveel verschillende mensen en culturen steeds meer met elkaar in contact komen.

__

Historicus Johan Huizinga schreef honderd jaar geleden dat het nationalisme van Nederlanders bestaat uit hun trots aan het ontbreken van nationalisme. Een paradox, want die afwezigheid is dan ook op te vatten als een identiteitskenmerk.

En je moet altijd generaliseren, maar de meeste Nederlanders hebben bijvoorbeeld toch een sterk 'oranjegevoel', zoals bij sportwedstrijden, het Eurovisie Songfestival en de feestelijkheden rondom Koningsdag. Ik ben republikein, maar struin dan ook met mijn kinderen de vrijmarkt af en eet een oranjetompouce. En ook bij rampen voelen we ons verenigd, ook nu met de coronacrisis. Opvallend daaraan vind ik dat Nederland, onder aanvoering van het RIVM, een afwijkend beleid voert ten opzichte van het buitenland met de bestrijding, maar het overgrote deel van de bevolking steunt toch de regering en staan we pal achter Rutte. Ook dat vind ik een kenmerk van onze Nederlandse identiteit.

__

Ik voel me Amsterdammer, Nederlander, Europeaan en wereldburger.

__

De discusse over het al dan niet bestaan van een Nederlandse identiteit zette zich daarna voort onder een ander artikel op Neerlandistiek. Ik heb daar ook met diverse reacties aan bijgedragen, Je kan ze op onderstaande pagina vinden.

Lotte Jensen lid van de KNAW - neerlandistiek.nl

Reactie op spreekbuis.nl.

Ik ben geen vaste luisteraar van Nachtzuster, dat voorheen bekend was als De Nachtdienst, daarvoor Nachtdienst heette en begon als Avro’s Service Station in 1979. De AVRO stopte in 2010 met Nachtdienst, maar Omroep MAX nam het format over en startte Nachtzuster.

Ik ben niet een groot liefhebber van dit populaire nachtprogramma, en het is me vaak te laat, maar ik ben wel een fan van Astrid de Jong die overal en nergens invalt bij de NPO-radio. Sinds een paar maanden presenteert ze op alle werkdagen Volgspot op NPO Radio 5, omdat vaste presentator Hylco Span met gezondheidsklachten thuiszit. Dat doet ze heel goed en een plezierig programma in de avond en goed alternatief voor die vermaledijde teluhvisie.

Aanstaande vrijdagnacht, 1-2 mei, wordt de 500e aflevering van Nachtzuster gevierd. Ga ik wel een uurtje luisteren. Gefeliciteerd Astrid!

Reactie op neerlandistiek.nl.

__

Een fundamentele discussie in de poëziebeschouwing is ook, moet je biografische kennis hebben van een dichter om zijn poëzie te begrijpen? Als je een gedicht als een autonoom kunstwerk opvat, dat hooguit naar andere poëzie verwijst, dan is dat kennelijk niet nodig, of sterker nog, dan zit biografische kennis een zuiver oordeel in de weg. Ik weet het niet.

Voordat ik gedichten van Gerrit Achterberg ging lezen, wist ik dat hij een moordenaar annex psychopaat was geweest. Dat heeft me enerzijds er niet van weerhouden om zijn gedichten zeer hoog te waarderen, maar anderzijds gaf het ook verhelderende betekenis aan zijn gedichten, bijvoorbeeld over dode vrouwen (die weer tot leven komen) door de kennis die ik van zijn leven had. Ik kon ook niet doen alsof ik niets wist over zijn leven.

En nu hoor ik prozaschrijvers wel verzuchten, Hoe kun je in deze tijd nog fictie schrijven? Fictie is alleen nog iets voor Netflix. Pure verbeelding in romans kom je steeds minder tegen en steeds meer maken schrijvers (en dichters?) hun eigen leven inzet voor hun romans. Schrijvers vinden hun eigen leven kennelijk interessanter dan pure fictie, maar het lijkt me eerder een knieval aan het lezerspubliek dat steeds meer hongert naar sensatie en achterklap en er daardoor steeds meer gevraagd wordt naar het waarheidsgehalte door de media. De schoorsteen moet ook roken.

__

Er reageerde iemand op mijn reactie die wel te verwachten was. Een dichter is niet meer dan een stratenmaker die een straat maakt en een waardering van mooi of niet mooi heeft niets te maken met biografische kennis. Ik reageerde weer.

__

De vergelijkingen gaan wel mank, een stratenmaker verhoudt zich tot een gedicht als een letterzetter in een drukkerij, hij is niet de scheppende maker. Maar als een stratenmaker mijn buurman is, of een oom, dan ben ik zeker ook geïnteresseerd in zijn leven, net als ik dat ook ben van mensen die ik waardeer of bewonder zoals componisten, acteurs, dichters en schrijvers, enzovoorts.

Maar ik geloof dat Jos Joosten c.s.. stelt dat een dichter - anders dan een schrijver - eigenlijk nooit iets van zijn eigen leven zou moet uitdrukken. Dat lijkt me een onhoudbare. onwenselijke en beknellende restrictie.

En het is niet een kwestie van mooier of minder mooi als je meer weet van een kunstenaar, maar dat ik nu weet dat Lucebert 'fout' was in de oorlog heeft dat toch in retrospectief een negatieve invloed op mijn waardering van zijn werk. Wie dat niet voelt, wantrouw ik; wantrouwen omdat ik denk dat het bij iedereen een rol speelt., ook al beweert men van niet., of wantrouwen omdat zo iemand kennelijk kunst buiten en boven de ethiek stelt. Ik kan en wil dat niet.

__

Hier de link naar het artikel op Neerlandistiek met de reacties.

Poëzie lezen - Jos Joosten - neerlandistiek.nl

Mijn eerste singletje

Deze week kan je op NPO Radio 2 de hele dag een plaatje aanvragen in de Grote Bonanza. Een paar keer voor de aardigheid wat ingezonden, maar zonder resultaat, ook niet toen ze vroegen naar je eerste singletje en ik onderstaand appje stuurde. Geen respons en gezien de platenkeuzes van de deejays ben ik alweer wat te oud voor MPO Radio 2.

__

Mijn eerste singletje dat ik in Den Haag zelf heb gekocht was Yellow River van de Engelse band Christie in 1970. Ik was toen tien jaar. Ik vond het een keiigaaf plaatje, veel gedraaid, maar het kleine hitje is nu welhaast vergeten en verdwenen tussen de plinten van de muziekgeschiedenis. Ik heb niet veel singletjes gekocht en vanaf de middelbare school kocht ik alleen nog maar lp's, singletjes vond ik te duur, maar ik volgde wel het hitrepertoire via de radio(Veronica) en TopPop. Yellow River was geen earopener voor de rest van mijn muzieksmaak die zich in de loop der jaren alleen verder ging verbreden en verdiepen, tot op de dag van vandaag.

Yellow river - Christie - YouTube

HAIKU

Ik ben niet echt ziek
De zee stroomt nog altijd blauw
Dans de corona

Patrick Kicken - spreekbuis.nl

Ik luister veel naar radio en volg ook de berichten op de blog van Spreekbuis, een online nieuwssite voor mediaprofessionals. Ik ben de laatste tijd daar ook gaan reageren, onder andere omdat ik daar ook oud gedienden van de nieuwsgroep nl.media.radio zie reageren, zoals Juul Geleick, Ruud Poeze, Hans Knot en Leon Dorsey. Spreekbuis is nog zo'n beetje de laatste plek op internet om het met andere liefhebbers en zuurpruimen over radio te hebben. Ik doe af en toe constructief mee.

Op spreekbuis.nl heeft voormalige deejay Patrick Kicken een wekelijkse column. Hoewel hij aardig en prikkelend kan schrijven is hij ook langdradig en manifesteert hij zich te veel als een radio-goeroe die het allenmaal beter weet en beter kan. Maar het geval wil dat Patrick, begin veertig, jaren terug na een burn-out in de radiowereld werd uitgerangeerd na jaren te hebben gewerkt voor 3FM en Radio Veronica. Ik heb hem nooit als deejay gehoord en kende hem tot een paar jaar geleden ook niet van naam.

Kicken heeft het na zijn burn-out over een andere boeg gegooid en is podcasts en YouTube-interviews gaan maken over mindfulness, interviews met geluksgoeroes die onder andere vertellen hoe je van je stress af kan komen. Hij heeft ook - dacht ik - nu twee boeken hierover op zijn naam staan en met een schare volgelingen is hij ook zo'n geluksgoeroe te noemen, hoewel hij dus in radioland strandde, gescheiden is en kampte met een burn-out. Hij wil ook niet meer als deejay voor een popzender werken, maar hij leeft ook al jaren door zijn kritische houding in onmin met de bazen van Talpa en de NPO (Jurre Bosman) en waren zijn kansen om nog aan de bak te komen al lang verkeken.

In zijn blogs op Spreekbuis schrijft hij kritisch over de radio en wil hij zich ook presenteren als visionair hoe de radio beter, slimmer en moderner moet.

De meeste mensen die op zijn blogs reageren zijn het vaak met Kicken eens, ik niet en ik moet ook niets van zijn welhaast sektarische goeroe-status weten, vooral ook niet op het gebied van de mindfulness. Ik bepaal zelf wel hoe ik gelukkig word.

Vandaag heb ik een wat uitgebreidere reactie onder zijn laatste blog gezet. De verleiding is groot om ad hominems in mijn reacties te stoppen, zoals dat de druiven voor Patrick altijd wel heel zuur zijn en hij ondanks zijn positieve schijn diep van binnen ook gedreven zal worden door bitterheid, frustratie en rancune, maar ik doe dat allemaal niet. Laat ik bij de feiten van de columns blijven. Hieronder mijn reactie en misschien ga ik die vaker op mijn Kladblokje zetten, niet alleen om Kicken te kritiseren, maar ook om mijn eigen ideeën over radio te verwoorden.

__

De popmuziekzenders zullen het nu vast moeilijk krijgen met minder luisteraars (ook doordat bedrijven nu hun reclamebudget hebben stopgezet), maar ik denk dat dit niet opgaat voor NPO Radio 2. Ik denk dat zij er ook in deze coronatijden luisteraars bij hebben gekregen, juist ook als verstrooiende zender die het niet de godganse dag over corona heeft. En grosso modo wordt er wel meer geluisterd, dus echt slecht gaat het niet met de radio.

Patrick vindt dat de radio zich moet vernieuwen door slim en modern te worden. En wat hij nu noemt is het verlengen van de ochtendshows en meer uren non-stopmuziek. Een tijdje terug deed hij nog de suggestie om oude fragmenten van Edwin Evers te revitaliseren in een non-stop format. Is dat allemaal de vernieuwing waar iedereen op zit te wachten?

Ik luister niet naar de commerciëlen en wel onder andere naar NPO Radio 2 en daar hoor ik als vernieuwing al een tijd dat luisteraars meer bij de programma’s worden betrokken met al dan niet ingesproken appjes en vaker telefonisch in de uitzending komen met een reactie. verhaal of verzoekje. NOS-nieuwslezer Matijn Nijhuis participeert actief in de middagshows van de zender, maar Kicken vindt dat een nieuwslezer zijn mond moet houden en alleen nieuws moet lezen. Ja, dan schiet vernieuwing ook niet op, Een online muziekfestival van Radio 2 noemt hij gemakkelijk. Het moet allemaal slimmer en moderner, maar iemand als Rob Stenders maakt met succes heel simpele radio op Radio 2 met verzoekjes. Is plaatjes aanvragen dan ineens niet oubollig, zoals hij schrijft over 3FM en hun huidige Serious Request-actie?. Wat zou Stenders moeten vernieuwen? Zijn personality, zijn muzieksmaak en muziekkennis?

Want je kan vernieuwen wat je wil, voor een succesvol programma moet je hoe dan ook als deejay een persoonlijkheid zijn, dat ben je of ben je niet. Kicken noemde Ruud de Wild hier onlangs nog een fiasco, wat een mislukking betekent, maar wat je ook van De Wild vindt, een mislukking is hij beslist niet met zijn populaire middagshow.

We zullen zien wat er allemaal gaat gebeuren, maar ik heb het prima naar mijn zin bij de NPO.

Patrick Kicken: Er wordt nu niet méér naar radio geluisterd, integendeel - spreekbuis.nl

Spreekbuis - spreekbuis.nl

Proost! NPO Radio 1

Door de coronacrisis is er geen sport en is op zaterdagavond op NPO Radio 1 het programma NOS Langs de lijn onder meer vervangen door het verstrooiende en vederlichte programma Proost!, gepresenteerd door Roos Moggré en Splinter Chabot.

Ik luister ernaar en vaste medewwerker Ronald Giphart leest gedichten voor van luisteraars die wat te maken hebben met hoe het nu gaat in de wereld. Ook is er een spelletje, een quizje voor de luisteraars en moet je snel drie antwoorden apppen om een fles wijn te winnen. Afgelopen zaterdag was het de tweede keer en won ik de prijs. Maar ik drink niet en heb de fles naar de moeder van mijn kinderen laten sturen, die kan wel een leuke verrassing ontvangen in deze moeilijke periode. En tijdens deze uitzending viel mij een kort (wat conceptueel) gedichtje in om in te zenden. Het viel uit de lucht en ik was zo klaar.

Coronatroost

Ik lees geen gedichten van John Milton,
maar masturbeer op Paris Hilton.

__

Gelijk ingezonden en er alleen bij vermeld dat ik een alleenstaande man ben.

Eerste Paasdag heb ik de oneliner ook op Twitter gezet, zonder enige respons of succes. Prima. Toen heb ik nog een mail naar Proost! gestuurd voor een toelichting.

Hai Ronald,

Het is nu zondagavond Eerste Paasdag en ik kom nog even terug op mijn inzending met het eenregelige gedichtje. Nu dat zo kort is, kan ik wel toelichten wat de achtergrond is.

Allereerst is het een reactie op berichten in het nieuws dat toen de quarantaine werd ingesteld er sindsdien veel meer porno op internet wordt gekeken. Of er ook meer echt gesext wordt weet ik niet, maar het is denk ik wel een goed middel tegen de verveling en biedt ook troost: coronatroost.

Dan de andere, concrete kant: Paris Hilton. Het is wat langer dan 15 jaar geleden toen ik nog tv keek en ik een van de eerste reality-shows volgde met de socialites Paris Hilton en Nicole Ritchie. Ik keek ook omdat ik Paris Hilton wel een heel lekker dingetje vond. Maar niet lang daarna keek ik geen tv meer en verdween Paris uit mijn gedachten. Tot een paar weken geleden ik ergens op internet een berichtje las dat Paris Hilton in 2004 bekend werd met het lekken van een lange sexvideo. Wist ik niet en er stond een linkje bij van een fragment. Geklikt en ik zag in 6 minuten een wat schuchterige naakte Paris iemand een ontzettend geile blowjob geven. Ik heb genoten en dacht, ik zal wel de enige zijn die dit nu pas voor het eerst ziet. Maar beter laat dan nooit, bedankt Paris! ;-) Ik stuur je nu niet de link mocht je interesse hebben, het is zo op internet te vinden, en ik denk dat jij en vele anderen het allang kennen.

Dus dat.

En nu postte ik het vanavond al op Twitter, maar heel weinig mensen die dat lezen, en bleek dat nog geen half uur later Arjen Lubach een sexueel getint muzieknummer met Merol in Zondag met Lubach uitzond. Ik heb het net via YouTube bekeken. Leuk en sex is dus kennelijk nu een populair topic op sociale media, ondanks #Metoo. En als je mijn inzending gebruikt, dan wil ik de suggestie doen om daarna het nummer van Lubach te draaien, het heet Ik **** je op afstand. En Arjen heeft voor een piepje voor fuck (of neuk) gekozen. Beetje zwak, maar zo zal hij hebben gedacht, dan maak ik meer kans om gedraaid te worden op de radio en zo viraal te gaan. Op Radio 1 moet het zeker kunnen. Ik wacht het rustig af.

Ik **** je op afstand - Arjen Lubach feat. Merol - Youtube

Groet en proost,

DirkJan Vos
(Amsterdam - Den Haag 1960)>br> www.dejongenskamer.nl

(drinkt niet)

PS.

O ja, en John Milton was een Engelse 17e-eeuwse dichter die vooral bekend werd met zijn epische gedicht Paradise Lost ...

;-)

___

Nu afwachten tot aanstaande zaterdag of Ronald Giphart er iets mee gaat doen.

__

De uitzending is geweest en na afloop stuurde ik Ronald de volgende tweet.

Ronald Giphart @ronaldgiphartbr> Hai Ronald. Mijn 1-regelig gedichtje heb je niet behandeld. Prima. Was misschien ook niet passend want het was verder allemaal geheel humorloos en oubolligheid troef. En Proost! gaat dan volgens jou gelukkig even niet over corona? Jouw bijdragen gaan daar alleen maar over! ;-) Ciao.

Proost - deel 2

__

Nou ja, zo gaan die dingen en ik ben niet de kinderachtigste en ik stuurde van de week nog een gedichtje in, nu een haiku. Ook lekker kort en het was mijn eerste. Een haiku is een Japanse versvorm die uit drie regels bestaat, de eerste regel moet vijf lettergrepen hebben, de tweede zeven en de derde weer vijf. Het onderwerp staat vrij, maar vaak zijn het waarnemingen uit het dagelijkse leven of de natuur.

Onlangs publiceerde Kees van Kooten een boek met 575 haiku's, of beter gezegd haikoots, die hij al in de jaren zeventig schreef. Ook stak hij hiermee zijn moeder Annie aan die ook haiku's ging schrijven en zijn zoon daar later een boekje van uitgaf. En nu was ik ook geînspireerd door hem en maakte een corona-haiku.

HAIKU

Ik ben niet echt ziek
De zee stroomt nog altijd blauw
Dans de corona

Ingestuurd en na een paar dagen ontving ik een mailtje van Giphart dat hij hem leuk vond en hem zaterdag ging behandelen. Mooi, toch nog een tweede kans.

En nu is het zaterdagavond en Proost! is geweest en ik ben ruim aan bod gekomen. Ronald begon te zeggen dat hij vorige week niet aan mijn eerdere inzending toe was gekomen vanwege de tijd, maar dat hij wel een licht verbolgen reactie van mij had ontvangen dat er alleen maar zware gedichten werdern voorgelezen, er was geen humor. En prompt las hij alsnog mijn eenregelige versregel voor over John Milton en Paris Hilton. Hilariteit in de studio en Ronald lichtte nog even toe dat er nu extra belangstelling is voor sex, maar hij wist kennelijk niet te vertellen dat er dus een befaamde sexvideo van Paris Hilton bestaat. Wat geeft het, dit was leuk. Maar er kwam nog meer. Daarna las hij met wat uitleg ook mijn haiku voor, maast een van Kees van Kooten en Cees Buddingh. Hoeveel beter kon ik het hebben?

Ik heb gelijk naar Proost! geappt en mij verontschuldigd voor mijn reactie aan Ronald na de eerste afwijzing en hem bedankt. Ik ga hem straks nog even twitteren.

En nu is het zo dat sex beter verkoopt dan een Japanse Haiku en al tijdens het programma tweitterde NPO Radio 1 een korte video van het item, maar dan alleen een fragmetnt met Milton en Hilton.

Ik heb de video gedownload en kun je hieronder afspelen.

Bedankt Ronald en Proost!, het was me een groot genoegen. Coronatroost.

__

Hier de link naar de uitzending van Proost! Luister naar het hele item in het eerste uur van 5 minuten en start vanaf 44:45 tot 49:20.

Inzending mijn gedichten - Proost! AVROTROS - 25 april 2020 - 19.00/21.00 - nporadio1

__

Tweetje maar Ronald Giphart @ronaldgiphart
Hai. Ik was vorige week wat voorbarig met mijn kritiek, maar je hebt het ruimschoots goed gemaakt. Sorry en bedankt. En je zit in een jongenskamer of niet en dus het hele verhaal vastgelegd., met videofragment.
http://dejongenskamer.nl/varia99.htm#proost

__

Blowjob Paris Hilton - 2004 - 11 minuten - xnxx.com

Zolang een computer niet weet hoe het voelt om door de golven van de zee te waden, wat de geur en smaak van appeltaart is, hoe muziek kan ontroeren en wat de liefde is, zolang zal de computer nooit iets van betekenis begrijpen. Ik geloof niet dat dat ooit zal gebeuren.

Louis van Dijk

Suggestie gestuurd via de app naar De MAX! op Radio 5 (ze trekken dagelijk zo'n 40.000 luisteraars).

Hai Manuëla en HenkJan. Toch nog even een Vrolijk Pasen, maar willen jullie nog aandacht besteden aan het overlijden van Louis van Dijk? Hij is voor de luisteraar en ook voor mij, vooral bekend uit de sfeer van de lichte zondagochtendklanken op de radio van Muziek Mozaïek van Willem Duis in de jaren zeventig. En hij werkte toen ook samen met Ramses Shaffy en Liesbeth List en was jaren hun begeleider in het Shaffy Chantant en arrangeerde de hit Sammy. Ramses nam begin jaren zeventig twee albums op met het trio van Louis, Zonder bagage en We zullen doorgaan. Na de opnames werden de nummers nog rijkelijk opgetuigd met muziek van het orkest van Ruud Bos. Jullie zouden het titelnummer Zonder bagage kunnen draaien (wij hadden het album thuis) dat ook wel bekend is als De wereld heeft mij failliet verklaard. Maar heel goed kun je Louis en zijn piano op al die tracks niet horen. Dan zou je ook een mopje instrumentale pianojazz kunnen draaien, bijvoorbeeld een nummer van Louis van Dijk plays Lennon and McCartney. En wil je nog iemand in de uitzending hebben, bel dan met Cor Bakker. Louis van Dijk werd 78 jaar en overleed Eerste Paasdag in het Rosa Spierhuis in Laren.

__

Ze hebben een en ander opgepikt. HenkJan vertelde nog dat Louis ook piano speelt op de soundtrack van Turks Fruit van Rogier van Otterloo. Mooi, wist ik niet.

De Twitquiz

Sinds korte tijd doe ik 's avonds om 21.00 uur weer mee met de leuke, maar moeilijke Twitquiz van Hans Beerekamp. Maar het wilde maar niet lukken om een puntje te scoren en bedacht ik voor Goede Vrijdag een opgave die ik de avond daarvoor naar Hans tweette. Hij vond het een leuk idee en prompt won ik een paar uur daarna de opgave. Mijn eerste punt binnen.

Retweet
Hans Beerekamp @Hansbeerekamp
#twitquiz2237 Elliott Gould, Diane Ladd, Julianne Moore, Kenneth More, James Stewart, David Warner.

Retweet
Hans Beerekamp @Hansbeerekamp
@djwvos wint #twitquiz2237 acteur in Hitchcock-remake

En de dag daarop kwam mijn opgave, op Goede Vrijdag, en deed ik nog een extra suggestie die Hans overnam. Hieronder de tweetsequentie rond de opgave.

Hans Beerekamp @Hansbeerekamp
Vanavond is #twitquiz2238 bij wijze van uitzondering nul pepertjes Iedereen maakt een kans, dus leuk als de vaste spelers de 5 minuten-waarschuwing een keer RT’en suggereert @djwvos die de opgave bedacht ...

Hans Beerekamp @Hansbeerekamp
Over 5 minuten #twitquiz2238 gesuggereerd door @djwvos een makkelijke dit keer, dus instapmodel. Iedereen welkom, zegt het voort. Ook vaste spelers natuurlijk ...

Hans Beerekamp @Hansbeerekamp
#twitquiz2238 Anna, Bill, Chuck, Dave, John, Julia, Martha, Paul, Vera.

Hans Beerekamp @Hansbeerekamp
De winnaar van #twitquiz2238 is koploper @VincentSchmitz naam die voorkomt in song van Beatles (precies 50 jaar geleden uit elkaar).

Hans Beerekamp @Hansbeerekamp
#twitquiz2238 Zilveren medaille @facd224 Bronzen medaille @Sjoerdpellen Beatles-personage (net als Lucy, Penny, Eleanor en Michelle)

The Beatles

Suggestie gestuurd naar Radio 5 De MAX!.

Hai Maan en HJ. Weer even een suggestie. Morgen is het 10 april en is het de datum dat The Beatles 50 jaar uit elkaar zijn. Zullen jullie wellicht ook al aan gedacht hebben. Ik heb even gegoogeld en het laatste nummer dat ze samen met zijn vieren in de studio hebben opgenomen was The End, het laatste stukje van de medley van het laatste nummer van Abbey Road. Onbedoeld achteraf symbolisch. Maar verder kan je van alles draaien, The Beatles hebben vrijwel alleen maar keigoeie nummers gemaakt. Maar er viel me nog iets in. Je kan ook The ballad of John and Yoko draaien. Een nummer-1-hit van The Beatles in 1969, maar die nooit op een officieel album terecht is gekomen. Maar aardiger is, in het refrein zingt John Lennon steeds: "Christ you know it ain't easy, You know how hard it can be, The way things are going, They're going to crucify me". Een verwijzing naar zijn uitspraak en rel dat de Beatles groter dan Jezus zouden zijn. Maar morgen is het dus ook Goede Vrijdag, de dag dat Jezus werd gekruisigd! Toeval bestaat niet. ;-) En in het nummer zit ook Yoko in en dus ook een verwijzing naar waarom het niet meer ging en zij de schuld kreeg. Nou ja, zie maar en ik merk het wel. O ja, nog twee passende corona-Beatlesliedjes: Doctor Robert en I wanna hold Your hand. ;-)

Napost

Ze hebben in ieder geval The end gedraaid ...

Ik luister vel radio en sinds zo'n anderhalf jaar luister ik vaak naar twee programma's op Radio 5. Tussen 18.00 en 20.00 naar De MAX met Manuëla Kemp en HenkJan Smits en ook wel aansluitend naar Volgspot van Hylco Span, maar dat nu voorlopig door Astrid de Jong wordt gepresenteerd. Naar De MAX! stuur ik geregeld een appje via de pc als ik iets weet aan te vullen, een oplossing voor een spelletje of een plaatsuggestie. Wel leuk en op die manier interactief. Het wordt gewaardeerd.

Een paar jaar geleden schreef ik een verhaal over de verdwenen Haagse buurtbioscoop Du Midi waar ik als kind films zag en als tiener werkte. Nu ontving ik een bijzondere e-mail van de zoon van de Joodse eigenaar. Bij de reacties:

Bioscoop Du Midi - De Jongenskamer

1 april

Ik heb wel wat met 1-aprilgrappen, maar dit jaar waren ze er wegens de coronacrisis nagenoeg niet. Toch kreeg ik zelf vorige week nog een idee en heb ik die naar het radioprogramma Wild in de middag van Radio 2 gestuurd. Het wordt gepresenteerd door deejay Ruud de Wild en ik luister daar vrijwel dagelijks naar tussen 16.00 en 18.00. Ik heb geen alternatief en ik vind Ruud de Wild en zijn twee sidekicks Cielke en Thijs wel sympathiek en gevat. Toch vind ik Ruud niet altijd even snugger, is hij tegen de NPO, rechts angehaucht en anti-religie, terwijl hij toch bij de KRO/NCRV zit. Wel gek ergens dat zij hem er nog niet uit hebben gegooid. In ieder geval ik had een 1-aprilgrap bedacht speciaal voor Ruud de Wild, ook in samenhang met zijn podcast 30 minuten rauw waarin hij BN'ers interviewt. Ik luister er nooit naar, want te oninteressante gasten. Maar ik stuurde dus een mail. Die staat hieronder en over de afloop kan ik kort zijn. Ik heb er verder niets meer over gehoord en geen enkele reactie ontvangen. Ook goed.

Hai Ruud en team,

Heel kort. Volgende week woensdag is het 1 April. Geen tijden voor grappen en grollen? Ik vind van wel! En ik had een idee voor je show. Meldt volgende week 1 April aan het begin van de show dat het je is gelukt om als eerste een exclusief interview te hebben gehad met prinses Amalia. Een geweldige primeur en het gesprek is later te horen in 30 minuten Rauw. Maar nu laat jij al een paar fragmenten tijdens de middaguitzending horen. Wat vindt Amalia van school, vriendjes, haar zussen, vader, moeder, oma, enzovoorts. Daar valt veel mee te dollen. Serieus en met een knipoog. Hoe en wat verder weet ik niet en moeten jullie zelf verder uitzoeken en invullen. Voor de stem van Amalia dacht ik aan zangeres Maan: ze heeft een jonge, wat bekakte en ook sexie stem. Wel leuk. Ook is er misschien een link met je dochter die ongeveer even oud is als Amalia. Laat even in een reactiemail weten of deze mail is aangekomen en verder merk ik het wel. Succes!

En je kan Amalia ook (alleen) vragen (via Skype) over corona en over haar quarantaineperide op Huis ten Bosch .... ;-)

DirkJan Vos

Ik kijk geen teluhvisie, maar luister veel radio, naar Radio 2, Radio 1, Radio 5 en 40UP Radio. De laatste tijd reageer ik wel op berichten van spreekbuis.nl een website voor omroepprofessionals. 3FM verkeert in zwaar weer omdat veel jongeren geen radio meer luisteren. Ik reageerde op een artikel op Spreekbuis.

__

3FM is bedoeld voor jongeren en niet zoals de criticasters in het Parool stellen in de toekomst voor veertigers die van poprock houden, dus zeg maar iedere dag Bruce Springsteen. Daar is nog minder markt voor dan voor de overgebleven jongeren. Bovendien is er voor de oudere doelgroep Radio 2 en Radio 10 en Radio Veronica en online KINK. We moeten er ons bij neerleggen dat 3FM het met flink minder aandeel moet doen, maar door moet gaan om actuele muziek te brengen in de voorhoede van jonge popbands, dance en hiphop. Het nu inzetten als joker als iemand als Timur Perlin (42 jaar en zo kleurloos als mijn keukenraam) vind ik een verkeerde keuze. Stel nieuwe jonge deejays aan (Bram Krikke?) die ook weer kunnen uitgroeien tot de iconen die vroeger bij 3FM zaten. 3FM wordt een nichezender net als Radio 4 dat al lang is. Waarom zou dat erg zijn?

Een tweede optie is om 3FM voor jongeren alleen nog een online muziekplatform te maken en de FM frequentie ombouwen tot een alternatieve pop/rockzender voor de oudere jongeren. Of Radio 5 neemt de fm-frequentie van 3FM weer in.

__

Voor mij hoeft een radioprogramma helemaal geen virals te hebben, waarom zou dat moeten? Ik luister met plezier naar radio voor de afwisseling van (nieuwe) muziek, gesproken woord, wat informatie en een beetje verstrooiing. En het is live. Ik heb wel te doen met die oudere lui die alleen de radio van vroeger goed vonden, die hebben al lang geleden de aansluiting met nieuwe muziek en de radio van nu verloren, en ja dan verzuur je als je alleen nog maar golden oldies aan kan horen via 192TV.

[...]

Ik wil nog iets anders naar voren brengen over het rumoer rondom Akyol. Hij heeft zelf twee biografische romans geschreven, een over zijn criminele jeugd (dan heet het eufemistisch een 'schelmenromam') en een over zijn getormenteerde Turkse, analfabetische vader. Prima. maar Akyol verwijt met name jonge millennialauteurs dat ze niets hebben meegemaakt en dus nergens over kunnen schrijven. Ik denk een groot misverstand dat een schrijver alleen maar over zichzelf moet schrijven en een meeslepend leven moet leiden, terwijl het juist ook de kunst van het schrijverschap is om pure fictie te schrijven, om verhalen te verzinnen en andere werelden en mensen tot leven te brengen. De norm wordt steeds meer dat een literaire schrijver over zichzelf schrijft. Ik vind dat een verschraling.

Als het gaat om straattaal en zeker over het zogenaamde Smibanees uit de Amsterdamse Bijlmer, hoor je doorgaans allochtone jongeren. Grappig vind ik ook de gemengde accenten van witte jongeren. Nu ben ik een import-Amsterdammer en heb ik wel een zwak voor het Mokums en alle varianten daarvan ontwikkeld. Hier een mooi voorbeeld van de witte rapper Freddie Tratlehner beker bekend als Vjèze Fur van de Jeugd van Tegenwoordig, Hij is nu achter in de dertig en groeide op in Amsterdam-Noord. Zijn jeugdvriend was de Surinaamse rapper Willie Wartaal, ook van de Jeugd van Tegenwoordig. Kan je wel horen. Hier een kort interview met Vjèze Fur.

Interview Vjèze Fur - FHM - YouTube

Predestinatie en Rob Scholte

Een paar dagen geleden kwam ik pas op het idee en knoopte ik twee dingen aan elkaar. Ik had eind vorig jaar een interview gelezen in de Volkskrant waarin Oscar van Gelderen de schilder Rob Scholte interviewde hoe het nu met hem ging, precies 25 jaar na de aanslag op 24 november 1994.

In het interview staat dat Scholte een soort van positieve paranoia heeft en alles met alles verbindt. Ik herken dat wel, maar ik moest nu denken aan een opmerking dat hij in predestinatie gelooft en hem alles in zijn leven is overkomen met voorbedachte rade. Ik dacht aan mijn lange verhaal De Nieuwe Courant uit 2016 waarin een passage staat dat mogelijk toeval niet bestaat. En nu dacht ik, laat ik hem die passage mailen als me dat lukt. Ik ben gaan googelen en hij is actief op Facebook, maar daar zit ik niet op. Wel is er nog een website van hem met het opgeheven Rob Scholte museum dat tot 2018 in Den Helder zat. Via een formulier kan ik reageren, maar ook via een maiiladres. Ik verstuur de mail, maar die bouncet terug; het adres bestaat miet meer. Wat nu?

Ik stuur een berichtje naar Oscar van Gelderen via Twitter en via hem kan ik Rob bereiken en stuurt hij de volgende mail door:

-

Hai Rob,

Hieronder een eigen citaat uit een zelfgeschreven verhaal dat ik een paar jaar geleden op mijn website heb gezet. Ik zou het de titel Predestinatie kunnen geven. Maar ik ben zelf nergens van overtuigd, maar houd alles voor mogelijk.

<< Bij de eerste stoot van poolbiljart stoot je de bal tegen een driehoek van andere ballen aan. Met een knal rollen alle ballen alle kanten op. Onvoorspelbaar waarheen, maar als je alle parameters van de stoot, de ballen en het biljart zou kennen dan zou iedere uitkomst van de stoot voorspelbaar zijn, tot op de millimeter, nanometer nauwkeurig. Zo is het ergens ook na de big bang gegaan met alle materie, maar die beginstoot is nog lang niet tot stilstand gekomen, alle materie beweegt zich nog voort in tijd en ruimte. En misschien geldt dat ook voor het leven op aarde en dna, ook al ons handelen en denken planten zich nog steeds voort in een lange keten van oorzaak en gevolg en is alles te herleiden tot de knal van de big bang. Toeval bestaat niet. Maar het is onmogelijk om het leven te voorspellen. Of toch ook wel >>

De Nieuwe Courant - De Jongenskamer

Tot zover, maar ik zag gisteren dat je een interesse hebt in de film Apocalypse now. Lang geleden heb ik over de film een uitgebried dossierartikel geschreven dat ook op mijn site staat:

Apocalypse now - Dossierartikel - De Jongenskamer

Groet,

DirkJan Vos
(Amsterdam - Den Haag 1960)
www.dejongenskamer.nl

-

Verder niets en vooralsnog geen antwoord. Hoeft ook niet. Maar ik zat gelijk ook aan verbanden te denken en dacht welke connecties ik met Rob Scholte heb. Ik heb hem in ieder geval nooit ontmoet, maar vond hem van begin af aan een interessante en goede schilder.

Ergens eind jaren 80 ben ik naar zijn grote solo-expositie in Boymans geweest in Rotterdam. Daarna zag ik hem in Zomergasten en herinner ik me nog goed zijn overhemd bedrukt met appels, ik las Gimmick van Joost Zwagerman en toen kwam de aanslag.

Ik woonde in die jaren nog in Den Haag, maar was op de dag van de aanslag in Amsterdam bij mijn toenmalige vriendin en ik luisterde naar Radio Noord-Holland. Die komen plots met breaking news en die zitten die dag en de dagen en weken erna bovenop de gebeurtenissen. Televisie keek ik niet en volgde het via de radio.

Ik was toen bezig met de voorbereidingen van de opnames van een low-fi videofilm, een docudrama over de moord op de gebroeders De Witt, en ik heb toen overwogen om er nog een referentie van de aanslag in te schrijven, maar vrienden raadden me dat af en heb ik het niet gedaan.

Maar dezelfde tijd had ik als hele kleine incidentele filmdistributeur de film Boxing Helena van Jennifer Lynch onder mijn hoede. Ze is de dochter van David Lynch. De film draaide toen in het weekend in de nachtvoorstelling van The Movies. Het gaat over een vrouw (Sherilyn Fenn) die wordt aangereden door een chirurg die haar mee haan huist neemt en die stapje voor stapje haar armen en benen amputeert zodat hij haar altijd voor zich kan hebben. Als er alleen nog een romp is met een hoofd zet hij haar in een open doos in de kamer:Boxing Helena. Maar eind goed al goed: het blijkt allemaal maar een boze droom van de vrouw die op het einde helemaal ongeschonden in een ziekenhuisbed wakker wordt. Tja, ergens een draak van een film. Maar nu Rob Scholte zijn benen heeft verloren zit het me niet lekker en trek ik de film terug van The Movies. Hij had toch al weinig gedaan.

Een paar jaar later zit ik een avondje model op een cursus portretschilderen en worden er een stuk of zes portretten van mij gemaakt door amateurs. Een van hen is de Trouw-columniste Selma Schepel en ze geeft na afloop het portret aan mij. Het is geen goed schilderij, gemaakt door een welwillende amateur, maar toch leuk. Mijn jonge zoon wil het doek graag hebben en hangt het in zijn jongenskamer. Het is nu van hem. Mooi.

Later maak ik er nog een digitaal fotootje van dat ik wat jaren geleden op mijn website heb gezet. Nog wat later weet ik niet meer de naam van de maakster van het portret en wil ik haar naam er toch bijzetten. Ik vind via Google haar naam, maar lees ook dat ze is verongelukt op de fiets. Ze woonde in Den Helder. De plaats waar Rob Scholte zijn museum had.

En dan zie ik tegelijk in die zoeksessie dat de afbeelding van het portret ook staat op de website van Rob, met haar naam erbij en ook die van mij. Hij zal haar wel gekend hebben, kwa relatie met Den Helder. ?

Maar nu weer jaren later en met mijn net verstuurde mail aan Rob, ben ik nog eens gaan googelen op de site van zijn digitale museum en zie ik dat de pagina met mijn portret hoort bij een andere pagina. En op die pagina staat een lang tekstfragment van mijn bio-story A swinging safari over een deel van mijn Haagse periode. En sinds een paar dagen weet ik dat Rob tijdens zijn studiejaren ook aan de Vrije Academie in Den Haag heet gestudeerd. Al met al een hoop onverwachte verbanden en connecties.

Vroeger zou ik er om glimlachen en het wegwuiven onder het motto, allemaal toeval die bij het verweven leven horen. Niets bijzonders. Maar sinds een paar jaar kijk ik daar anders naar. Alles hangt met alles samen en toeval bestaat niet. Verdere antwoorden heb ik niet.

Fragment a Swinging Safari met portret - DirkJan Vos - Rob Scholte Museum

{ En in dit lange fragment met restvaria van mijn biografische relaas staat toxh nog een verwijzing naar Rob Scholte in samenhang met het blad BLVD. Moet je maar zoeken en lezen hoe of wat. ]

Portret DirkJan Vos door Selma Schepel - afbeelding Rob Scholte Museum

-

It's a strange world

Blue Velvet (David Lynch)

_

Bio Story - A Swinging Safari - 1984/1994 - De Jongenskamner

De Steen - Docu-drama - Johan de Witt - De Jongenskamer / YouTube

Interview Oscar van Gelderen met Rob Scholte - December 2019 - volkskrant.nl

Logisch dat wetenschappers als Marc van Oostendorp optimistisch zijn dat mensen ooit in staat zijn om menselijk denken en ons taalvermogen na te kunnen maken in een computer. Ook al duurt dat misschien nog 100 jaar, het zal ooit worden opgelost. De gedachte zal zijn dat onze hersens en ook ons bewustzijn uit blote materie bestaat en dus is te ontrafelen en te reconstrueren.

Dit optimisme doet me denken aan de stellige overtuiging van de meeste astronomen en wetenschappers dat er veel meer leven in het heelal moet zijn dan alleen op de aarde. Sommige beweren dat het moet krioelen van exoplaneten waar leven moet bestaan. Maar net als met het namaken van ons taalvermogen in onze hersens is er nog geen enkel spoor van buitenaards leven ontdekt. Leven op aarde is vooralsnog n=1.

2019

Ik hoorde op de radio Walking to New Orleans van Fats Domino, geschreven door een jonge Bobby Charles. Domino had eerder een nummer van Bobby Charles opgenomen en toen Fats aan het toeren was kwam hij in de stad van Bobby Charles, Lafayette, Louisiana, en nodigde hem in zijn kleedkamer uit. Fats zei, kom me eens opzoeken in New Orleans en toen antwoordde Bobby: I have no car, i have to walk. De rest is history.

Iets soortgelijks gebeurde na het eerste contact tussen Duke Ellington en een jonge Billy Strayhorn in New York. Ellington was naar het genie komen luisteren en wilde nader contact. Hij gaf Strayhorn een papiertje hoe hij bij zijn huis kon komen met de subway, met de A-train. Dat inspireerde Billy tot de legendarische tune die later de herkenningsmelodie van Ellington werd.

Reactie

__

Ik heb een hekel aan de modieuze woorden fuck en fucking (ook populair onder vrijgevochten, goedgebekte kwasi stoere hoogopgeleide vrouwen). maar Wat de fuck lijkt me een letterlijke vertaling van What the fuck dat ook veel wordt afgekort met WTF. Hoe de fuck kan ook afgeleid zijn van het Engelse Who the fuck, geen vertaling, maar een overname op klank. Hoe de fuck is Alice? Voorts zetten fuckgebruikers overal fuck en fucking tussen, te fucking te pas en fucking te onpas.

(Opvallend dat in geleerde stukjes over schuttingtaal met gemak over fuck en fucking wordt geschreven, maar dat scheldwoorden als kanker en kankerlijer worden gemeden.)

Reactie

__

Ook in Nederland is er niemand die een koe met hij verwijst, maar altijd met zij omdat het feitelijk om een vrouwtjesdier gaat. Bij andere woorden die niet naar een geslacht verwijzen is het welhaast onmogelijk om ‘op gevoel’ vast te stellen of een woord mannelijk of vrouwelijk is. Dan is het niet zo gek om er voor te kiezen om alles maar mannelijk te maken. Ik volg die lijn ook, maar schroom niet om toch uitzonderingen te maken. Zo staat het woord koffie in de woordenboeken gelabeld als mannelijk, maar toch schrijf ik, De koffie, zij is heet. Vind ik mooier.

Maar het is zeker zo dat in Vlaanderen nog wel kennis is over het (arbitraire) geslacht van veel woorden en daar meer onderscheid wordt gemaakt in hij- en zij-woorden. Ik houd het op de- en het-woorden.

N.B. En de verhaaring betreft met name onzijdige het-woorden waarbij een verwijzing met hij of zij volledig arbitrair is.

alle blaam ligt bij de boeren
en de burgerij wast zijn handen blinkend schoon

maar wie eet er iedere dag een bloederig biefstukje
een krakend karbonaadje of een krokant kippenvleugeltje

de schuldige en smoezelige karkaskluiver

ook u

Op Neerlandistiek werd weer de wedstrijd uitgeschrevn voor de nieuwe, ingewikkelde taalregel van 2019. Ik had al eens eerder in voorgaande jaren meegedaan. Nu een al eerder door mij gesignaleerd onderwerpje van dit kladblokje ingezonden.

__

We maken in de taal een duidelijk onderscheid tussen de tegenwoordige tijd en de verleden tijd; hij wast zich, hij waste zich, of zij lusten geen melk en, zij lustten geen melk. Bij de laatste hoor je bij de uitspraak geen verschil, maar je schrijft de verleden tijd met dubbel-t. Duidelijk. Maar er zijn ook een aantal woorden waarbij je noch kan horen en noch kan zien of het om een verleden of tegenwoordig tijd in de derde persoon meervoud (ze/zij) gaat. Kijk maar: Zij jatten appels. Of, Zij redden zeehondjes en Zij zetten een kopje thee. Om dit toch in de schrijftaal te verduidelijken stel ik voor om een derde t of d toe te voegen bij een verleden tijd, dus Zij jattten appels en Zij reddden zeehondjes. Ik noem de regel, de verleden-triple-regel, afgekort de vtr.

Ontwerp de nieuwe taalregel 2019 - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

(Op internet wordt al jaren gevraagd om een emoticon voor ironie. Dat komt er maar niet. Toch zetten mensen wel een veelbetekenend ‘hè;’ achter een ironisch bedoelde opmerking. Daar gaan mijn nekharen van kriebelen, dan maar alleen maar ironie zonder expliciete verduidelijking; je herkent het of niet.)

Reactie op persbericht dat het taalbrein veel complexer is dan we dachten.

__

Dat het taalbrein veel complexer is dan werd gedacht verbaast mij niets, evenmin als later blijkt dat het allemaal nog veel complexer in elkaar steekt. Dit neurobiologisch onderzoek staat nog aan het begin. Maar zal het ooit het raadsel van taal kunnen oplossen? Ik weet het niet, maar het werpt voor mij wel een ander licht op de evolutie. Hoe snel en op welke manier vond de natuurlijke selectie plaats op al die samenhangende veranderingen in het brein en dna? Ik heb er geen antwoord op, maar het zou me niet verbazen als de vroege mens al veel eerder met een complex taalbrein ook al veel complexer kom communiceren dan we nu aannemen.

Waarom ons talige brein zo complex is - Persbericht Radboud Universiteit - neerlandistiek.nl

Onlangs las ik een heel kort berichtje op een shownieuws-pagina waarin stond dat Amerikaanse ouders opmerkten dat hun kinderen met een Engels accent zijn gaan praten na het veelvuldig zien van de Engelse kleutertekenfilmpjes van Peppa Pig. Er stond verder niets bij.

Dat is opmerkelijk omdat de taalwetenschap zegt dat je taalaccenten niet via media als televisie kan overnemen, dat kan alleen via direct interactief contact. Nu ken ik niet de details van die onderzoeken, maar misschien zijn hele kleine kinderen, in tegenstelling tot ouderen, nog wel vatbaar voor taalbeinvloeding van bijvoorbeeld televisie? Een vraagteken.

Ik denk dat de voornaamste reden is dat universitaire intellectuelen zich afzijdig houden van een geëngageerd debat omdat ze bang zijn dat ze te veel politiseren en daardoor bloot komen te staan aan grote kritiek. Liever zien ze zich als meer neutrale journalisten die objectief over hun vakgebied nadenken en schrijven, dan dat ze op andere terreinen waarheden gaan verkondigen. Je loopt een gerede kans om dan gelijk te worden gedemoniseerd, zoals een paar jaar geleden hoogleraar Paul Frissen van de Universiteit van Tilburg de uitspraak deed ‘Geert Wilders appelleert aan het fascistische discours en daar moeten we tegen in opstand komen’, en Geert Wilders met veel ophef het ontslag van de man eiste.

__

En figuren als Wilders en Baudet afdoen als marginale politici is me te gemakkelijk. Het is ook een kwestie van gewenning en maken mensen zich steeds minder druk om hun extreme ideeën en uitspraken. Zo had Wilders het onlangs bij de algemene politieke beschouwingen over het ‘marokkanengif’. De verontwaardiging was beperkt, dat zou tien jaar geleden wel anders zijn geweest. Ik wen er nooit aan.

__

Er zou dus een hiërarchie zijn in belangrijkheid van onderwerpen waarover een intellectueel zich druk zou kunnen, moeten maken. Bovenaan staan de bedreigingen voor de hele mensheid en kennelijk onderaan de problemen van bijvoorbeeld een buurtcomité of het gedachtegoed van extreem rechts, dat kennelijk toch niet bedreigend en marginaal is. Ik vind dit soort onderscheidingen riskant en ik meen dat je als geëngageerd mens overal en altijd scherp moet blijven op problemen, misvattingen, giftige ideeën en onrecht, groot en klein.

__

[ Ik twitter nooit over politiek, uit principe niet en uit opportunisme om niet gelijk een agressief trollenleger achter me aan te krijgen. ]

Reactie op neerlandistiek.nl:

__

Jos Joosten laat niet het achterste van zijn tong zien in de discussie over afschaffing van de benaming Gouden Eeuw. Enerzijds moet hij niets hebben van de in zijn ogen publiciteitsstunt van een Amsterdamse conservator (het waren er vier!) die meer zegt over de huidige identiteitspolitiek dan dat het recht doet aan de geschiedenis. Maar even makkelijk wijst Joosten op de betrekkelijkheid van de term Gouden Eeuw omdat het alleen geldt voor een kleine Amsterdamse, protestantse elite van vierhonderd jaar geleden en dat er met de actuele kritiek niets nieuws onder de zon is.

Ik kan dan alleen maar concluderen dat het etiket Gouden Eeuw dus ook al vroeger ter discussie stond en niet overal en door iedereen werd omarmd. Een reden te meer om altijd na te blijven denken hoe we de geschiedenis moeten zien, ook hier en nu. Dat is juist – zoals Joosten ook opmerkt – wat geschiedschrijving ook doet, de geschiedenis steeds opnieuw herschrijven.

Ik noem wel man en paard en en stel voor om de Gouden Eeuw om te dopen in de Gouden Eeuw met een zwart randje.

__

Dus omdat er in de 17e eeuw niet over slavernij en de keerzijde van de rijkdom werd geschreven rechtvaardigt dat de benaming Gouden Eeuw. Wat niet benoemd wordt telt niet mee. Dat raakt juist de kern van de zaak en maakt de term vanuit nu bekeken juist alleen maar verdachter en ongepaster. En het gaat niet alleen om slavenhandel, maar ook over de uitbuiting van de koloniën in Indië, u weet wel, die befaamde VOC-mentaliteit,

__

Aan die bloeiperiode hangt een prijskaartje die we kennelijk niet graag benoemen, maar aan al die rijkdom kleeft de slavenhandel en de uitbuiting van Indië en andere koloniën. Daar is Amsterdam mede groot door geworden, ook in de kunsten, en ik vind het daarom niet gek dat een museum over uitgerekend de historie van Amsterdam het begrip Gouden Eeuw in de ban doet. Het was niet allemaal goud dat er blonk.

En de zwartepietendiscussie mag wat anders van vorm zijn, het is niet voor niets dat er nu ook inhoudelijk een herijking plaatsvindt van de 17e eeuw op basis van racistisch economisch imperialisme van de Hollanders. Je moet natuurlijk alles in zijn tijd zien, maar ook bekijken door de ogen van nu. De mens verandert en zo ook onze blik op de geschiedenis. Tenminste als je het kan en wilt zien.

__

We leven in een land waar de koloniale onafhankelijksoorlog van na de Tweede Wereldoorlog in Indië/Indonesië nog steeds ‘politionele acties’ wordt genoemd. We hebben grote moeite om met ons eigen verleden realistisch om te gaan, zo ook met de eenzijdige verheerlijking van de Gouden Eeuw. Maar het beeld kantelt.

Reactie op hun hebben:

--

Ligt de verklaring voor hun als onderwerp niet in die exclusieve aanduiding van mensen en niet voor levenloze dingen waar we zij en ze voor hebben? Het is geen taalarmoede, maar juist een extra nuance waar mensen dan een voorkeur voor hebben. Ik dacht dat onderzoek had uitgewezen dat jonge kinderen al vanzelf een natuurlijke voorkeur voor hun als onderwerp hebben, maar dat dit vaak/soms wordt afgeleerd.

Vroeg ik me wel of dit een taalverandering is van pas zo’n honderd jaar. Waar is dat op gebaseerd? We kennen van langer geleden alleen maar bronnen uit de schrijftaal en daar zou hun mogelijk veel minder of niet worden gebruikt door formele taalregels die ze en zij voorschrijven. Was hun misschien niet al onderwerp in de gesproken taal in de middeleeuwen?

[ Hun hebben wordt nog steeds gezien als een verschrikkelijke taalfout – ook door Onze Taal – en hoewel ik het zelf niet gebruik ben ik ervan overtuigd geraakt dat het toch een heel gewone natuurlijke variatie is. Wen er maar aan. ]

Reactie:

__

Taal een mysterie of een wonder noemen heeft weinig met religie te maken. Er wordt juist onderzoek gedaan naar de neurobiologische processen van ons taalvermogen, maar ook al zal dat misschien eens tot een simpele verklaring leiden, ook dan blijft ons taalvermogen een verbluffend verschijnsel in onze menselijke existentie. En wie oog heeft voor onze existentie en zichzelf zal kunnen beseffen dat ons bestaan wellicht zinloos is, maar desalniettemin ook een groot wonder en mysterie. Heeft u antwoorden?

Multatuli mag dan een bedachtzame, langzame correspondentieschaker zijn geweest, maar dat staat dan wel haaks op de snelheid waarmee hij bijvoorbeeld de Max Havelaar schreef en die hij in nog geen vijf weken voltooide.

[ Sinds de computer de officieuze wereldkampioen is, lijkt de belangstelling voor schaken helemaal ingezakt. Ik heb nog meegemaakt dat schaken redelijk populair was en ik was zelf een gemiddelde huis- tuin- en keukenschaker. Ik deed aan combinatieschaak, maar kon de analyses en notaties van partijen niet volgen. Toch las ik altijd de schaakrubrieken in de dag- en weekbladen. Een groot genoegen om allerlei wetenswaardigheden en roddels rondom exentrieke schakers en toernooien te lezen. De partij-analyses las ik ook, maar dan meer uit onbegrepen verwondering: e2-e4. ]

Reactie over de Turing-test:

__

Hoewel ik begreep dat Turing zelf dacht dat een denkende, menselijke computer goed mogelijk was, zie ik het als een aardig gedachte-experiment, maar ook niet meer dan dat. Je hebt wel specialistische computers die binnen een heel klein kader schijnbaar adequaat kunnen communiceren, maar vraag je wat buiten de gebaande paden, zoals, Waarmee kun je het beste een ei bakken?, dan vallen al dit soort testen gelijk door de mand. Een computer kan goed en snel rekenen en veel onthouden, maar vooralsnog nooit fundamenteel en flexibel denken als een mens.

__

Ik lees net dat naast Google en Amazon, ook Apple gebruikers afluistert bij zijn virtuele spraakassistent Siri om het systeem te verbeteren. Een grove privacyschending en ik ben blij dat ik niet mee doe aan al die malle narigheid.

En dan zijn er ook ‘slimme speakers’ op de markt, dat zou een hype worden, maar dat betwijfel ik. Je kan dan met een simpele spraakcommando je lichten dimmen of uitdoen, of de verwarmingsthermostaat bedienen. Klinkt allemaal mooi en aardig, maar wie heeft zulke draadloze wifi-systemen aan zijn verlichting en thermostaat hangen? Allemaal veel te duur en te omslachtig. Ik doe wel met de hand het licht uit.

In mijn bio-story A swinging safari op deze site staat een anekdote rondom een foto van Humphrey Bogart met verhoogde schoenen op de set van de film Casablanca. Op mijn bio-pagina staan bewust geen foto's en plak ik deze nu hier in. Hij droeg de schoenen om groter te lijken dan zijn tegenspeelster Ingrid Bergman. Voor de anekdote verwijs ik naar mijn bio-story onder het hoofdstukje De Casablanca Society.

Bio Story - A Swinging Safari - 1984/1994

Op Neerlandistiek staat een stukje over het nieuws dat Nederlanders de taal bovenaan zetten in wat hen het meeste verbindt. Ik reageerde.

__

Zonder dat het hier expliciet wordt uitgesproken gaat het vooral om de animositeit tussen Nederlanders en Belgen, Vlamingen. Nederlanders vinden het Vlaams een sappig taaltje, maar de mensen zelf, hun politiek en koningshuis worden met onverholen arrogantie niet heel serieus genomen. Zo hebben Vlamingen op hun beurt weer de nodige vooroordelen tegenover al die Ollanders en hun superioriteitsgevoel en hun arrogantie dat ze in alles beter zijn en voorop zouden lopen. En dan hekelen ze ook nog eens dat Noordelijke taaltje waar ze de son in de see sien sakken. Allemaal niets nieuws.

Marc van Oostendorp concludeert dat de Nederlandse taal vooral alleen Nederlanders verbindt. Ik denk zelfs dat ook niet. Ik hoorde net op de radio bij het vrouwen-wk het leeuwinnenlegioen op de tribunes Holland, Holland! scanderen, maar heel veel mensen buiten de Randstad moeten van Holland niets van weten. Ook zij vinden net als Vlamingen de Randstedelingen maar verwaande standaardtaalkwasten en beroepen zich op hun eigen provincialisme.

Zonder hersens geen taal lijkt mij evident, maar hoe komt die taal in je hersens? Kunnen mensen zelf een taal produceren, of heb je daar altijd interactie bij nodig? Is taal niet altijd verbonden met andere mensen en niet primair voor denken in je hoofd? Doet het ertoe of je meer denkt in je hoofd met taal dan communiceert met anderen, gaat kwaliteit in interactie, in mens zijn, niet boven kwantiteit? Want is een mens zonder andere mensen nog wel een mens?

Op neerlandistiek.nl loopt een langlopende serie over Multatuli. Ik reageerde op een aflevering.

__

Interessante passages over wat Multatuli over gokken schreef, want al wat jaren ben ik geïntrigeerd door zijn gokverslaving en nu pas lees ik er wat meer over. En hij heeft wel rationele en realistische ideeën over het roulettespel. Het balletje rolt keer op keer kansonafhankelijk door de bak en omdat je niet alle parameters van het balletje en de andere elementen kent en kan kennen, kun je niet voorspellen op welk getal het balletje valt. Je zou zeggen, een goed pleidooi en waarschuwing van Douwes Dekker om dus nooit te gaan gokken, want uiteindelijk verlies je dan altijd. Maar Multatuli was een notoire gokker, hoe zit dat?

Mogelijk moeten we hier meer naar de psychologie van de man en de gokker kijken. We weten nu dat een gokker ook speelt om steeds een korte euforische roes te krijgen en bij een winstmoment komt er het geluksstofje endorfine vrij. Dat werkt verslavend. Ik kan verder alleen maar speculeren waarom Multatuli het gokken zo aantrekkelijk vond, los van het geld, toch ook om de spanning en het gevoel van leven en spelen met je leven in het hier en nu? Wie weet kom ik door de cursus hierover nog meer te weten.

__

Marc van Oostendorp, de schrijver van de Multatulicursus reageerde:

__

Het gokken komt nergens zo uitgebreid aan de orde in Multatuli’s oeuvre als in de Millioenenstudiën, maar ik denk dat het misschien nog weleens besproken zal worden in de annalen van de cursus.

Ik vermoed dat het inderdaad ging om een verslaving. Douwes Dekker lijkt verder vrij weinig verslavingsgevoelig geweest; hij dronk bijvoorbeeld eigenlijk alleen thee. Millioenenstudiën is zeker geen waarschuwing tegen het gokken, hooguit tegen geloof in een systeem bij dat gokken. Ja, je kunt altijd verliezen, maar je kunt toch ook nog wel een plezierige tijd hebben, als je dat verlies maar incalculeert. Tegelijkertijd zijn er allerlei aanwijzingen dat de schrijver wel heel lang naar een systeem heeft gezocht.

Ik vind verslavingen moeilijk te psychologiseren: sommige mensen kunnen door zoiets gegrepen worden, het is in ieder geval in mijn ogen als een soort ziekte, en je gaat een verkoudheid ook niet psychologisch duiden (ik niet, in ieder geval). Maar misschien denken andere leden van de cursus daar anders over.

__

En ik schreef daaronder het volgende.

__

Ik kan het natuurlijk al helemaal moeilijk beoordelen, maar als je verslaafd bent aan gokken zou ik zo iemand toch verslavingsgevoelig noemen. En ik vind dat meer dan een eenvoudige verkoudheid aangezien het voortdurende geldgebrek en verkwisting aan de speeltafel toch een grote, negatieve rol in zijn leven moet hebben gehad. Ik zie zijn gokken nog steeds als een aberratie van zijn psyche. Was hij misschien ook wel verslaafd aan thee, of aan zijn twee vrouwen en vrouwen in het algemeen (erotomaan?), en ook verslaafd aan zijn werk met een drang en dwang om over vak alles te schrijven? En ik vind het onderwerp gokken en de psychologie van Multatuli ook interessant omdat het misschien ook iets zegt hoe zijn algemene waarheidsvinding zich verhield met zijn eigen diepste waarheden. Wilde en kon hij wel alles schrijven wat hem wezenlijk beroerde als mens?

Een reactie van mij onder een stuk op Neerlandistiek.

__

De Volkskrant laat zich erop voorstaan dat het alle meningen brengt, hoe extreem of kolderiek die soms zijn. Ze zijn weinig kritisch daarin en ik noem het ook wel een gebrek aan ruggengraat om geen artikelen af te wijzen die aanwijsbare apekool of 'false balanced' zijn. Je kan als wetenschapper dan juist de neiging hebben om te reageren, dat is wat de Volkskrant graag uitlokt, maar je kan zo'n krant hierdoor ook juist boycotten met ingezonden stukken, maar dat doet niemand, want daar zijn ze dan toch net weer een tikkeltje te ijdel voor.

De Haagse popband heette eerst The Golden Earrings met een s. Eind jaren zestig werd die s eraf gehaald, maar werd ook gelijk het lidwoord geschrapt. Niet iedereen weet dat laatste, maar de juiste naam is dus al heel lang Golden Earring.

Ideetje voor @Spotify: Met een stukje software kan iedereen voicetracks maken en linkjes naar nummers op Spotify invoegen. Iedereen deejay!

Reactie op een bespreking van het boek Het horrortheater van de Nederlandse literatuur van Arie Storm op Neerlandistiek.

__

Ik ken Arie Storm alleen van zijn voormalige recensies uit het Parool en heb zijn nieuwe boek niet gelezen. Wel hoorde ik van de week een lang interview met hem op de radio in Nooit meer slapen.

De reden dat Storm ook slechte boeken las, want lezen doet hij tegenwoordig niet meer, kwam, zei hij, omdat hij wekelijks een recensie moest schrijven en er domweg bij lange na geen 50 goede boeken per jaar in Nederland verschijnen. Dan moet je ook slechte boeken bespreken.

De meeste kritiek heeft Storm op de ijdelheid van de auteurs, maar hekelt vooral ook de hypocrisie. De literaire wereld wemelt van de figuren die zich naar buiten toe heel verheven en nobel tonen, maar in werkelijkheid platte onoprechte lieden zijn. Zo twijfelde Storm ook aan de zogenaamde innige vriendschap tussen Tommy Wieringa en Menno Wigman en vond hij de grafrede van Wieringa vooral kil en bovenal bedoeld voor het strelen zijn eigen ijdelheid.

Het hele interview is hier terug te luisteren:

www.vpro.nl/nooitmeerslapen/luister/afleveringen/2019/Mei/27.html

Salvador Dali moest getuigen bij een proces in Amerika. De rechter vroeg hem wie hij was en Dali zei, Ik ben de beste schilder van de wereld. Jaren later wierp iemand hem voor zijn voeten dat het wel heel arrogant was om dat te beweren. Maar ik kon niet anders, antwoordde hij, ik stond onder ede.

Reactie onder een stuk op neerlandistiek.nl

__

Ik herinner me nog goed de internationale aandacht en hype over de mogelijkheden van Duplex en de verbazingwekkende kunstmatige reserveringsgesprekken die online kwamen. En nu blijkt het in de praktijk toch zwaar tegen te vallen en worden computergesprekken vaak overgenomen door een mens van vlees en bloed in een callcenter. Maar, zo wordt nu weer beweerd, de technologie en het leerproces gaan snel en binnen afzienbare tijd werkt het wel perfect.

Dit soort voorspellingen die steeds op uitkomen staan, maar nog niet zijn uitgekomen, over kunstmatige intelligentie lees ik al sinds de jaren tachtig en nog steeds is een computer niet meer dan een steeds sneller wordende kraker van steeds groter wordende hoeveelheden data, maar de kwalitatieve evolutie van de computer als intelligent denker blijft ver achter bij de kwantitatieve ontwikkelingen. Dat vertroebelt de zaak; meer en sneller rekenwerk betekent nog geen betere output. Dat is een misverstand.

[ Wat dat betreft lijkt de mens wel op een computer: goedgelovig en niet altijd in staat om te leren uit het verleden. ]

Reactie gemaakt onder een artikel op Neerlandistiek over de bezuinigingen op de universiteiten.

__

Wat mij betreft kan er niet genoeg geld worden besteed aan onderwijs en wetenschap, maar zo zit de wereld en de politiek van keuzes maken niet in elkaar.

Ik heb even gezocht naar WOinactie op internet en ze hebben een blog bij Google en een Facebookpagina, dus geen eigen site. Ik was wel nieuwsgierig naar hun laatste bericht, hun reactie op het rapport van de commissie Van Rijn, maar dat was alleen een linkje naar een stuk naar de NRC dat achter een betaalmuur zit. De reactie is op de blog zelf niet te lezen. Onhandig.

Maar de basis van WOinactie is dat ze stellen dat sinds 2000 de studentenaantallen met 68 procent zijn gestegen en de rijksbijdrage per student met 25 procent is afgenomen. In een dramatische grafiek laten ze zien hoe verschrikkelijk dat is. Ze willen weer terug naar een bijdrage van 20.000 euro per student uit het jaar 2000. Maar zo dramatisch lijken me die cijfers niet. Als je een klas uitbreidt van 20 naar 30 leerlingen, dan nemen de kosten per leerling/student grosso modo natuurlijk af. Hou je vast aan een gefixeerd bedrag dan word je heel rijk. De verhouding 68 procent toename studenten en afname bijdrage 25 procent lijken mij dan ook niet zo slecht en wel reëel.

Maar er mag altijd geld bij natuurlijk, maar ik begrijp dat er juist ook heel veel overhead en management is die niemand wil, maar wel veel geld kost. Daar kun je op besparen en de bezuinigingen aanwenden voor investeringen in onderwijs en onderzoek. Maar dat gebeurt niet. De universiteiten doen het niet.

En dus komt er nu een onzalige verschuiving van gelden van overheveling van geld voor de geesteswetenschappen naar de technische vakken. Een heel slecht voorstel van de commissie Van Rijn, als je wilt verbeteren, leg er dan geld bij. Maar wat is WOinactie nu van plan? Weer een demonstratie en het verder laten gaan, of harde acties, maar dan niet op het Malieveld, maar op de universiteiten zelf? Dat mis ik in al die actieplannen. Er wordt in alles steeds naar Den Haag gewezen, maar het zijn de besturen van de universiteiten die grotendeels bepalen waar ze hun geld aan uitgeven. Pak de besturen aan en voer actie op de universiteiten. Dat geldt ook voor de verengelsing, dat is wat universiteiten zelf doen en niet de minister. En de universiteit, dat zijn de medewerkers en studenten. Ik zou zeggen, kom in actie, maar dan op de juiste plek met de overtuigendste argumenten.

https://woinactie.blogspot.com

______________________

Aan: 40UP Radio
Betreft: Actie financiële steun
______________________

Hai mensen van 40UP Radio,

Ik hoor de laatste tijd de spotjes om 40UP Radio financieel te steunen, want zo wordt gezegd, Zonder steun van de luisteraars kan 40UP Radio niet bestaan. Verontrustend, want als er niet genoeg wordt binnengehaald kan dat het begin van het einde zijn, terwijl ik dacht dat het toch een filantropisch hobbyproject is van Harry de Winter. En dat dat ook zo mag blijven.

Maar mocht er geld nodig zijn, dan verwacht ik vooralsnog niet veel van de luisteraars, dan kan je beter bezuinigen op Buma/Stemra en streaming met het schrappen van de non-stop programmering. Ik luister alleen maar naar de gepresenteerde programma's. toch het hart en de ziel van 40UP. Laat dat in de eerste en laatste plaats bestaan.

En mocht het water aan de lippen komen te staan, begin dan bij Voor de kunst een crowdfundingactie om bijvoorbeeld voor 1 jaar het voortbestaan veilig te stellen. Noem dan een concreet bedrag en dan heb je meer kans dat mensen gaan bijdragen en steunen. Maar hopelijk komt het niet zover, want dan is het toch een beetje het begin van het einde vrees ik. Laat Harry een mede-filantroop vinden, een grote geldschieter, 5 euro van 500 luisteraars schiet niet echt op.

Enfin. Ik hoop nog lang te luisteren naar de gepresenteerde programma's, via Radio Noord-Holland en via de site. Ga vooral zo door!

Groet en succes,

DirkJan

P.S.

En mochten jullie nog een rondschrijven uit laten gaan naar alle deejays. Wijs ze er dan in een voetnoot op dat je het Engelse woord 'crow' uitspreekt als kro en niet als krau. Het is Sheryl Kro en het zijn de Black Kroos en niet de Black Kraus!

Op Neerlandistiek loopt een lange 'cursus' over het werk van Multatuli. Ik wilde altijd een keer onderstaande reactie geven en nu was er een passende gelegenheid.

__

Ik ben absoluut geen Multatuli-kenner, maar ik haak bij deze aflevering in vanwege twee motieven die hier aan bod komen: Douwes Dekker die financieel ondersteund wil worden en zijn aversie tegen irrationele denkbeelden.

Ik wil deze twee elementen in verband brengen met zijn gokverslaving. Hij zat altijd in geldnood omdat hij zijn kleine en grote kapitalen altijd verspeelde aan de goktafels, dus zo nobel was het niet om hem steeds maar geld te willen geven en hoe irrationeel zal hij zelf niet zijn geweest in de heilige overtuiging dat hij wist om – tevergeefs – de bank in de speelhuizen te laten springen?

Hier nog een aardig artikeltje uit de Groene Amsterdammer over twee relevante brieven die Multatuli schreef:

www.groene.nl/artikel/ik-ben-zeer-verdrietig

Mijn zoon speelde vanavond in de rubriek Jonge Helden in Podium Witteman en met interview. Deed nog een korte Jaap van Zweden-imitatie en nu als solist zijn tv-debuut.

Podium Witteman - NPO 2 - 28 april 2019 - Uitzending gemist - Eerste item

Reactie van mij op Neerlandistiek op een stuk over de lage populariteit van de Max Havelaar op de middelbare school.

__

Ik heb het al eens eerder geopperd, maar wellicht moet het literatuuronderwijs op de middelbare school niet te hoog inzetten met het laten lezen van alle soorten boeken uit de canon. Er zijn boeken die minder geschikt zijn voor jongeren, maar wel weer interessant zijn als je ze op latere leeftijd leest. Er is dus niets verloren als de Max Havelaar niet breed wordt gelezen en gewaardeerd door 17-jarigen, maar zorg met education permanente (bijvoorbeeld door het CPNB en het Literatuurmuseum) dat mensen op latere leeftijd alsnog dit soort klassiekers gaan lezen. Literatuuronderwijs op de middelbare school zou dan vooral de nadruk op het plezier in lezen moeten leggen, niet alleen voor de tijd op school, maar leesplezier voor je hele leven.

Op Neerlandistiek verscheen een pamflettistisch stuk tegen de 'gender-obsessie' binnen de literatuurwetenschap. Ik vond het aardig om hier mijn eigen gedachten over te formuleren in een reactie:

__

De positie van mannen en vrouwen in de samenleving staat weer volop in de aandacht. Mannen hebben nog steeds een te dominante rol en vrouwen worden nog steeds ondergewaardeerd, zo niet onderdrukt. Dat geldt ook voor minderheden als gekleurde mensen en lhbtq'ers. Dat zie je allemaal terug in het maatschappelijk debat, in activisme en dus ook in de literatuur. En in de literatuur kan het twee kanten opgaan, of het weerspiegelt de oude, gangbare structuren of het stelt de ongelijke machtsverhoudingen aan de kaak. Ik vind het dan ook logisch dat de literatuurwetenschap hier uitgebreid en intensief onderzoek naar doet, de onderwerpen liggen nu in het brandpunt van onze cultuur. En uit onder meer de kwantitatieve onderzoeken is steeds de conclusie dat stereotype structuren tussen man en vrouw nog steeds domineren. Dat is een ongemakkelijke conclusie, zeker voor goed opgeleide witte mannen, maar moet je niet verwarren met een persoonlijk oordeel over deze kwesties van de onderzoeker.

Toch is het ook een interessante vraag of je nu als wetenschapper ook een oordeel mag hebben over je object van onderzoek of moet je altijd neutraal blijven? Als onderzoeker blijf je binnen je onderzoek objectief, maar je mag van mij wel een oordeel hebben over de conclusies buiten het onderzoek. Iemand die meertaligheid van kinderen onderzoekt en concludeert dat dit niet schadelijk, maar zelfs bevorderlijk is voor de ontwikkeling, dan kijken we niet vreemd op dat een taalkundig onderzoeker in een opiniestuk in de krant pleit voor meertalig onderwijs. Maar als het om een diffuser vakgebied gaat als de literatuur, dan moet er een zuivere scheiding zijn tussen literatuurwetenschap en literatuurkritiek. Van mij hoeft dat niet.

Tot slot een voorbeeld van het 'activistische sfeertje' en om het dichtbij huis te houden. Hoogleraar Nederlands en onderzoeker Marc van Oostendorp heeft vorig jaar een verzameldichtbundel uitgegeven met alleen maar vrouwelijke dichters, dat vond hij in deze tijd wel noodzakelijk en op zijn plaats. Zonder zich verder uit te laten of vrouwen beter dichten dan mannen, vind ik het wel een statement van een wetenschapper waar ik geen probleem mee heb, goed juist.

Dit jaar is het 100 jaar geleden dat Drs. P werd geboren en dat wordt gevierd. Ik dacht nog aan een prijs annex wedstrijd. Wie schrijft het leukste plezierdicht over de knolraap? En win dan de Drs. P Trofee!

Via de nieuwsbrief van maart van het Meertens Instituut geeft directeur en computerlinguïst Antal van den Bosch op hun website antwoord op de Vraag van de maand: Wat is culturele artificiële intelligentie? Het antwoord op de vraag begint met:

“De wereld is veranderd door de digitale computer, en we staan nog maar aan het begin van de grote veranderingen die deze machine in gang zet. Het verschil met alle machines uit het verleden is dat de computer niet voor één doel is gebouwd, maar voor alle mogelijke doelen. Die doelen kunnen groots zijn en klein, wetenschappelijk, economisch, sociaal. Op al die vlakken zijn al schokkende vooruitgangen geboekt.”

En verderop:

“Binnen het KNAW Humanities Cluster werken we aan nieuwe kennis en methoden op het vlak van culturele AI, op het gebied van fake news en memes, profilering van auteurs via computationele stylometrie, en het analyseren van grote hoeveelheden teksten op verschillen in perceptie, waardering, genre, en gender.”

Ik ben benieuwd wanneer de eerste schokkende resultaten van deze culturele artificieel intelligente revolutie openbaar zullen worden gemaakt.

Wat is culturele artificiële intelligentie? - Meertens Instituut

Legende
(Hofvijver)

Het donker wiegelt. Uit de langspeelplaat
van de Hofvijver weken zich de eerste
nog trage daggeluiden los. Er is een
staag gezoem, een onderaards rumoeren:
reeds zingt het zonnewater in de koperen
ketels van de nacht.
– Mussen sissen in een schel
gefluit van klaksons en sirenes stijgt
de dag in stoom- na stoomwolk op. Nu rijzen
façades grijs en legendarisch uit
hun as en staan ineens met raam naast raam
het heden vast te leggen in de staal-
gravures van ’t verleden.

– De vijverplaat speelt een muziekje van
Rameau. Gebaarde mannen, meeuwen, autoos
haasten voorbij als schimmen, maar
de vrouwen zitten wijs en hiëratisch
te zitten, te luisteren. Statig en waakzaam, haar ogen
groot, babylonisch: serene priesteressen van
de oude vijver waaruit elke dag
Den Haag opnieuw geboren wordt.

Paul Rodenko (1920-1976)
uit: Orensnijder tulpensnijder (1975)

In een artikel op Neerlandistiek kwam de niet geheel onomstreden theorie aan de orde dat het linkerdeel in samenstellingen zoals bij boekenliefhebber of platenspeler, geen meervouden zijn, maar altijd een stam zijn van het zelfstandignaamwoord. Moeilijk te begrijpen en aanvaarden, maar ik reageerde nog met een mogelijke consequentie voor de spelling.

__

Als die stam-theorie (Bare Stem Constrain) breed omarmd wordt en ook wordt overgenomen door de Taalunie, dan zouden ze ervoor kunnen kiezen om iedere tussen-n bij meervouden in samenstellingen weg te laten. Altijd en overal schrijf je dan nooit meer een ‘n’, want het is toch geen meervoudsvorm en vrijwel niemand spreekt die n toch uit. En de spelling wordt simpeler en knapt er ook van op. :-)

Ik denk dat alles en iedereen een samenhangende betekenis heeft als klein radertje in de geschiedenis en in het heelal. Maar of we ooit te weten komen waartoe dit raderwerk dient is maar de vraag. Het mysterie van het bestaan.

(Professor van Zwevenstein)

Reactie op een blog over roken in de vorige eeuw.

__

Ik ben op mijn vijftiende in 1975 gaan roken, samen met mijn iets oudere zus. Het domste wat ik ooit in mijn leven heb gedaan. Mijn ouders vonden het wel gezellig, die rookten zelf stevig. De eerste jaren rookte ik vooral Caballero, later Marlboro en tenslotte enkele tientallen jaren shag, vanwege de goedkopere prijs. Een paar jaar geleden ben ik gelukkig gestopt en was ik eindelijk verlost van die ongezonde verslaving.

Maar als ik nu naar de cijfers kijk, baren die me ook zorgen: zo'n kleine 25 procent van de volwassenen rookt nog steeds. Het blijft een hardnekkig genotsmiddel, hoe slecht het ook is, hoe duur je de nicotine ook maakt. Toch wil ik niet al te belerend zijn en denk ik ook weleens, Iedereen heeft recht op een ongezond leven.

Ingezonden brief verstuurd.

In de brandbrief van wetenschappers en prominenten over de verengelsing van het hoger onderwijs, die vrijdag in de Volkskrant stond afgedrukt, lees ik, "De verwaarlozing van het Nederlands aan onze universiteiten leidt niet alleen tot een dramatische daling van het aantal studenten dat kiest voor de studie Nederlands ...".

Hier wordt een verband gelegd dat volgens mij totaal niet bestaat. De grote terugloop voor de studie Nederlands komt niet door de verwaarlozing van onze taal of door de verengelsing aan universiteiten, maar heeft geheel andere oorzaken die vooral bij het onderwijs op de middelbare school en andere cultureel-maatschappelijke ontwikkelingen bij jongeren moeten worden gezocht. De bachelorfase van de studie Nederlands wordt nergens in het Engels gegeven, maar daarentegen kiezen veel studenten wel bewust voor andere studies bijvoorbeeld omdat die juist in het Engels worden onderwezen. Ik heb ook zo mijn zorgen, maar alleen al om deze ridicule bewering had ik de brief niet ondertekend.

Al sinds 2016 is men binnen de onderwijswereld bezig met een traject om het schoolvak Nederlands aantrekkelijker te maken en anders in te vullen. Op de blog van Neerlandistiek is daar veel aandacht voor. Ik reageerde weer op een stuk over dit onderwerp.

__

Ik begrijp goed dat dit artikel een mate van abstractie heeft en dat daar best concrete doelen van zijn af te leiden. Maar het gaat mij om het hele proces van herijking dat nu gaande is en waarvan, denk ik, achteraf het grootste deel zal zijn besteed aan de formulering van de theoretische kaders waarbinnen de vernieuwde lessen Nederlands gaan worden gegeven. Hoe de lesstof er straks concreet uit komt te zien is nu nog niet aan de orde en dat vind ik een gemiste kans.

Ik ben – om het in goed Nederlands te zeggen – voor een traject met zowel een ‘top-down-’ als een ‘bottom-up-benadering’, tegelijkertijd. Bouw aan een uitwerking van de grote opdrachten en inzichten, maar werk gelijk ook aan een verzameling met concrete les- en leeronderdelen, zodat beide invalshoeken elkaar nu al kunnen beïnvloeden. Dat lijkt mij een vruchtbare weg, ook voor de discussies die ik nu vaak zie verzanden in abstracte, weinigzeggende woordstromen.

__

@peter-arnocoppen

Concrete kennis en praktische taalvaardigejden niet helemaal, maar een beetje, specificeren zou al mooi zijn, maar ik signaleer dat er juist helemaal nog niets wordt gespecificeerd. Ik denk dat dit niet gebeurt doordat het tot een teveel aan discussie zal leiden, ik denk dus het tegenovergestelde van wat u beweert dat hier geen grote discussiepunten liggen.

Drie voorbeelden: Wat gaat er gebeuren met taalkundige kennis in het schoolvak, hoe wordt dat ingepast? Wat moet er veranderen, verbeteren aan het literatuuronderwijs? En de actuele hamvraag waar nog geen antwoord over is opgeworpen, Wat moet er nu gebeuren met de eindexamens van met name het vwo, wat moet er in de plaats komen van die vermaledijde tekstverklaring? Die bottom-up-discussies worden nu niet gevoerd.

De schrijver:

Het is eenvoudig om een boek af te kraken, maar een kunst om het aan te prijzen.

De criticus:

Het is eenvoudig om een boek aan te prijzen, maar een kunst om het af te kraken.

(Eigen aforisme ter gelegenheid van het Boekenweekgeschenk.)

Losse reactie van mij op een artikel op Neerlandistiek.

__

Jaren geleden ben ik korte tijd ook geabonneerd geweest op de tests van Beter Spellen, maar het lag me niet zo en ik check een juiste spelling in het wild doorgaans via een spellingschecker, wel zo makkelijk.

Maar er bestaat didactisch gezien een groot bezwaar tegen de multiple-choicevorm van de tests. Doordat je ook foute antwoorden krijgt te zien, ga je die min of meer ook onthouden en is het niet goed voor het memoriseren van het goede antwoord en juite spelling. Zit wel wat in.

Ik heb begrepen dat al weer wat jaren geleden Beter Spellen een paar keer geld heeft gekregen van de Taalunie, want die doen zelf verder niets aan educatie of spellngsplezier. Ze beheren de officiële woordenlijst en dat is het wel.

Goed spellen vind ik best aardig en nuttig, maar het is vooral een kwestie van woordbeelden onthouden, en soms door wat ezelsbruggetjes, zoals dat ik voor de schrijfwijze van ‘te allen tijde’, de laatste letters onthoud met het woordje ‘ene’.

__

Mijn credo is dat ik correct en volgens de officiële woordenlijst probeer te spellen zodat je daar nooit gezeur over krijgt. Als andere mensen afwijkend spellen of het niets interesseert en fouten maken, dan vind ik ze niet dom en heb ik daar geen moeite mee, iedereen doet maar, maar ik doe het zo.

Reactie op een artikel van Marc van Osstendorp op neerlandistiek.nl:

__

Ik denk dat er een onderscheid moet worden gemaakt in 'languaging' door al honderden jaren bestaande regionale dialecten en de recente invloed van buitenlandse nieuwkomers met hun eigen moedertaal.

In Vlaanderen spelen vooral de verschillende dialecten een grote rol, naast de volgens Van Oostendorp fictieve, onrealistische standaardtaal. Maar in Nederland is de standaardtaal wel heel realistisch en wijd verbreid. Daarom hebben we ook geen nationale taaladviseur: bij de Nederlandse omroepen is de standaardtaal vanzelfsprekend de norm. Het zou wat anders zijn als de taal van Marokkaanse of Syrische Nederlanders ook een rol krijgen in het onderwijs en de media door 'languaging', maar dat zie ik niet zo snel gebeuren, dat vind ik onrealistisch. En het is wel wat anders dan de ontwikkelingen binnen het Fries of het Limburgs.

Van Oostendorp vindt al jaren dat de Taalunie mag worden opgeheven, akkoord, maar zolang er toch geldstromen naar toe gaan, besteedt die dan bijvoorbeeld ook aan de teloorgang, revitalisering van de neerlandistiek in de breedste zin. Nu is daar onder andere een aparte raad voor in het leven geroepen, maar de Taalunie had hier al veel eerder op kunnen en moeten inspelen. Maar ik geloof dat de huidige directeur Hans Bennis eigenlijk hetzelfde denkt als Van Oostendorp, hij past op de winkel en sluit steeds meer afdelingen. Hef de boel dan per direct op, of maak een fris en vitaal plan van aanpak voor de Nederlandse taal in al zijn schakeringen. En een ijsje met drie verschillende smaken noemen we nog steeds een ijsje, net zoals de Nederlandse taal echt ook bestaat. Mm, lekker.

Neerlandici vinden dat er van de studie Nederlands (noem het voortaan neerlandistiek?) een karikatuur wordt gemaakt, maar ik denk dat ze in de beeldvorming het vak op de middelbare school zelf ook reduceren tot een vak zonder boeiende inhoud met alleen maar aandacht voor tekstverklaring. Koekje in eigen boezem.

Het blijft een terugkerend en intrigerend onderwerp, is taal primair een communicatiemiddel of vooral bedoeld om mee te denken?

Nu vroeg ik me af of denken in je hoofd ook niet een vorm van communicatie is met jezelf. Als ik nadenk en in mijn hoofd praat, dan spreek ik ergens ook tegen een andere innerlijke stem van bewustzijn.

Is de basis van taalverandering wellicht het resultaat van een gesprek in je hoofd en je de woorden en zinnen in de loop der tijden aanpast en voortdurend vormgeeft? En is het dan niet zo, dat een enkel individu iets verandert aan zijn innerlijke taal, bijvoorbeeld door die efficiënter te maken, en dat via externe communicatie de verandering zich verder verspreidt. Is dat iets, 'interne communicatie' versus 'externe communicatie'?

Vroeger noemde ik me wel gekscherend een conceptualist, omdat ik vol ideeën zat. Dat is nu een stuk minder, maar zo af en toe gooi ik er een mailtje uit met een suggestie of concept, zoals vandaag naar het tv-productiebedrijf TVBV van Jeroen Pauw. Ik verwacht er niets van, maar dan ben ik het toch kwijt. Ik heb het snel en snappy gelijk getiept en verstuurd.

__

Aan: TVBV
Datum: 04-03-2019
Onderwerp: 60!

__

Beste mensen, Jeroen Pauw,

Even kort, maar ik heb al jaren een idee om een lange tv-show te maken over mensen die in 2020 60 jaar worden. Het zijn de mensen die tiener waren in de jaren 70 en kind in de jaren 60. Ze werden toen wel de lost-generation genoemd, de verloren generatie zonder perspectief.

Enfin, ik word zelf volgend jaar 60 en ben dus uit 1960 net als Jeroen Pauw. En wellicht kan hij eind volgend jaar een themaprogramma maken met als titel 60! bij de NPO en dan met zijn eigen ervaringen en persoonlijkheid als rode draad.

En er worden meer bekende en onbekende mensen 60, ook die zijn interessant zoals, Robbert Dijkgraaf, Nico Dijkshoorn en Matthijs van Nieuwkerk, Gerard Joling en René Froger en Bas Heijne. Er is genoeg te verzinnen voor een afwisselend en cultuur-historisch-sociologisch programma met een persoonlijke context en ook om nostalgisch terug te blikken. Praatprogramma en personality-show met veel oud-tv-materiaal.

Voor een concrete invulling en uitwerking heb ik geen ideeën, dat is aan jullie. Ik doe ook verder niets, dan enkel nu in deze mail het basisidee aandragen.

Denk er eens over na en kan heel leuk en interessant worden.

60!

Groet en succes,

DirkJan Vos
(Amsterdam - Den Haag 1960)
www.dejongenskamer.nl

[ Het idee ook verstuurd naar productiebedrijf Medialane die met Dieuwke Wynia een link is naar Matthijs van Nieuwkerk. Hij zou dit ook kunnen maken, of samen met Jeroen Pauw. ]

Onlangs verscheen een onderzoek naar de leeslijsten van middelbare scholieren. Hier de top 33:

1 Krabbé, T. – Het gouden ei
2 Mulisch, H. – De aanslag
3 Onbekend – Karel ende Elegast
4 Koch, H. – Het diner
5 Bernlef, J. – Hersenschimmen
6 Hermans, W.F. – De donkere kamer van Damokles
7 Willem – Van den vos Reynaerde
8 Multatuli – Max Havelaar
9 Wolkers, J. – Turks fruit
10 Zijl, A. van der – Sonny Boy
11 Hermans, W.F. – Het behouden huis
12 Hooft, P.C. – Warenar
13 Wieringa, T. – Joe Speedboot
14 Haasse, H. – Oeroeg
15 Vuijsje, R. – Alleen maar nette mensen
16 Elsschot, W. – Kaas
17 Wagendorp, B. Ventoux
18 Bordewijk, F. – Bint
19 Mulisch, H. – Twee vrouwen
20 Bervoets, H. Alles wat er was
21 Brouwers, J. – Bezonken rood
22 Loo, T. de – De tweeling
23 Bordewijk, F. – Karakter
24 Glastra van Loon, K. – De passievrucht
25 Koch, H. – Zomerhuis met zwembad
26 Bomans, G. – Erik of het klein insectenboek
27 Huff, P. – Dagen van gras
28 Bouzamour, M. – De belofte van Pisa
29 Loo, T. de – Isabelle
30 Robben, J. Birk
31 Lubach, A. Magnus
32 Mulisch, H. – Siegfried
33 Minco, M. – Het bittere kruid

Je kan er van alles over zeggen, maar wat mij direct opvalt is dat bestsellerauteur Ilja Leonard Pfeijffer kennelijk niet populair is onder de scholieren, hij komt niet in de lijst voor. De boeken zijn wellicht te dik en ik las ook al eens ergens dat zijn taal voor gevorderde lezers is. Noem me naïef. En geen Gerard Reve te bekennen, net zo min als A. F. Th. van der Heijden of Connie Palmen ...

Lees hier het hele rapport van Jeroen Dera:

De praktijk van de leeslijst - Jeroen Dera - Stichting Lezen

Vandaag 28 februari speelde mijn zoon twee hoornstukken met pianobegeleiding in De Klassieken op Radio 4, even na elven in de ochtend. Heel fraai en met interview. Bekijk en beluister het videofragment.

Er is veel commotie over het verdwijnen van de studie Nederlands aan de VU. De academische wereld roept moord en brand en luidt weer de noodklok. Op neerlandistiek.nl reageerde ik op een verontrustende reactie:

__

Minder universiteiten betekent natuurlijk niet automatisch nog minder studenten. Ook minder universiteiten kunnen een groot aantal studenten aan. Dat is het punt niet. Als je Nederlands schrapt op een universiteit, dan verlies je al de specialismes en de opgebouwde know-how. En een keer weg betekent doorgaans dat het nooit meer terugkomt. En ook met drie of vijf universiteiten kan iedereen Nederlands studeren. Ik weet niet wat daar bizar aan is.

Een onderbelicht punt vind ik dat er niet wordt gekeken naar de veranderde houding van jongeren en hun stijgende desinteresse voor Nederlands en toenemende belangstelling zoals voor exacte vakken, communicatiewetenschap, games, telefoons en Netflix. Nu wordt gezegd dat het alleen ligt aan de onaantrekkelijkheid van het onderwijs op de middelbare school, maar in het buitenland kampen ze met dezelfde problemen. Het is ook maar de vraag of het tij nog fundamenteel kan worden gekeerd en dat er domweg minder animo is voor een studie Nederlands in deze tijd. Maar niets doen is natuurlijk ook geen optie.

Tot slot. “We hebben nu al een enorm tekort aan neerlandici”. Dat is zo als je het heel belangrijk vindt dat vooral universitair geschoolden voor de klas moeten staan, maar dat kan hoe dan ook maar in beperkte mate, verder zijn de algemene tekorten voor leraren Nederlands bij mijn weten nog niet dramatisch hoog, maar laag.

__

En:

__

Wie in Nederland Nederlands gaat studeren doet dat niet om vertaler te worden, maar een buitenlander die in het buitenland Nederlands studeert doet dat waarschijnlijk juist weer wel om die reden. Ik heb dan ook moeite om steeds te lezen, zoals vandaag weer in Trouw, dat het Nederlands aan de universiteiten in het buitenland wel bruist en hier niet. Appels en peren.

__

Daarna nog:

__

Leerlingen gaan waarschijnlijk primair geen Nederlands studeren omdat hun vak op school niet boeiend genoeg is vanwege de nadruk op tekstverklaring en denken dat de studie wel net zo saai zal zijn. Maar als leerlingen wel beter weten wat een studie Nederlands inhoudt, dan kan Nederlands studeren nog steeds niet aantrekkelijk zijn als je docent wilt worden: wat heb je aan een brede, interessante studie als je later in het onderwijs je vooral moet beperken in het les geven van onaantrekkelijke onderdelen?

Het gaat dus om aanpassing van het curriculum op de scholen en om de beeldvorming van wat een studie Nederlands inhoudt en welke perspectieven die biedt.

__

Andere contextloze reactie van mij op Neerlandistiek en algemene tip voor iedereen.

__

[...]

Op Twitter was er dit weekend al wel veel aandacht voor en ik kan iedereen die niet op Twitter zit aanraden om zich hier ook voor aan te melden. En volg dan alle taalrelevante accounts en je bent snel en kort up-to-date over feiten, meningen en niet te vergeten relevante linkjes rondom de volle breedte van de neerlandistiek. En als je niet zo handig bent met je telefoon, je kan Twitter ook volgen via je pc of laptop en je hoeft zelf helemaal nergens actief aan mee te doen.

Reactie op een blog over het faillisement van Intertoys en het speelgoed van vroeger.

__

Het komt niet alleen door de online-speelgoedwinkels dat Intertoys failliet is, maar kinderen zijn niet meer geïnteresseerd in het traditionele speelgoed. Ze zitten liever op hun gamecomputer, tablet of telefoon. Alleen de allerkleinsten spelen nog met lego of poppen. Het is niet anders.

Tot een aantal jaren geleden was de Intertoys ook vermaard door zijn jaarlijkse gratis Intertoysgids die ruim voor Sinterklaas bij iedereen op de deurmat viel. Het was dé Speelgoedbijbel voor jongens en meisjes die stuk werd gelezen en waarin kinderen hun favoriete cadeaus aankruisten, het was net zoiets magisch als de etalages van vroeger. Maar die gids verdween door internet. En wanneer was de laatste knikkerrage?

En ook ik kon me vroeger vergapen aan de etalages met speelgoed, vooral die speciale etalage in december van de Bijenkorf, maar ik hoefde dat alles niet allemaal te hebben, want als het erop aan kwam dan speelde ik toch het liefst buiten.

Het jongensparadijs - Martin Rep

Op neerlandistiek.nl verschenen diverse artikelen tegen de standaardspelling die door de overheid wordt voorgeschreven. Ik ben voor een uniforme spelling en heb me daar in het verleden druk over gemaakt, dat doe ik nu niet meer, maar ik heb toch ook gereageerd. Bijvoorbeeld:

__

@marcvanoostendorp De officiële spelling geldt alleen voor de overheid en het onderwijs, daarbuiten staat het iedereen vrij te spellen hoe hij/zij dat wil. Maar dat gebeurt niet, u doet dat ook niet, kennelijk willen we toch om allerlei redenen ons vasthouden aan vastgestelde conventies. En als de overheid de spelling toch loslaat, dan krijgen we een officiële spelling van Van Dale, Onze Taal of de NRC. Lood om oud ijzer.

__

En:

__

@marcvanoostendorp. U houdt zich niet principieel aan de conventies en zoekt nooit wat op. Dat betekent in de praktijk dat u als taalgeleerde weinig fouten maakt. Dat vind ik een elitair standpunt ten op zichte van spellers die ook niet opzoeken en onderweis schrijven. Die worden er op aangekeken. Dat is de realiteit. Heeft niets te maken met een overheid, maar met de mensen zelf. Daarom vind ik een standaardspelling het meest democratisch, want die geldt voor iedereen hetzelfde.

__

Op een andere pagina van mijn website staan diverse stukjes bij elkaar hoe ik verder over spelling denk.

Spelling: Apologie voor de pannenkoek - De Jongenskamer

Het is weer zo laat. Op Neerlandistiek verscheen een artikel waarom taalkundigen niet geinteresseerd zijn in correct taalgebruik als onderwerp van onderzoek. Een oude koe en ik reageerde ook door een oud standpunt uit de sloot te vissen.

__

Is maar een kleine minderheid geïnteresseerd in correct taalgebruik en de norm? Is dat onderzocht? Als ik alleen al kijk naar Twitter dan doen verreweg de meeste mensen hun uiterste best om correct te schrijven en te spellen. Zien ze een fout, dan corrigeren ze die en hebben ze daar de pest over in. Dat geldt ook voor kranten en tijdschriften (Neerlandistiek is een uitzondering door geen aperte fouten te corrigeren).

Het is ook helemaal niet onverstandig om naar een norm te streven, al is die subjectief. De norm geldt dan voor iedereen en ik vind het wenselijk om de norm bijvoorbeeld ook in wetenschappelijke artikelen terug te zien en niet dat teksten een anarchistisch allegaartje zijn van afwijkende vormen van taalgebruik. Dat zou ik niet alleen dom vinden, maar ook elitair en ondemocratisch.

__

En ik reageerde daarna nogmaals op een reactie van Marc van Oostendorp:

[...]

U bent een uitzondering die taalfoutjes totaal niet interesseert in zijn stukken. En op zich kan u zich dat ook permitteren. Mensen vinden u een goede denker en schrijver en hebben begrip voor die kleine foutjes. Maar wij als mindere goden zijn juist wel streng voor onszelf en proberen taalfouten te vermijden. Dat ze toch voorkomen is wat anders en doet niets aan de intentie af.

Er is een biografie verschenen over Willem Wilmink, geschreven door Elsbeth Etty. Ik heb het niet gelezen, maar ken wel een aardige anekdote over hem.

Hij werd gevraagd om teksten te schrijven voor het nieuwe kleuterprogramma De film van Ome Willem. Hij maakte een kort versje:

Deze vuist op deze vuist
Deze vuist op deze vuist
Deze vuist op deze vuist
En zo klim ik naar boven

Hij gaf de tekst aan de bedenker van het programma Aart Staartjes en zei:

Kan ik hier wel geld voor vragen?

Radio

Dit jaar bestaat de radio 100 jaar. Op 6 november 1919 maakte ingenieur Hanso Idzerda vanuit een studio in de Beukstraat 8 in Den Haag 's avonds tussen 20.00 en 22.00 uur het eerste radioprogramma ter wereld.

Mijn radiogeschiedenis als luisteraar in vogelvlucht.

Als kind en tiener was ik vooral zeer verknocht aan de televisie, maar er was nog veel tijd zonder tv om naar de radio te luisteren. Als kind herinner ik me als eerste het programma Tussen 12 en 2 waar ik tussen de middag uit school vooral luisterde naar het spelletje Raden maar met Kees Schilperoord. Zondagochtend, Muzikaal onthaal met Herman Emmink en Muziek mozaïek van Willem Duys. Wat later ging ik ook met mijn kleine transistor naar Radio Veronica luisteren, vooral voor de muziek zonder speciale programmavoorkeuren.

In mijn tienertijd luisterde ik door de week 's middags tijdens het huiswerk maken naar de programmma's van onder meer Vincent van Engelen en Theo Stokkink. In het weekend Z.I. en In de rooie haan. Zondagavond luisterde ik naar Voer voor vogels van de KRO.

Toen ik begin jaren tachtig ging werken ben ik steeds minder tv gaan kijken en meer radio gaan luisterem. Ik luisterde toen naar De avondspits, Radio Tour de France, De steen en beenshow, woensdagmiddag Ronflonflon met Jacques Plafond en Met het oog op morgen als voortdurende vaste waarde. In de jaren negentig ook naar For the record van Mart Smeets en Easy listening met Tosca Hoogduin. Spijkers met koppen, Langs de lijn.

Daarna keek ik helemaal geen tv meer en werd de radio echt populair. Nog wel Radio 3 / 3FM, Radio 1 en 2 met als vast favoriet programma Het theater van het Sentiment. Vervolgens kwam Radio 6 met soul en jazz erbij (totdat deze zender ook weer werd opgeheven) en nu luister ik nog naar NPO Radio 2 Soul en Jazz en veel naar opgenomen muziekprogramma's van 40UP Radio via Radio Noord-Holland en als podcast. En bij een gast die me interesseert luister ik naar Radio Kunststof en Nooit meer slapen. En af en toe luister ik ook naar een podcast, maar bij voorkeur luister ik naar live radio. Hier en nu.

Tsead Bruinja is voor twee jaar de nieuwe Dichter des Vaderlands. Zijn eerste gedicht heeft hij gepubliceerd en kun je in de NRC en op zijn site lezen:

voor volk en moederland - Tsead Bruinja

Marc van Oostendorp wijdde er op Neerlandistiek een bespreking aan.

Nederland waarom kijk je zo sip - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

De dichter was vervolgens een uur te horen in Nooit meer Slapen op Radio 1, waar Pieter van der Wielen met hem in gesprek ging.

Interview Tsead Bruinja - Nooit meer slapen - NPO Radio 1

Ik schreef over Bruinja en zijn eerste gedicht:

Ik heb het gesprek gehoord en ik ben tot een ander - en beter - begrip van het gedicht gekomen, hoewel ik nog steeds niet heel enthousiast ben. Maar de inzet van de dichter is zijn persoonlijke leven. Hij voelt zich allereerst een Friese dichter die ook in het Nederlands dicht. Hij woont in Amsterdam, heeft een passie voor (pop)muziek en studeerde Engels in Groningen.

In zijn werk heeft hij veel over zijn familie en ouders geschreven. Zijn moeder is jong gestorven en met zijn vader heeft hij een moeizaam contact. Toch voelt hij een grote liefde. Een belangrijk kenmerk is zijn woede, een uiting van energie en engagement, maar juist ook weer van liefde en eerlijkheid.

Al deze elementen komen in het gedicht in een of andere vorm voor, ook dat hij onlangs is gescheiden, maar ik weet nooit of het nu goed voor een gedicht is om veel biografische gegevens van een dichter te moeten weten.

(De voornaam Tsead spreek je uit als Tsjeed)

Bij elkaar gevoegde en geknipte reacties van mij op een artikel van Jan Renkema op Neerlandistiek. Waar ik verder op reageer laat ik nu weg, onderaan staat een link naar het stuk met alle reacties. Het beletselteken zijn de drie puntjes ... die je in een tekst kan gebruiken.

__

Veel schrijvers en taaladviseurs raden het gebruik van het beletselteken af. Het wordt snel een gemakzuchtig cliché. Ik weet niet meer wat Jan Renkema hierover in zijn Schrijfwijzer heeft geschreven, maar ik meen me wel zijn advies te herinneren dat als je de drie puntjes gebruikt, die altijd vooraf laat gaan door een spatie! Dat weet en doet maar een enkeling …

[...]

Ik heb het destijds hoe dan ook overgenomen, want ik vind het veel eleganter staan. Het zijn van die kleine details die het schrijven zo leuk kunnen maken!

[...]

[ Renkema is – onder meer door Marc van Oostendorp – verguisd doordat hij geen keuzes aanbiedt en niet schrijft wat andere bronnen vinden. Dat lijkt terechte kritiek, maar als beginnende schrijver heb je weinig aan een veelwoud aan keuzes en mogelijkheden – dat is juist het probleem – en zoek je houvast aan wat een zekere autoriteit als het beste bepleit. Daar heb je dan meer aan. Van zijn adviezen afwijken kan je later altijd nog. ]

Nultaal ... - Jan Renkema - neerlandistiek.nl

Twee tweets.

Niets is zo moeilijk als het voorspellen van de toekomst en al 30 jaar geleden was de kracht en macht van kunstmatige intelligentie aanstaande, maar die bleef uit. En nu weer, ik moet het nog zien en ben sceptisch.
DeWereldDraaitDoor @dwdd
Terugkijken: het derde en laatste deel uit het drieluik 'De Toekomst' van @RHDijkgraaf! Zelflerende computers gebruiken data om meer en meer beslissingen voor ons te maken. Big data en algoritmes helpen ons, maar lopen we gevaar?

Interessant en belangwekkend programma, maar ik miste kritische kanttekeningen bij de mogelijk ernstige bijeffecten van de CRISPR-Cas-revolutie waarmee je met dna kan knippen en plakken. Effecten die zich mogelijk pas bij mensen na twintig jaar of langer openbaren. Verontrustend.
Robbert Dijkgraaf @RHDijkgraaf
Dank voor het kijken naar de eerste aflevering van #DWDDUniversity “de toekomst van het leven” maar vooral ook aan mijn topcollega’s @HansClevers, Henne Holstege en John van der Oost die de toekomst maken!

Reactie op een artikel van Marc van Oostendorp op neerlandistiek.nl: Kan een computer lezen?

__

“Je kunt op die manier zelfs de stijl van een schrijver imiteren, zoals mijn collega Folgert Karsdorp heeft laten zien met onder andere een computer die ongeveer kon schrijven als Ronald Giphart.”

[…]

“Dat kan de computer allemaal, maar lezen kan de computer niet.”

Het lijkt me ook een misverstand dat een computer dus al wel betekenisvol kan schrijven, want dat kan hij ook niet. Het is plakken en knippen en woorden voorspellen op basis van een doods algoritme in een groot databestand. Het levert geen enkele zinvolle tekst op. Ik denk dat dat altijd zo zal blijven en hier geen vooruitgang mee is te boeken: een computer kan niet denken en geen zinvolle taal creëren als een mens.

“Kan een computer zo ook leren lezen wanneer je er heel veel boeken in stopt? En welke regels zijn daar dan voor nodig?”

Ook dit lijkt me een heilloze weg, meer boeken, meer zinnen en woorden, betekent geen betere prestatie en zou je zinvolle regels willen bedenken, doe dan onderzoek naar hoe de hersens van mensen werken en hoe wij de werkelijkheid en alle kennis van de wereld vergaren, opslaan en verwerken. Dat is nog een groot raadsel. De computer blijft vooralsnog niet meer dan een snelle en heel beperkte telmachine.

Ilja Leonard Pfeiifer ontmaskerd als pornoschrijver?

In de nacht van 4 op 5 januari 2019 was er een jubileumuitzending van het radioprogramma Nooit meer slapen. Hierin kwam de pornografische debuutroman Genade uit 2009 van ene Tina Weemoed ter sprake. Ik had er niet eerder over gehoord, maar er was toen enige discours wie er achter dit pseudoniem zou zitten. Een vrouw, een man? Diverse voor de hand liggende namen circuleerden als Joost Zwagerman, Sylvia Witteman en Kluun. Marja Pruis schreef er destijds een recensie over in de Groene Amsterdammer, maar het raadsel werd niet opgelost.

Anderhalf jaar geleden las ik van Ilja Leonard Pfeijffer zijn Brieven uit Genua uit 2016. Een autobiografische roman waarbij mij een zinnetje goed is bijgebleven en waarin hij terloops bekende ooit een pornografische roman onder een pseudoniem had geschreven en uitgebracht.

En nu werd één plus één twee en acht ik Pfeijffer de hoofdverdachte die Genade heeft geschreven. Het is verschenen bij uitgeverij Prometheus waar Ilja Leonard Pfeijffer ook al twee non-fictie boeken op zijn naam heeft staan.

Ik heb naar een paar figuren uit de literaire wereld mijn suggestie getwitterd, waaronder naar Marja Pruis en de vermeende schrijver zelf. Wie weet komt er nog een vervolg. Is een ontmaskering nabij?

__

Hier een link naar de recensie van Marja Pruis.

Scènes met een slagersjongen - recensie Genade / Tina Weemoed - Marja Pruis / De Groene Amsterdammer

__

En omdat het onduidelijk is of Ilja Pfeijffer ook daadwerkelijk Twitterberichten leest, heb ik hem ook een kort mailtje gestuurd via zijn website. En als hij niet de schrijver is van Genade (was het Marja Pruis zelf?), welke pornografische roman zal hij dan geschreven hebben? Ik heb weleens geopperd Pussy album van Stella(!) Bergsma, maar dat lijkt me toch onwaarschijnlijk. Ik hou het voorlopig op Genade en wil de echte Tina Weemoed nu opstaan?

_____________________________________________

Subject: Genade
Date: Sat, 5 Jan 2019 17:30:44 +0100
From: DirkJan Vos (d.vos35@chello.nl)
To: info@iljapfeijffer.com
_____________________________________________

Beste Ilja,

Hoewel ik je vandaag ook via Twitter een linkje heb gestuurd, maar ik weet niet of je daar de berichten leest, stuur ik nu ook een linkje van een mini-stukje dat ik op mijn website schreef en waarin ik de suggestie doe dat jij in 2009 de pornografische roman Genade onder pseudoniem hebt geschreven. Ik kan natuurlijk mogelijk geen antwoord verwachten, maar ach, we zijn nu tien jaar verder en wellicht kan een eerlijke bekentenis - of enigmatische ontkenning - nog leiden tot een nieuwe belangstelling voor deze roman.

Hier het linkje:

www.dejongenskamer.nl/varia99.htm#ilja

Groet en succes,

DirkJan Vos
(Amsterdam - Den Haag 1960)
www.dejongenskamer.nl

__

Ik heb nu via een digitale editie van Brieven uit Genua het betreffende zinnetje gevonden. Het staat in de 32e brief aan Gelya, gedateerd 'Genua, 12 januari 2014'. Ilja twijfelt over het hele project van Brieven uit Genua en wil misschien liever wat leukers doen en dan volgt de zin:

"Zoals een gezellig pornoboekje schrijven onder pseudoniem, wat ik twee winters geleden heb gedaan."

Dat is de bekentenis en het zou dan niet met de jaartallen corresponderen. Genade kwam uit in 2009 en Pfeijffer zou zijn 'pornoboekje' in 2011/2012 hebben geschreven. Maar dat kan ook een dwaalspoor zijn en dan wordt ook niet expliciet duidelijk wanneer het in druk zou zijn verschenen. Het blijft een klein literair mysterie.

En Genade gaan lezen voor aanwijzingen heeft totaal geen zin. Je zal altijd evenveel bewijzen voor als tegen vinden, zo gaat en bovendien heb ik geen interesse om me door ranzige porno te worstelen. Laat Ilja Leonard Pfeijffer maar zelf eens man en paard noemen.

Nog een tweet:

Weer een lijst is misschien te veel van het goede, maar draai die dag, of een deel van de dag, dan alleen plaatjes van vrouwen met eigen voorkeuren. Kan ieder station meedoen. @NPORadio1 @NPORadio2 @3FM @NPORadio5 @QmusicNL @MisterRadioRing
DirkJan Vos @djwvos
Eerste ideetje van 2019. Op vrijdag 8 maart is het Internationale Vrouwendag, zendt dan een top 100 uit van zangeressen op de radio. De Lovely Lady's Lijst.
DirkJan Vos @djwvos

Eerste tweet van 2019.

2018

Kerstverhaal

In de Haagse culturele scene liep ook ene Frits rond. Een jongen van de gestampte pot, met een snor, maar heel vriendelijk. Weet niet wat hij deed en hij was vaak met zijn vriendin, ook een gewone meid. Later begon hij een illegaal restaurantje in de buurt van de Koninklijke Stallen. Je had toen een tijd illegale restaurants in woonhuizen, ik kwam wel in een Portugees tentje op het Groenewegje. Maar Frits kokkerellen met zijn vriendin in een benedenwoning en mid-jaren tachtig hebben we met onze vriendengroep rond Jan en Anja het restaurantje op Eerste Kerstdag afgehuurd voor een copieus diner. Was heel lekker, herinner me nog kwartel. Voor mij was het de eerste kerst zonder bij familie te zijn, ik vond het een verademing en mijlpaal, eindelijk een compleet eigen leven. Maar het restaurant van Frits werd niet veel later door de gemeente vanwege overlast gesloten. Later zag ik Frits wel in de tram, was hij trambestuurder geworden. Heel ander leven.

Vleesconsumptie neemt niet af II

De Volkskrant bracht het nieuws dat de Vegetarische Slager in handen komt van Unilever en schreef er achteraan dat het is verkocht om 'te profiteren van de trend dat consumenten steeds vaker een dagje geen vlees eten'. Dit lees je overal, maar is niet waar. Er is geen trend meer van minder vlees eten en de vleesconsumptie is volgens de cijfers van Wakker Dier al een paar jaar hetzelfde; het neemt niet meer af. Toch wekken de media de indruk dat we nog steeds minder vlees consumeren en vind je dat bijvoorbeeld ook terug in de vele vegetarische en veganistische recepten die overal verschijnen. Ook mensen zelf beweren dat ze minder vlees eten, maar de werkelijkheid is dat zo'n 96 procent van de Nederlanders nog steeds flink verslaafd is aan zijn bal gehakt en worstenbroodje. Het vals signaleren van een vegetarische trend is dan ook eigenlijk een vorm van nepnieuws.

Een reactie van mij op neerlandistiek.nl onder een artikel over 'u' en 'je' als omgangsvorm.

__

Nog iets over het gebruik van ‘u’ en ‘je’ in relatie tot bijvoorbeeld deze blog. Wat wel gebeurt is dat mensen die reageren beginnen om andere deelnemers met ‘u’ aan te spreken en worden ook met ‘u’ bejegend. Maar naar verloop van tijd kan de relatie zo amicaal zijn geworden dat schrijvers van artikelen de reageerder met ‘je’ gaan aanspreken, zo van, je hoort er nu ook bij. Dan neemt de reageerder dat vaak over. Maar wee dat de reageerder nadien een kregelige of prikkelende reactie op iemand schrijft, dan wordt hij prompt weer met ‘u’ aangesproken. De omgangsvormen zijn veranderlijk en kneedbaar.

(Dit is mij ook meerdere malen overkomen en heeft ertoe geleid dat ik te allen tijde reageer in de u-vorm en hier nooit meer iemand met ‘je’ aanspreek. Zo gaan die dingen.)

Definitie Van Dale bij 'vegetariër': Iemand die geen producten eet die middels het slachten van dieren zijn verkregen.

Ik ben dan vegetariër, maar niet helemaal zuiver in de leer, want ik eet wel kaas met dierlijk stremsel en in principe ook weer gelatine. Je kan redeneren dat voor deze producten dieren niet speciaal worden gedood, maar dat het bijproducten zijn van de slacht.

Maar ook een consequente vegetariër blijft altijd wat hypocriet als je wel eieren en zuivelproducten eet, want een legkip gaat na anderhalf jaar ook naar de slacht en een melkkoe kan eveneens niet van een oude dag genieten, sterft geen natuurlijke dood en eindigt voortijdig in het slachthuis. Als je heel principieel bent voor dierenwelzijn word je veganist, maar ja, dat is wel een hele rigoureuze stap. Ik ga die niet zetten.

Dierenrechtenorganisatie PETA is een veganistisch taaloffensief begonnen om dieronviendelijke spreekwoorden, onder andere met eten van dierlijke producten, te vervangen door neutrale varianten. Een onzalig idee, alsof de taal er wat aan kan doen en er iets aan kan veranderen. Ik doe toch een paar suggesties.

Boter, kaas en eieren.

Stroop aan de galg smeren.

De jam niet van het brood laten eten.

Dat is het hele bloemkolen eten.

Wilde gedachte: De mens evolueert ooit in een verre toekomst tot één groot organisme dat alle materie van het heelal omvat.

Vleesconsumptie neemt niet af

Het vleesverbruik in Nederland was in 2017 even hoog als in 2016 en dat van 2016 was ook al nauwelijks minder dan de meting daarvoor. Dit blijkt uit onderzoek van Wageningen Economic Research in opdracht van Wakker Dier. Gemiddeld verbruiken Nederlanders jaarlijks ruim 76 kilo vlees; bijna 50 procent meer dan het Voedingscentrum aanraadt. Wakker Dier noemt de uitkomst ‘verrassend’. “Mensen zeggen minder vlees te eten. Maar we zien dit niet terug in de cijfers, dat is opmerkelijk.”

Maar het zijn niet zozeer de mensen die beweren dat ze minder vlees eten, het zijn vooral de media die voeding geven aan de bewering dat we steeds minder vlees consumeren. Er is veel aandacht voor vegetarisme en voor vegetarische of veganistische recepten, maar over de feestmaand december was er veel discussie over de Allerhande van Albert Heijn waarin volgens veel Nederlanders te weinig vleesgerechten stonden. Dat komt dan dichter bij de waarheid dan de schijnwerkelijkheid die de media ons steeds voorschotelen. Mensen zijn verslaafd aan hun bal gehakt en worstenbroodje en ondanks alle goede bedoelingen van dierenwelzijn en klimaat daalt de vleesconsumptie dus niet. Iets om over na te denken in het nieuwe jaar.

__

[ Een andere reden kan ook het succes van de acties van Wakker Dier zijn. Ze zijn niet vegetarisch, maar zetten zich in voor betere leefomstandigheden van dieren in de vee-industrie. Hierdoor gaan mensen mogelijk meer biologisch verantwoord vlees eten en vinden ze dat al zo'n goede daad dat ze het niet meer nodig vinden om minder of geen vlees te eten. ]

Een hotemetoot is een belangrijk persoon, of een rare snuiter, maar @wiezegtdatnog?

(Het is een eind 19e-eeuws verbasterd Japans leenwoord en komt van 'hatamoto' wat leenman van de Shogun betekent.)

#1 Vandaag 50 jaar gelden kwam de dubbel-lp The Beatles uit, beter bekend als The White album. Het is mijn favoriete Beatles-album en Happiness is a warm gun mijn favoriete nummer. Het is een cryptische ode aan Yoko - Mother superior - Ono.
(www.youtube.com/watch?v=zei3xnivwFk)

#2 Yoko Ono was als muze van John Lennon bij alle opnames van de White Album aanwezig. Op het nummer The contiunuing story of Bungalow Bill zingt ze een refrein mee.
(www.youtube.com/watch?v=J39DC9t0I5o)

#3 Savoy truffle van The White Album gaat over zoete lekkernijen en was geïnspireerd op Beatlesvriend Eric Clapton die een enorme zoetekauw was. Hij speelt ook de gitaarsolo op While my guitar gently weeps.
(www.youtube.com/watch?v=LVfiA9QGAg0)

Kleine taalobservatie. Lees beide zinnen en vergelijk het gebruik van het woord 'die'.

De zanger, Tom Jones, zo heet die, is geweldig.
De zangeres, Trijntje Oosterhuis, zo heet die, is verschrikkelijk.

In de tweede zin wringt 'die' en zou je moeten vervangen door 'ze', dan kan het wel. Je zou zeggen dat 'die' slaat op 'die zanger' en 'die zangeres', maar het lijkt erop dat 'die' in de eerste zin een verbastering is van hij, zo heet ie, die ...

Een taalwetenschapper is iemand die het oneens is met een andere taalwetenschapper.

Lang bekend verhaal kort en is terug te lezen op Wikipedia. Het woord smartlap komt niet uit de 19e eeuw als een synoniem voor een roldoek waarop levensliederen stonden beschreven om mee te zingem. Het zou echter een latere verbastering zijn uit het Duits en de eerste vindplaats van het woord dateert uit 1960.

So far, so good. Maar ik heb in Delpher een eerdere vindplaats gevonden in 1936, maar veel wijzer word je daar ook niet van. Hier de link naar de krantenscan.

De Graafschap-bode - 1936 - smartlap - delpher.nl

Maar dan toch, Wikipedia mag aangepast worden, maar ik doe het niet.

Smartlap - Wikipedia

Haagse wijsheid: Er zijn twee dingen zeker in het leven, je heb een moedâh en je gaat dood.

wra
arw
raw
war

Jaren geleden heb ik een tijd een bandrecorderband te leen gehad met daarop zelfgemaakte zaalopnames van het roemruchte concert in 1964 van The Rolling Stones in het Kurhaus in Scheveningen. Ik heb op een pagina uitgebreid over dit optreden en de tape bericht.

Maar deze maand was het 40 jaar geleden dat Jacques Brel overleed en herinnerde ik me dat op die band ook opnames staan van een concert van Brel in het Kurhaus, waarschijnlijk uit 1965. Ik heb die opnames ooit gehoord, maar het is zo lang geleden dat ik niet een zinnig oordeel over de kwaliteit kan geven, maar hoe dan ook is het aardig genoeg voor YouTube.

De band is nu in handen van museum RockArt in Hoek van Holland, dus als iemand interesse heeft, mail mij niet, maar richt je tot directeur Jaap Schut.

(Dit is het hoesje van de band en zie je de naam van Jacques Brel staan.)

Hoewel ik het onderwerp meer dan beu ben, reageerde ik toch kort op een stuk op Neerlandistiek.

__

Het is duidelijk waar Henk Wolf staat in ‘de zwartepietendiscussie’. Van hem mag iedereen Zwarte Piet invullen zoals hij wil en gaat hij voorbij aan het dominante canonieke stereotype van de zwarte knecht waaraan een minderheid in Nederland danig aanstoot neemt. Kunst en cultuur mogen heilig zijn in expressie, maar gelijkwaardigheid en een niet discriminerende verbeelding van mensen voor met name kinderen zijn mij heiliger.

__

Aan het begin van de zwartepietendiscussie heb ik nog eens een ingezonden brief naar Het Parool gestuurd in de vorm van een open brief aan burgemeester Eberhard van der Laan. Later heeft een promovenda, verbonden aan het Meertens Instituut, mij - en anderen - daardoor een vragenlijst opgestuurd over het onderwerp en de rol hierin van de media. Ik heb daar toen schriftelijk en in losse spreektaal op geantwoord. Leuk om te doen.

Het aardige van een eigen website is dat je dit soort dingen zelf kan vastleggen en publiceren.

Zwarte Piet - De Jongenskamer

__

Er verscheen op neerlandistiek nog een instemmend artikel op het stuk van Henk Wolf van Willem Kuiper. Ik kon niet nalaten om gebeten te reageren:

Met het klimmen der jaren worden veel ouwe mannen reactionair en provinciaals, ik pas er voor op dat mij dat gebeurt. Maar los of Zwarte Piet racistisch is of niet, een kleine minderheid van gekleurde Nederlanders neemt aanstoot aan de zwartgeschminkte figuur van Zwarte Piet. Dat kun je arrogant terzijde schuiven, of serieus nemen en Zwarte Piet zo aanpassen dat hij voor iedereen aanvaardbaar is. Zwarte Piet is ook geen autonoom uniek kunstwerk, maar een kneedbaar fenomeen en hem ontdoen van zijn zwarte eigenschappen tast op geen enkele manier het feest voor kinderen aan. Wel voor ouwe rechtse zuurpruimen en mensen in de provincie die ook niet snappen dat we van het vuurwerk af moeten omdat er nog steeds afschuwelijke ongelukken mee gebeuren. Ga geraniums stelen!

Een daad van culturele zelfverdediging - Willem Kuiper - neerlandistiek.nl

Ahum, het artikel en mijn reactie zijn inmiddels verwijderd.

(NB. Ik vind ergens wel dat je bij de intocht van de Sint geen demonstraties van welke actiegroep dan ook moet toestaan. Verkeerde plek en moment. Het is een kinderfeest.)

Ingezonden brief in NRC over het vak Nederlands

Even wat verder hieronder staat een reactie van mij op een artikel van Marc van Oostendorp op Neerlandistiek. Een opiniestuk van Mathijs Sanders verscheen daarna in NRC. Reden voor mij om een ingezonden brief te sturen waarin ik passages van mijn eerdere reactie letterlijk kon overnemen. En de brief werd geplaatst in NRC en NRC Next.

Hier een link naar de pagina op de website van NRC.

Brieven NRC - DirkJan Vos - 19 oktober 2018 - nrc.nl

__

Op Neerlandistiek besprak Marc van Oostendorp daarna nog de zeven Grote Opdrachten van het ontwikkelteam om het curriculum van het vak Nederlands te vernieuwen. Ik reageerde op het laatste artikel met mijn ingezonden brief in mijn achterhoofd die al was afgedrukt.

__

Alle zeven grote opdrachten zijn nu aan de orde geweest en ik ben vooral nieuwsgierig naar hoe dat straks concreet wordt vormgegeven in lesmateriaal voor groep 1 op de lagere school tot klas 6 VWO op de middelbare. De proof is in het eten van de pudding. En ik hoop dat het ontwikkelteam flexibel en open genoeg is om hun nu neergelegde visie nog bij te stellen en dat ze niet in een tunnelvisie terechtkomen en niet meer open staan voor alle zinnige feedback. Maar het is sowieso nog een kwestie van lange adem.

Ik zie ook in dat het vak Nederlands op de schop moet en vernieuwing hoe dan ook zinnig is, maar ik weet niet of er te veel van verwacht wordt. En zo vind ik ook dat er wel een karikatuur wordt gemaakt van hoe het vak nu wordt ingevuld door al die leraren Nederlands en ik denk dat de inhoud die er nu wordt meegegeven niet moet worden onderschat en al veel elementen bevat die nu ogenschijnlijk als nieuw worden gebracht. En behalve geleerde, toegewijde hoogleraren zijn er ook tal van docenten in het reguliere onderwijs die goed en bevlogen les geven, ook over literatuur of met aandacht voor anderstaligen.

Dan nog over het mantra van de trucjes voor leesvaardigheid van Marc van Oostendorp. Ik heb dat altijd verkeerd begrepen tot zijn oratie. Ik dacht dat het ging om trucjes om je leesvaardigheid te bevorderen, wat is daar mis mee, maar hij bedoelt de trucjes om de examenvragen goed te beantwoorden. Een belangrijk verschil. Maar ook dan, al schaf je terecht het centraal eindexamen leesvaardigheid af, het zal ook altijd een wezenlijk onderdeel van het hele curriculum blijven uitmaken. Creativiteit is niet iedereen gegeven en dat zal veel leerlingen op een frustrerend spoor zetten, maar het leren lezen en begrijpen van een tekst is beter haalbaar en bereikbaar voor veel meer jongeren. Goed lezen betekent ook beter schrijven, beter nadenken en ook beter taal- en communicatievaardig zijn. Succes!

[ En dan bedoel ik ook te zeggen dat met een vernieuwd curriculum de lessen Nederlands straks niet ineens niet meer saai worden gevonden, iedereen aan het literatuurlezen slaat en de universiteiten voor een studie Nederlands weer gaan vollopen. De neerlandistiek verkeert kennelijk in een crisis, maar ik denk dat simpele zaken als de mobiele telefoon en Netflix van grotere invloed zijn dan de slechte staat waar het vak Nederlands nu in zou verkeren. ]

Op neerlandistiek verscheen een artikel over de wenselijkheid van het hertalen van werk van Couperus. In een reactie vroeg iemand waarom er in Frankrijk en Engeland nog wel zoveel belangstelling is voor hun eigen klassieke literatuur.

__

Ik heb begrepen, uit reacties van deze blog in het verleden, dat oude Franse en Engelse literatuur nog prima is te lezen omdat de spelling nauwelijks is veranderd. In het Nederlands hebben diverse spellingshervormingen ervoor gezorgd dat oude teksten, ook die van Couperus, nu slecht leesbaar zijn en ook al om die reden om een hertaling vragen.

[ En inderdaad, met een hertaling – anders dan bij het veranderen van een uniek kunstwerk – gaat het origineel niet verloren, maar ik zou heel terughoudend zijn met het aanpassen en herschrijven van de oorspronkelijke tekst, hou het vooral op spellingsaanpassingen en bij wat eenvoudig en beperkt redactiewerk. Juist ook de taal van Couperus bijvoorbeeld versterkt de hele sfeer en vervlogen romantiek van zijn werken. En dan nog denk ik dat de belangstelling voor hertalingen heel klein is. Oude romans zijn boeken die voorbij gaan. ]

Mijn reacties op artikelen van neerlandistiek.nl blijven dit KladBlokjE de laatste tijd domineren. Ook vandaag weer, ik blijk het leuk vinden om te doen. Zonder context.

__

Hoewel de kop de indruk wekt dat de neerlandistiek in een crisis verkeert, verbreedt Marc van Oostendorp het in zijn stuk terecht tot een culturele crisis. Want zouden de voorstellen – die nog een paar jaar(!) op zich laten wachten – om het vak Nederlands te verbeteren echt de crisis oplossen en jongeren meer aan het lezen brengen en lopen daarna de universiteiten vanzelf vol?

Wat mij nog het meeste steekt is dat steeds wordt beweerd dat er nu weinig tot niets aan literatuuronderwijs wordt gedaan en dat leraren nu geen ruimte hebben om het vak aantrekkelijk in te vullen. Ik geloof dat niet. En het ligt – mantra – allemaal aan de flauwe trucjes voor die vermaledijde leesvaardigheid. Ik denk dat iets simpels als de mobiele telefoon en Netflix grotere boosdoeners zijn van de culturele crisis dan de vermeende slechte staat waar het vak Nederlands op de scholen nu in zou verkeren.

Tweet:

Marc van Oostendorp schreef een prikkelend artikel over Arjan Peters, ik reageerde daar weer wat geprikkeld op.

Arjan Peters wordt treurig van kinderengels - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

__

Ik heb het stukje van Arjan Peters inmiddels gelezen in de Volkskrant en eigenlijk kan ik nergens opmaken dat hij het gewraakte artikel niet onder ogen heeft gehad. Waaruit zou dat blijken? Wel presenteert Peters nog een citaat uit het artikel dat nu wordt aangehaald, hoe komt hij daar dan aan?

En het is waar, Peters heeft niet veel op met het clubje dat zich de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde noemt, maar Van Oostendorp vindt de bewering onzinnig dat ze elkaar daar op de borrel op de schouders hebben geslagen. Maar dan houdt Van Oostendorp de conclusie van Peters venijn in de staart achterwege. Na zijn beweringen over de eenzijdigheid van de Nederlandse actuele literatuur schrijft hij nog: “In plaats van te fuiven hadden ze in Leiden de noodklok moeten luiden.” Dat werpt toch een wat ander licht op zijn boutade.

[ En overigens meen ik te weten dat Marc van Oostendorp ook al erelid van het genootschap is. ]

__

Arjan Peters heeft gereageerd op het ‘kinderengels’ onder een tweet/retweet van Jona Lendering. Ik moet zeggen dat Peters niet overtuigde.

https://twitter.com/JonaLendering/status/1051696235055329282

Alleen in Nederland wordt er zoveel gevloekt met ziektes. Er is een theorie die zegt dat het door ons calvinisme komt omdat God je de ziekte geeft en er niets ergers is. Maar klopt die hypothese ook? Marc van Oostendorp betwijfelt het en schreef er een blogje over op Neerlandistiek, zonder te weten hoe het wel zit. Ik deed een duit in het zakje.

__

Los van de vraag waar het vloeken met ziektes vandaan komt, kan je dan de vraag stellen, waarom is dat altijd zo gebleven en is dat niet verdwenen en heeft het later niet plaats gemaakt voor andere krachttermen?

Misschien wordt het vloeken met ziektes ook internationaal gezien als een zeer zware uiting van woede en komt het derhalve niet in het buitenland voor. En in Nederland ken ik de openlijke vloeken van bijvoorbeeld met kanker alleen van heel laag volk, zoals het schorremorrie in de Haagse onderlagen. Kanker is zeker niet ingeburgerd als vloekwoord en is het mogelijk het grootste taboewoord dat we kennen, zowel in Nederland als daarbuiten.

Ik denk ook dat een onderzoek op Twitter een wat beperkte en vertekend beeld geeft, omdat ik denk dat er een verschil is tussen wat mensen als vloeken opschrijven en de vloeken die ze uitspreken in het dagelijkse verkeer. In tekst houden mensen zich denk ik meer in.

__

[ En dan denk ik er nog achteraan, als calvinisme niet de reden is, mogelijk dan ons diepgewortelde vrijheidsdenken waarbij je alles moet kunnen zeggen, ook de ergste taboewoorden met ziektes? Dan is het ook niet vreemd dat die nu ook overal opduiken op sociale media en waarvan het buitenland opmerkt dat Nederlanders bekend staan om hun ruwe en onbeschofte manier van communiceren op Facebook en Twitter. Alles in naam van de vrijheid van meningsuiting. ]

__

Marc van Oostendorp reageerde door te schrijven dat ze in het buitenland ziektes als vloek eerder vreemd dan onverteerbaar vinden. Mijn reactie:

Ok, dat wil ik wel aannemen, hoewel ik ‘vreemd’ een rekbaar begrip vind als het om taboewoorden gaat. Maar in Nederland is volgens mij ‘kanker’ het ergste scheld- en taboewoord, waarom is dat dan en waarom zou dat niet zo in het buitenland zijn? Zeker als ze het ook nog eens niet gebruiken, daarvoor is het nu juist een taboewoord.

__

Reactie op verklaringen dat het uit het Jiddisch komt.

Het zou best uit het Jiddisch kunnen komen, maar dat verklaart dan nog niet waarom het in het buitenland niet voorkomt.

En dan nemen de verwensingen met ‘kanker’ volgens mij nog een aparte plek in. Scheldziektes als tering en tyfus zijn op sociale media enigszins geaccepteerd en het zijn ziektes die niet meer voorkomen. Hoogopgeleide hippe figuren als Sylvia Witteman mogen naast veel gefuck en gekut die woorden graag gebruiken, maar kanker schrijven ze – wijselijk – niet. Dat wordt kennelijk (nog?) niet geaccepteerd en ik vermoed dat er dan een storm van kritiek opsteekt als kanker gaat doordringen in normaal woordgebruik op sociale media.

En zal in het Engels, Frans of Duits iemand kanker toewensen toch ook niet onverteerbaar zijn, meer dan het gestelde vreemd door Marc van Oostendorp? Ik heb zo mijn intuïtieve gedachten.

Op neerlandistiek verscheen weer een artikel, nu van Henk Wolf, over de verengelsing in het hoger onderwijs. Ik reageerde.

__

Ik kan me geheel vinden in de kritiek op de schrale internationalisering van het hoger onderwijs, maar als Henk Wolf schrijft dat het allemaal de schuld is van de managers, dan frons ik toch mijn wenkbrauwen.

Een hogeschool en universiteit worden gevormd door studenten, docenten, hoogleraren, directie en bestuurders. Die zouden als het goed is /samen/ moeten bepalen hoe het onderwijs wordt ingericht. Zeker na de studentenrevolte uit de jaren zestig is een en ander ingrijpend gedemocratiseerd.

Maar worden alle onderwijspartijen nu buitenspel gezet door een paar koele, berekenende managers? Ik denk eerder dat veel (bèta) opleidingen de verengelsing breed omarmen, dus is er geen sprake van weerstand en macht van managers, en als er wel veel kritiek is dan moeten de mensen van de opleiding in verzet komen, maar dat doen ze niet. Wel veel geblaat in opiniestukken, maar weinig wol om het daadwerkelijk aan te pakken.

Er wordt nu ook steeds gewezen naar de minister, maar die zegt - liberaal als ze is - keer op keer dat de onderwijsinstellingen het zelf moeten uitzoeken. Dus geef niet de schuld aan managers, maar onderneem actie. Het hoger onderwijs dat zijn de studenten, docenten en hoogleraren zelf!

Vandaag verscheen na 196 wekelijkse afleveringen, de laatste bespreking van een sonnet op neerlandistiek.nl door Marc van Oostendorp. Ik heb ze allemaal gelezen en reageerde onder de blog twee maal, de tweede als reactie op iemand anders.

__

Dat was een lange, mooie en interessante serie over het sonnet. Ik heb genoten van de meeste gedichten en veel van de commentaren opgestoken.

En nu vandaag het laatste sonnet in opdracht en dan moet ik toch zeggen dat ik niet heel enthousiast ben geworden van de recente sonnetten van dichteressen die speciaal voor deze rubriek zijn geschreven. Maar evenzogoed toch ook meer dan de moeite waard.

Bedankt.

__

Ik denk niet dat er nog een afsluiting of samenvatting komt, hoeft ook niet, conclusies en andere gedachten zijn aan de lezer. Daarom maakte ik ook mijn persoonlijke, niet zo positieve slotopmerking over de recente opdrachtsonnetten, hoewel ik moet zeggen dat het beeld van een vrouw die zich zo plat mogelijk vouwde en als een leeg melkpak tussen de spleet van bed en muur weggleed, van Dewi de Nijs Bik, me na ruim drie jaar het beste is bijgebleven. Meer dan Mijn lief van P.C. Hooft.

Unox vegetarische rookworst

Afgelopen weekend stond in de Volkskrant - en op internet - een smaaktest van twee echte vleesrookworsten, de net op de markt gebrachte veganistische rookworst van de Vegetarische Slager en de vegetarische rookworst van Unox die de maandag daarop, op 1 oktober, gelanceerd zou worden. Er was dus reden genoeg, maar het proefpanel bestond uit drie beroepscarnivoren en die serveerden de namaakrookworsten af als niet te hachelen. Daar gingen de nieuwe vegaproducten.

Daarna deed Sylvia Witteman er in een column nog een schepje bovenop. Na het preuvement had er in de Volkskrant een paginagrote introductie-advertentie van de vega-Unox-worst gestaan en Sylvia wist dus - zonder hem geproefd te hebben - dat die worst dus 'vies' was. Nu vind ik vies voor eten altijd al een verkeerd woord, want noem het niet lekker, maar nooit vies of smerig. Smaken verschillen.

Maar wie zou er nog een vega-rookworst kopen? Ik heb dat gelijk gedaan en ik nam die van Unox omdat daar eiwit inzit en die van de Vegetarische Slager is geheel plantaardig. Een worst met eiwit heeft meer kans.

En zo at ik vanmiddag op een wit puntje een halve vegetarische rookworst van Unox met een streep zoete mosterd. En ik vond het kwa smaak, beet en sensatie heel geslaagd. Uiteraard is het geen vette HEMA-rookworst, hoeft ook niet, maar als vegetariër is dit een prima alternatief. En niemand eet ook vegetarisch vlees los, dus je moet het altijd met wat combineren, met een broodje of met boerenkool of zuurkool. Dat vond ik ook een manco aan de proeverij van de Volkskrant.

Maar ik was onderwijl behoorlijk geïrriteerd omdat een vegetariër zo'n worst anders benadert en waardeert dan de doorgewinterde vleeseters van het ochtendblad. En dus twitterde ik naar Jean-Pierre Geelen, de ombudsman van de Volkskrant, die volgens mij overigens ook vegetariër is. Ik legde hem de zaak voor van het eenzijdige panel en hij had wel begrip voor mijn standpunt. Hij buigt zich er nu over of hij er een stukje over gaat schrijven. Wordt misschien vervolgd.

Ook Sylvia Witteman had ik een tweet gestuurd omdat ze na haar column vandaag wel de worst van de Vegetarische Slager had geprobeerd, maar die volledig afbrandde, maar dus (nog?) niet de worst van Unox kon proberen omdat die niet voorradig was in haar supermarkt. Tja, ik vraag me af of het nog goed komt met die prima Unox-worst. Ik zou zeggen, probeer het zelf en oordeel zelf. Eet smakelijk!

Op neerlandistiek wordt gesignaleerd dat de hashtag #not als ironie populair is op Twitter. Ik reageerde over de bron van dit gebruik.

__

Het taalfenomeen om 'not' achter een zin als ironie te plaatsen, vooral te zeggen, ken ik al sinds begin jaren negentig. Het is denk ik wereldwijd - en zeker ook in Nederland - geïntroduceerd door de hoofdrolspeler Mike Myers (later bekend als Austin Power) in de Amerikaanse tienerfilm Wayne's World uit 1992. De hele sfeer en het taalgebruik hing nauw samen met de cultuur van MTV. Wayne zegt bijvoorbeeld, I’m having a good time … not. Enzovoorts, want hij zegt 'not' op nog veel meer plaatsen als ironisch stopwoord.

Ik heb de melige film destijds gezien en ook ik heb het daarna wel af en toe overgenomen. De constructie is sedertdien altijd populair gebleven en dat blijkt ook aan het huidige gebruik als hashtag op Twitter. Wayne's World is een erg goede film, #not.

Joop Roelofs, oprichter, naamgever en gitarist van de Haagse sixtiesband Q65 is overleden. Ik heb nog een paar jaar vriendschappelijk met hem gecorrespondeerd over de band en zijn leven. Goede reis Joop!

The life we lived - Story Q65 - Lang relaas over de drummer Jay Baar - De Jongenskamer

Op neerlandistiek.nl is na een paar jaar afwezigheid weer de prijsvraag ingesteld voor het bedenken van de nieuwe taalregel van 2018. Het liefst een die heel ingewikkeld en overbodig is, maar toch noodzakelijk klinkt. Ik heb een maal eerder meegedaan en was mijn inzending niet sterk, ook nu doe ik een gooi, maar heb er ook geen hoge verwachtingen van. Je kan inzenden via de reacties.

__

Veel schrijvers worstelen met het verwijswoord 'die' of 'dat' wanneer zij in een opsomming een zelfstandig naamwoord gebruiken dat mannelijk of vrouwelijk is (de-woorden) in combinatie met een onzijdig substantief (het-woorden). Voorbeeld: 'Was het de film of het boek die de prijs won?' Of: 'Was het de film of het boek dat de prijs won?' In beide gevallen wordt er niet consequent verwezen door 'die' of 'dat' en zijn beide zinnen af te keuren. Om deze zinnen toch valide te maken in het Nederlands stel ik voor om in dit soort gevallen het woord 'dien' te gebruiken: 'Was het de film of het boek dien de prijs won?'

Wedstrijd: ontwerp de nieuwe taalregel 2018 - neerlandistiek.nl

[ In de categorie obscure theorieën dacht ik onlangs aan het volgende. Taalkundige Noam Chomsky ontdekte in de jaren vijftig dat alle talen een min of meer gelijke grammatica hebben en een universele structuur bevatten die genetisch is vastgelegd, een grote doorbraak. Maar misschien zijn de overeenkomsten terug te voeren op een subjectief bedachte oergrammatica die ooit een groepje mensen heeft uitgevonden en ontwikkeld die al duizenden jaren overal stand houdt. Dan is er wel een aangeboren taalvermogen, maar is de taalgrammatica dat niet. Kleine kinderen kunnen immers ook niet uit zichzelf een taal spreken, maar wordt dat aangeleerd. Taal als uitvinding. Hmm, ja een obscure theorie die ik zelf niet echt serieus neem! Het ontstaan en wezen van taal blijft voorlopig nog een groot raadsel. ]

Op neerlandistiek.nl staat een artikel om cryptogrammen in het onderwijs te gebruiken.

__

Leuke suggestie voor leerlingen, maar het zal voor vele niet zo eenvoudig zijn om een cryptogram op te lossen. Je moet het echt leren en er zin in hebben.

Ik werd rond mijn twaalfde gegrepen door het cryptovirus en leerde de fijne kneepjes van mijn moeder aan de hand van de relatief eenvoudige weekcrypto in de Haagsche Courant. Later raakte ik verslingerd aan het cryptogram van de Volkskrant en ik was best goed, maar toch is het me maar een paar keer gelukt om hem helemaal af te krijgen, al dan niet in samenwerking met anderen. Bij het Scryptogram van NRC lukte dat nooit, dat was echt loeimoeilijk.

En toen op een dag had ik er genoeg van.

En het is ook aardig om leerlingen cryptische omschrijvingen te laten verzinnen.

__

(In dit deel van de plaats woont de man van taal. (10 letters) - Oplossing: Oostendorp ;-)

(Proost, 80 jaar! (6 letters) - Oplossing: Stroop ;-)

'Het is', is al een paar jaar het motto van mijn website. Niet om er een zekerheid mee aan te geven, maar om te zeggen dat hoe je ook denkt of gelooft over de werkelijkheid - waar we vandaan komen, of waar we heen gaan - we hebben altijd te maken met hoe het leven zich hier en nu voordoet en ontrolt, wat er ook gebeurt: het is.

Een journalistenechtpaar in Heerhugowaard is zich nu aan het bezatten met rosé omdat hun column over hun jonge gezinsleven in de provincie wordt beëindigd. De kinderen zijn bij oma en opa van het beertje in het dorp. Opa maakt bietjesstamppot met zelfgemaakte appelsmoes.

Vandaag werd ik wakker met een grote, merkwaardige droom. Ik was op mijn leeftijd bij de selectie van Ajax gekomen. Ik vond het wel vreemd, maar kennelijk was ik goed genoeg. Ik sprak wat spelers en toen gingen we met de beker het stadion in dat vol zat. Ook ik mocht de beker vasthouden en hield hem hoog. Het voelde euforisch. Ik zat in de kamer van twee spelers die een sjekkie rolden. Tuurlijk was ik goed, anders zat ik niet bij Ajax. Maar ik bleef het vreemd vinden. Ik zag Matthijs van Nieuwkerk zitten en stapte op hem af. Is dit niet een grote grap dat ik bij Ajax zit, op mijn leeftijd? Nee, zei Matthijs, je bent gewoon een goede speler. Het stelde me niet gerust en zei dat ik straks gek werd als ik in de maling werd genomen. En toen werd ik uit deze prettige, maar ook wel krankjorumme droom wakker. Ik zat niet bij Ajax.

Ik volg nog steeds dagelijks de blog neerlandistiek.nl en als ik ergens een opening zie, dan reageer ik. Ik denk wel kort na en schrijf dan een reactie vlot voor de vuist weg. Altijd een genoegen. Hier weer twee van vandaag die ik zonder context toch aardig genoeg vond om ze voor mijn KladBlokjE te bewaren.

__

Ik vind dit een heel redelijk pleidooi voor verandering, maar wat ik in al die discussies niet goed snap is het volgende. Ik lees over Nederlands op school nu, ‘Alles wat een leerling aan kennis opdoet over het vak is op een A4’tje samen te vatten.’ Zijn er dan geen docenten die de tijd van de lessen (tekstverklaring) ook niet aanvullen met wel waardevolle onderwerpen uit de taal- en letterkunde? Volgen alle docenten braaf wat hen is opgedragen zonder eens van het voorgeschreven pad af te wijken? Is er niet creatiever met het vak om te gaan, of zijn het louter de exameneisen die bijvoorbeeld op het vwo zes jaar regeren?

__

Ik ken die hele Willem Schinkel niet, kan hem ook niet plaatsen, maar ik had eerder al zijn verhaal gelezen en vond er toch aanvaardbare en heldere aanknopingspunten in: Meer geld voor de universiteit betekent nog meer productiviteit, nog meer werkdruk, nog meer competitie zonder dat de bureaucratie van de universiteit verandert: de universiteit moet veranderen, niet de overheid. Maar Jos Joosten gaat nergens, maar dan ook nergens in op zijn betoog en blijft steken in een kwaadaardig godwin-angehaucht ad hominem. Ik heb geen idee waarom.

Reactie op neerlandistiek.nl:

__

De laatste decennia ben ik er - mede door onderzoeken van Frans de Waal - ook van overtuigd geraakt dat dieren veel meer op mensen lijken dan we vroeger dachten. Maar ik vind dat De Waal doorslaat als hij de mens reduceert tot een gewone apensoort, terwijl ik denk dat een mens nog steeds een aparte diersoort is die zich onderscheid door zijn bijzondere taalvermogen.

Iemand die adviseert om taaladviezen te negeren is zelf ook een taaladviseur.

Tweet

Ik ben geen dichter en voel me ook geen dichter, toch heb ik wederom meegedaan met de 10e Turing Gedichtenwedstrijd die net is gestart. Toch poëtisch om mee te doen en je weet het nooit ...

Turing Gedichtenwedstrijd - Website

__

(En deze keer voor het eerst een sonnet gemaakt, beetje vrije opzet van vorm, maar wilde het een keer schrijven.)

Voetballer Daley Blind is na een paar jaar Engeland weer terug bij Ajax en in zijn geboortestad Amsterdam. Hij is zijn accent van wat ik noem 'Nieuw Amsterdams' niet kwijtgeraakt met een combinatie van Mokums, Marokkaans en Surinaams. Echt een mix van het voetbalveld van de grote stad. Ik ken betere voorbeelden, maar daar kan ik geen fragment van laten horen.

Interview Daley Blind - Juli 2018 - YouTube

En die combinatie van straattalen bestaat al langer en in 2012 deed cabaretier Micha Wertheim nog een fijne imitatie van Nieuw Amsterdams van leerlingen van het Vossius.

Micha Wertheim - Kinderen met een voorsprong - start 5:20 - YouTube

Het rommelt al jaren in het onderwijs over het vak Nederlands, dat nu vooral gebaseerd is op vaardigheden en trucjes en weinig op kennis en creatief schrijven. Jongeren vinden Nederlands saai en vervelend. Dit betekent dat er ook steeds minder animo is om Nederlands te gaan studeren. Op neerlandistiek verscheen (weer) een artikel over hoe het op de middelbare school anders moet. Ik reageerde:

__

Dit sluit aan bij een (achtergrond)artikel dat vandaag op nu.nl verscheen. Hierin luiden universiteiten, docenten en de Taalunie de noodklok bij de dramatische afname van het aantal studenten Nederlands aan de universiteiten.

De oorzaak wordt gezocht in het slechte onderwijs van het vak Nederlands op de middelbare school, wat zeker zo zal zijn, maar ik denk dat er ook een hele cultuuromslag onder jongeren plaatsvindt waarbij ze nog maar weinig of geen interesse hebben in geesteswetenschappen en zich vooral richten op exacte vakken.

Ik hoop dat het tij is te keren met de taskforce met aanbevelingen om het schoolvak Nederlands boeiender te maken en misschien dat de Taalunie toch uit zijn onzichtbare schulp naar jongeren toe moet kruipen. Maar die schijnen dat als missie al te hebben opgegeven.

__

Ik lees voortdurend, meer aandacht voor taalkunde leidt tot een interessanter vak Nederlands op school en tot meer studenten aan de universiteit. Ik zou dan wel willen weten wat de motieven van de jongeren zijn die voor een studie Nederlands kiezen. Vroeger was dat volgens mij vooral vanwege de literatuur en letterkunde, misschien is dat nu ook nog zo?

Aantal studenten dat vak Nederlands kiest dramatisch afgenomen - nu.nl

In de taalkunde bestaan twee stromingen, de ene zegt dat taal primair communicatie is, een andere dat taal in de eerste plaats is bedoeld voor denken in je hoofd. Ik reageerde op een artikel op neerlandistiek.nl van een biolinguïst.

__

“Talige communicatie vooronderstelt taal en niet omgekeerd.” Dit zijn van die onheldere zinnen die je een paar keer moet lezen. Maar omgekeerd dus, taal veronderstelt niet automatisch communicatie. Ik heb hier geen oordeel over, maar een taal verwerven als kind – het eerste wat je met taal doet – is alleen al gebaseerd op louter communicatie. Hoe zou je anders een taal kunnen leren?

__

Ik begeef me op glad ijs, maar dat het menselijk taalvermogen genetisch vastligt, komt omdat we een voordeel hadden om met taal te communiceren. Ook dieren hebben een aangeboren communicatief vermogen. Kortom mijn conclusie: zonder communicatie was en is er geen taal. Waarschijnlijk was er uiteindelijk dan ook geen evolutionair menselijk leven.

__

Misschien probeerde ik ook te zeggen dat ik communicatie niet alleen als een vorm van gedrag zie, maar ook als een aangeboren eigenschap. Niet alleen van mensen, maar ook van veel dieren.

__

Het onderwerp en de manier waarop er hier nu over gesproken wordt is mij wat te complex, maar in mijn simpele kijk op de materie gaat het er dus om of taal genetisch een systeem is dat primair bedoeld is om mee te denken in je hoofd, of om er primair mee te communiceren om te overleven en je voort te planten. Ik zou zeggen dat het een het ander niet uitsluit, maar het lijkt me moeilijk om nu te bewijzen waarvoor taal nu evolutionair precies is ontworpen en welke neveneffecten dat kan hebben. Ook een neveneffect als communicatie kan dan van levensbelang zijn, maar mogelijk is die drang naar communicatie en samenwerking wel ook verankerd in ons evolutiesysteem. Ik kan niet bewijzen dat dit zo is, maar ook niet het tegendeel.

Dan nog over taalverwerving en communicatie. Als communicatie geen essentiële rol hoeft te spelen, dan zou ieder mens dus zonder communicatie vanzelf een interne taal ontwikkelen, maar volgens mij is dat niet het geval en kan dat niet. Ga je als baby zelf denken in je hoofd zonder taal, is het taalsysteem zo sterk dat je zelf woorden gaat bedenken voor boom, water, of eten? Ook gebarentaal is een taal gebaseerd op communicatie. Hoe dan ook, in mijn optiek heb je altijd andere mensen nodig om je taalsysteem te activeren en te modelleren. Alleen in je eigen hoofd kom je er niet.

Op neerlandistiek verscheen een artikeltje over lezen, onderwijs en het leren van verdwenen woorden. Ik reageerde:

__

Als tiener op de middelbare school hield ik van lezen en zeker ook van het vergroten van mijn woordenschat, je vocabulaire. Het kwam tegemoet aan een onstilbare honger naar kennis en het gaf een zekere status als je moeilijke woorden kende en ook wel gebruikte.

Ik denk dat er nog steeds jongeren zijn die ook hun kennis van woorden willen vergroten en dat doe je door het lezen van boeken, maar ook van kranten en andere tekstbronnen. Het is dan zaak om gelijk op je mobiel de betekenis van een onbekend woord op te zoeken. Dat zou op de scholen gestimuleerd moeten worden en ook hoe je op internet kan zoeken naar de betekenis van woorden, bijvoorbeeld ook over het bestaan van het WNT (Woordenboek der Nederlandsche Taal).

Maar ik maak wel een vaag onderscheid in de soort van moeilijke woorden die je kan tegenkomen. Zo zou ik gelijk inschatten dat 'schaverdijnen' zo zeldzaam is (het betekent schaatsennrijden) dat ik wel de moeite neem om de betekenis op te zoeken, maar niet om het woord en de betekenis te onthouden. Dat zou voor jongeren anders moeten zijn met bijvoorbeeld een woord als 'polariseren'. Dat is een bekend krantenwoord, maar niet iedereen zal de betekenis (al) kennen. En dan vind ik dat een school zo'n woord in het onderwijs zou moeten onderwijzen, niet passief, maar actief, al is het lastig om daar een lijst met objectieve criteria van aan te leggen.

Jaren geleden heb ik eens een lijstje gemaakt van 100 moeilijke woorden die een jongere na zijn eindexamen havo/vwo zou moeten mogen kennen. Het is subjectief en tijdgebonden, maar het geeft toch even een idee:

Woordenschat voor jongeren - De Jongenskamer

Woordenschat is leuk en maakt indruk.

Ansjovis

Het was denk ik een jaar geleden, op het einde van de zomer. Ik was toen al anderhalf jaar vegetariër en wilde een vega-pizza bij Torino via Thuisbezorgd bestellen, doe ik wel vaker, een Margaritha met als extra erop, olijven en artisjokken. Lekker. Maar nu dacht ik voor de eerste keer, Zal ik er ook ansjovis op doen, een keer een uitzondering maken en toch wat met vis nemen, voor de zoute smaak? Ik twijfelde.

Ik sta in het bestelscherm en zie het woord 'ansjovis' staan en in een flits zie ik dat het een anagram is van 'is Jan Vos', dat is de naam van mijn vader, maar eigenlijk oorspronkelijk ook van mijn naam, Dirk Jan Vos. Ik twijfelde niet meer en nam geen pizza met ansjovis.

En zo heb ik sinds ik vegetarisch eet nooit een uitzondering gemaakt. Ik doe dat vooral niet omdat ik al ei en melkproducten als kaas eet. Dat zijn ook dierlijke voedingsmiddelen en komen ook uit de bio-industrie. Dat is al erg genoeg. Nee, geen vlees of vis, ook geen klein ansjovisje.

Twintig jaar geleden schreef ik op een nieuwsgroep een kort, humoristisch verhaaltje met een frappe over het (niet) inenten van jonge kinderen. Het is hier terug te lezen.

Rudolf - De Jongenskamer

Ik schreef eind jaren negentig meer stukjes en verhaaltjes op internet en die staan wat verborgen achter mijn site, de meeste zonder aangepaste opmaak.

Overzicht stukjes internet/usenet 1996-2000 - De Jongenskamer

Sex staat volop in de belangstelling, de #MeToo-beweging, de povere sex van millennials en sex op internet. Ik lees er wel over en hoor soms wat op de radio, maar dan bespeur ik vooral een hoop onzin. Onzin ingegeven door onwetendheid, of uit schaamte over sex. Ik weet het niet. Wel weet ik voor mezelf dat ik niet helemaal ongevoelig ben voor de sex die je kan vinden op internet, maar ik vind het meeste weinig aantrekkelijk, zelfs afstotend en ordinair, vulgair. In sex waar een man een rol in speelt, heb ik sowieso geen interesse, doe mij dan maar een sexy striptease. Punt is wel dat naar mijn idee hetero-mannen aan één, of een paar plaatjes of filmpjes niet genoeg hebben, maar steeds weer op zoek gaan naar iets nieuws om hun behoeften te bevredigen. Altijd maar weer en daarom is er ook zoveel online beschikbaar in alle soorten en smaken. Maar los van al die expliciete, visuele porno op internet, kan ik nog goed fantaseren in mijn hoofd. Dat vind ik uiteindelijk ook het prettigst, of je doet het echt.

Op Twitter ontspon zich een discussie tussen Ronald Plasterk en diverse taalkundigen over het taalkundig onbenul van de voormalig minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Op neerlandistiek kwam Marc van Oostendorp hier uitgebreid op terug. Ik reageerde kort.

__

De onwetendheid over de grondslagen van de taalkunde bestaat al lang en is kennelijk nog weid verspreid. Dan zou ik toch de hand in eigen boezem steken en iets doen om via onderwijs en educatie de basisbeginselen van de taalkunde beter onder de aandacht te brengen. Ook bijvoorbeeld naar de politiek, naar personen als voormalig minister Plasterk die het taalbeleid bedenken en uitvoeren en misschien zelfs ontwikkelingen tegenhouden.

Ik zou het een prima taak vinden voor de Taalunie (stel een taallobbyist aan) maar die mag niet meer doen dan geld verdelen en trekt zich steeds verder terug uit de algemene Nederlandse taalwereld. Dan niet, maar hoe en wie zou het dan moeten doen?

Ik heb wel de sleutel tot het raadsel van het bestaan in handen gekregen, maar ik vind geen doosje of deur waar de sleutel in past.

Op Lowlands werd het computerprogramma Deep Flow gepresenteerd dat zelf korte rapteksten kan genereren uit een grote database van Engelstalige rapteksten. Via een spelletje moesten bezoekers dan steeds raden welke regels echt waren en welke door de computer waren bedacht. Je kan het zelf ook online spelen.

Deep Flow - Turing Test

Dit is gemaakt met een neuraal netwerk en dan ben ik gelijk nieuwsgierig. In een artikel op neerlandistiek.nl werd er zijdelings op het programma van het Meertens Instituut ingegaan en ik reageerde. Onder andere door het geven van een link over het programma van Nemo Kennislink en een citaat daaruit.

__

In het artikel van Kennislink intrigeert me onderstaande passage:

In die grote hoeveelheid data is de computer zelf op zoek gegaan naar patronen en verbanden, vergelijkbaar met hoe hersenen informatie verwerken. Dat resulteerde in een neuraal netwerk, een systeem dat complexe taken kan uitvoeren én daarvan leert.

Weten we dan hoe onze hersenen informatie verwerken? Dit soort taal blijft voor mij cryptisch als het om ‘neurale netwerken’ gaat. Wel weet ik dat er twee stromingen zijn binnen de wereld van artificiële intelligentie (AI). De ene geeft hoog op van de mogelijkheden om een machine als een mens kunstmatig te laten denken over complexe problemen, de andere is meer sceptisch en vindt de AI-systemen nog steeds niet meer dan een statistisch programma dat enkel grote hoeveelheden data over een heel beperkt onderwerp met veel rekenkracht kan analyseren.

En daarom ben ik steeds zo nieuwsgierig hoe een programma als Deep Flow (MC Turing), of Google Translation descriptief werkt, zonder op programmeerniveau te kijken, ik wil graag weten wat er stap voor stap gebeurt. Een digitaal neuraal netwerk, een feit of een illusie?

Computer ‘dropt’ rap-teksten tijdens Lowlands - Nemo Kennislink

André Kuipers heeft zojuist op een persconferentie bekendgemaakt dat hij geld wil inzamelen voor onderzoek naar de ziekte ALS door tussen kerst en oud en nieuw naar de maan te lopen.

Ik las dat Simon Vestdijk in 1971 werd begraven op Nieuw Eykenduynen in Den Haag. Geen idee waarom in de hofstad. De vraag gesteld op Twitter en kreeg snel antwoord van de Vestdijkkring:

Familiegraf. Ouders Vestdijk woonden in Den Haag toen moeder Vestdijk stierf.

Ik droom nog steeds veel, soms knotsgek en liever zou ik niet dromen, ik heb er een grote hekel aan.

Vanochtend droomde ik vlak voor het ontwaken dat ik op mijn computer zocht naar nieuwsgroepen, usenet. Ik heb daar vroeger veel en intensief op gezeten, maar ben er al jaren weg. De nieuwsgroepen zijn op sterven na dood. Maar ik zocht naar nieuwsgroepen en ervoer het prettige gevoel dat ik zin had om al die berichtjes te lezen en erop te reageren. Maar het lukte niet en toen werd ik wakker.

De droom leidde ertoe dat ik een paar uur later impulsief (toeval bestaat niet) weer usenet installeerde op mijn mailprogramma Thunderbird. Dat lukte goed en ik heb me alleen geabonneerd op nl.taal, de enige groep waar ik jaren geleden ook nog aan deelnam.

Maar goed, oppervlakkig de recente feed bekeken en een hoop off-topic en geruzie, eeuwig geruzie en op de man spelen. Probeer het maar te negeren. Dat lukte me vroeger aardig, maar op een gegeven moment houdt het op.

In nl.taal zit nog wat leven en ik zag wat bekenden. Ik heb een posting gedaan met een linkje naar de (taal) lijstjes achter mijn site.

En nu maar kijken hoe het verder gaat. Het geruzie is er nog steeds en ik probeer in mijn zogenaamde DR-mode het even aan te zien. DR-mode staat voor 'descriptieve representatie'. Postings alleen beoordelen op wat ze nu waard zijn en vooral - oogkleppen op - vooruit en niet achterom kijken.

We zullen zien.

__

Nee, toch snel weer afgehaakt. Bye bye en ploink.

__

En jaren geleden maakte ik een paginaatje dat heette Welkom op nl.taal. Ik heb het weer naar boven gehaald. Ik ga het verder niet bekijken of eraan sleutelen en updaten. Dit was eens.

Welkom op nl.taal - De Jongenskamer

En ik gaf nl.taal even een kans omdat ik Twitter maar lauw-lauw begin te vinden. Ook op taalgebied. Een mens - ik - moet toch wat.

Geestig is dat als mensen te keer gaan tegen andermans taalfouten en dan in hun uitval zelf ook weer taalfouten maken. Kostelijk! Is hier niet een goed of ludiek woord voor? Ik dacht aan een droste-erreur.

(Of nog subtieler, een 'drost-erreur'.)

Reactie zonder context op een artikel op neerlandistiek.nl dat taalverloedering niet bestaat.

__

De plaat van de taalverloedering heb ik al vaak gehoord, maar de naald blijft ook hangen bij de artikelen die even hard taalzeuren dat er helemaal geen sprake is van taalverloedering. Toch vraag ik me af wat al die taalliberalen vinden van het toenemende gebruik van bijvoorbeeld fuck, kut, tyfus en tering op sociale media, ook gebezigd door weldenkende en hoogopgeleide lieden. Taalverloedering van het zuiverste water wat ik u brom.

(Je zou het niet verwachten, maar de meeste taalliberalen spellen gek genoeg ook gewoon volgens de officiële spelling, hoewel sommige zich ook wel spellingsanarchist noemen omdat ze pannekoek, het NRC en sex schrijven. Dat noem ik geen verloedering, maar lachwekkend.)

__

En een tweede reactie later.

Ik schreef eerder dat er lieden bestaan die vinden dat taalverloedering niet bestaat. Ik denk dat ze er zijn omdat ze vinden dat structurele taalverloedering hoe dan ook een uiting is van taalverandering. Daarom verwacht ik ook niet heel veel van de interpretaties van een onderzoek naar taalverloedering, tenminste als die meer inhoudt dan spellingsvergelijkingen.

Taalliberalen zullen veranderingen in grammatica, spraak- en woordgebruik niet beschouwen als verloedering, maar als natuurlijke verandering, terwijl de anti-verloederaars zullen concluderen dat – zie je wel – alles vroeger beter was.

(overigens verbaast het me dat met al die talloze taalonderzoeken hier nog nooit onderzoek naar is gedaan, geen onderzoek naar taalverloedering, cq. taalverandering onder jongeren)

__

En nog een laatste:

Ik ben geen taalkundige en dat mag ook blijken uit mijn mening dat ik taalverloedering veel ruimer opvat dan de beperkte definitie die hier is gegeven. Ik vind meer ruwer taalgebruik en bijvoorbeeld veel Engelse woorden toch echt ook onder taalverloedering vallen. Maar afwijkender ben ik in mijn opvatting, dat ik het het vergelijken van kranten om taalverloedering te meten helemaal niet begrijp.

Journalisten zijn al per definitie schrijvers met een goede taalbeheersing, maar nog meer, hun teksten worden ook nog eens door een eindredacteur gelezen en gecorrigeerd op fouten. Dus dan vind ik de kolommen van bijvoorbeeld NRC niet de meest bruikbare bron om te kijken hoe de taalverloedering om zich heen heeft gegrepen. Het zou dan weliswaar om relatieve veranderingen gaan, maar dan vind ik het toch echt veel zinniger om ongecorrigeerde teksten van doorsnee taalgebruikers te vergelijken bijvoorbeeld die van jongeren op school. Maar alleen toetsen op teksten vind ik ook te beperkt, ook de veranderingen in spreekvaardigheid zouden gemeten moeten worden.

(En voor de duidelijkheid, als het ooit wordt onderzocht, op welke manier dan ook, dan zal het me denk ik weinig beroeren. De een haalt er taalverloedering uit en de ander concludeert taalverandering. Ik denk dat ik mijn schouders ophaal en gewoon veder ga.)

Onderstaande reactie heb ik vaker in wat andere woorden geformuleerd. Ik voeg er nog aan toe dat ik op de middelbare school goed was in Nederlands, maar dat mijn taalbeheersing na mijn 25e pas echt tot ontwikkeling kwam. Vandaar dus.

Reactie op een heel korte vlog van Marc van Oosterdorp op neerlandstiek.nl.

__

Of je, zoals Marc van Oostendorp beweert, je van een betere taalbeheersing ook een beter mens wordt, durf ik niet te beamen, maar ik weet wel dat je je als talig mens – dier – inderdaad door je leven heen door oefening en ervaring steeds verder kan verbeteren in bijvoorbeeld spreken en schrijven.

En dan probeer ik hier een punt te maken door alle rumoer over slechte taalbeheersing van scholieren en studenten te relativeren. Natuurtalenten daargelaten, maar de meeste jonge mensen die onderwijs genieten staan nog aan het begin van hun taalcarrière en de meeste ontwikkelen zij zich pas goed na het onderwijs, bijvoorbeeld pas tijdens hun werkzame leven.

We verwachten denk ik te veel van jonge mensen die kennelijk al vroeg moeten pieken op taalvaardigheid. Ik zou dan ook niet te negatief op het onderwijs focussen, maar als maatschappij tevens inzetten op permanente taaleducatie. Vaak komt het – met wat goede wil – later vanzelf goed.

Een dier dat taal beheerst - Marc van Oostendorp - YouTube

Je hoeft nergens in te geloven om toch te beseffen hoe groot het raadsel van onze existentie is.

Voor E.

De sprong van een groene boomkikker op Bali,
de pedaalslag in een demarrage in een Touretappe,
de strooptekening op mijn zomerse pannenkoek:
toeval bestaat niet.

De eerste kus onder een lindeboom in de lente.
Een higgsdeeltje dat in de herfst om 1:39:02 insloeg
op een rots op planeet DX733984Z in het sterrenbeeld Tweelingen.
De laatste ademtocht van de man die dacht dat hij onsterfelijk was:
toeval bestaat niet.

De gedachten over een schaakzet met een paardensprong.
De kleinste beweging van mijn slapend lichaam in een winternacht.
Dat ik dit nu schrijf, dat u dit nu leest en ik van je hou:

toeval bestaat niet.

Het wordt 'cellulaire landbouw' genoemd, het produceren van kweekvlees. Diverse bedrijven op de wereld zijn er mee bezig, ook in Nederland waar de kweekburger is uitgevonden. En er wordt niet alleen experimenteel rundvlees gekweekt, maar ook al kip, vis en er wordt zelfs gewerkt aan kipvrije eieren. Allemaal best mooie toekomstmuziek. Maar gaat het er ook echt van komen?

Vooralsnog beperkt de productie zich tot het laboratorium en is er nog veel dieronvriendelijk dierenbloed nodig. Dat schiet niet op zo natuurlijk, maar er wordt hard gezocht naar alternatieven. Maar dan lees ik vandaag dat het nog wel vijf tot tien jaar gaat duren voordat kweekvlees in de supermarkt ligt en dan denk ik, veel beloftes, maar nog weinig concrete resultaten om het echt op grote schaal consumptiegeschikt te maken. Maar misschien ben ik een cynicus geworden.

Toch blijft voor mij ook de hamvraag, Waarom zou je in de toekomst überhaupt kweekvlees eten als er nu al uitstekende plantaardige vleesvervangers zijn? Ik eet bijvoorbeeld regelmatig spaghetti bolognese met vegetarisch gehackt en dat is echt uitstekend en lekker. Probeer het eens.

En dan nog als er straks kweekvlees is, dan zal het vooral om een soort van hamburger gaan en blijven mensen daarnaast gewoon nog een varkenskarbonaadje afkluiven of een harinkie happpen. Ik maak we weinig illusies.

De Steen

Begin januari 1995 heb ik in Den Haag een docu-drama op video gemaakt met als hoofdonderwerpen de moord op Johan de Witt en toeval. Ik kwam op het idee door een krantenberichtje dat ik in augustus van 1994 in Trouw had gelezen. Ik verklap het gelijk, wat in het bericht wordt beschreven heb ik willen verfilmen en vooral ook de aanloop naar deze kleine gebeurtenis.

Achter deze website staat een uitgebreide pagina over de productie die helaas nooit helemaal echt af is gekomen, maar ik ben blij met wat er op YouTube staat als toch wel afgeronde film met de titel De Steen.

Je kan de video en de making of op onderstaande pagina bekijken.

Docu-drama De Steen - Johan de Witt - 1995 - webpagina en YouTube - De Jongenskamer

Maar ik begin hier nu over omdat ik vanmiddag ineens op het idee kwam of ik het kleine bericht in Trouw zou kunnen vinden in het digitale krantenarchief van Delpher. Ik had het zo gevonden, heel leuk en onderaan mijn pagina over de video heb ik een scan toegevoegd. Dan weet je ergens gelijk ook de kloe van de film, maar dat is niet het belangrijkste waar het om draaide.

Het krantenartikel van 23 augustus 1994 uit Trouw vind je ook direct hier achter mijn site.

Krantenartikel - Herdenking moord gebroeders De Witt - Trouw 23-08-1994

Op Twitter circuleerde een oud dialectkaartje van het Meertens Instituut met daarop aangegeven wat in het verleden in diverse streken in Nederland de afscheidsgroet was. Voor de brede regio Rotterdam was dat 'bezjoer', een verbastering van 'bonjour'. Ik had er nog nooit van gehoord en ik was niet de enige, ook Rotterdammers waren er onbekend mee. Het was een oude, vervlogen groet. Maar ik vind hem zo aardig dat ik hem aan mijn kleine arsenaal aan groeten heb toegevoegd en hem nu ook hergebruik in een sms'je en als ondertekening van een e-mail: Bezjoer. Ik hou hem erin, wie volgt?

Vandaag 25 jaar geleden maakte ik overdag mijn videoreportage met fans van The Black Crowes bij Paradiso en 's avonds schoot ik opnames van het concert van de band in de zaal. De video staat op YouTube en ik heb er een paar jaar geleden een korte toelichting over geschreven.

The Black Crowes in Paradiso - De Jongenskamer

Wat mij wat kribbig maakt bij de dood van Armando is dat hij nooit zelf heeft opgehelderd, ook niet een paar jaar geleden, of hij nu wel of niet als jonge tiener in de oorlog een Duitse soldaat heeft vermoord in de bossen bij kamp Amersfoort. Was het een zelf gecreëerde mythe die zijn werk en leven een fictieve bron moest geven, of is het juist een verder mistig feit dat al zijn werk en leven juist verklaart: dader of slachtoffer.

Hoe dan ook heb ik een grote hekel als mensen, kunstenaars, hun leven mystificeren en moeten we vaak wachten op een biografie na iemands dood en blijkt de werkelijkheid vaak anders te zijn geweest dan we dachten. Misschien heeft hij geen Duitser vermoord, maar is er een ander lijk dat nog eens uit de kast valt waarom hij zo’n fascinatie voor Duitsland had. Ik verbaas me nergens over als mensen mogelijk over hun leven gaan fabuleren.

Interview met Armando uit 2013 in de Volkskrant - volkskrant.nl

Chin. Ind. Spec. Rest. Woo Ping

Ik heb als kind in de jaren zestig kennis gemaakt met de Chinees-Indische keuken in Den Haag doordat we met het gezin af en toe bij restaurant Woo Ping op de Korte Poten aan het Plein uit eten gingen. Heerlijk en gezellig. De eigenaar maakte aan tafel altijd een praatje met mijn vader en de Chinese serveerster kon tot onze grote hilariteit de r in 'sherry' voor mijn moeder niet uitspreken en noemden we haar Shellie.

Ik nam dan steevast de bami rames met vooraf haaienvinnensoep. De haaienvinnen waren stukjes kipfilet in een soort van geleibouillon van maizena. Ik deed er ketjap doorheen uit zo'n flesje met een speciaal plastic schenktuitje. Ergens was de soep weeïg van smaak, maar ik smulde er toch van. De bami rames was ook niet wat ik later bij echte Indische restaurants kreeg, want het bestond uit bami met een plakje ham, een spiegelei en een paar stokjes saté met pindasaus. Toch vond ik dit ook heel lekker, ik wist toen nog niet beter. Een glaasje 7Up uit een flesje erbij met een rietje.

Mijn vader nam de foe yong hai en het eiergerecht werd op een richaud met een waxinelichtje geserveerd, net als de rijst, zodat hij een paar keer kon opscheppen. Apart was dat. Mijn moeder en zus kozen voor de nasi rames. Mogelijk zat daar ook atjar en seroendeng bij. De sambal stond naast de ketjap op tafel.

Woo Ping, spreek uit 'Woe Ping', bestaat al jaren niet meer, maar een paar jaar geleden kwam ik op internet toevallig nog een foto tegen.

Later kwam ik ook nog wel bij de Chinees en voordat ik vegetariër werd nam ik doorgaans de babi pangang, babi pangang spek, met rode zoetzure saus. Geen sambal bij.

Zegt de ene poëziehoogleraar tegen de andere, – Ken je die mop van Martinus Nijhoff die naar Bommel ging? – Nee. – Hij ging niet!

Vandaag is mijn ingezonden brief geplaatst in de NRC Next en NRC. Lekker kort.

Ingezonden brief verstuurd naar NRC en NRC Next. Brief wordt woensdag 27 juni in beide kranten afgedrukt.

__

Geachte redactie,

Zondag waren de verkiezingen in Turkije en was het een eclatante overwinning voor president Erdogan. 's Avonds werden in de Nederlandse media al snel gemeld dat de Turkse Nederlanders met ruim 70 procent op Erdogan hadden gestemd. Er ging een golf van verontwaardiging over de sociale media en ook gerenommeerde opiniemakers en journalisten vonden het diep treurig dat zoveel Turkse Nederlanders zo 'massaal' op deze dictator hadden gestemd.

De volgende dag las ik dat de opkomst onder Turkse Nederlanders slechts 32,5 procent was en dat dus verreweg de meeste Turkse Nederlanders helemaal niet hebben gestemd. Dat maakte voor mij al die ophef en impulsieve meningen tamelijk voorbarig en overtrokken.

DirkJan Vos
Amsterdam

In de Volkskrant hield wetenschapsredacteur Maarten Keulemans een pleidooi om wetenschapsbloggers te gaan betalen voor hun blogs. Op Neerlandistiek verscheen een positieve reactie en daar heb ik onder gereageerd:

__

Er zitten veel haken en ogen aan hoe je bloggers gaat betalen en onder welke condities. Een goede gratis blog is ook een visitekaartje van een wetenschapper die doorgaans al royaal betaald wordt, van een goudgerand pensioen geniet, of een opstapje is naar een betaalde baan of freelancewerk voor wie geen werk heeft.

Tijd is geld? Een wetenschapper zou toch juist tijd moeten hebben om over zijn vakgebied te publiceren, dat is onderdeel van zijn doorgaans al riant gesubsidieerde baan. Het gaat ook om aanzien en eer. Maar ik weet het, de meeste wetenschappers komen alleen uit hun geleerde leunstoel voor een praatje of stukje voor geld, wat een armoede.

Omdat het om heel weinig bloggers gaat, mag er van mij best wat financiering komen, maar liever zag ik dat die 99% overige wetenschappers die niet bloggen, ook toegankelijk over hun vakgebied gaan publiceren in het publieke domein. Dat doen de meeste, geld of geen geld, niet en waarschijnlijk ook niet als je ze een zilverworst voorhoudt.

__

(zilverworst is een spontaan eigen neologisme)

Stomme films

Ik ben altijd een liefhebber geweest van de slapstickfilms zoals je die vroeger nog in de bioscoop en op televisie zag. Zwart-wit en doorgaans zonder geluid met alleen wat pianomuziek. Fysieke grappen en grollen en soms waren het commentaren op het sociale leven en de misstanden, dat zag ik als kind al.

Op tv had je slapstickprogramma's zoals de Comedy Capers en de befaamde programma's van Maarten van Rooijen als Zwijgen is goud. Er was niet alleen aandacht voor op de Nederlandse buis, maar ook op de Vlaamse en Duitse televisie.

Op de Duitse fernsehen zag ik nog eens een serie van films met Harold Lloyd en werd op slag een grote fan. Zo ook van de pionier Mack Sennett, natuurlijk Charlie Chaplin, Buster Keaton, Laurel en Hardy (die ik de Dikke en de Dunne noemde), de Keystone Cops, de schele Ben Turpin en nog zoveel anderen waar ik geen naam van weet.

Een filmpje heb ik een paar keer gezien en staat me nog goed bij. Een man ligt in bed en boven hem hangen allemaal touwen. Hij trekt aan een touw en er wordt in zijn keuken een mechaniek in werking gezet die een ei in een koekenpan bakt. Met de touwen kon hij zijn hele huis op afstand automatisch bedienen en lui in bed blijven liggen, maar uiteindelijk, zoals het hoorde, stortte het hele huis in.

Toen mijn zoon jong was, heb ik geprobeerd om hem ook voor de slapstick te interesseren. Er draaide The Kid van Charlie Chaplin in de bioscoop en ging er met hem naar toe. We waren de enige bezoekers en de operateur wilde de film pas na aandringen van mij toch voor ons starten. Het was een geweldige stomme film, maar bij mijn zoon sloeg hij niet aan. Voorbij.

Reactie op een artikel van hoogleraar Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedenis Lotte Jensen van de Radboud universiteit.

Ook als neerlandicus ben ik dol op internationalisering - Lotte Jensen - neerlandistiek.nl

Ik vind dit maar een vaag stuk zonder concrete aanbevelingen hoe het dan wel moet en dan met name in de geesteswetenschappen.

“Internationalisering speelt een belangrijke rol in de neerlandistiek”, wordt hier meer bedoeld dan de studie Nederlands aan buitenlandse universiteiten? Het wordt niet concreet gemaakt.

En als internationalisering plaatsvindt, bijvoorbeeld binnen de neerlandistiek, dan moet ook naar meertaligheid worden gekeken. Ik weet niet wat hier concreet mee wordt bedoeld, welke buitenlandse talen kunnen welke rol spelen aan Nederlandse universiteiten, in het bijzonder de geesteswetenschappen en de neerlandistiek? De schrijfster noemt verder niets en houdt het op algemeenheden.

En zo bespeur ik wel vaker veel opgewonden kritiek op de verengelsing, maar nergens wordt die vrees concreet gemaakt als het gaat om hoe het nu precies zit bij de geesteswetenschappen of de neerlandistiek. Volgens mij valt het daar reuze mee.

__

[ NB. En ik zou dus graag harde gegevens en cijfers willen hebben over de verengelsing en het aantal buitenlandse studenten aan de faculteiten Nederlands, bachelor en master. Ik heb er diverse malen op neerlandistiek.nl om gevraagd, maar de deskundigen geven geen sjoege. ]

Taalverandering verloopt voornamelijk via jongeren, die introduceren nieuwe woorden, uitspraken en zinsconstructies die soms algemeen worden. Jongeren hebben een eigen taalgebruik om zich te onderscheiden, maar ik denk dat ze bijvoorbeeld nieuwe woorden ook makkelijk adopteren omdat ze nog niet heel veel taalbagage hebben en ze nauwelijks weten of iets oud of nieuw is. Als ik een nieuw woord hoor, dan denk ik, Dat heb ik in vijftig jaar nog niet gehoord, dus ik zal er eens goed over nadenken of ik dat wel ga overnemen. Jongeren voelen zo'n weerstand niet, alles is nog nieuw.

De Bordewijk

De schrijver F. Bordewijk (Ferdinand) had een rijke fantasie, vooral ook bij het verzinnen van namen. Dat zal de reden zijn geweest dat hij na de oorlog door de gemeente Den Haag, de plaats waar hij woonde, werd gevraagd om namen te bedenken voor de straten in de grote nieuwe wijk Mariahoeve.

Bordewijk bedacht een viertal namen waarop je met een thema kon variëren en die per deelwijk eindigden op -burg, -horst, -kamp of -land. Bij de burgvariant ging het om landen als Denenburg en Hongarenburg, bij de horsten om edelstenen als Robijnhorst en Safierhorst, de kampen om graangewassen zoals de Tarwekamp en Boekweitkamp en tenslotte bij de landen om vrouwennamen als Ursulaland en Elviraland.

Zelf heb ik met mijn ouders een paar jaar op zo'n illuster adres gewoond: De Granaathorst.

Ik ken vier Amerikaanse acteurs die ongeveer even oud zijn en ik altijd sterk op elkaar vond lijken: Jeff Bridges, Dennis Quaid, Kurt Russell en Patrick Swayze. (eigen fotomontage)

Ik heb niets met Thierry Baudet en probeer zo min mogelijk over hem te lezen, totaal negeren is het beste. Toch zijn er veel lieden die in negatieve zin geobsedeerd zijn door deze man en bijvoorbeeld een recensie gaan schrijven op neerlandistiek over zijn laatst verschenen roman. Ach Baudet, anderhalf ons basterdsuiker, maar ik reageerde geprikkeld op de negatieve bespreking.

__

Deze door redeloze razernij gedreven recensent meent dat de nieuwe roman van Baudet alleen is verschenen door zijn publieke belangstelling. Maar al in 2014 schreef Baudet een eerste roman en in datzelfde jaar ook een boek met Geert Mak. Maar deze boekbespreker is zo vooringenomen en geobsedeerd door zijn onderwerp, dat hij een door blinde haat gedreven recensie schrijft van bedenkelijk niveau. Voor mij is één ding zeker, als Baudet nu niet negatief in de belangstelling had gestaan, dan had Jos Joosten nooit dit boek uit zelfkastijding gelezen en er een gefrustreerde recensie over geschreven.

(Arjan Peters van de Volkskrant gaf het boek drie sterren)

__

Jos Joosten reageerde met een eerdere recensie van zijn hand op Facebook over Baudet zijn eerste roman. Ik weet inmiddels dat Joosten een hoogleraar letterkunde is aan de Universiteit van Nijmegen. Dat nam niet weg dat ik hem toch nog een veeg wilde geven, maar ik overdrijf wel een beetje.

__

Ik word inderdaad op mijn wenken bediend, uw politiek angehauchte recensie van Baudets eerste roman dateert van augustus 2017, drie jaar nadat die roman is verschenen, ruim voor Baudet met een denktank begon. Maar meer nog dan deze anachronistische bespreking, u heeft zijn eerste roman dus al afgeserveerd en meent er goed aan te doen om dat nu met zijn tweede boek nog eens dunnetjes over te doen. En begrijp mij goed, ik vind Baudet niet meer dan anderhalf ons basterdsuiker en zal nooit wat van hem lezen, negeren is het beste, maar wat ik vooral in uw filippica mis, is enige virtuositeit, laat staan geestigheid en brille, drie ingrediënten die u Baudet al eerder zwaar had aangerekend omdat hij daar niet over beschikte. Jos Joosten, de James Last van de literatuurkritiek.

Literaire last - Jos Joosten - neerlandistiek.nl

__

(En ik zou liever van professor Joosten eens een bespreking op neerlandistiek.nl willen lezen over een actueel boek wat wél de moeite waard is.)

'Never get out of the boat. Absolutely goddamn right. Unless you’re going all the way.'

Captain Benjamin L. Willard - Apocalypse Now

Apocalypse Now - Filmdossier-analyse - De Jongenskamer

Virtuele masturbatie

De Amerikaanse schrijver Philip Roth is overleden. Ik heb er niet over getwitterd omdat ik nooit een boek van hem heb gelezen. Te weinig animo en het is er niet van gekomen. Wel deelde ik met hem zijn fascinatie voor masturbatie waar hij veel en openlijk over schreef.

Ik heb ooit - lang geleden - een aanzet gemaakt tot het schrijven van een fictieve geschiedenis van de zogenaamde 'vrijgezellenmachine', een apparaat waarbij mannen zonder hun handen te hoeven gebruiken met een hulpstuk kunnen masturberen. Het begon bij de man die in weer was met twee kipfileetjes en via een 19e eeuwse houten helpende hand met fietsaandrijving, eindigde het met een apparaat dat je op een waterstraal kon aansluiten voor onder de douche. Die laatste vinding bestaat ook echt en daar weet ik van door een groot stuk dat Henk Hofland ooit over de vrijgezellenmachine schreef in NRC.

Ik schrijf verder nooit over masturbatie, maar nog niet zo heel lang geleden heb ik er toch wat mee gedaan in mijn fictie-verhaal Feestje. Was leuk om te doen.

Feestje - fictie
(voor wie rond 1960 is geboren)

Vanavond om 22.00 op NPO1 Extra het eerste deel van de tweeluik, Den Haag beatstad nummer één. Morgenavond, Tweede Pinksterdag, deel 2 op dezelfde tijd. Heel benieuwd.

This is the life of sadness
This is the life I live
This is the life of gladness
This is the life I live

Jay Baar
(Q65)

Nu de beide delen van de documentaire Den Haag beatstad nummer één gezien. Mijn reactie: Het was heel tof en bedankt makers Marc van der Velde en Elmira van Dommelen van De Box!

(en ik heb een leuke credit bij de aftiteling ;-)

Ik heb op mijn website diverse pagina's over de Haagse beatgeschiedenis. Sleutelpagina is Den Haag popstad nummer 1! Hierop vind je ook de linkjes naar de andere pagina's.

Den Haag popstad nummer 1! - De Jongenskamer

25 jaar geleden ben ik bezig geweest om een docu over de Haagse beat te realiseren, maar dat is niet gelukt. Paar jaar terug maakte ik met YouTube-clipjes een snelle montage van Haagse pop door de jaren heen. Best leuk.

Clipmontage Den Haag popstad nummer 1! - Vimeo

Getwitterd. Nostalgie.

Voor de babi pangang spek met zoet-zure saus, tjap-tjoi of koe loe joek. Een Chinees-Indische bami rames is bami met een plakje ham, een spiegelei, twee stokjes saté en pindasaus. Wat atjar erbij, sambal en een flesje ketjap met een zachtplastic tuit ernaast voor @dijkshoorn.

Pauw @pauwnl
Chinees Indische Restaurants zijn een uniek Nederlands verschijnsel. Verdwijnend cultuurgoed, volgens fotograaf Mark van Wonderen. Hij praat vanavond bij #Pauw samen met liefhebber Nico Dijkshoorn over hun gedeelde …

__

Bij het Chin. Ind. restaurant nam ik dan altijd de lekkere, wat weeïge haaienvinnensoep. Niet met echte haaienvinnen maar met kip en maizena. En dan kwam dat flesje ketjap goed van pas.

Nico Dijkshoorn @dijkshoorn
Gisteren bij. @pauwnl Direct effect van op camera vragen naar echte recept Chinese Tomatensoep: 146 verschillende recepten.

Ik had meegedaan aan de schrijfwedstrijd van de Volkskrant om een Voetnoot a la Arnon Grunberg te schrijven. Ik weet niet verder wat of hoe, maar mijn inzending staat nu op de site van de Volkskrant.

De meeste inzenders hebben een persoonlijk stukje geschreven en niet zoals ik gedaan alsof ik Grunberg zelf was. En dan maakte ik er ook nog een parodie van. Hier de screenprint van de site.

Inzendingen schrijfwedstrijd - Voetnoot Arnon Grunberg - www.volkskrant.nl

Ik weet niet of het raadsel het nu nog goed doet, maar vroeger kon je er succes mee oogsten en wisten mensen geen oplossing. Ik postte het raadsel vandaag ergens als reactie onder een blog.

__

Een man zit met zijn zoontje in de auto en botst tegen een tegenligger. De vader is op slag dood, zijn zoontje wordt in allerijl naar het ziekenhuis gebracht voor een spoedoperatie.

De chirurg ziet het jongetje liggen, wordt lijkbleek en zegt: ‘Dat is mijn zoon!’

Hoe zit dat?

(oplossing: de chirurg is zijn moeder.)

Ik weet niet wanneer en waarom ik zo sceptisch ben geworden over veel technologische beloftes als virtual reality, een marskolonie, zelfrijdende auto's en andere vormen van kunstmatige intelligentie. Ik vind dat er overdreven verwachtingen worden gewekt die tot nu toe niet worden ingelost, misschien ook wel nooit.

Zo ook met een nieuwe toekomstige dienst van Google waarbij een gespreksrobot reserveringen voor je kan maken, bijvoorbeeld bij een restaurant of bij de kapper. Op nl.neerlandistiek verscheen er een artikel over en ik heb gereageerd, wantrouwend of zoiets ook wel werkt in de praktijk.

Praten met robots dankzij Google - Lucas Seuren - neerlandistiek.nl

Op neerlandistiek.nl verscheen een artikel over neologismen, nieuwe woorden. Ik reageerde:

__

Ik maak zelf nog een onderscheid tussen morfologisch, echt nieuwe neologismen en nieuwe samenstellingen met al bestaande Nederlandse woorden. Zo vind ik woorden als karaoke of swaffelen origineler en aardiger dan vadervleugel of lokfiets.

Een ander punt wat me al jaren opvalt, is dat niet ‘sommige’ neologismen niet verder doordringen, maar dat ‘de meeste’ dat niet doen. Slechts een enkel nieuw woord raakt algemeen ingeburgerd. Maar dat lees je niet af aan de stroom woorden van de dag, van de week, van de maand en van het jaar die lexicografen graag over taalliefhebbers uitstorten. Vaak gaat het om een woord dat één journalist heeft bedacht en het vervolgens eenmalig opduikt in een internetpublicatie. De lexicografen met hun oogstprogramma’s vinden dit soort woorden en gaan er gelijk mee aan de haal in een eigen stukje of uitverkiezing, en enkel door hun toedoen raakt zo’n woord plots verder bekend. Meestal ook tevergeefs, want woorden laten zich niet zo snel inburgeren, ook niet door neologismejagers.

Het moet in 1997 zijn geweest dat ik ’s avonds laat Jan Kal tegenkwam in dag- en nachtcafé P96 aan de Prinsengracht en naast hem aanschoof aan de bar. Hij had die dag het eerste exemplaar van zijn vuistdikke verzamelbundel 1000 Sonnetten van zijn uitgever Nijgh en van Ditmar ontvangen, omdat hij als de productiefste sonnettenschrijver van de Lage Landen 50 jaar was geworden. Hij was – terecht – zo trots als een aap met zeven lullen. We dronken er een paar borreltjes op en het werd laat. Ik zei, Het boek is mooier dan de uitgave van het verzameld werk van Gerrit Achterberg. Ja, beaamde hij, mooier dan Achterberg.

Voetnoot Arnon Grunberg

Arnon Grunberg stopt half mei met zijn Voetnoot op de voorpagina van de Volkskrant. Ter afsluiting kunnen lezers nu zelf een Voetnoot inzenden. Ik las zijn Voetnoot soms via Twitter en ik heb meegedaan met een grappig bedoelde parodie, wat geloof ik niet de bedoeling is. Ik was geen groot liefhebber van zijn korte stukjes.

__

De kus

     Bij de ontvangst van bondskanselier Merkel door Trump in Washington zijn zoenen uitgewisseld. Iets wat Trump bij zijn vorige ontmoeting met haar nadrukkelijk had nagelaten.
     Zou het toen zijn diepe vreemdelingenhaat zijn geweest, of vond hij Angela te lelijk om haar te kussen? Gaat het om seksistische xenofobie waarbij Europa het lelijke eendje is en Amerika de afgetrainde sportschoolatleet, of was het een meesterzet van een levensgevaarlijke charmeur?
     En nu is hij bijgedraaid en denkt uw nationale seksrabbijn dat Trump van gedachte is veranderd om door intiem erotisch contact de wereldvrede te bereiken.
     Ooit zullen we het zeker weten, op de smeulende puinhopen van de vernietigende nucleaire oorlog tussen Noord- en Zuid-Korea die Trump noch Merkel konden voorkomen. De definitieve ondergang van het Avondland wordt nu bezegeld met een Atlantische kus van Donald, op de wang van de kaltgestelde Angela. Europa, de oude dame zwijmelt. We hebben het geweten.

__

Hier de webpagina van de Volkskrant waar je kan inzenden.

Schrijfwedstrijd - Voetnoot Arnon Grunberg - www.volkskrant.nl

[ En nu na afloop staat mijn inzending in ieder geval op bovenstaande webpagina, scrollen naar bijna beneden. Dat was denk ik de prijs, ben er tevreden mee. ]

Is er weleens over nagedacht om taal- en letterkunde los te koppelen van de taalvaardigheid op de middelbare school? Dus de vakken Nederlands, Engels, Frans en Duits zijn alleen bedoeld voor de spreek- luister- en schrijfvaardigheid en dan een apart vak taal- en letterkunde. Hierin komen taalkundige onderwerpen aan bod en literatuur uit alle landen, met een nadruk op de Nederlandse.

(of een vak cultuurgeschiedenis waarin ook literatuur behandeld wordt)

Onlangs is de satelliet TESS in een baan om de aarde gebracht en gaat hij op exo-planeten jagen. En iedereen hoopt dat er buitenaards leven wordt gevonden, hoe groot of klein die kans is weet niemand, maar wetenschappers zijn er van overtuigd dat het enkel een kwestie van tijd is in zo'n reusachtig universum met zoveel sterren en planeten.

Maar hoe groot is dan de kans dat er leven ontstaat op aarde-achtige planeten, hoe uniek is dna? Kunnen ze met bouwstenen in een laboratorium spontaan een levend organisme creëren? Ik denk dat de kans op het ontstaan van leven heel klein is, misschien is de aarde wel de enige plek in het heelal waar dat bestaat. Vooralsnog is n=1.

Sinds kort weet ik door de twee lemma’s uit de Van Dale het verschil tussen een spreekwoord en een gezegde. Ik was wel verrast over de definitie van een gezegde.

Een spreekwoord is een uitspraak met een algemene levenswijsheid. waarvan de vorm vrijwel onveranderlijk is, bv. oost west, thuis best..

Een gezegde is een vaste, idiomatische verbinding van woorden, met figuurlijke betekenis, die geen werkwoord bevat en dus op zichzelf nooit een zin vormt, bv. een vrolijke Frans.

Natuurkundige Robbert Dijkgraaf - en hij niet alleen - verkondigt min of meer dat alle grote wetenschappelijke ontdekkingen in de fysica en biologie wel zijn gedaan, maar daardoor ligt er volgens hem nu een enorme toekomst open om met die gereedschapskist aan fundamentele kennis nieuwe, revolutionaire dingen te gaan maken. Waar blijft de kwantumcomputer, de dna-gemanipuleerde mens, de zelfrijdende auto? Wat dat aangaat is wetenschap nooit af.

(Bij de geesteswetenschappen wordt er nauwelijks iets nieuws gemaakt, maar blijft het bij onderzoeken en analyseren van hun onderzoeksgebieden. In de taalkunde is wel geprobeerd om een universele taal te maken, zoals Esperanto, maar die experimenten bleken heilloos tot mislukken gedoemd. Helaas.)

Haags Congresgebouw

Volgend jaar bestaat het Haagse World Forum 50 jaar. Ik ken het nog als het Congresgebouw en ik ben daar diverse keren geweest. Voor onder andere film, popconcerten, een verzamelaarsbeurs en het Norh Sea Jazz Festival.

Nu heeft het Worldforum een oproep geplaatst op een speciale jubileumwebsite om herinneringen en foto's in te sturen. Foto's heb ik niet, maar wel een paar verhalen met als mooiste mijn anekdote met Chaka Kahn tijdens North Sea 1989 en ik haar artiestenbegeleider was. Ik heb hierover een lang uitgesponnen pagina over.

Ain't nobody - Chaka Kahn - De Jongenskamer

Ik heb het verhaal heel kort nogmaals ingezonden en met daarbij een scan van mijn facility-pass van die dagen. Er werd gelijk enthousiast gereageerd en dat leidde weer tot een tweede korte bijdrage die ik hieronder plaats.

Studio 2000 - De Uitkijk

Toen het Congresgebouw in 1969 openging, werd Den Haag ook gelijk twee bioscopen rijker met filmtheater Studio 2000 en de kleinere filmzaal De Uitkijk, beide in de oostelijke vleugel van het gebouw.

De Uitkijk was een voortzetting van de filmvertoningen van de Maatschappij voor Cinegrafie en het Filmcentrum Haags Museum die daarvoor in de aula van het nabijgelegen Haagse Gemeentemuseum plaatsvonden. Er werden veel avant-garde films vertoond en was het een voorloper van de arthouse en het Haags Filmhuis.

Als kind ben ik al snel een paar keer na de opening met mijn vader in Studio 2000 geweest. Een mooie grote, moderne zaal met blauwe stoelen. Ik herinner me nog films als Winnetou en Batman. Als oudere tiener zag ik er nog de filmklassieker King Kong uit de jaren dertig.

Door concurrentie van de inbouwbioscopen in de Haagse binnenstad moesten Studio 2000 en De Uitkijk in juli 1981 hun deuren sluiten. Wel deden de zalen nog dienst voor allerlei andere activiteiten en ik heb in De Uitkijk eind jaren 80 als operateur nog jazzfilms gedraaid tijdens het North Sea Jazz Festival.

Website met herinneringen en inzendformulier 50 jaar World Forum - www.vijftigjaarworldforum.nl

__

De door mij sterk bekorte anekdote over Chaka Kahn en North Sea Jazz staat nu op de jubileumsite van het World Forum.

Ain't nobody

Eind jaren 80 was ik achter in de twintig en woonde en werkte in Den Haag. Druk, druk als een klein baasje.

Naast mijn werk ben ik ook een paar jaar artiestenbegeleider geweest op het North Sea Jazz Festival in het Congresgebouw.. Het laatste jaar dat ik voor Paul Acket en zijn vrouw Jos werkte was in 1989. Het werd een gedenkwaardige afsluiting toen ik onder meer de begeleider werd van soulzangeres Chaka Kahn en haar begeleidingsband The Blues Brothers Band, ook al zo legendarisch.

Ik maakte van alles mee en Chaka zat door drank en drugs niet lekker in haar vel. ze was als een Franse dweil. Ze zou op zondagmiddag optreden in de Statenhal en de avond er voor was er nog een repetitie in de liftlobby op de bovenste etage van hotel Bel Air, naast het Congresgebouw. Ik moest daar even na middernacht ook zijn voor haar.

Ik stap de lift in, ik zoef naar boven, de liftdeur gaat open en daar sta ik gelijk in de repetitie en zie ik Chaka, Ze loopt om me af, pakt me bij mij hand en zegt door de microfoon, The next song is for DirkJen. De band zet het intro in van Ain't nobody en terwijl Chaka de zang inzet dansen we op het nummer. Fantastisch.

De zondagmiddag na het concert zie ik haar achter de Statenhal voor het laatst op een stoepje, Ze wacht op de auto die haar ophaalt en ze rookt mijn sigaretten. Ciao Chaka. Ciao Norh Sea, ciao Congresgebouw. Ain't nobody.

Ain't nobody - DirkJan Vos - vijftigjaarworldforum.nl/aint-nobody

Vandaag verscheen een berichtje dat de webapplicatie van de Geïntegreerde Taalbank van het Instituut voor de Nederlandse taal is vernieuwd. Een heerlijke database met als grootste schatkist het Woordenboek der Nederlandsche Taal, het WNT.

Wat niet iedereen weet is dat alle lemma’s van de Geïntegreerde TaalBank (GTB) ook zijn geïndexeerd door Google. En zo kan je ook snel en makkelijk via Google search een artikel zoeken, zonder eerst naar de applicatie zelf te gaan. Type in ‘zwaard gtb’ (of 'zwaard wnt') en het lemma verschijnt doorgaans gelijk bovenaan. Daaronder vind je eventueel ook andere artikelen waarin het woord voorkomt. Voor uitgebreider zoeken blijft de applicatie zelf natuurlijk het beste.

Update van mijn pagina Den Haag, beatstad nummer 1!

Den Haag, beatstad nummer 1! - De Jongenskamer

__

April 2018

De tweedelige docu van Marc van der Velde en Elmira van Dommelen (De Box Producties) is klaar en wordt op 1e en 2e Pinksterdag, 20 en 21 mei 2018 uitgezonden. Maar helaas niet op het reguliere kanaal van de NPO, maar op het themakanaal NPO 1 Extra. De uitzendingen zijn beide om 22.00 uur. Hoe dan ook benieuwd naar het resultaat. Op de site van de De Box is al een lange trailer te zien. En de titel van de documentaire is geworden, Den Haag, beatstad nummer één. Een betere titel bestaat er (natuurlijk) niet.

De Box Producties - Showreel trailer Den Haag, beatstad nummer één

Zo rond mijn eerste verjaardag als baby ben ik gaan brabbelen en praten en toen ik op mijn zesde leerde lezen en schrijven was ik al behoorlijk taalvaardig, net als de meeste andere kinderen. Maar het leren en internaliseren van het alfabet moet toch ook zijn sporen hebben nagelaten in onze taalperceptie, taalproductie en ook - denk ik - in de plattegrond van ons taalbrein.

Als ik nu bijvoorbeeld aan het woord 'woord' denk, dan zie ik het ergens geschreven in mijn hoofd, in letters, het is niet iets abstracts. Maar hoe werkt dat bij mensen die niet geletterd zijn, maar helemaal analfabeet? Hoe werkt dat bij hun en verschillen zij essentieel in hun taalvermogen met geletterde breinen? Dat zou ik nou weleens willen weten.

De eerste krantenstukjes die ik rond mijn elfde jaar ben gaan lezen, waren de korte tv-recensies van Nico Scheepmaker in de Haagsche Courant die bij ons thuis op de deurmat viel. Ik vond ze kostelijk en ze hebben vast de basis gelegd voor mijn verdere belangstelling voor de kritiek in het algemeen.

Stephen Hawking dacht vlak voor zijn dood dat er mogelijk een ontelbaar aantal parallelle universums zouden zijn. Dat kan, kan ook niet, is (nu) niet te bewijzen. Je kan van alles verzinnen over het raadsel van het heelal, de mens, de hele existentie. Ik kan er geen uitspraak over doen, maar ik sluit niet uit dat in een verre, verre toekomst de mens meer antwoorden vindt op al die raadsels. Misschien past de mens zich ooit aan het hele universum aan en kan ze ongebreideld materie in het heelal manipuleren. Maar voor hetzelfde geld verdwijnt de aarde en de mens nog eens voortijdig door een of andere ramp. Alles kan, vooralsnog leven we in het heden, in het hier en nu: alles is.

Persoonlijk ben ik minder belang aan metaforen in de taal gaan hechten, maar ik meen met een voorzichtige waarneming dat veel algemene metaforen als spreekwoorden, gezegden en vergelijkingen al honderden jaren geleden zijn bedacht en nog steeds stand houden. Daar staat tegenover dat ik vind dat er – pak hem beet de laatste honderd jaar – maar weinig nieuwe metaforen, zegswijzen, bij zijn gekomen. Het lijkt alsof ze zich niet aanpassen aan de tijd.

Paradiso

Eind maart viert Paradiso zijn 50-jarig jubileum. Ik ontving onlangs een mail van de poptempel of ze mijn YouTube-video van het concert van The Black Crowes uit 1993 online mochten zetten op hun speciale jubileumsite. Tuurlijk, leuk, afwachten wanneer het er staat en dan meld ik dat hier met een linkje. En ze geven het ook door aan het Amsterdam Museum dat het online Geheugen van Amsterdam beheert en mogelijk ook interesse heeft. Altijd goed.

En net las ik een oproep op Twitter van Het Parool voor het insturen van gedenkwaardige avonden van bezoekers. En dus gereageerd met bijbehorende linkjes. Spreekt het verder voor zich. En als je de video nog niet kent, neem dan de moeite voor het eerste kwartier met de fans, het concert mag je overslaan.

__

Hai redactie,

Ik woonde en werkte in Den Haag en was begin dertig. Ineens kwam het bericht dat The Black Crowes in Paradiso op 7 juli 1993 een verrassingsconcert zouden geven. Het was maar een paar dagen van tevoren aangekondigd en de kaartverkoop was gelijk gestart en binnen een paar uur was het optreden uitverkocht. Heel veel fans visten achter het net en hoorden er pas later van, zo ik ook.

Maar ik had een plan en ben op de zomerse dag van de zevende juli naar Amsterdam gegaan en wilde met mijn simpele videocamera een reportage maken over de fans die rond Paradiso zouden hangen die nog een kaartje wilden kopen bij de zwarte handel. En misschien zou mij dat ook lukken en zou ik eventueel ook nog binnen met mijn Sony-handycam wat van het concert op kunnen nemen.

Ik was al vroeg op het Leidseplein die dag en ik maakte geweldige opnames en portretjes van wanhopige fans die nog een kaartje probeerden te bemachtigen. De meeste zijn wel binnengekomen. En ook wist ik de enerverende aankomst van The Black Crowes met hun tourbus vast te leggen.

Op het eind van de middag kon ik ook voor 75 gulden een kaartje ritselen en ben ik met mijn camera, goed verborgen, Paradiso binnengegaan. Ik zocht gelijk een plekje op het balkon en vond een perfecte plek in het midden op de eerste rij. En zo kon ik ook sneaky opnames maken van het concert. Spannend!

En nu staat mijn gemonteerde en humoristische mini-documentaire van een kwartier met de fans al jaren op YouTube, gevolgd door de bootleg van ruim een half uur van het optreden.

Het was voor mij een memorabele dag in en om Paradiso en ik was er als One Man One Camera. Voor iedereen is de video te zien:

The Black Crowes in Paradiso - 7 juli 1993 met reportage - YouTube

The Black Crowes in Paradiso - 7 juli 1993 webpagina - De Jongenskamer

__

Afwachten of mijn inzending wordt geplaatst, maar hier de pagina met herinneringen over 50 jaar Paradiso van Het Parool.

Ja, mijn bijdrage staat online op onderstaande pagina. Vrijwel helemaal naar beneden scrollen.

Mooiste herinnering aan Paradiso - www.parool.nl

Mijn herinnering en video staan nu ook op het online geheugen van het Amsterdam Museum. Leuk.

Verrassingsconcert The Black Crowes - Geheugen van Amsterdam

Tweet:

Werd net verrast op 40UP Radio met de lange operateske track Supper's ready van Genesis, begin jaren zeventig, nog met Peter Gabriel. Het was destijds mijn heilige graal-nummer dat ik keer op keer afspeelde. Later wilde ik het niet meer horen, maar nu, ja toch wel een meesterwerk.

__

Genesis was voor mij in 1973 de eerste kennismaking met de 'echte' popmuziek, lp-muziek en niet de hitjes van de singles. Ik raakte een aantal jaren geheel in de ban van de symfonische rock van onder meer Genesis, Yes en Pink Floyd. Ik heb ze ook alle drie live gezien, was overrompelend, onderdompelend en overdonderend zo goed.

Supper's ready was een nummer dat een hele plaatkant besloeg, dat vond ik ook heel bijzonder, lange nummers die verwant waren aan composities uit de klassieke muziek.

En toen ineens was de liefde over en ontdekte ik de jazz en soul. Symfopop vond ik nog maar een bloedeloos slap genre. Maar nu ik Supper's ready net hoor ben ik toch weer wat milder gestemd.

There's an angel standing in the sun,
and he's crying with a loud voice,
"This is the supper of the mighty one",
Lord of Lords,
King of Kings,
Has returned to lead his children home,
To take them to the new Jerusalem.

Supper's ready - Genesis - Album Foxtrot 1972 - 23 min. YouTube

Ik ben al heel lang geïnteresseerd in computers en technologische ontwikkelingen, maar de laatste jaren ben ik terughoudender geworden over alle voorspelde mogelijkheden van deep learning en kunstmatige intelligentie.

Ergens begon het met de computer die de beste schaker van de wereld werd en iedereen kan verslaan. Eens was dat opzienbarend nieuws, maar nu denk ik dat het ergens een eenvoudige krachtmeting was tussen een mens en computer met een overzichtelijk geformaliseerd spel. Zo bijzonder is het achteraf allemaal niet. Een computer wordt voor mij pas echt bijzonder als hij een ei kan bakken en dat is nog heel ver weg.

Ondertussen lees ik wel over allerlei onderzoeken met deep learning en kunstmatige intelligentie. Maar ook hier gaat het doorgaans om een slimme analyse van big data van eenvoudige datasets, bijvoorbeeld over het vinden van bepaalde sterren in het heelal, of het ontdekken van kraters op de maan. Laat eerst maar een auto echt zelfstandig rijden, die technologie is er voorlopig nog niet, ook al willen de fabrikanten ons anders doen geloven.

Ook denk ik dat een programma als Google Translate dat tegenwoordig is gebaseerd op deep learning, ook nog sterk leunt op de inbreng van een menselijke vertaalcommunity.

We moeten de mogelijkheden van kunstmatige intelligentie niet overschatten.

Vandaag een jaar geleden gestopt met alcohol en sindsdien geen enkele behoefte meer. Merkwaardig en raadselachtig. Ik heb er geen verklaring voor, het is.

De fles - Herman Brood en André Hazes - Clip YouTube

Ik kijk geen tv en luister aardig wat radio, veel muziekprogramma's, maar ook naar gesproken woord en op latere tijdstippen wel naar radio-on-demand. Dat is ook een soort podcast en ik luister ook naar echte podcasts, maar de meeste vind ik niet goed en oninteressant. Toch beweren de media dat de podcast hier nu echt ook aan het doorbreken is, dat zeggen ze al drie jaar op rij. Ik uitte mijn twijfels in drie tweets.

#1 De podcast is schijnbaar populair en er worden er nu veel gemaakt, maar de werkelijkheid is weerbarstiger en worden de meeste podcasts slecht beluisterd. Maar de media willen daar niet van weten en lopen voorop in de hype.
Nico van den Berg @cinemonkey
De @nrc #podcast #nrckunst is na 10 afleveringen alweer de nek omgedraaid. Reden volgens de krant: "er zat te weinig groei in het aantal luisteraars". Benieuwd wat de criteria dan zijn.

#2 Het bloeit aan de makerskant, maar waar zijn de concrete cijfers van de luisteraantallen? Die zijn er niet of worden niet gegeven. En in voorgelezen media zie ik al helemaal geen toekomst. Allemaal wishfull thinking van media-goeroe's.
Nico van den Berg @cinemonkey
Audio on demand bloeit als nooit tevoren. @MennoSedee inventariseert voor @nrc de stand van podcasting en voorgelezen media in Nederland.

#3 De podcast is veel populairder in de VS dan hier. Dat komt denk ik omdat we in Nederland al een uitgebreide en goede tv- en radiocultuur hebben met veel reportages, documentaires en praatprogramma's. (En we zitten hier minder tijd in het verkeer en de auto.)

__

En mocht de podcast in Nederland toch een breed en groot succes worden, dan ben ik de eerste om mijn woorden terug te nemen. Ik ben niet cynisch, maar vooralsnog realistisch.

En ik heb met plezier weer wel naar de 6-delige muziekpodcast van mijn oude Haagse mailcontact Marco Raaphorst geluisterd. Ik twitterde dit erover:

Goede 6-delige podcast-serie van Marco @Raaphorst over het Nederlandstalige lied Maternité uit 1986 van de artpop-band MAM. Een bijzonder nummer, maar ik ben niet overtuigd geraakt dat het een 'kantelpunt' is in de Nederlandse popgeschiedenis. Aanrader.

En de muziekpodcast van Marco @Raaphorst is een audio-documentaire en niet een podcast met oeverloos gezwets van wat bijgoochems die een microfoon openzetten en dan vrij lullen maar. :-) Daar hou ik dus niet van.

Podcast Marco Raaphorst - Vervormer - https://vervormer.nl

Kou

Ik zag net een kat in de kou voor een voordeur miauwen. Zonder na te denken liep ik naar de deur en belde aan. Ik gaf de poes een aai en liep weer verder. Net toen ik de hoek om wilde gaan, realiseerde ik me wat ik had gedaan toen ik hoorde, MIJN HEMEL EMMA, DE KAT HEEFT AANGEBELD!

'T kofschip lijkt een makkelijk ezelsbruggetje, maar nog simpeler is om af te gaan op je taalgevoel en kijk je bij werkwoorden naar de tweede persoon enkelvoud in de verleden tijd. Zeg je daar ‘de’ na de stam, dan krijgt het voltooid deelwoord ook een d, bij ‘te’ een t. Dus ‘hij verhuisde’ wordt verhuisd en ‘hij faxte’ wordt gefaxt. Eenvoudig en handig. Dit trucje heb ik van het Genootschap Onze Taal.

[ Als het aankomt op een vereenvoudiging lijkt het me logisch om in alle gevallen in de tegenwoordige tijd te kiezen voor stam + t, zo spreek je het ook uit, en dus ook nergens een dt. En als het kan dan voor het gemak alle voltooid deelwoorden ook laten eindigen op een t.

Marc van Oostendorp heeft het al een paar keer aangekaart op neerlandistiek.nl, hij vindt dat een wetenschapper alleen met zijn vak bezig moet zijn, zeven dagen van de week van 's ochtends tot 's avonds, zonder enige ruimte voor hobby's of andere onzin. Daar schopt hij menige wetenschapper mee tegen het zere been. Ik heb ook een reactie gegeven.

__

Wetenschappers die zo met hun werk, hun roeping bezig zijn als Marc van Oostendorp zijn geen uitzondering, maar laten we wel wezen, de meeste houden er (gelukkig) een veel luchtiger werkopvatting op na. Twee dingen die ik naar voren wil brengen.

Ook zaken als netflixen, de marathon lopen, een vegetarische lasagne maken, Bach luisteren, rokkenjagen, wrakvissen, beddenspreien haken, een cryptogram oplossen, zilveren theezeefjes verzamelen, oliebollen bakken, saxofoon spelen, de was vouwen, een dansvoorstelling bezoeken, duivenmelken, of in een café slap ouwehoeren, kunnen bijdragen aan een verbreding en verdieping van het algemene inzicht van een wetenschapper, bijdragen aan ‘een echt mens’ willen zijn, waarom zou ‘een echte geleerde’ zich alleen maar opsluiten in zijn kleine ivoren toren van louter letters en boeken?

Mijn tweede punt is dat ik het prima vind als Van Oostendorp de lat voor zichzelf zo hoog legt, maar ik vind het wat klein van geest om die bezetenheid ook van anderen te eisen. Laat iedereen in zijn waarde en zijn eigen manier van werken volgen.

__

En ik reageerde later nog in de discussie.

__

Ik wil niet al te persoonlijk worden maar tot enige tijd geleden twitterde u nog weleens over klassieke muziek en stond in uw profiel dat u naast uw vrouw ook van dans houdt. Bedoelt u misschien niet ook te zeggen dat u netflixen en cryptogrammen oplossen van mindere waarde vindt dan Beethoven of de tango dansen? Dat zijn discussies waar je nooit uitkomt.

Een echte geleerde - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

Marc van Oostendorp reageerde op mijn laatste reactie met, Geen mens is volmaakt.

;-)

Begin overpeinzing.

Ik zag op Twitter een berichtje voorbijkomen dat baby's met een hersenafwijking in het taalcentrum, toch een goed functionerend taalvermogen ontwikkelen door andere gebieden van hun hersens hiervoor te gebruiken.

Toen dacht ik toch even, Wellicht is taal dan niet aangeboren, maar een uitvinding van de mens doordat ze een spraakvermogen kreeg. Taal zoekt een plek in de hersens en ontwikkelt de grammatica zich volgens de spraak die de mens zelf modelleert door een combinatie van denken in je hoofd (cognitie) en sociale interactie. Wellicht was de oertaal na verloop van tijd zo sterk geworden dat alle talen die er nu zijn daar nog steeds aan verwant zijn. Misschien liggen die universele taalwetten helemaal niet bij onze geboorte biologisch vast.

Einde overpeinzing.

Babies can recover language skills after a left-side stroke - www.sciencenews.org

Passage

Den Haag, stad, boordevol Bordewijk
en van Couperus overal een vleug
op Scheveningen aan, de villawijk
die kwijnt en zich Eline Vere heugt

Maar in de binnenstad staan ze te kijk,
deurwaardershuizen met de harde deugd
van Katadreuffe die zijn doel bereikt.
Ik drink twee werelden, in ene teug.

Den Haag, je tikt er tegen en het zingt.
In de passage krijgt de klank een hoog weergalmen
en omlaag een fluistering
tussen de voeten over het graniet
rode hartkamer die in elleboog
met drie uitmondingen de stad geniet.

Gerrit Achterberg
1953

Er is een grote norse neger

Er is een grote norse neger in mij neergedaald
die van binnen dingen doet die niemand ziet
ook ik niet want donker is het daar en zwart

maar ik weet zeker hij bestudeert er
aard en structuur van heel mijn blanke almacht

hij morrelt wat aan halfvermolmde kasten
dat voel ik – splinters schieten door mijn schouder
nu leest hij oude formulieren dit is het lastigst
teveel slaven trok ik af van de belasting

Lucebert
1959

Lucebert

Marc van Oostendorp schreef op neerlandistiek.nl een recensie over de veelbesproken biografie van Wim Hazeu over Lucebert en zijn oorlogsverleden. Ik reageerde en ben wel tevreden over mijn reactie die ik dan wel snel in een klein kwartiertje achter elkaar neertiepel. De portee zat al een tijdje in mijn hoofd.

__

#1 Ik ken de biografie niet, maar ik heb wel een en ander over het boek gelezen en ik heb Wim Hazeu uitvoerig gehoord op Radio 1 in Nooit meer slapen. En in dat interview viel mij ook op dat Hazeu allerlei speculaties naar voren bracht die nergens onderbouwd werden. Zo stelde hij dat Lucebert tot inkeer moet zijn gekomen doordat hij vlak na de bevrijding bij de schietpartij van de Duitsers op de Dam was en hij inmiddels moest hebben geweten van de holocaust: De nazi’s waren toch wrede slechteriken. Maar voor hetzelfde geld is Lucebert de rest van zijn leven een verborgen antisemiet gebleven en heeft hij na de oorlog uit opportunisme een ommezwaai gemaakt. Dat verzin ik dan even.

Maar voor mij staat vast dat Lucebert een kwalijke voorgeschiedenis heeft en kwalijk vind ik ook dat hij door over zijn oorlogsverleden te zwijgen nooit enige rekenschap heeft hoeven afleggen. Verder vind ik het opvallend hoe weinig ‘intellectuelen’ zich expliciet over het verleden van Lucebert hebben uitgesproken. Hooguit in vaagheden, of dat men tegen een heksenjacht is, ook Van Oostendorp doet hierover wijselijk geen uitspraak. Meningen zijn kennelijk voor de straat.

Toen het verleden van Lucebert bekend werd heb ik getwitterd, Een monument stort in. Ik zie nog steeds zijn verdienste voor de kunsten, maar mijn kinderen zou ik nooit meer naar een Lucebertschool sturen vanwege de besmette naam en als ik in een Lucebertstraat zou wonen, zou ik me inzetten om de naam te veranderen. Zijn werk hoeft niet verboden of genegeerd te worden, maar de schuwe mens Bertus Swaanswijk, alias Lucebert, is voor mij voorgoed omgevallen.

Lucebert en Mephisto - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

__

Kort na het stuk van Van Oostendorp verscheen nog een artikel over Lucebert op neerlandistiek.nl. Ik kon het niet laten om daar kort en fel op te reageren. Kleur bekennen.

__

#2 Een lang genuanceerd verhaal om tot de korte conclusie te komen dat Lucebert niet goed en niet fout was en dat we hem vooral weer opnieuw moeten gaan lezen, herontdekken. Mijn ruggengraat is daar te onbuigzaam voor en er zijn soms momenten buiten de objectieve wetenschap om dat je stelling moet nemen, partij /moet/ kiezen.

Het is moeilijk om verschillende zaken tegen elkaar af te wegen, maar de moord van Gerrit Achterberg op zijn hospita vind ik een misdaad van een andere orde en hiervoor is hij openlijk gestraft. Lucebert wilde wel een heel volk uitschakelen voor een groot Germaans rijk, en ook al heeft hij geen mensen vermoord, dan sta je voor mij toch faliekant aan de verkeerde kant van de mensheid. Goed en fout kennen verschillende kanten en vele gezichten, maar voor mij was Lucebert goed fout.

Hoe nu verder met Lucebert - Sander Bax - neerlandistiek.nl

__

Op neerlandistiek.nl schreef Jos Joosten ook een artikel over Lucebert waarop ik kort reageerde:

__

#3 Het is lastig vergelijkingen te maken in wie fouter was, was Achterberg het foutst omdat hij iemand heeft vermoord? En was Karel Appel nu eigenlijk fouter dan Lucebert, zoals Jos Joosten nu stelt? Laten we niet vergeten dat Appel weliswaar lid was van de Kultuurkamer, maar dat Swaanswijk vrijwillig is gaan werken in een Duitse fabriek waar ze explosieven maakten en zo indirect, maar actief aan de oorlog deelnam. Dat vind ik dan kwalijker.

Maar de vraag is, wat nu? En ik snap dat vanuit de wetenschap Luceberts leven en werk opnieuw onder een vergrootglas wordt gelegd, maar ergens vind ik dat persoonlijk te veel eer en komt het neer op een postume beloning voor een fout verleden.

[ Marc van Oostendorp schreef eerder: 'Er wordt ons bijvoorbeeld niets verteld over wie Tiny Koppijn precies was.' Dat blijkt dus niet te kloppen en vertelt Hazeu wel een en ander over Koppijn. Ik vermoed dat snellezer Van Oostendorp die passages niet heeft gelezen. En dan nog zal het moeilijk blijven om meer informatie over Swaanswijks verleden boven water te krijgen. Schreef hij alleen naar Koppijn, misschien ook naar anderen, maar zijn alle sporen na ruim zeventig jaar al dan niet moedwillig uitgewist. Soms is het beter om een boek te sluiten. Ik ben er wel klaar mee. ]

Lucebert valt niet ver van de boom - Jos Joosten - neerlandistiek.nl

__

Linkje naar het vraaggesprek van een uur dat Elfie Tromp met Wim Hazeu had over zijn biografie in Nooit meer slapen op Radio 1.

Interview Wim Hazeu - Nooit meer slapen - VPRO - www.nporadio1.nl

Getwitterd:

In Wikipedia zijn alleen biografieën opgenomen van meer of minder bekende mensen, dat snap ik. Maar ik zou een soortgelijke database willen waarin /iedereen/ zijn levensloop beknopt kan vastleggen op internet: Biopedia.

Surfrock

Surfrock was een stroming in met name Amerika tussen 1958 en 1963 die zich moeilijk laat omschrijven, maar als je het hoort heel herkenbaar is. Je kan zeggen opzwepende instrumentale witte rock-'n-roll met een stuwende bas, striemende gitaren (Fender), pulserende drums en vaak met een scheurende saxofoon. Het is wel zo dat als je een paar surfnummers hebt gehoord, je het hele genre wel kent. Ik meen onmiskenbaar de invloeden van de zwarte muziek uit New Orleans te horen, zoals bijvoorbeeld de stijl en ritme van Professor Longhair of Bo Didley. Met de komst van de Beatles verdween de surfmuziek.

Het bekendste surfnummer is wel Misirlou van Dick Dale dat gebruikt is voor de generique van de film Pulp Fiction. IJzersterk.

Dick Dale & The Del Tones - Misirlou - 1963 - Clip YouTube

Zelf heb ik altijd gevonden dat er veel overeenkomsten zijn tussen surfmuziek en de Nederlandse, cq. Haagse, indorock. Denk maar aan de Tielman Brothers. Hier een recentere live-opname van de Haagse Willy and his Giants, is toch echt ook wel surfmuziek. Maar deze band zou je al geen indorock mogen noemen omdat Willy (Wissink) een witte Hagenees was. Nou ja zeg!

Ajoen ajoen - Willy and his Giants - Liveclip YouTube

Surfrock is wat anders dan muziek over surfen zoals van de Beach Boys. Ik herken surfmuziek ook wel in latere soundtracks van spaghettiwesterns, cowboysurf. En Ennio Morricone als componist van slow-surfmuziek. Hoe dan ook vind ik surfmuziek een lekkere sound, Go surf!

Las vanmiddag op Twitter dat er een initiatief is voor een Nationale Week Zonder Vlees van 5 tot en met 11 maart. Tja, daar zit ik dan met mijn Nationale Vegadag kort daarna. ;-) Mijn concept is een 1-mansactie op Twitter en zonder stichting en sponsorpartners. Het gaat om het idee. Ik zie wel verder rond 21 maart.

Nationale #vegadag - Woensdag 21 maart 2018 - De Jongenskamer

Ik heb voor de tweede maal een pangram gemaakt. En een pangram is een zin met alle letters van het alfabet. Een eerdere zin is tussen de digitale plinten verdwenen. Het is de bedoeling om de zin zo kort mogelijk te maken, deze telt 64 letters.

Ik at een exquise bouillabaisse van zeewolf met daarbij een zalig curryhapje.

Reactie geplaatst op neerlandistiek.nl over verengelsing.

__

De verengelsing blijft een actueel gespreksonderwerp en ik wilde nog even terugkomen op het vlammende protest van hoogleraar Lotte Jensen in de Volkskrant waarin zij stelde dat zij door het vertalen van Vondel in het Engels haar vakgebied niet op het hoogste niveau kon uitoefenen, Ik reageerde al eerder dat ik dat wat overtrokken vond, want wat is er op tegen om Vondel ook te vertalen? Ze behaalde met haar protest de tweede prijs van de LOF-verkiezing van de Stichting Nederlands.

Dan ben ik toch wel verbaasd dat diezelfde Lotte Jensen een projectgroep in Nijmegen leidt over lokale en nationale identiteitsvorming, beïnvloed door rampen in de periode 1421-1890 in Nederland, en dat de bijbehorende website dealingwithdisasters.nl /alleen/ in het Engels is. Volgend jaar maakt ze vrees ik grote kans op de eerste prijs in de ook bestaande SOF-verkiezing voor verregaande en doorgeslagen verengelsing.

dealingwithdisasters.nl

Op neerlandistiek.nl loopt al een tijdje een serie over de geboorte- en sterfdagen van verscheiden neerlandici. Soms komt iemand nog eens met een onbekend figuur, maar van veel van deze taalkundigen zal geen pagina op Wikipedia zijn. Ik reageerde:

__

Ik denk niet dat er op internet ergens zo’n levensbeschrijving is en voor een lemma op Wikipedia zal de man te licht worden bevonden, je zal dan minstens een paar boeken op je naam moeten hebben staan.

Maar nu ik dit aankaart wil ik er enthousiaste taalvorsers op wijzen dat zij voor mogelijk andere taalkundigen wel een lemma op Wikipedia kunnen maken. Dat lijkt ingewikkeld, maar ook zonder enige voorkennis is een eenvoudig lemma snel te maken.

Je neemt een bestaande onderwerpspagina en kopieert een aantal opmaak- en functiecodes in het nieuwe lemma en vult die weer met nieuwe informatie. Kom je er niet helemaal uit, dan word je automatisch door anderen geholpen.

Heus, je hoeft geen Wikipediaan te zijn. Ik heb zelf ook een paar lemmata aangemaakt, waaronder een over de overleden Haagse dichter/schrijver Adriaan Bontebal, ik heb hem goed gekend. Hier de url als voorbeeld en eventueel sjabloon voor andere personen. Het mag allemaal heel kort zijn.

nl.wikipedia.org/wiki/Adriaan_Bontebal

__

En ik heb nog twee Wikipediapagina's gemaakt. Een over (pop)historicus Harry Knipschild en aan wie ik de url cadeau gaf op zijn verjaardag en een over een volslagen vergeten Amerikaanse zwarte soulzanger die een paar jaar in Nederland heeft gewoond.

Harry Knipschild - Historicus - Wikipedia

Davy Jones - Zanger - Wikipedia

40UP Radio

Ik ben inmiddels een vaste luisteraar geworden van 40UP Radio, het online station van Harry de Winter dat ook via Radio Noord-Holland 's avonds is te beluisteren. En ik luister dan ook het meeste via de radio en maar af en toe wat via de site, of podcast als ik een programma heb gemist. En op NH Radio zijn de programma's ook niet live, maar ik vind het dan toch aardig om op vaste tijden te luisteren via de ether, nodig is dat niet.

Laat ik de hele week doornemen met wat 40UP Radio voor mij te bieden heeft. De programma's zijn doorgaans dagelijks tussen 21.00 en middernacht en soms ook tot 01.00 uur, of zelfs wat later als er Noord-Hollands voetbal aan het begin van de avond is, dan schuift alles op. Ik heb tijd en geduld. Een eerlijke recensie.

Maandagavond begint met een uurtje Robert ten Brink, maar daar luister ik niet meer naar. Matige muziek en geen persoonlijkheid voor mij, tant pis. Daarna een uur Wintertijd met Harry de Winter, best aardig, maar als hij een gast heeft, dan is hij is vaak onvoorbereid, slordig ook met informatie en hij maakt vaak een gemakzuchtige en niet altijd snuggere indruk. Nee, niet een echte radiomaker. Wel maakt hij voortdurend reclame voor zijn station die geen hits draait, maar albumtracks voor de oudere generatie. Bedankt Harry! De maandagavond wordt afgesloten door oud-Hagenees en voormalig Trouw-muziekjournalist Stan Rijven met een fijn uurtje wereldmuziek in Radio Ritmundo.

De dinsdagavond begint sinds kort met een uurtje met Jean-Pierre Geelen, een journalist van de Volkskrant. Ik kan horen dat hij in Den Haag woont, vindt hem wel sympathiek, maar kwa deejay en muzieksmaak is hij geen hoogvlieger. Daarna volgen twee uur Mart Smeets met OLM, wat staat voor Ouwe Lullen Muziek. Dan hoor je toch een vakman aan het werk met een excellente muziekkeuze binnen met name de oude en recente americana. Ik luisterde vroeger al iedere week naar For the record toen Mart nog bij de omroep zat. Klasse.

De woensdagavond is drie uur in handen van Johan Derksen. Ik mag hem wel en ken hem verder niet van teluhvisie. Altijd dezelfde manier van plaatjes aan- en afkondigen, summier en to the point met wat info. Ik trek dat wel, hij draait alleen maar Amerikaanse witte muziek, muziek zoals hij zegt 'voor volwassenen'. En af en toe een plaatje van zijn overleden kompaan Harry Muskee van Cuby and the Blizzards. Moet kunnen. Dan na middernacht de afsluiter met schrijver Thomas Verbogt met My Generation. Ook veel blanke popmuziek van The Doors tot The Ramones. Een middelbare scholierensmaak en met een stem waarvan ik denk dat die behoorlijk is aangetast door nicotine en/of alcohol. Ik luister wel iedere week, maar ben geen grote fan van deze oudere jongere.

Donderdagavond begint met een welkom uurtje vrouwelijke inbreng met singer/songwriter Beatrice van der Poel. Kende haar nauwelijks, maar doet het goed - fijne stem ook - en draait ook af en toe een plaatje van haarzelf. Heel aardig. Daarna twee uur nestor Jan Donkers. Ik kan kort zijn, ik ben geen liefhebber van zijn lage pornostem met veel eh's erin en zijn muzieksmaak vind ik maar heel matig. Overschatte muziekkenner van voorheen de VPRO en die zich nu van zijn riante omroeppensioen vermaakt op ouwe hippie-muziekcruises in de Caraïbische zee. Na hem sluit Hubert van Hoof de nacht af. Oud KRO-deejay en draait nu onopvallend.

De vrijdagavond begint met een uurtje onversneden blues door het duo Ingrid Bosch en Marijn Ooijman van de Blueskrant. Voor de liefhebbers. Daarna volgt Felix Rottenberg. Een amateur met een brede, maar oppervlakkige smaak en hij spreekt zijn talen, ook het Engels, heel beroerd. Maar hij is erg enthousiast. Daarna twee rustige uren met Vincent van Engelen, ook oud-KRO. Veel oude muziek uit de jaren zestig en zeventig. Het kabbelt mij allemaal te veel in de bluesy, rocky americana. Niet verrassend.

Zaterdagavond start met een uurtje Train to Nowhere van Vic van de Reijt met een sidekick die vaak Frits Jonker is en soms Maarten Eilander. Aardig aanstekelijk programma met vergeten singletjes en andere obscurantia, altijd met een thema of veel korte nummers up-tempo achter elkaar. Leuke show. Zondagavond het tweede deel met de heren. Na Van de Reijt afwisselend Marjan Luif of Adeline van Lier. Marjan doet een typetje van een Amsterdamse volksvrouw, An Dodeman, en ik vind het niet leuk, ook niet de muziek die ze draait. De andere week Adeline weer in de ether en best aardig - en ook met Haagse roots - maar ook van haar ben ik nooit een fan geweest. Maar toch een extra vrouwelijke touch op 40UP Radio. De zaterdagavond en -nacht wordt afgesloten met een twee uur durende jolige show door Leo van der Goot. Hij geeft het gevoel dat het live is, maar het blijft opgenomen. Licht en luchtig.

Dan tot slot de zondagavond, deel twee van Train to nowhere met korte plaatjes, gevolgd door twee uur Music Trails van Marc Stakenburg. Prettig en rustig programma met een paar vaste rubrieken. De muziek concentreert zich op de south van de Verenigde Staten, dus ook hier veel oude en nieuwe americana.

En zo is de hele week gevuld met aardige muziekprogramma's, soms ook met kleinschalige live-optredens vanuit Studio Desmet waar de programma's worden opgenomen, maar altijd zonder spelletjes of andere sociale interactie met luisteraars. Dat is best wel aangenaam, hoewel ik het toch jammer vind dat de programma's niet live zijn. Als er een popheld overlijdt kan het wel dagen duren voordat het in een programma doorkomt en dan is het vaak toch wat mosterd na de maaltijd, daarvoor heb je dan meer aan de live-programmering van de reguliere stations. Maar evenzogoed, ik klink misschien wat negatiever dan ik ben, 40UP Radio, ga door en blijf bestaan!

Vaste luisteraar
DirkJan Vos
Amsterdam - Den Haag 1960

40UP Radio - www40upradio.nl

[ Ik luister niet naar de live-stream overdag met non-stopmuziek, te veel zogenaamde 'betere' hits, weinig zangeressen en nagenoeg geen zwarte muziek. Nee, is niet voor mij, dan liever 's avonds de gepresenteerde programma's op Radio Noord-Holland. En radio-deejays kunnen tegenwoordig ongeveer alle muziek die voorhanden is draaien via Spotify, oud en nieuw, bekend en obscuur. Spotify-radio. ]

Op neerlandistiek.nl loopt een serie over voornamen. Nu ging het over de voornaam Britney die even populair was vanwege Britney Spears en daarna inzakte. Ik reageerde vanwege de voornaam Mees van mijn zoon, maar die in 1994 niet is vernoemd naar de jongen uit Het zakmes. Dat was toeval.

__

Bij Britney is de naamgeving op een gegeven moment dus ingezakt en is die niet meer opgeleefd. De kinderen die vroeger fan waren en nu ouder zijn hebben de naam niet verder verspreid. Dat komt vast door de negatieve berichten rondom dit popidool. Maar bij de naam Mees is dat waarschijnlijk anders gegaan.

Tot 1992 kwam de naam Mees nagenoeg niet voor, maar toen draaide in dat jaar de Nederlandse film Het zakmes in de bioscoop. Een populaire film met als hoofdpersonage het sympathieke jongetje Mees. Vanaf dat jaar gaat de populariteit stijl omhoog en in 2016 waren er 545 naamgevingen.

De eerste jaren waren het dan de ouders die het een leuke naam vonden door de film (video en dvd), maar vanaf zo'n 15 jaar daarna, 2008, stijgt het verder en zijn het jonge ouders die de naam gebruiken omdat ze die als kind een leuke naam vonden vanwege de film. Het heeft dan dus even geduurd voor een tweede golf.

Ook zal een rol spelen dat mensen Mees een leuke (kakkineuze) modenaam vinden en dat de naam zowel gegeven kan worden aan jongens als meisjes. Maar toch aardig die vertraging in populariteit door een generatie.

Voornamendatabank - www.meertens.knaw.nl/nvb/naam/is/mees

Britney's impuls - Gerrit Bloothooft - neerlandistiek.nl

__

En als los gebbetje richting Marc van Oostendorp reageerde ik onder een ander artikel. Van Oostendorp is een workaholic en vindt dat een toegewijde wetenschapper altijd met zijn werk bezig moet zijn en geen tijd heeft voor hobby's of andere onzin. Hij geniet alleen werkvakanties in het Italiaanse Abruzzo. Hij is getrouwd met een Italiaanse taalkundige, geen kinderen. Ik sloeg kwink:

Vraag ik me nu toch af of Van Oostendorp ooit zelf rustichella d’Abruzzo con ragù bianco alla salsiccia heeft gemaakt, of dat hij zelfs nog nooit een uovo al dente heeft gekookt, laat staan gebakken. ;-)

Ik heb niets met carnaval en heb het ook nog nooit gevierd. Toch heb ik deze dagen op Twitter 's avonds een dagelijkse muziekclip geplaatst met een carnavalskraker. Nu wilde ik ook Onder de wollen deken van Frans Halsema doorgeven, maar daar was op YouTube geen clip meer van. Dan even zelf gemaakt en op YouTube gezet. De titel zegt je mogelijk niet zoveel, maar iedere 55-plusser zal het nummer herkennen, misschien gaat er een belletje rinkelen als ik zeg, Schijt aan de buren ...

Onder de wollen deken - Frans Halsema - Feestpotpourri - YouTube

[ En dan ook nog de Nederlandse versie van Brigitte Bardot uit de jaren zestig van de Emeralds getweet. Ook wel een onbedoeld carnavalsnummer en er wordt dus gezongen, 'Brigitte Bardot, Bardot. Brigitte mijn hart klopt zo', maar alle jongens op straat zongen Brigitte Bardot, Bardot, die heeft ze niet zo, maar zó! En dan maakte je handbewegingen voor je borst om de tieten van BB aan te geven. O, la la.

Brigitte Bardot - The Emeralds (twee Indische Broers) - 1961 - YouTube

Hier nog de resterende twee hoempapa-nummers van vier dagen carnaval.

We zijn zo stoned als een garnaal - Het Simplisties Verbond 1975 - Clip YouTube

In de polonaise - Elluv - Clip YouTube

Metafysisch doemtweetje.

Mondiaal gaat het ogenschijnkijk steeds beter met de mens, maar ik bespeur ongrijpbare krachten die de wereld en de werkelijkheid heel langzaam ontwrichten en uiteindelijk vernietigen. Ik kan het niet benoemen en ik negeer mijn denkbeeld zo goed als het kan, maar het is een waarschuwing.

Onder een blogje over Haagse melkfabrieken en schoolmelk op Den Haag Direct heb ik gereageerd.

Schoolmelk en melkfabrieken in Den Haag - Jan Fokkema - www.denhaagdirect.nl

<< In 1964 zat ik op de kleuterschool in het Bezuidenhout (Johannes Post) en ik herinner me in het eerste jaar nog goed de flesjes schoolmelk in de metalen kratjes. En met zilveraluminium doppen die werden bewaard voor de handenarbeid. In het tweede jaar van de kleuterschool, dus in 1965, waren de flesjes weg en kregen we blauwe kartonnen driehoekjes met melk met een rietje. De kartonnetjes zaten ingenieus gestapeld in speciale plastic kratten. Ook deze melk was niet echt lekker en vaak lauw. De volle driehoekjes waren berucht omdat ze wel na school door jongens tegen muren werden gegooid en uiteenspatten. Bwang! >>

De Kleuterschool - Met updates - De Jongenskamer

Op de middelbare school heb ik met plezier het 12e-eeuwse dierenepos Van den vos Reynaerde gelezen en op mijn lijst gezet. Verplichte leesstof voor iedere tiener dunkt me, maar moet je zo'n tekst ook in het Middelnederlands lezen, of is het niet beter om het in een actuele moderne vertaling te presenteren? Ik vind beide.

Een oorspronkelijke vertaling is zinvol om wat van de taal van lang geleden mee te krijgen, maar een moderne vertaling zet het verhaal in een beter en begrijpelijker daglicht. Ik bedoel daarmee dat oude teksten, ook die uit de 19e eeuw bijvoorbeeld, mensen in het verleden vervormen tot geheel andere wezens dan de mens die wij nu zijn. Ik denk, weet zeker, dat dit niet het geval is en dat mensen van 1000 jaar geleden heel veel op ons lijken, alleen waren de omstandigheden en hun taal wezensvreemd aan die van ons.

Teksten lezen in moderne vertalingen zijn daarom heel zinnig om de mens uit het verleden juist dichterbij te brengen, zonder de hindernissen van een onbegrijpelijke taal. Shakespeare wordt ook in moderne taal op het toneel gebracht en wordt niet gespeeld uit historische overwegingen en evocaties, maar louter omdat die toneelstukken nog heel actueel en steengoed zijn.


twitter-emoji

[ Later realiseerde ik me oppervlakkig dat mijn leven wel parallellen vertoonde met het verhaal over Reynaerd de vos, meer dan alleen een overeenkomstige achternaam. Ik heb me er verder niet in willen verdiepen, maar tegenwoordig denk ik weleens dat het geen toeval was. Alles hangt met alles samen. ]

Er is nu een documentaire over de filmmaker Peter Greenaway die gemaakt is door zijn Nederlandse vrouw. Hij heet The Greenaway Alphabet en lijkt wat vorm betreft typisch op een Greenawayaans spelletje. Vast 26 korte hoofdstukjes en ik weet dat de letter A staat voor Amsterdam. Daar heb ik ook voor gekozen nu ik zelf ook een associatief alfabet heb gemaakt. Met een knipoog en niet te lang nagedacht.



 A - Amsterdam    +        N - Nazaten
 B - Beatles      +        O - Olieverf
 C - Cinema       +        P - Prank
 D - Den Haag     +        Q - Q65
 E - Ezelsaugurk  +        R - Radio
 F - Friet        +        S - Sjansen
 G - Grote genade +        T - Talaria
 H - Humor        +        U - Uitgaan
 I - Internet     +        V - Vegaburger
 J - Jazz         +        W - Wereldburger
 K - Koffie       +        X - Xinix
 L - Lekker       +        Y - Yahtzee
 M - Mayonaise    +        Z - Zee


Peter Greenaway ken ik van afstand nog uit mijn Haagse jaren en ik heb in zijn eerste in Nederland gemaakte film gefigureerd. In ZOO, A Zed and two Noughts. Ik ben aan het begin kort te zien als afficheplakker voor de ingang van dierentuin Blijdorp in Rotterdam. In ieder shot van de film zit een dier en in die van mij de Esso-tijger die op het affiche staat. Leuk om mee te doen en te kijken op een filmset. Het enige wat Greenaway tegen me zei was, Don't look at the camera!

Ik had er al eerder over geschreven en nu een kort stukje gemaakt als screenprint voor Twitter. Hier een screenprint van de screenprint.

De Dikke Van Dale definieert een vegetariër als 'iemand die geen producten eet die middels het slachten van dieren zijn verkregen'. Daar horen vis en schaaldieren dus beslist ook bij. Maar bedenk wel dat een legkip na zo'n 150 eieren, na anderhalf jaar, ook voortijdig haar nek wordt omgedraaid. En een melkkoe gaat ook niet na bewezen diensten naar een rustwei, maar gewoon naar het slachthuis. Alles is betrekkelijk.

Volgens Jeroen Dera van de Radboud Universiteit leven we tegenwoordig allemaal in een bubbel in een eendimensionale wereld die gedomineerd wordt door algoritmes die informatie voor ons selecteren. Ik hoor en lees dit soort modieuze doemanalyses wel vaker, maar ik geloof er niets van, ik ben juist overtuigd van het tegendeel.

Ik voel nog steeds wel schrijfdrang en schrijfdwang, maar veel schrijven doe ik niet meer. Weinig inspiratie en geen animo voor fictie of nieuwe pagina's achter deze site. Ik beperk met tot wat dagelijkse twitterberichten, af en toe ergens op een blog een reactie en als ik goesting heb een kort stukje als deze op dit Kladblokje.

Ik heb eigenlijk niet heel veel met het onderwerp 'verengelsing in het hoger onderwijs', maar door de taalblog neerlandistiek.nl en de bijdragen daar door Marc van Oostendorp, weet ik er onderhand wel een en ander van af en heb ik ook een mening gevormd.

Gisteravond kreeg ik ineens de geest en in een impuls heb ik hierover een ingezonden brief geschreven naar de NRC. Ik had alles al in mijn hoofd en in twintig minuten was het klaar, af en verzonden. Beetje een gezochte, maar hopelijk prikkelende invalshoek en ik doe het om het doen, weer wat schrijven, een beetje reuring maken op deze site, vooral voor mezelf. Wel jammer dat ik er dan zo snel klaar mee ben, maar ook na tweemaal nalezen weet ik er niets beters van te maken. Ik vraag me wel af of deze brief wordt geplaatst en mogelijk al niet net wat te lang is. Ik wacht het rustig af en in de tussentijd zet ik hem hieronder online.

__

Hoe staat het nu echt met de verengelsing in het hoger onderwijs?

Er is veel te doen over een verregaande 'verengelsing' van het hoger onderwijs. Voorstanders zijn voor internationalisering van het onderwijs en zien voordelen om Nederlandse studenten samen te laten studeren met buitenlandse, met Engels als voertaal. Maar de meeste mensen zijn fel tegenstander omdat het ten koste zou gaan van de kwaliteit van het onderwijs en Nederlandse studenten hierdoor zwaar benadeeld worden.

Maar hoe staat het nu concreet met al die geheel of gedeeltelijke Engelstalige opleidingen? Daar lees ik heel weinig over en wordt een en ander niet zwaar overtrokken en valt het in de praktijk niet allemaal reuze mee?

Vorig jaar schreef de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen een verkenning met als belangrijkste aanbevelingen dat de onderwijsinstellingen zelf hun taalbeleid moeten vaststellen en Engelstalige studies aan moeten sluiten op de arbeidsmarkt. Maar met geen woord of voorbeeld werd een concrete studie of opleiding genoemd, laat staan over studies die te ver zouden gaan met de verengelsing.

Afgelopen vrijdag liet minister Van Engelshoven (nomen est omen) zich kritisch uit over de huidige doorgeschoten verengelsing en ze wil wildgroei tegengaan en mogelijk moeten ook financiële prikkels voor het aantrekken van buitenlandse studenten nader worden bekeken.

Maar ook in haar relaas ontbrak het aan concrete voorbeelden van studies die zouden zijn ontspoord. Er wordt wel overal de indruk gewekt dat bijvoorbeeld ook studies in de geesteswetenschappen, zoals talenstudies, ten prooi lijken te vallen aan de verengelsing, maar iedere onderbouwing hiervoor ontbreekt. Het gaat doorgaans om een beperkt aantal bètastudies die zwaar leunen op internationaal onderzoek en Engelstalig onderwijs hier zinvol is, ook vanwege een internationale arbeidsmarkt.

Ik zou van de minister, de onderwijswereld of van de onderzoeksjournalistiek, nu eens een concreet verhaal willen lezen welke studies over de grens heengaan. Namen wil ik horen, en rugnummers zien. Tot die tijd denk ik dat er met te veel emotie wordt gepraat en te weinig met feiten.

DirkJan Vos
(Amsterdam)

__

De NRC laat de brief passeren. Helemaal niet erg, want ik hoef niet per se in de krant en ik gebruik de vorm van de ingezonden brief als een stimulerend hulpmiddel om een stukje te schrijven. Dat is weer gelukt.

__

Op neerlandistiek.nl schreef Marc van Oostendorp weer een artikel over het onderwerp. Ik reageerde en postte:

Wat ik niet helemaal begrijp in deze discussie is dat u stelt dat studenten graag Engels onderwijs willen, maar studentenbonden klagen juist steen en been over de verengelsing en studenten massaal van het Engelstalig onderwijs af zouden willen. Maar zo zijn er wel meer onduidelijkheden voor mij die ik nergens concreet belicht zie worden. Hoe staat het nu met de verengelsing in de geesteswetenschappen? Ik heb de vraag al een paar keer hier gesteld, maar geen antwoord.

En als je tegen verengelsing bent dan sta je ook niet meer open voor het toelaten van buitenlandse studenten en onderken je niet de macht en de kracht van het Engels als lingua franca en intermediair voor alle talen en die veel verder reikt dan louter dweepzieke bewondering voor Amerika en Engeland. Buitenlandse studenten en internationalisering van het onderwijs geven verbreding en verdieping.

Er zijn kennelijk ook kleine studies die nog net kunnen overleven met buitenlandse studenten. Dat lijkt me een verkeerd vertrekpunt en misschien worden er dan te veel studies op te veel universiteiten aangeboden. Dat zal dan wegbezuinigen betekenen. Is dat de oplossing waar iedereen op wacht? Gaat deze regering om dit op te lossen dan flink in de buidel tasten om kleine studies zonder buitenlandse studenten overeind te houden? Ik denk het niet.

Waarom Engels een aantrekkingskracht heeft in Nederland komt als je ver teruggaat door de Tweede Wereldoorlog. Vanaf de bevrijding hebben we de Duitse cultuur links laten liggen en zijn we - vooral jongeren - de Amerikaanse en Engelse populaire massacultuur van film, tv en popmuziek gaan omarmen. Dat is nog steeds zo. Voor veel studenten is het een droom om hun studie te vervolgen in Amerika. Het nieuwe beloofde land.

Engels trekt aan ons allemaal - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

Ik hoorde op 40 UP Radio de schrijver Thomas Verbogt kort praten over het Beatlesnummer Happiness is a warm gun van The White Album dat dit jaar 50 jaar bestaat. Ik ben een groot liefhebber van dit cryptische nummer en stuurde Verbogt een kort kattebelletje naar zijn website:

Ter info: De betekenis van Happiness is a warm gun is onduidelijk. Het zal zeker ook verwijzen naar sex en gun naar een penis, maar duidelijk ook naar een drugsspuit. Zo wordt er gezongen: I need a fix cause I'm going down. En dan ook de eerste, letterlijke betekenis van geweer die een navrante betekenis kreeg na de moord op Lennon. Mother superior (jumped the gun) was een bijnaam van Yoko Ono. Het nummer is verder enkel en alleen door John Lennon geschreven. Vind het nummer ook erg goed.

__

Zo'n twintig jaar geleden was ik actief in de nieuwsgroepen op internet, waaronder in de groep nl.eeuwig.september, afgekort nes. Ooit maakte ik een hertaling van Happiness is a warm gun over de groep met als leitmotiv: Happy Nes is als een warm geweer. Happy Nes, je komt er keer op keer ... Ik speelde het ook op de piano en zong erbij.

Toen ik in mijn tienertijd de literatuur van romans en poëzie omarmde, was ik gek op al die erudiete puzzels met buitentekstuele verwijzingen. Je kon een tekst pas goed begrijpen en waarderen als je allerlei verborgen verwijzingen in de tekst leerde kennen. Kunst als cryptogram, de kunstenaar een alchemist.

Na mijn dertigste ben ik van die intellectuele koers afgestapt en heb ik me gericht op literatuur en kunst die direct, zonder omwegen en allusies, een emotie teweegbrachten. Het was geen afwijzing, maar ik zag het als een logische ontwikkeling om het teveel aan intellectualisme van me af te schudden en door te dringen tot de pure kern van de schoonheid en het leven. Niet voor niets dat ik muziek de interessantste en mooiste kunstvorm vind, want muziek gaat direct je oor, je hoofd en je hart in.

Iemand die geen vlees, maar nog wel vis eet, kan zich beter geen vegetariër noemen. Ik eet geen vlees en vis, maar twijfel ook, want ik eet wel ei- en melkproducten. Misschien kan ik me beter een vlees- en visverlater noemen. Ei- en melkproducten zijn ergens ook niet bepaald diervriendelijk. Mijn voorstel, Moeten we niet van de term vegetariër af?

Al een hele tijd is er discussie over het Engelstalig onderwijs in het hoger onderwijs. Het is te veel en de Nederlandse student wordt hierdoor benadeeld. Ik heb er allerlei meningen over gelezen en ben voor Engelstalig, internationaal onderwijs. De coalitie komt over een tijdje met een visienota over deze problematiek, maar ik mis concrete voorstellen uit het onderwijsveld.

Taalkundige en hoogleraar Marc van Oostendorp laat zich hier al jaren over uit en is ook voor Engelstalig onderwijs en internationalisering, maar ook hij heeft geen pasklaar antwoord.

Vandaag schreef hij er weer over op de blog neerlandistiek.nl en ik reageerde een paar keer. Hieronder mijn laatste reactie.

__

Ik las dat 15 procent van de studenten buitenlands is, ik vind niet buitensporig veel. Voor de ene studie is dat een paar procent en voor een andere wellicht wel 20 of 30 procent. Je moet voor toelating en Engelstalig onderwijs wellicht ook concreet onderscheid maken tussen allerlei studies, zoals alfa- en bètastudies, en ik denk ook aan talenstudies. Je moet denk ik niet generaliseren en veralgemeniseren.

En ja, alles kost geld, zeker goed en internationaal onderwijs. Je kan ook voor buitenlandse studenten apart colleges en lessen in het Engels geven en Nederlands voor Nederlandse studenten, en/en. Intensieve cursussen Nederlands voor buitenlandse studenten? Talenstudies zoveel mogelijk in de taal zelf? Dat zijn allemaal keuzes en ik zou graag zien dat de onderwijswereld /zelf/ met concrete voorstellen komt.

Doen we een stapje terug, blijft het zoals het is, of gaan we nog een stapje verder, door zelfs meer Engels op termijn en bijvoorbeeld ook te investeren in meer voorbereidend Engelstalig onderwijs op de middelbare school.

Ja, en zoals u aangeeft kan je ook met geld de buitenlandse studenten terugdringen en straks alleen nog maar aan Nederlandse studenten Nederlands onderwijs bieden. Ook dat kost geld bij krimpende studies. maar is dat wat de academische wereld nu echt wil?

__

En hier kun je de hele blog met diverse reacties lezen.

Taal in het hoger onderwijs. Ministers Van Engelshoven en Slob: grijp uw kans! - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

Op de blog van neerlandistiek.nl kwam de naar de ontdekker genoemde wet van Zipf weer ter sprake. Het is de opzienbarende taalkundige wet die inhoudt dat het meest voorkomende woord twee keer zo vaak voorkomt als het op een na meest voorkomende woord, drie keer zo vaak als het woord daarna, en zo door tot aan het minst voorkomende woord. Het geldt min of meer voor alle talen. Het is al zo'n 100 jaar geleden ontdekt en velen hebben hun hersens gepijnigd om er een verklaring voor te vinden. Want het is natuurlijk hoogst merkwaardig en raadselachtig.

Eind vorig jaar kwam onderzoeker Sander Lestrade van de Radboud Universiteit met een oplossing, maar daar is voor een taalwiskundige leek als ik weinig van te begrijpen, hoewel ik wel een goed gevoel voor getallen heb. En nu dook de wet weer op in een artikel en werd het me niet duidelijker. Sterker nog, ik introduceer nu de wet van DirkJan. En die luidt dat als ik een verklaring voor de wet van Zipf niet begrijp, deze onmogelijk juist kan zijn. Hoe het dus zit weet ik niet, toeval lijkt uitgesloten, maar wie gelooft er in niet-rationele verklaringen? Ik hou alles voor mogelijk.

De wet van Zipf - Wikipedia

Oplossing voor taalkundig probleem van 100 jaar oud - Wet van Zipf - neerlandistiek.nl 2017

Actie gestart. Wordt vervolgd. Hopelijk.

Nationale #vegadag - Woensdag 21 maart 2018 - De Jongenskamer

___

Ik heb een aantal mailtjes rondgestuurd, waaronder een naar Wakker Dier. Die reageerde gelijk:

<< Wij zijn het met u eens dat het een goed idee is om een vegetarische dag te organiseren. Daarom roepen wij elk jaar heel Nederland op 4 oktober (dierendag) op om een dag geen vlees te eten en mee te doen met EetGeenDierenDag. >>

Toen ik het las, kon ik me hun actie ook weer herinneren. Dat slaat wel de bodem onder mijn plan uit. Nou ja, ik laat het verder zo. Tegen 21 maart ga ik nog wat twitteren om te kijken of ik nog wat aandacht kan genereren.

Ik eet al weer bijna twee jaar vegetarisch en dat bevalt prima, hoewel ik minder gevarieerd eet, maar dat heeft ook andere oorzaken.

Nu is er het assortiment met vleesvervangers van de Vegetarische Slager, maar daar koop ik zelden wat van. Ik ben van de school die vleesvervangers die op vlees lijken wat overbodig vindt: waarom een vegetarische braadworst, shoarma of schnitzel? Bovendien is de Vegetarische Slager loeiduur en zit in veel van hun producten lupinemeel waarvan ik de smaak niet lekker vind.

Maar nu had ik pas de vega-hamburger van de Albert Heijn, voor op een simpel broodje en daar was ik heel enthousiast over, het lekkerste vegetarische product dat ik tot nu toe heb gegeten. Bijzonder smakelijk en met een perfecte beet en structuur.

En dus daarna eens goed uit- en aangepakt met een volledig aangeklede vegaburger: veel uienringen langzaam in de pan zacht en zoet laten worden, de vegaburger erbij om op te warmen, bakken hoeft niet, na een minuut of zes, zeven keren en dan bestrooien met royaal oregano en beleggen met twee plakjes chili-cheddarkaas.
Een zacht wit broodje doormidden snijden en bovenop leggen om warm te worden. Dan na weer een aantal minuten het broodje samenstellen en opbouwen: op de onderkant wat blaadjes gewone sla, een plakje lekkere tomaat, dan veel ui, de vegaburger met kaas en ten slotte bescheiden afsauzen met wat Remia-mayonaise en Heinz chili-ketchup. Bovenkant van het broodje erop drukken. Zo, klaar. En dan voorzichtig met twee handen en een grote open mond naar binnen knagen. Een delicatesse in een vlees- en visloos bestaan. Hap!

Weer een reactie van mij op neerlandistiek.nl op vervolgserie over de taal van Ilja Leonard Pfeijffer:

Ilja Leonard Pfeijffer mag dan volgens Marc van Oostendorp een humanistische parlementarist zijn, maar op meerdere plekken heeft Pfeijffer geageerd tegen de politieke elite en vind ik zijn gedachtegoed eerder marxistisch; hij staat een omverwerping van de elite voor en wil de macht aan het volk geven. Zo sympathiseerde Pfeijffer in 2011 met de Occupy-beweging en wilde hij “Een opstand tegen het kapitalistische systeem waarin 1 procent zich verrijkt ten koste van 99 procent van de bevolking.”

Ik heb er al eens over geschreven, over mijn eerste kalvervriendinnetje toen ik in de eerste klas van de middelbare school zat. Ik woonde toen in de Roelofsstraat in het Haagse Benoordenhout en bij ons aan de overkant kwam bij de familie Peters wel eens familie uit Limburg logeren. De oudere tiener Maarten en zijn wat jongere zusje waarvan ik haar naam niet meer weet, geen flauw idee, of heette ze Paulien, Pauline? Maar ze versierde mij tijdens een vakantie en we gingen kort samen, hoewel er weinig gebeurde. Ik was te angstig en zij te beeldschoon met haar mooie, grote bos krulletjeshaar. Maar na 45 jaar schiet me nu wel plots haar achternaam te binnen, Penders. Zomaar uit het niets. Misschien dat zij, of haar broer Maarten Penders, dit ooit nog eens leest met googelen.

Ik heb vaker over die zogenaamde hologramconcerten geschreven, zoals op mijn pagina over 3D. Nu een ingezonden brief naar de NRC gestuurd als reactie op een artikel over dit onderwerp. Leek me wel noodzakelijk zo aan het begin van het nieuwe jaar. Benieuwd of ze tot publicatie overgaan. Ik had er ook een afbeelding bij gedaan.

(De brief wordt maandag 8 januari geplaatst in de NRC.)

PEPPER'S GHOST

In het artikel 'Slikken bij de heropstanding van André Hazes' schreef muziekjournaliste Amanda Kuyper afgelopen dinsdag over de populariteit van zogenaamde 'hologramconcerten' van overleden popartiesten. Hierbij worden overleden zangers zogenaamd levensecht en in 3D weer op een podium getoverd. In het stuk staat, 'Een laserprojector stuurde het hologram naar een nieuw ‘onzichtbaar’ scherm van het bedrijf Novaline, waarin gebruik gemaakt wordt van nanotechnologie.'

Het is denk ik goed uit te leggen dat zo'n podiumhologram niets met echte hologrammen heeft te maken, maar een moderne goochelaarstruc is die al sinds het einde van de 19e eeuw bekend staat als Pepper's ghost.

De werking is simpel. Boven het podium hangt een gewone 2D-projector die beelden naar beneden projecteert op een grote verborgen spiegel. Voor het podium bevindt zich een onzichtbaar half-transparante folie waarop de beelden worden gereflecteerd.

Op (2D) filmpjes is niet te zien dat het niet 3D is, maar wie in de zaal zit zal het niet als driedimensionaal ervaren. Het heeft dus in de kern niets te maken met een hologram, laserprojectie en nanotechnologie. Het zijn enkel loze verkoopkreten van monopolist Novaline om als een kermisexploitant fans naar hun attractie te lokken. De mens wil bedrogen worden.

DirkJan Vos

__

Ik kan me vergissen, maar volgens mij was ik de eerste in Nederland die destijds over deze truc schreef op internet.

3D - De Jongenskamer

En ik had een tweet naar Amanda Kuyper gestuurd met de link naar mijn uitleg, maar ze bleef volharden en was enkel geïrriteerd. Dat noem noem ik nu journalistiek je kop in het zand steken. Dom.

En hier een screendump van de brief van nrc.nl.

In alfabetische volgorde:

!*! gelukkig gewoon gezond goed 2018 !*!

X

2017

- hoe ga je?
+ heel lekker
- tof man
+ en jij?
- intens
+ lekker dan
- chill
+ later
- lator

Hai 40 UP Radio en Johan Derksen,

Laat, maar 40 UP Radio begon pas na middernacht op Radio NH vanwege de verlenging van Twente-Ajax.

Op het eind van de (al opgenomen) uren van Johan Derksen draaide hij Oude Maasweg van de Amazing Stroopwafels. Niet bijzonder om te melden, maar op het laatst wordt er twee maal gezongen, Oude Maasweg kwart voor drie. En het was toen dit werd gezongen ook exact kwart voor drie 's nachts! Geen minuut vroeger of later, maar precies 2:45. Einde bericht. ;-)

Groet aan allemaal,

DirkJan Vos
(Amsterdam - Den Haag 1960)
www.dejongenskamer.nl

In de vrijdag- en zaterdagnacht na middernacht presenteert de jonge Haagse dj Kaj van der Ree een aardig programma op Radio 3FM. Doet hij goed en op zijn Haags, maar de meeste muziek trek ik slecht en moet ik soms even overswitchen. Maar in het programma zit het spelletje 'word fommit', geen idee waar het vandaan komt en het googelt niet. Ik zal uitleggen hoe het in elkaar steekt.

Je hebt twee deelnemers en om de beurt moeten ze een gewoon woord noemen, een zelfstandig naamwoord, werkwoord of bijvoeglijk naamwoord. Maakt verder niet uit, maar wel in een hoog tempo steeds een nieuw woord roepen, om de de beurt. Als iemand een paar seconden hapert is hij een punt kwijt en als hij een woord noemt dat al is gezegd. Wie na een aantal maal het minste aantal punten heeft, worst of three, heeft gewonnen.

Het lijkt heel eenvoudig, maar in de praktijk blijkt dat mensen heel snel door hun woorden heen zijn en niets meer weten te verzinnen of woorden gaan herhalen. Curieus. In een normaal gesprek met een doel kan je honderden woorden blijven verzinnen, maar ontbreekt de context van een doel dan laten onze hersens het kennelijk afweten.

(PS. Waarschijnlijk heet het spel, 'word vomit' en vomit betekent braken in het Engels!)

Ik word nog steeds iedere nacht door een of meer krankzinnige dromen geteisterd en soms ook licht gekweld, al heb ik niet echt last van nachtmerries. Mijn dromen lijken steeds verhalender te worden en zo droomde ik vannacht hoe ik een kunstenares probeerde te overreden om een groot zelfportret in linosnede te maken. Ik drong aan uit artistiek oogpunt en omdat ik dacht dat ze daar rijk mee zou kunnen worden. Er gebeurde van alles en ik laat de details achterwege, zinloos.

De wetenschap zal nooit echt wat te weten komen over het hoe en waarom we dromen, lijkt me uitgesloten. Maar het blijft moeilijk voorstelbaar dat mijn geest random rondspookt als ik slaap. Ik hou alle opties open over het waarom en vind dromen uiterst raadselachtig.

Ik heb ook een uitgebreidere pagina over dromen geschreven. Als er een pil was om niet te dromen of om ze gelijk te vergeten, dan zou ik die gelijk nemen. Ik verafschuw dromen.

Dromen - De Jongenskamer

Mededeling. In zijn laatste column in de NRC kondigt Ilja Leonard Pfeijffer aan dat hij alleen nog maar grootse kunstwerken gaat scheppen die de wereld zullen veranderen. Einde mededeling.

(En nog op dezelfde avond sleepte Ilja de Taalunie Toneelschrijfprijs 2017 in de wacht met zijn stuk De advocaat. Met sprezzatura nam hij de prijs van 10.000 euro in De Brakke Grond in Amsterdam in ontvangst. En dat op de sterfdag in 1988 van Roy Orbison. Toeval bestaat niet. Gefeliciteerd!)

Openingszinnen

'Goedenavond', zei inspecteur De Waal en stapte over het lijk heen.

'Er staat nog appeltaart in de oven', zei Nanette en stapte over het lijk heen.

'Ik ga maar vroeg naar bed', zei oma Bep en stapte over het lijk heen.

Al enige tijd schrijft Marc van Oostendorp op neerlandistiek.nl een serie over de taal van Ilja Leonard Pfeijffer. Nu ging het over zijn autobiografische brievenboek, Brieven uit Genua en heb ik gereageerd.

__

Als ik het goed heb onthouden staat ergens in Brieven uit Genua dat Pfeijffer al zijn autobiografische schetsen heeft geselecteerd op de thema’s taal en schrijverschap. De rest heeft hij kennelijk weggelaten.

Nu ben ik wel op mijn qui-vive gebleven over het waarheidsgehalte van al zijn verhalen, maar ik ben bereid om aan te nemen dat wat er staat ook echt is gebeurd. Ook al is dat lastig bij een schrijver die tot het uiterste gaat met het goochelen van waarheid en fictie: wat is echt en wat is onecht. Zo zette u zelf aanvankelijk vraagtekens bij zijn al dan niet zelfverzonnen taal uit zijn jeugd. Het is moeilijk om Pfeijffer op zijn woorden te geloven.

Maar alles zal waar zijn uit Brieven uit Genua, maar er blijft dan het punt van het weglaten van gebeurtenissen, grote of veelzeggende kleine zaken. Ook dat kun je opvatten als een vorm van liegen en zouden ze barstjes kunnen maken in dit grote zelfpijpende ego-document. En zo komen we misschien nooit te weten waarom Ilja eigenlijk van dat lange meisjeshaar heeft.

Ontving een groot aantal aardige aanwinsten voor mijn lijstje met 'dubbeldieren', waaronder de fraaie drievoudige 'kadodoos'.

Lijstje met dubbeldieren - De Jongenskamer

Reactie op een mini-videocollege van Marc van Oostendorp op neerlandistiek.nl.

__

Gappig dat de g in gond en goot langer wordt aangehouden en dat die Hagenezen dus niet alleen de r (uit luiheid?) niet uitspreken zoals bij tv-pogamma of wârrûmme wos, waar ook de t nog afvalt. Wat ze ook wel doen is de r vervangen door een g, zodat hard, hagt wordt en smart, smagt. Heerlijk!

(En terzijde, de talen in Den Haag kenmerken zich door zowel plat als bekakt Haags en is het daardoor niet aannemelijk dat Ilja Pfeijffer als Rijswijker zijn taalregisters en variaties hierop mede zal hebben gebaseerd?)

Pgaten ovâh ggond - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

Ik heb al een paar jaar een lijstje dat ik vandaag de naam 'koppelnamen' heb gegeven. Je hebt de muzieknamen Michael Jackson en Jackson Browne en dan maak ik, Michael Jackson Browne. Zo simpel is het.

Het lijstje is te marginaal voor een aparte pagina en staan ze onder de lijst met loempiawoorden. Je kan ze hier gelijk vinden:

Lijstje koppelnamen - De Jongenskamer

Imitatie van meesterbanketbakker Robèrt van Beckhoven, jurylid van Heel Holland Bakt

- De taart ziet er mooi uit, alleen de toren staat wat scheef.
Maar de bodem is niet helemaal gaar, die is te kort gebakken.
Het zijn lekkere smaken, met het krokantje van de pistachenootjes
en het zoete van de chocola. Maar de crème is veel te zacht, er
zit te veel boter in. En de marsepein heb je dan niet zelf gemaakt.
Maar al met al een geslaagde taart en een ruime voldoende.

- Voor de technische opdracht moeten de bakkers zes Vlaamse
schalullekes bakken. Dat is een lastig koekje, een heel lastig,
langwerpig koekje. Je moet heel precies te werk gaan en ook alles
in de goede volgorde doen. Eerst de oven voorverwarmen en de
caramelvulling goed stijf maken. Dan het deeg goed met de duimen
kneden, niet met je vingers, dan wordt het te slap. En het witte
natte fondant als laatste goed in een keer in de gleuf van de schalullekes
spuiten met de spuitzak. Ik ben benieuwd wat de bakkers er van
gaan bakken. Een moeilijke, maar bevredigende opdracht als je
op tijd klaar kan komen.

(Ik ken iemand die goed zijn stem na kan doen, vandaar schreef ik deze tekstjes ;-)

Ik ontving een leuke reactie over de buurt waar ik als kind in Den Haag woonde, het Bezuidenhout. Update gemaakt die je op onderstaande pagina onderaan kan lezen.

De kleuterschool - De Jongenskamer

Twee tweets

Het is.

Ik ben in een krankzinnige toevalsbubbel terechtgekomen die even mysterieus als onverklaarbaar is.

Er is een polemiek uitgebroken over het proefschrift van Onno Blom, een vuistdikke biografie over Jan Wolkers. Ook Ilja Leonard Pfeijffer heeft zich hierin gemengd en nam het met een tamelijk onzinnig stuk in de NRC op voor zijn vriend Onno. Onder andere Marc van Oostendorp sabelde Pfeijffer op zijn beurt weer neer op neerlandistiek.nl. Ik deed daar nog een heel kleine duit in het zakje.

__

Ik kan me niet mengen in deze polemiek omdat ik de biografie niet heb gelezen. Wel ben ik deze zomer een fan van het proza van Pfeijffer geworden, maar ik heb me wel verbaasd dat hij over tal van onderwerpen ronduit aantoonbaar onzinnige uitspraken heeft neergeschreven. Ik vind hem een groot schrijver, maar geen groot denker. Gek dat zoiets samen kan gaan.

En dan moet ik denken aan de krakende recensie van Arjan Peters van Brieven uit Genua uit 2016. Ik citeer:

<< Af en toe waagt hij zich aan stellingen over politiek (Geert Wilders 'is irrelevant geworden'), economie (we 'moeten niet bang zijn voor een staatsgeleide economie') en dichters (die 'weten als geen ander wat goed Nederlands is, omdat zij het verschil kennen tussen elegant en lelijk Nederlands') die even stellig zijn als ridicuul. >>

Ik vind het vaak borrelpraat, Pfeijffer niet onbekend met zijn voormalige uitbundige caféleven. Borrelpraat onder vrienden, maar ook borrelpraat door de giftige gevolgen van alcohol. Pfeijffer drinkt weliswaar niet meer, maar ik hoop dat de schade niet blijvend is gebleven.

Geachte wethouder en fracties van de gemeente Den Haag,

Ik had hierover al eerder gemaild, maar daar kreeg ik geen respons op, jammer is dat en ik hoop met deze mail op meer concreet succes. Kort het voorafgaande.

Annie M.G. Schmidt heeft geruime tijd in een pension in de Van Speijkstraat gewoond, in het pension waar ook haar broer woonde. Dat was rond 1930 toen ze 18/19 jaar was en voor notaris studeerde, veel uitgaan in die periode. Het zal indruk hebben gemaakt want later schreef ze Pension Hommeles, Ja Zuster, Nee Zuster en de musical Foxtrot, die allemaal in een pension of rusthuis zijn gesitueerd.

Bij mijn vorige mail wist ik nog niet het exacte huisnummer in de Van Speijkstraat, maar dat heb ik nu met een bewijsstuk kunnen achterhalen. Het was de Van Speijkstraat 44. Heel concreet.

Ik zou het dan een goed en haalbaar idee vinden om bij de gevel van het adres een gedenkteken of bordje te laten bevestigen: Hier woonde Annie M.G. Schmidt. Het liefst met de tekst, of een gedeelte ervan, van haar evergreen Wat voor weer zou het zijn in Den Haag.

Een prima idee, zal u zeggen, maar ik kan verder hierin niets betekenen, de gemeente moet iets DOEN. Of verwijs mij door met een e-mailadres naar een of andere instelling. Laat dit als gemeente Den Haag niet lopen!

Hartelijk dank voor de aandacht.

En in het kader van Haagse Humorfiguren heb ik een webpagina met een leuke lijst aan bekende Haagse humorfiguren, toen en nu. Den Haag heeft wat met humor en humor wat met Den Haag.

Haagse Humor - De Jongenskamer

Met vriendelijke groet,

DirkJan Vos
(Amsterdam - Den Haag 1960)

__

(En bedankt Wouter van der Land voor de hulp bij het zoeken naar het juiste adres. Biografe Annejet van der Zijl en de erven Schmidt konden niet helpen. Wouter heeft nog gekeken in het brievenarchief van Annie in het Literatuurmuseum, maar tevergeefs. Uiteindelijk vond ik het exacte adres via sociëteit De Witte waar haar broer Wim Schmidt lid van was.)

Wordt hopelijk vervolgd.

__

Nu ook een enthousiaste mail gestuurd naar wijkberaad De Groene Eland, de buurtvereniging van het Zeeheldenkwartier. Afwachten.

Als import-Amsterdammer heb ik de indruk dat in de afgelopen twintig jaar het aantal accenten in de hoofdstad wel lijkt geëxplodeerd. Natuurlijk zijn er de Marokkaanse, Turkse en Surinaamse invloeden, maar ik hoor meer. Ook bij hoogopgeleiden hoor ik een brede variatie aan verschillen, bijvoorbeeld in de r. Ook hoor ik wel kenmerken van het Poldernederlands, maar die vallen nauwelijks op in de mêlee aan variaties. Het lijkt wel of accenten steeds minder groepsgebonden, maar individueler worden, ook buiten Amsterdam.

Ik bedoel, in het spreken van diverse kleine groepstalen heb je misschien meer kans dat iemand zelf iets nieuws aan zijn uitspraak toevoegt, of iemand kan zo’n mix aan verschillende accenkenmerken hebben dat de individuele klanken niet uniek zijn, maar de optelsom van de gebruikte variëteiten wel.

Vroeger had je voor kinderen het 'Advertentiespel'. Een doosje met drie stapels kaartjes waarop een stukje van een zin stond. Als je van iedere stapel een willekeurige kaart pakte en ze achter elkaar legde, kreeg je een grappige zin van een advertentie. Ook na tien keer vond ik het nog leuk, maar daarna hield de grap wel op.

Nu is er de literare AsiBot (naar Asimov) en die genereert zelf gevormde zinnen uit een database met 10.000 literaire boeken. Je typt zelf een zin in, Ik heb een aap gekocht, en het computerprogramma komt met een paar suggesties om je tekst te vervolgen.

Het was ruim in het nieuws omdat Ronald Giphart er een verhaaltje mee moest schrijven, ik neem aan voor een royale vergoeding. Hij was positief over het experiment, maar ik ben er helaas niet zo enthousiast over. Het goede eraan is dat het programma kennelijk zelf een redelijke zin kan formuleren, maar inhoudelijk slaan ze nergens op. Hier heb je verder niets aan en het is ook niet grappig. Mijn conclusie, kunstmatige intelligentie is nog ver weg, heel ver weg.

Je kan AsiBot, gemaakt door het Meertens Instituut en de universiteit van Antwerpen, uitproberen en zelf je oordeel vormen:

AsiBot - asibot.nl

Ik heb mijn pagina over Haagse humorfiguren bijgewerkt en er een aardig lijstje aan toegevoegd met geboorte- en woonadressen. Je weet nooit hoe dat nog eens van pas komt, met dank aan met name Wouter van der Land. En ik mailde omdat hij ook nog had gevonden dat Remco Campert op de Hooikade had gewoond:

<< Volgens mij woont Paul van Vliet weer op de Hooigracht of Hooikade, maar actuele adressen wil ik sowieso niet opnemen. Privacy. En ik heb als tiener nog in de Roelofsstraat gewoond in het Benoordenhout en daar woonden toen de ouders van Paul van Vliet en ook zijn manager, een oudere vrouw (Annet Riezebos). Ze woonde schuin tegenover ons, bij haar moeder. Paul van Vliet ook verschillende malen in de straat gezien in een open sportwagen. En Trudy Labij had in de straat op kamers gewoond en vlakbij woonde het echtpaar Aalberse, met de man Han B., de verguisde schrijver van Bob en Daphne, een keurige heer. Hun dochter had in ons huis een kamer gehad voordat we daar naartoe verhuisden. En dat dus allemaal al in een klein onbekend straatje in het Benoordenhout. Er is van alles te weten en te vinden. >>

Haagse humor - De Jongenskamer

En dan wil ik graag het huisnummer weten waar Annie M.G. Schmidt woonde in de Van Speijkstraat, heb ik ook nog gewoond. Ik heb een paar mailtjes uitstaan, maar verwacht er weinig van. Wouter wil anders naar het Letterkundig museum gaan om in de correspondentie van Annie te gaan zoeken naar het huisnummer. Wordt vervolgd.

Tweet

Leuk stuk op @Neerlandistiek over Haagse literaire wandeling voor scholieren. Ik reageerde over Haagse humorfiguren.

De pahahaden op de lahahanen in - Roland de Bonth - neerlandistiek.nl

Ik reageerde op een reactie over verengelsing op neerlandistiek.nl. Ik heb principieel niets tegen de invloed van het Engels op het Nederlands, maar ik ben zelf heel terughoudend met het gebruik van Engelse woorden. En ik schreef:

Het is niet een kwestie van geleerdheid, maar meer van bij een bepaalde groep willen horen. Verengelsing is vooral bij jongeren populair om zich zo met elkaar te verbinden en zich af te zetten tegen de ouderen. Hoewel er ook een snel groeiende trend is op sociale media onder weldenkende en goedopgeleide columnisten, journalisten en schrijvers om, om de haverklap ‘fucking’ te gebruiken. Dat is het mode- en codewoord naar elkaar toe om onderling te laten zien hoe stoer en eigentijds ze wel niet zijn. Om het op zijn Frans te zeggen, degoutant!

Er was jaren een trend gaande dat Nederlanders ieder jaar steeds een heel klein beetje minder vlees eten. Maar vorig jaar is er juist weer wat meer vlees verstouwd. Moeilijk aan te geven hoe dat komt, maar het zou mij niet verbazen dat mensen meer verantwoord en biologisch vlees zijn gaan kopen en hiermee denken dat ze een goede daad doen en dus ook meer vlees kunnen eten. Clubs als Wakker Dier en ook de Dierenbescherming pleiten voor verantwoord vlees eten en lijkt dat contraproductief en leidt het tot meer vleesconsumptie. Beter is om te propageren om weinig of geen vlees te eten, hoe dan ook. Maar dat doen ze niet.

De bekende evolutiebioloog, maar vooral strijdvaardige atheïst, Richard Dawkins was in Amsterdam voor een lezing. God is een misverstand en geloven lui en laf, zo meent hij. Nu ben ik nooit een grote fan van deze man geweest omdat zijn denken juist ook de vorm van een overtuigde religie heeft aangenomen met dito blinde volgelingen.

Ik kan me nog steeds niet echt gelovig noemen, want ik weet niet waarin ik moet geloven, maar sinds vorig jaar kan ik niet anders dan ook de metafysica van het leven ervaren. Mensen als Dawkins kunnen het heel goed totaal bij het verkeerde eind hebben, wees alert en kritisch.

[ Sinds ik vorig voorjaar stopte met roken, zonder ontwenningsverschijnselen, bevind ik me in een enorme toevalsbubble waarover ik verder niet ga schrijven: ik sta erbij en kijk er naar, het is. Nadat ik eerder dit jaar stopte met drinken, ook geen afkickverschijnselen, is het wat afgenomen, maar het is er nog steeds. Het leven als een groot raadsel waarin ik niet meer in toeval geloof. ]

Op neerlandistiek.nl werd gesignaleerd dat jongeren steeds minder spreekwoorden en gezegden kennen. Komt dat door migratie- en dialectvermenging? Velen reageerden met hun suggestie en ik vuurde ook een schot in de duisternis af.

Mijn tweeëneenhalve cent. Het was mij al opgevallen dat spreekwoorden en gezegden de laatste decennia steeds minder worden gebruikt, maar de mensen kenden de betekenis nog wel. We zijn mogelijk steeds meer gaan communiceren en willen dat steeds efficiënter doen. Waarom nog omslachtig zeggen, ‘Hij is van Lotje getikt’, in plaats van gewoon, ‘Hij is gek’. ‘Dat slaat als een tang op een varken’ kun je ook simpel in één woord afdoen met ‘onzin’. En nu weten kinderen ook al niet meer wat de uitdrukkingen betekenen. Jammer en ook wel opvallend als ik bedenk dat voor mij en veel anderen het leren van spreekwoorden en gezegden een van de leukste taalonderdelen was op de lagere school.

[ Een uitdrukking is volgens mij bedoeld om ingeikkelde menselijke verschijnselen in een paar simpele woorden uit te drukken. Het is hiervoor totaal niet noodzakelijk om de letterlijke betekenis van die zegswijzen te kennen. Spreekwoorden (en bijbelteksten en tegeltjesspreuken) waren denk ik vroeger vooral verbonden met de orale cultuur voor ongeletterden om zo ook wijsheden te kennen en door te geven, filosofie voor kleine luiden. ]

Er was eens een huisarts die door handoplegging bij zwangere vrouwen kon voorspellen of ze een jongen of een meisje kregen. Daar vroeg hij 10 gulden voor. Veel vrouwen wilden het weten en betaalden de dokter voor zijn gave. De arts zei dan dat hij voor de zekerheid het geslacht ook in zijn agenda opschreef, dan konden ze het later controleren. Maar als de dokter een meisje voorspelde, schreef hij een jongen op en andersom. Als hij het goed voorspeld had - 50 procent kans - dan was iedereen opgetogen en de dokter een wonderdokter. Zat hij er naast als een jongen een meisje bleek te zijn, dan liet hij de vrouw zijn agenda zien en zei hij, 'U vergist zich ik heb toen echt gezegd het wordt een meisje'.

Ik heb al eens een paginaatje geweid aan mijn ervaringen met Twitter en nu een tijd later zou ik mijn ervaringen moeten bijstellen. Nu even kort.

Er wordt naar mijn waarneming veel minder tussen twitteraars onderling gecommuniceerd, er wordt veel minder getweet met een hashtag voor de trending topics, die ik nauwelijks nog volg, en iedereen gaat steeds meer het conflict uit de weg. Dat laatste is positief, maar ik vind dat Twitter nu vooral een nieuwsfeed is geworden, van groot nieuws en klein nieuws van min of meer bekenden. Ik ben er nog wel verslingerd aan na ruim drie jaar, maar ik heb minder drang om een tweet te maken en ik ben wel redelijk rond door met tweets mijn profiel te schetsen. Politiek negeer ik zoveel mogelijk. Het gaat slecht met het bedrijf achter Twitter, maar ik hoop dat het niet snel zal verdwijnen. Wat moet ik dan?

Zing mee!

Do, van Dominique van Hulst
Re, haar reetje waar ik zo van hou
Mi, dat ik haar trouwen mag
Fa, de shampoo waar ze mee doucht
So, wat is Do toch een struise stoot
La, trala we gaan samen naar Parijs
Ti, haar tieten zijn een droom
Ja, ik hou zoveel van Do, do, do, do doos ...

Ik wilde nog een keer terugkomen op het Poldernederlands dat Jan Stroop heeft bedacht en beschreven.

Ik heb altijd begrepen dat Trijntje Oosterhuis twintig jaar geleden wel het grootste exponent van het Poldernederlands was, maar ik hoorde haar van de week in een interview en nu lijken al die kenmerken behoorlijk te zijn verdwenen. Trijntje is 44 en spreekt tegenwoordig tamelijk netjes Standaardnederlands met een wat Amsterdams accent, vooral in de s-en. En ik wil het Poldernederlands niet ontkennen, maar ook hiermee wel verder relativeren.

Mijn grootste bezwaar is, dat als je een tiental willekeurige mensen (vrouwen) met kenmerken van het Poldernederlands analyseert, zij wel Poldernederlandse overeenkomsten hebben, maar op veel andere punten weer allemaal verschillen in hun uitspraak. Ik vind het dan ook nogal overtrokken om hier toch een apart label op te plakken. Er zijn tegenwoordig zoveel individuele accenten dat je dan nog wel een paar honderd andere labels kan verzinnen. Bovendien zijn de kenmerken van het Poldernederlands niet nieuw en zijn ze veel langer geleden al gesignaleerd.

Een ander punt van kritiek blijft dat Jan Stroop destijds voorspelde dat iedereen op termijn Poldernederlands zou gaan spreken, wel daar is naar mijn idee niets van terechtgekomen, sterker nog, het Poldernederlands is naar mijn waarneming eerder weer aan het verdwijnen.

(reactie onder een artikel van Jan Stroop op neerlandistiek.nl)

En.

“Critici van het concept Poldernederlands wijzen erop dat het verschijnsel van de lager aangezette diftongen op zichzelf helemaal niet nieuw is. De verlaging van de diftongen in de Hollandse dialecten is reeds sinds de zestiende eeuw gaande, zowel in het Nederlands als in de andere West-Germaanse talen. ”

Poldernederlands - Wikipedia

Bij a-seksuelen, mensen zonder enige seksuele interesse, kunnen ze niet vinden waardoor hun geaardheid komt; ze vinden niets afwijkends in de genen, hersens en ook hun hormoonhuishouding is normaal. Vreemd, maar ik vind het al raadselachtig dat ik als heteroseksuele man wel een grote, gedetailleerde voorkeur heb voor alle mogelijke vrouwelijke vormen en kenmerken. Dat zit ergens in mij verankerd, maar hoe of wat? Ook een fascinerend mysterie.

Marc van Oostendorp schreef op neerlandistiek.nl dat taal meer is dan denken in je hoofd en ook communicatie is. Ik reageerde.

“Als één mensachtige geboren wordt met een taalmutatie, met wie moet die mensachtige dan communiceren?” Daar heeft Chomksy dacht ik over gezegd, dat de eerste mensen met een taalvermogen juist alleen nog maar dachten in hun hoofd en pas na genoeg nakomelingen er een echte taal en communicatie op gang kwam. Vandaar ook zijn idee dat taal primair en evolutionair is voor denken in je hoofd, zo is taal volgens hem ook ontstaan. Maar los daarvan denk ik dat wil je een taal leren om te denken in je hoofd dat je daar communicatie met andere mensen voor nodig hebt. Kip en ei.

PS. Karl Marx vond Robinson Crusoe geen mens omdat hij alleen op een onbewoond eiland zat. Marx definieerde een mens alleen maar in relatie tot andere mensen.

Ik schrijf weinig de laatste tijd en heb ook geen nieuwe pagina's meer aan mijn site toegevoegd. De bronnen zijn wat opgedroogd en weinig inspiratie. Ik zou mogelijk weer fictie kunnen schrijven, een kort verhaal bijvoorbeeld, maar ik heb geen zin om in fantasie rond te gaan dwalen. Dan maar verder met kleine stukjes op dit Kladblokje, wat reacties op neerlandistiek.nl en de korte adem op Twitter.

[ Van mijn lange fictieverhaal van vorig jaar, De Nieuwe Courant, had ik een basisidee en het einde in mijn hoofd, maar de weg naar het einde toe heb ik stapje voor stapje min of meer door toeval tijdens het schrijven bedacht en direct opgeschreven. Dat was ook de bedoeling en druiste regelrecht in tegen de stelregel van W.F. Hermans dat in een verhaal /alles/ betekenis moet hebben, ook als een mus dood van het dak valt.

Daarna schreef ik nog het korte fictieverhaal, Feestje. Was echt een conceptverhaal dat bij mij past en de insteek was om eenmalig een verhaal te schrijven met een korte pornografische passage. Gedaan. ]

Er zijn talen in warme landen die niet de twee woorden 'ijs' en 'sneeuw' kennen, daar hebben ze maar één woord voor. Hoe komt dat? Daar is geen echt antwoord op. Ik reageerde op een artikel op neerlandistiek.nl.

__

Ik geef me over aan wat giswerk, maar efficiëntie lijkt mij zeker geen rol te spelen. Ik denk zelfs dat de omvang van een woordenschat in een taal nooit met efficiency heeft te maken omdat de meeste mensen ook andere talen spreken en er dus kennelijk veel loze taalruimte in ons brein is voor heel veel andere woorden dan alleen je eigen basistaal. Bovendien denk ik dat evolutionair gezien een grote woordenschat de kansen van mensen vergroot op de arbeidsmarkt en dus de voortplanting.

Wat ik dan wel denk is dat de landen met dit soort talen waar bepaalde gangbare woorden ontbreken nogal geïsoleerd zijn. Kennelijk is er geen voldoende uitwisseling met andere landen en talen om dit soort woorden dan toch te leren kennen en op te nemen. Een soort van kennis- en taalarmoede.

[ En dat laatste brengt me nog op een ander punt en dat is dat ik recent denk dat het succes van Nederland door de eeuwen heen ook direct te danken is aan onze taal, door wat we daarmee allemaal hebben uitgedrukt, vastgelegd en verspreid. Juist ook door het opnemen van veel buitenlandse invloeden. Taal als motor van welvaart en ontwikkeling. ]

Reactie op een bespreking van het taaladviesboek, 'Maar zo heb ik het geleerd!' van Wouter van Wingerden door Marc van Oostendorp op neerlandistiek.nl

__

Ik noem mijzelf een taalliberaal, zeker als het om spreektaal gaat, maar voor mijzelf ben ik nogal streng bij het schrijven. Ik volg de gangbare normen voor stijl (bedankt Jan Renkema!) en zinsbouw en gebruik de officiële groene spelling. Niet dat ik al die regels objectief de beste vind, dat bestaat niet, maar als gewone krabbelaar wil ik met mijn teksten niet opvallen in de vorm. Dat is het beste. Bij iemand die op dit taalforum pannekoek zonder tussen-n schrijft, denk ik al, ‘ah, een taalquerulant’ en leidt dat van de inhoud af.

Maar daar zit wat paradoxaals in: liberaal zijn voor anderen, streng voor jezelf, een houding die ik ook vaak tegenkom bij taalkundigen en zeker ook bij Marc van Oostendorp; hij heeft een broertje dood heeft aan taaladviezen en is voor een vrije spelling. Maar de teksten die hij en deze vrije geleerden produceren bevatten doorgaans nooit enige noemenswaardige afwijkingen van de norm, niet van stijl en niet van spelling.

Ik vind het dan ook goed dat er taaladviezen zijn (die allemaal gratis op internet staan) en er een bindende standaardspelling is die beginnende of incidentele schrijvers hulp bieden, want wat valt er voor simpele zielen te kiezen in taal? Gewone mensen willen weten wat goed of fout is, variatie is voor gevorderden, maar zelfs die volgen doorgaans het gangbare pad om niet af te wijken. De kritiek op taaladviezen wordt voor mij pas echt interessant en relevant als iemand als Marc van Oostendorp ook daadwerkelijk ‘hij wilt’ gaat schrijven. ;-)

__

En daarna reageerde ik nog met:

Ik begrijp de bedoeling van deze bespreking, maar ik blijf het paradoxaal vinden, vooral omdat het afwijken van de taalnorm vaak juist wel negatieve gevolgen heeft. Maar tolerante taalkundigen die de taal doorgaans uitstekend beheersen hebben daar geen last van omdat ze zich juist aan die regels en normen conformeren. Maar een ander hoeft niet. Dat is toch tegenstrijdig?

(En zo pleit ik ook voor een standaardspelling omdat die heel democratisch is, want voor iedereen hetzelfde. Voorspoed en vooruitgang valt iedereen ten deel.)

__

Maar iemand riposteerde dat democratische taalnormen ook weer elitair zijn omdat ze te moeilijk zijn. Ik antwoordde:

Daar ben ik me van bewust, maar dan moet je de regels eenvoudiger maken. Daar verwacht ik meer van dan mensen te veranderen om toleranter te worden. En een goed opgeleide tolerante taalkundige doet mij toch wel denken aan een miljonair die tegen een arme sloeber zegt, ‘Joh, helemaal niet erg om geen geld te hebben.’ ;-)

Niemand die er verstand van heeft, zal dat zeggen - Marc van Oostendorp - neerlandistiek.nl

@Marc van Oostendorp @Peter-Arno Coppen

In mijn laatste reacties ging het met name om spelling en voor spelling kun je eenvoudig regels vaststellen. Die zijn dan voor iedereen hetzelfde, of ze nu moeilijk of makkelijk zijn. Voor spreektaal ligt dat wat moeilijker en erken ik dat daar enige variatie zal blijven bestaan, maar je zou als ijkpunt de standaardtaal kunnen nemen die door de Nederlandse pers vrij uniform wordt geschreven en dat in samenhang met de al bestaande dynamische taaladviezen van de Taalunie en Onze Taal. Dat is glad ijs, maar mijn punt was dat ik het opvallend vind dat goedopgeleide lieden variatie van de norm door anderen accepteren, maar zelf wel de norm volgen. Ze betwisten dat goed of fout niet echt bestaat en diffuus is, maar schrijven zelf wel volgens de gangbare ‘goede’ norm van die vermaledijde goegemeente. Ik pleit ervoor dat door goed taalonderwijs en permanente taaleducatie via internet die taalnormen voor iedereen haalbaar zouden kunnen, mogen zijn.

[ PS: En ik ben dan voor taalnormen, maar ik ben geen taalpurist die vindt dat de taal verloedert. Ik haal mijn schouders op over dat handjevol eeuwig terugkerende twistpunten als groter dan / groter als, of irriteren aan / ergeren aan. En in mijn subjectieve beleving en ervaring zijn in de laatste vijftig jaar juist steeds meer mensen, steeds beter de standaardtaal gaan spreken en schrijven. ]

Gedichten lezen of horen is fijn, ze zelf voordragen is prachtig, maar is niet het allermooist om zelf een gedicht te schrijven? Wel, iedereen kan weer meedoen met de Turing Gedichtenwedstrijd waarmee je als eerste prijs maar liefst 10.000 euro kan winnen! Je mag zoveel gedichten inzenden als je wilt en er wordt anoniem beoordeeld. Inzenden kost 5 euro per gedicht (betalen via iDeal) en er kan tot 15 november worden ingezonden. De uitslag is begin 2018 in het radioprogramma Met het oog op morgen. Nu ben ik zelf geen dichter, maar toch doe ik mee, een mooie uitdaging en je weet maar nooit …

Turing Gedichtenwedstrijd - Website

Een jongetje vraagt aan zijn vader: “Papa, wat is het verschil tussen EIGENLIJK en FEITELIJK?” Zegt de vader: ”Jongen, dat kan ik niet zomaar uitleggen, maar wel aantonen. Vraag eens aan je moeder of ze met een andere man naar bed zou willen en voor hoeveel. Vraag dan hetzelfde aan je oudere zus." Zo gezegd, zo gedaan.
Het jongetje brengt verslag uit en zegt dat mama het wel zou willen, maar dan voor een bom geld. Zijn zus verklaarde hetzelfde. ”Jongen”, zegt de vader, ”EIGENLIJK zouden we rijk kunnen zijn, maar FEITELIJK zitten we met twee hoeren in huis.”

__

Kent u het verschil tussen GRATIS en VOOR NIETS?
Wel, ík ben GRATIS naar school geweest en jullie VOOR NIETS.

Kees van Kooten is 75 jaar en verschijnt zijn boek Karrevrachten pennevruchten met een dikke bundeling van niet eerder in boek verschenen verhalen, columns en andere curiosa. Hij was een uur te gast in Nooit meer slapen op Radio 1 en zei dat hij van bewonderen houdt en een groot bewonderaar is van veel kunstenmakers, zoals jazzpianist Bill Evans. Ik hou ook van bewonderen en de persoon die ik - denk ik - als eerste mateloos bewonderde was ... Kees van Kooten. Nog steeds. Bill Evans kwam later.

5 raadsels

Ik ben altijd gek op kwissen, puzzels en raadsels geweest. Op een gegeven moment had ik zo'n 5 leuke, logische raadsels paraat en die ik wel in een gezelschap voor de sociale interactie en humor in de groep gooide. Als je de opgaven goed vertelt, succes verzekerd. Ik beschrijf ze in het kort hieronder en daaronder de antwoorden.

#1 sokken

Je hebt een doos en in die doos zitten 100 blauwe en 100 rode sokken. Nu moet je blind een onbeperkt aantal sokken uit de doos trekken. Hoeveel sokken moet je eruit halen om zeker 1 gelijk paar te hebben?

#2 haren

Een mens heeft een hoop haren op zijn hoofd, gemiddeld ongeveer ruim honderdduizend. Maar ga uit van het moment hoeveel je er nu precies op je hoofd hebt, hoe groot acht je dan de kans dat er een Nederlander is met exact net zoveel haren als jij?

#3 terdoodveroordeelde

Een man staat voor de rechtbank en de rechter doet uitspraak. Hij zegt, Je mag nog een laatste antwoord geven. Als je de waarheid spreekt, word je opgehangen, als je liegt word je doodgeschoten. De man denk even diep na, geeft antwoord en wordt vrijgelaten. Wat heeft hij gezegd?

#4 valse munten

Er staan 10 zakken met munten en in 9 zakken zitten 100 gouden munten van 100 gram. In 1 zak zitten 100 valse munten van 19 gram. Er is een weegschaal en je mag 1 enkele weging doen met de munten, niets tijdens het wegen erop of eraf halen, en dan weet je in welke zak de valse munten zitten. Wat moet je wegen?

#5 de drie deuren

Een man (of een vrouw) staat in de finale van een televisie-spelshow. Hij kan een auto winnen die zich bevindt achter 1 van de 3 gesloten deuren. Hij moet een keuze maken en voor de deur gaan staan waarachter hij denkt dat de auto staat. De man kiest voor de 1e deur. De kwismaster opent nu de 3e deur en daar zit niets achter, daarachter zit niet de auto. De man mag nu opnieuw een keuze maken. Wat kan hij het beste doen, blijven staan waar hij staat voor deur 1, of zijn keuze veranderen voor deur 2, of maakt het niets uit?

__

De antwoorden

#1 Je hebt aan 3 trekkingen genoeg. De 1e keer trek je een rode sok, de 2e keer ook een rode en dan heb je een paar. Of je trekt als 2e een blauwe en dan heb je een rode en blauwe sok, maar dan trek je bij de volgende keer altijd een rode of een blauwe en heb je zeker een paar. Maximaal 3 keer dus. Simpel.

#2 De kans dat andere mensen exact zoveel haren op hun hoofd hebben als jij is heel groot. Het maximum aantal haren van een mens is ongevee 140.000. Stel je hebt 100.726 haren, deel dit aantal op het aantal Nederlanders van 17 miljoen en je komt dan zo al gemiddeld op minstens zo'n 170. Voor je gevoel is het aantal uniek, maar dat is dus niet zo.

#3 'Als je de waarheid spreekt word je opgehangen, lieg je, dan krijg je de kogel.' De man zegt, 'Ik word doodgeschoten'. Even goed doordenken.

#4 Voor de juiste weging neem je uit zak 1, 1 munt, uit de 2e, 2, de 3e, 3, enzovoorts. Dan leg je al die munten in 1 keer allemaal op de weegschaal en lees je af hoeveel het weegt. Kom je 1 gram tekort, dan zitten de valse munten in zak 1, 2 gram, zak 2, enzovoorts. Best simpel.

#5 De man moet van deur verwisselen, dan heeft hij meer kans om de auto te winnen. Dit is heel lastig uit te leggen en te snappen, ik heb het een keer even gesnapt, maar voor de uitleg google dan op dit raadsel. Je kan het ook empirisch bewijzen aan de hand van drie luciferdoosjes en een lucifer. En dan meerdere keren herhalen voor de statistiek. Heus het klopt.

Het driedeurenprobleem - Wikipedia

__

En dan de raadsels breedsprakig met de nodige luidruchtigheid presenteren en bespreken. Als de mensen nadenken, de opgave herhalen in andere woorden of een detail noemen. Het gaat om de oplossingen, maar het blijft ook een ludiek, scherpzinnig en vrolijk gezelschapsspelletje. Het gaat ook om deze bewuste volgorde van de opgaven, opklimmend in moeilijkheidsgraad. En natuurlijk allemaal ook ter meerdere eer en glorie van de kwismaster, de raadselman.

Zugabe

Mijn zoon vertelde nog een raadsel van zijn repertoire. Was hem vergeten.

# spion

Twee kastelen zijn al jaren met elkaar in oorlog. Op een dag stuurt de ene kasteelheer een spion naar het kasteel van de vijand om daar binnen te dringen voor inlichtingen. De spion gaat eerst in de bosjes liggen en ziet hoe bezoekers bij de kasteelpoort komen. Een man staat voor de poortwachter. De poortwachter zegt, zes. De man antwoordt drie en wordt doorgelaten. Een tweede man dient zich aan en de poortwachter zegt, twaalf. De man antwoordt met zes en ook hij mag naar binnen. De spion waagt het erop en gaat naar de poortwachter. Die zegt, tien. De spion denkt even na en zegt, vijf. Hij wordt gelijk in de boeien geslagen en diezelfde avond op de binnenplaats gevierendeeld. Wat had de spion wel moeten antwoorden?

# antwoord

Ok, moeilijk, heel moeilijk, zeg er op een gegeven moment bij dat je 'out of the box' moet denken. Misschien helpt dat, want hij had vier moeten antwoorden, want tien heeft vier letters. zes heeft er drie en twaalf, zes. Op het verkeerde been ...

Als de taalkunde wacht op een nieuwe revolutie, dan komt die misschien uit de hoek van fundamenteel hersenonderzoek. Maar ik geloof niet dat de huidige experimenten door personen in een MRI-scanner te leggen en dan bij bepaalde taalprocessen te kijken waar in de hersens meer doorbloeding is, nu de weg vormen naar die revolutie.

Het onderzoek moet fundamenteler: hoe werken neuronen, hoe houden we informatie vast, wat vormt ons bewustzijn en hoe zit ons taalvermogen in elkaar? Ik acht de kans groot dat de mens hierop nooit de antwoorden zal vinden en die mogelijk voor altijd een raadsel blijven. Misschien is dat ook wel de bedoeling, want laten we wel wezen, of je nu denkt in je hoofd, of communiceert, de hele existentie is toch een groot mysterie?

(reactie op een artikel van Marc van Oostendorp op neerlandistiek.nl)

Er zijn te veel bewijzen tegen, maar met een beetje fantasie zou ik nog wel willen geloven dat Stella(!) Bergsma een schepping is van Ilja Leonard Pfeijffer.

Op neerlandistiek.nl staat een artikel dat de waardering voor een taal subjectief en slechts een mening is, net als bijvoorbeeld het mooi of lelijk waarderen van gezichten. Ik reageerde kort.

__

Een zij-opmerking over het voorbeeld dat de waardering van gezichten ook een kwestie van een mening zou zijn. Ik heb begrepen dat mensen een genetisch bepaalde voorkeur hebben voor het positief waarderen van zo symmetrisch mogelijke gezichten en van grote en ronde vormen in het gezicht zoals ogen en lippen. Het zouden ook tekenen zijn van gezondheid. De evolutie zou volgens deze wetenschappelijke bevindingen ook nu doorgaan zodat door partnerselectie de gezichten van mensen ook steeds symmetrischer, dus 'mooier' worden.

Ik ontving een mail over een tweedelige tv-documentaire over de geschiedenis van de Haagse popmuziek en of ik vanwege mijn site verder van gedachten wilde wisselen. Altijd. De werktitel van de docu is 'Van Indo-rock tot Anouk-rock'. Lengte 2 x 50 minuten en wordt uitgezonden door de AVROTROS in de serie Best. De documentaire moet eind 2017 klaar zijn.

Het wordt denk ik een docu zonder subsidie en met snel werken. Ben benieuwd, gebeurt er eindelijk toch nog eens wat. Beter laat dan nooit, beter iets dan niets. Wordt vervolgd.

Hier de sleutelpagina van mijn site over Den Haag popstad nummer 1! die ook naar andere relevante pagina's op De jongenskamer verwijzen.

Den Haag popstad nummer 1! - De Jongenskamer

Een reactie van mij op een artikel op neerlandistiek.nl. Verder geen context nodig, maar het gaat erom dat je bij examens Nederlands niet mag opzoeken wat bepaalde woorden betekenen.

Het zijn wel twee uitersten: het eenvoudig opzoeken van een woordbetekenis op internet (de gratis online Van Dale is vanwege commerciële redenen maar heel beperkt, maar is ook totaal niet nodig) en het via een raadstrategie zelf bedenken wat een onbekend woord zou kunnen betekenen. Ik vind het zelf verzinnen echt een heel merkwaardige lesmethode. Het lijkt me handiger dat in teksten en ook bij examens, onderaan de opgave gewoon een verklarend woordenlijstje staat.

Dit neemt niet weg dat ik er wel een groot voorstander van ben dat leerlingen op school aan een ´vocabulaire´ werken en moeilijke woorden leren. Dat is ook iets wat leerlingen zelf willen. Maar een examen als woordenschatquiz gaat me toch te ver als iedere jongere normaal gesproken ieder woord zo kan opzoeken op internet.

Al weer jaren geleden heb ik voor de aardigheid een subjectief lijstje gemaakt met 100 ´moeilijke´ woorden die middelbare scholieren wel zouden mogen kennen.

http://www.dejongenskamer.nl/woord.htm

Woordenschat voor jongeren - De Jongenskamer

__

En nog een tweede reactie geplaatst over een terloopse opmerking.

Opvallend dat jongeren tegenwoordig kennelijk moeite hebben met het onthouden van het alfabet. En is daarvan echt de reden doordat ze niet meer in woordenboeken en andere naslagwerken iets opzoeken?

Voor mijzelf heb ik het idee dat ik het alfabet op de lagere school goed kreeg ingeprent voor het leven zonder de steun van woordenboeken. Ik heb het alfabet al jong - en nog steeds - vooral gebruikt als hulpmiddel om op een latent vergeten naam of woord te komen; dan loop je in je hoofd het alfabet af en plots bij een bepaalde letter weet je het gezochte woord weer. Een strategie die veel mensen hanteren en die je jonge kinderen ook zou moeten aanleren, dan gaat het alfabet mogelijk ook niet verloren.

Er is een prijsvraag op Radio 1 waarmee je deze week een racefiets kan winnen vanwege de Spaanse wielerronde de Vuelta. Je moet een slagzin afmaken die luidt:

Oh, oh oh, ik luister zo graag naar de Vuelta ...

En afgemaakt en ingezonden. Vrijdag de uitslag.

Oh, oh oh, ik luister zo graag naar de Vuelta, want met commentator Gio Lippens, mijn grote held, ja!

Op neerlandistiek.nl loopt een wekelijkse rubriek over bekende overleden neerlandici. Bij de reacties kan je een herinnering posten. Dat heb ik zojuist gedaan omdat Hugo Brandt Corstius werd gememoreerd.

__

Hugo Brandt Corstius was een grote taalheld van mij, al sinds mijn tienertijd in de jaren zeventig. Niet alleen omdat hij een briljante taalgoochelaar was, maar ook vanwege zijn scherpe columns en met name ook stukken over computers en taal.

Ik heb hem helaas nooit ontmoet of een keer gezien, maar bewaar wel twee andere aardige herinneringen aan hem.

De eerste is dat ik rond 1990 een opgave won van zijn taalrubriek Talisman in de NRC. Ik ontving toen zijn boekje Symmys over palindromen en met daarbij een kort standaardbriefje. En mijn naam werd de volgende keer vermeld in de rubriek. Toch leuk en eervol.

Een tweede contact was er zo'n vijf, zes jaar geleden en HBC een tweewekelijkse rubriek had als Battus in Het Parool, ook met steeds een taalopgave waarbij je per mail kon inzenden. Ik heb dat vaak gedaan, maar nooit wat gewonnen.

En wat ik deed, was de opgave kort samengevat op woensdagmiddag direct posten op usenet, op de nieuwsgroep nl.taal op internet. Zo konden ook niet-Paroollezers inzenden, wat ze ook deden. Ik had Battus hiervan op de hoogte gesteld. Nooit een reactie op ontvangen, tot hij een keer reageerde en ik een heel aardige, persoonlijke mail ontving. Daar was ik heel verguld mee en zonder nu uit te wijden over wat hij schreef, was het ergens ook een vrij cryptische, vreemde reactie die ik niet kon plaatsen. Gereageerd natuurlijk, maar daar bleef het verder bij. Niet veel later hield de rubriek abrupt op en binnen een paar jaar overleed Hugo begin 2014 aan een agressieve en snelle vorm van Alzheimer. Ergens ook wrang, maar misschien hing zijn reactie daar toen al mee samen.

Het is de bedoeling dat zijn biografie in 2020 verschijnt en hij wordt geschreven door Liesbeth Koenen.

Ik lees vrijwel geen literatuur meer, deels door teleurstellingen, maar La Superba van Ilja Leonard Pfeijffer vind ik een magistrale roman, geschreven in een magistralende taal.

(Het vorige meesterwerk dat ik las, al weer lang geleden, is Publieke Werken van Thomas Rosenboom.)

P.S.

Op neerlandistiek.nl loopt een langere serie met columns over de taal van Ilja Pfeijffer door Marc van Oostendorp, heel aardig. Iemand reageerde vandaag dat Genua vast wel een grote literaire trekpleister was geworden door horden Nederlanders. Ik kon een paar uur later al passend reageren:

__

Mijn zoon, begin twintig, kwam vandaag terug van vakantie uit Italië. Hij is ook in Genua geweest om als literaire toerist plekken uit La Superba te bezoeken. Hij vond het geweldig en er was daar van geen enkele Pfeijffer-mania sprake en er was ook nagenoeg geen spoor van Nederlanders te bekennen. Dat maakte het voor hem juist zo 'magisch', zei hij, om de roman zo in het echt te beleven. Hij heeft met zijn vriendin onder meer op de Piazza dell Erbe nog een negroni gedronken en stopte met het lezen van fictie, want zo mailde hij eerder, 'Wij zijn hier verworden tot de karakters in onze eigen roman.'

__

P.S. II

Ik heb nu ook de autobigrafische roman Brieven uit Genua van Pfeijffer gelezen, de pendant van La Superba. Vooral uit nieuwsgierigheid naar de feiten, zijn stijl kende ik inmiddels al goed. Er valt veel over alle episodes en zijn meta-reflecties te schrijven, of beter nog, erover te ouwehoeren in een café bij wat glazen bier, maar ik doe dat allemaal niet. Te veel. En trouwens, ik drink ook niet meer, net als Ilja zelf.

De lezer moet denk ik gewaarschuwd zijn, want ik was wat wantrouwend: In La Superba kan wat je als fantasie ervaart, mogelijk toch nog iets van waarheid schuilen en in Brieven uit Genua kunnen bepaalde gebeurtenissen toch geromantiseerd zijn, gemetaforiseerd, of wordt de waarheid zo bespeeld door bepaalde zaken weg te laten. Wat is waarheid, wat is fictie op papier, wat is eerlijkgheid? Daar kom je niet, mogelijk nooit achter. Daar gaat het boek, het hele werk van Pfeiffer ook over.

Wel opvallend vond ik dat Pfeijffer zijn jarenlange dagelijkse bacchanalen en levenstijl mede zijn gefinancierd door de belastingbetaler middels subsidies van het Letterenfonds. Dat viel me dan tegen met zijn eigen inkomsten, en er viel nog wel meer tegen. Maar, hoe dan ook Ilja Leonard Pfeijffer is een groot schrijver met hoge ambities en ik ben maar een eenvoudige tiepelaar zonder grote dromen.

[ En het is zinloos om te speculeren over wat nu feit en fictie is in Pfeijffer zijn werk. Maar ik dacht toch nog, waarom heeft hij zulke lange haren? Misschien is het wel een vorm van verborgen travestie en een uiting om vrouw te willen zijn. ]

En tegen Marc van Oostendorp wil ik hier nogmaals zeggen: toeval bestaat niet.

Vandaag 345 jaar geleden wordt de moord op de gebroeders De Witt herdacht op de Plaats in Den Haag. In 1995 maakte ik een curieus docu-drama over de lynchpartij.

De Steen - Johan de Witt - 40 min 1995 - YouTube

Losse opmerking van mij op neerlandistiek.nl.

[ Nog een opmerking over het betoog van Sebastiaan Valkenberg. Ik ben het niet met hem eens dat literatuurwetenschap zich maar beter niet met film en televisie moet bezighouden. Scripts en scenario's lijken mij onderwerpen bij uitstek voor actueel en urgent literatuuronderzoek. Films en televisiedrama zouden van mij ook zeker een goede aanvulling zijn op het nu nogal saaie (Nederlandse) literatuuronderwijs op de middelbare school. ]

Tweeet

Is er al een e-NewsPaper, een dun buigzaam beeldscherm op tabloidformaat? Voeding en bediening via je smartphone. Geen papier meer. Simpel.

(dertig jaar geleden dacht ik aan het lezen van een krant of boeken via virtual reality. Lijkt een slecht idee, in het gunstigste geval word je scheel en krijg je hoofdpijn.)

Het Tante Aaf-plantsoen

De organisatie van het Prinsjesfestival heeft een speechwedstrijd uitgeschreven met als thema "Tijd om elkaar te vinden". De winnende speech, de PrinsjesRede, van maximaal 750 woorden, wordt gepubliceerd in Elsevier en drie speeches worden rond aanstaande Prinsjesdag voorgedragen door bekende acteurs. Meedoen is veel belangrijker dan winnen en al vrij direct had ik een fictief idee. Wat laten sudderen en vervolgens in korte tijd achterelkaar opgeschreven en ingezonden. Klaar.

De sluitingsdatum is 15 augustus. Nu twijfelde ik wanneer ik mijn speech hier neer zou zetten, maar doe het nu al gelijk. Het gaat om het spel. Doe ook mee.

Prinsjesfestival - Speechwedstrijd Prinsjesrede 2017 - prinsjesfestival.nl

HET TANTE AAF-PLANTSOEN

Lieve familie, vrienden, aanwezigen en vooral ook buurtbewoners,

Wat is het heerlijk om hier met zoveel mensen te zijn op deze stralende dag in Amsterdam-Oost. Tante Aaf zou het geweldig hebben gevonden, dit is precies wat ze wilde. Maar tante Aaf kan hier niet bij zijn, want ze is bijna twee jaar geleden op 83-jarige leeftijd vredig overleden en juist doordat ze dood is, kan hier vandaag het Tante Aaf-plantsoen feestelijk worden geopend. Dat heeft ze zo gewild.

Mijn tante Aaf van Brakel is hier in de Bloemfonteinstraat geboren in 1932 en heeft als kind in de oorlog gezien hoe de Joden uit de Transvaalbuurt verdwenen. Dat maakte na de oorlog diepe indruk. Ze wilde zich daarna inzetten voor de mensen, het liefst was ze dokter in Afrika geworden, maar ze is voor vroedvrouw gaan leren en opende hier vlakbij in 1961 haar praktijk op de Pretoriuskade. Honderden, misschien wel een paar duizend baby's heeft ze in de buurt en ook daarbuiten, met eigen handen op de wereld gezet. Baby's van Amsterdammers, maar later ook van Surinaamse, Turkse en Marokkaanse vrouwen, van Afrikaanse, Braziliaanse, noem maar op. Ze vond het geweldig om in deze smeltkroes te wonen en te werken.

Aaf was de jongere zus van mijn vader en ik ben als nichtje vaak op de fiets uit West naar haar toegegaan. Het waren fijne middagen en ze praatte honderduit met de gekste verhalen over de bevallingen uit haar praktijk, maar ze sprak later ook over discriminatie en onverdraagzaamheid in de stad. In het haar zo geliefde Amsterdam. Over hoe de vrouw van een spierwit Nederlands stel van ras-Amsterdammers beviel van een donker meisje. De man heeft haar daarna gelijk verlaten. Een dna-test bestond nog niet. Over de mannen die niet bij de bevalling durfden te zijn, of hoe ze een bevalling heeft gedaan in een ambulance op weg naar het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis, met loeiende sirenes.

Voor tante Aaf was iedereen gelijk, iedere baby en moeder haar even dierbaar. Er zijn nog een paar kinderen naar haar vernoemd, waaronder een Chinees meisje. Aaf klonk als een mooie vogelnaam in het Chinees.

Tante Aaf hield van de mensen en de mensen hielden van haar. Ze was gek op deze buurt van gewone mensen en hardwerkende arbeiders. Met veel socialisten voor en na de oorlog, net als zij. Ze was een rooie vrouw en is dat altijd gebleven. Maar ze zag later de buurt ook veranderen met de komst van de gastarbeiders en later de moskeeën, de islamitische slager, de broodjes döner die ze ook graag op zijn tijd lustte. Ze was niet bezorgd over de migratie, alles had tijd nodig, zei ze.

Ze voelde zich Amsterdammer, maar zei ook dat ze in de eerste plaats wereldburger was, toevallig neergezet in de Transvaalbuurt. Dat was haar bestemming, een toevallig, maar bevoorrecht lot dat ze niet wilde ontlopen, zei ze vaak, ze omarmde het. Geld deed haar niets, maar was gek op haar huisje en autootje, en veel op vakantie ging ze niet, heel af en toe een weekje naar Terschelling in pension Het blesse paard, vaste prik. Ze hoefde de wereld niet meer in, de wereld zat om haar heen hier in de buurt.

En zo zag ze de Transvaalbuurt veranderen in een buurt vol nationaliteiten en mijn tante Aaf van Brakel werd tante Aaf voor iedereen, niet getrouwd en zelf geen kinderen, maar ze stond altijd voor iedereen klaar en tot hoge leeftijd was ze actief en strijdbaar in het wijkcomité.

Het was juist ook aan het wijkcomité dat zij na de opheffing van haar verloskundige praktijk in 2000 vertelde dat ze na haar dood haar kleine kapitaal wilde nalaten aan de buurt door het inrichten van een plantsoen voor iedereen op het pleintje van deze Bloemfonteinstraat. Met gras, bankjes een picknicktafel en een speeltoestel zoals die er nu staat met een glijbaan voor de allerkleinsten en een rek met klimtouwen. En in het midden is een jonge kastanje geplant die langzaam mag uitgroeien tot een boom die alles en iedereen beschermd.

Dit is wat ze wilde, en dat op alle dagen van het jaar iedereen hier zou komen, met of zonder kinderen. Elkaar ontmoeten, verbinden, contacten leggen, roddelen, spelen, eten en drinken, leven!

Geef elkaar allemaal de hand en steek ze in de lucht.

Hierbij verklaar ik het Tante Aaf-plantsoen voor altijd geopend. Dankjewel tante Aaf.

Janet van Brakel
(Amsterdam 1963)

Ik heb er nooit een seconde serieus in geloofd, maar ik vond mijn eigen gedachte - fantasie - aardig dat er ergens op aarde een deur of een luikje was waarachter zich een geheel nieuwe wereld bevond en de oplossing gaf over onze werkelijkheid. En dan bedenken dat mensen op zoek gaan naar zo'n deur.

Jaren later, in 1999, kwam de film Being John Malkovich uit. Hierin is ook een verborgen deurtje en als je daar doorheen gaat, dan word je uiterlijk de acteur John Malkovich. Met in de hoofdrol ... John Malkovich. Een aardig gegeven, maar vond de film toch niet heel sterk uitgewerkt.

Dit was mijn eerste blogposting in de zomer van 2006.

Warm

De deuren en ramen staan wijd open.
Rond de lamp zitten een paar vliegen elkaar achterna.
Van buiten dringen onbestemde geluiden door.
Lezen kost teveel moeite.
In teluhvisie heb ik al helemaal geen zin.
Ik heb nergens zin in.
Ik hang op de bank en wacht.

Weblog vossenhol.blogspot.nl 2006

Ik ben een grote bewonderaar van het werk van Willem Wilmink. Ik wist dat hij op het eind van zijn leven niet meer de deur uitkwam en geteisterd werd door angsten, mogelijk veroorzaakt door de oolog. Het liefts zat hij alleen nog in zijn stoel met een sigaret en een biertje. Ik heb ooit iets van een docuentaire erover gezien. Op de blog neerlandistiek was er een aanleiding om hier meer naar te vragen. Hoe zat dat die laatste jaren en waarom is hier op internet niets over te vinden? Hieronder mijn laatste reactie.

__

[...]

Ik heb de documentaire net gelijk bekeken, prachtig en ook verhelderend. Toch heb ik hem mogelijk toen al gezien in 2004, maar was ik de inhoud grotendeels vergeten, of heb ik alleen maar het einde opgepikt, wat ik het meest aannemelijk vind. Er is geen aparte documentaire gemaakt in de serie Hoge Bomen, maar enkel deze uit Het uur van de Wolf.

In deze docu zit ook de indrukwekkende voordracht van Joost Prinsen van Wilminks gedicht Ben Ali Libi. Aart Staartjes vertelt over Wilminks bekendste liedtekst, Deze vuist op deze vuist, voor de Film van Ome Willem, die maar twee aparte regels telt ( ... en zo klim ik naar boven). Hij gaf de tekst op een papiertje aan Aart en zei, Kan ik hier wel geld voor vragen?

Op Twitter meldde iemand dat Elsbeth Etty bezig is met een biografie over Wilmink, 1+1=3. Ik weet nu genoeg.

__

De link naar de documentaire.

Dichter in de Javastraat - Het uur van de wolf - NPS 2004 - YouTube

Sinds de jaren tachtig zie je af en toe het verschijnsel van de ‘interactieve film’, of het ‘polylineaire verhaal’ opduiken. Daarbij krijgen toeschouwers of lezers op bepaalde momenten de keuze om het verhaal een bepaalde kant op te laten gaan. Het lijkt verrassend en leuk, maar de terechte kritiek hierop is dat een toeschouwer of lezer nu juist geen keuzes wil maken in het verloop van een verhaal en dat hij dat over wil laten aan de bedenker, het gaat juist om zijn keuzes waardoor de beschouwer zich wil laten sturen. Het is ook nooit een succes geworden, ook niet met virtual reality. Hugo Brandt Corstius heeft hierover nog eens een goed kritiekstuk geschreven.

Marc van Oostendorp schreef een artikel op neerlandistiek.nl over de evolutie van grammatica. Interessant, maar wat buiten mijn denkraam. Toch zit ik een tijd op een spoor van algehele twijfel. Ik reageerde los van de test met onderstaande reactie. Het is een herhaling van wat ik eerder heb geschreven, maar dan met andere woorden.

__

Hoe grammatica is ontstaan zullen we nooit te weten komen, alle theorietjes daarover zijn speculatief. We weten al niet hoe taal is ontstaan, mogelijk door langzame evolutie, of door een genmutatie van één mensachtige, wie zal het zeggen. Maar dichter bij huis, we weten ook niet hoe taal in onze hersens werkt en wat het nu precies is en doet. Hoe slaan we informatie op, wat zijn herinneringen precies, enzovoorts. Ik heb geen idee, ik lees dan wel over neuronen en neurale netwerken en synapsen, maar hoe werkt dat dan? Vage antwoorden. Ik heb er nog geen overtuigend verhaal vanuit de wetenschap over gehoord. Wat gebeurt er als ik hier het woord 'keukenkastje' schrijf in mijn hoofd? Weet u het?

Ik heb wel het idee dat de vergelijking van onze hersenen met een computer een dwaalspoor kan zijn. Slaan wij informatie binair op, hebben we een rom- en ram-geheugen? Kun je een computer ook een bewustzijn geven? Er zijn mensen die denken dat dat kan en op termijn gaat gebeuren. Ik ben sceptisch.

Ik houd alles voor mogelijk hoe taal en ons brein werken en zonder iets te benoemen sluit ik ook een metafysische dimensie niet uit. Alles kan. Laat iemand maar eens vertellen hoe dat zit dat ik vannacht helder en lucide droomde dat ik trek had ik in een boterham met appelmoes. Ik draaide een blik open en bleek er een klein levend varkentje in te zitten. Raadselachtig is het, dromen, taal, ons brein, de mens, de hele existentie.

Mijn ingezonden brief naar Onze Taal over 'hun hebben' had ik ook gestuurd naar de Volkskrant. Zonder een bevestiging is hij vandaag, zaterdag 22 juli 2017, geplaatst. Leuk. Misschien maakt het nog wat los.

[ Na de NRC, Het Parool en Onze Taal nu dus ook een keer een ingezonden brief in de Volkskrant, dat wilde ik wel een keer, voor de eer en de geschiedenis. En de brief getweet en zorgde voor aardig wat reuring. ]

En nu volg ik al wat jaartjes de blog van de afdeling Nederlands van de Radbout Universiteit, is heel aardig. En ter promotie van mijn ingezonden brief heb ik ze mijn screenprint aangeboden voor een zomers blogje. En die hebben ze overgenomen.

Weblog Afdeling Nederlandse Taal en Cultuur - 'Hun hebben' - nederlands.ruhosting.nl

In het zomernummer van Onze Taal staat een artikel over 'ingezonden brieven'. Dat inspireerde om weer eens in de pen te klimmen over een recent taalonderwerp dat hier op dit kladblokje al aan bod kwam. Afwachten of Onze Taal het al dan niet ingekort in hun septembernummer wil plaatsen.

Hun hebben

Uit een onderzoek van de Radboud Universiteit komt duidelijk naar voren dat kinderen een natuurlijke voorkeur hebben om 'hun' als onderwerp te gebruiken, 'hun waren de beste'. Wie is geleerd dat je hier 'zij' moet zeggen doet dit pijn aan de oren, maar toch is het begrijpelijk en natuurlijk dat steeds meer mensen het wel zo zeggen.

Kinderen gebruiken het steevast ook omdat ze weten dat 'hun' alleen betrekking heeft op levende wezens en 'zij' ook op dingen kan slaan. Het is dus juist slim van kinderen dat ze dit onderscheid kunnen maken en 'hun' zeggen als onderwerp. Over boeken zeggen ze niet, 'hun liggen op tafel'.

Ik weet nog goed van mijn eigen kinderen hoe zij al vanaf ze konden praten de natuurlijke neiging hadden om 'hun' als onderwerp te gebruiken, maar dat heb ik ze subiet afgeleerd, wat ook prima lukte. Ik heb daar geen spijt van, want het wordt nog steeds gezien als een ernstige taalfout die Van Dale omschrijft als 'volkstaal'. Maar nu realiseer ik me dat ik toch een kunstmatige taalnorm heb doorgegeven en vind ik dat 'hun hebben' niet meer zou moeten worden afgekeurd, en in ieder geval een aanvaardbare plek mag krijgen naast het kunstmatige, aangeleerde 'zij hebben'.

DirkJan Vos
Amsterdam

Eind jaren twintig woonde Annie M.G. Schmidt (1911-1995) enige tijd in Den Haag op kamers om voor notaris te studeren. Veel uitgaan, dansen en met jongens omgaan. Zou er wel meer over willen weten. Later schreef ze het lied Wat voor weer zou het zijn in Den Haag, gezongen door Connie Stuart met muziek van Harry Bannink. Ook in het lied Op een mooie Pinksterdag komt Den Haag voor: 'Morgen kan ze zwanger zijn, ‘t Kan ook nog vandaag, ‘t Kan van de behanger zijn of van een Franse zanger zijn, Of iemand uit Den Haag ... '

[ Mailtje gestuurd naar de gemeente De Haag en wat fracties om een plaquette te plaatsen bij het huis waar Annie heeft gewoond. Wellicht met de tekst van Wat voor weer zou het zijn in Den Haag? Dat heeft ze verdiend en is ook goed voor de stad. ]

PS Ze woonde in een pension in de Van Speijkstraat waar haar broer ook woonde, helaas weet ik (nog) niet op welk nummer.

Wat Voor Weer Zou Het Zijn In Den Haag

Als ik weg ben, voorgoed uit dit land
Als ik woon bij Menton of bij Nice
In een bungalow dicht bij het strand
Waar het weer niet zo guur is en vies
Lig ik fijn in de zon op mijn rug
Om hij heen bloeit de rozemarijn
Ik wil nooit meer naar Holland terug
En ik denk vals: hoe zou het daar zijn
Nog zo nat, nog zo kil?

Wat voor weer zou het zijn in Den Haag
Zijn de bomen nog kaal op het Voorhout
Wat voor weer is het daar nou vandaag
Is het miezerig, mistig en koud
Zijn de wolken weer laag
Valt de regen gestaag
Is lijn negen er nog zo benauwd
Het is een vrij overbodige vraag
Wat voor weer zou het zijn in Den Haag

Wat voor weer zou het zijn in Den Haag
Noorderwind met wat nevel uit zee
Op de Denneweg ruikt het nu vaag
Naar Couperus en ook naar sate
Zou het pension er nog zijn
Op het Valkebosplein
Met die mensen uit negentien twee
Is het leven nog altijd zo traag
Wat voor weer zou het zijn in Den Haag

Wat voor weer zou het zijn in Den Haag
Wisselvallig met telkens een bui
Wat voor weer is het daar nou vandaag
Is het weer voor een vest of een trui
Is er regen vandaag
Waait de wind met een vlaag
Alle voetgangers weg van het Spui
En duikt iedereen diep in zijn kraag

Hmmm hmmm hmmmmm

Wat voor weer zou het zijn in Den Haag

Wat voor weer zou het zijn in Den Haag
Zijn de bomen al groen op het plein
O wat zou ik verschrikkelijk graag
Een moment op het Buitenhof zijn
Langs de Poten te gaan
Voor de schouwburg te staan
Het is niet nodig maar het lijkt me zo fijn
Een kwartiertje is al wat ik vraag
Ik verlang naar mijn eigen Den Haag
Ik verlang zo naar Den Haag
Den Haag, Den Haag

Annie M.G. Schmidt

De tuinman en de dood

Een Perzisch Edelman:

Van morgen ijlt mijn tuinman, wit van schrik,
Mijn woning in: "Heer, Heer, één ogenblik!

Ginds, in de rooshof, snoeide ik loot na loot,
Toen keek ik achter mij. Daar stond de Dood.

Ik schrok, en haastte mij langs de andere kant,
Maar zag nog juist de dreiging van zijn hand.

Meester, uw paard, en laat mij spoorslags gaan,
Voor de avond nog bereik ik Ispahaan!" -

Van middag (lang reeds was hij heengespoed)
Heb ik in 't cederpark de Dood ontmoet.

"Waarom," zo vraag ik, want hij wacht en zwijgt,
"Hebt gij van morgen vroeg mijn knecht gedreigd?"

Glimlachend antwoordt hij: "Geen dreiging was 't,
Waarvoor uw tuinman vlood. Ik was verrast,

Toen 'k 's morgens hier nog stil aan 't werk zag staan,
Die 'k 's avonds halen moest in Ispahaan."

P.N. van Eyck

De grijsaard en de jongeling

Grootsch en meesleepend wil ik leven!
hoort ge dat, vader, moeder, wereld, knekelhuis!

‘ga dan niet ver van huis,
en weer vooral ook het gespuis van vrouwen
buiten uw hart, weer het al uit uw kamer:
laat alles wat tot u komt
onder groote en oorlogszuchtige namen
buiten uw raam in den regen staan:
het is slecht te vertrouwen en niets gedaan.

alleen het geruisch
van uw bloed en van uw hart het gehamer
vervulle uw lichaam, verstaat ge, uw leven, uw kluis.
zwicht nooit voor lippen:
samenzijn is een leugen en alle kussen verraad;
alleen een hart dat tegen eigen ribben slaat
is een zuiver hart op een zuivere maat.

zie naar mijzelf.
ik heb in mijn jeugd
mijn leven verslingerd aan duizend dingen
van felle en vurige namen, oproeren, liefdes
en wat is het alles tezamen nu nog geweest?
over hoeveel zal ik mij niet blijven schamen
en hoeveel is er dat misschien nooit geneest?’

de jongen kijkt door de geopende ramen
waarlangs de wereld slaat; zonder zich te beraden
stapt hij de deur uit, helder en zonder vrees.

H. Marsman

(Dit is het enige gedicht dat ik ooit - in mijn tienertijd - uit mijn hoofd leerde om het in gezelschap voor te kunnen dragen. Schitterend vitalistisch gedicht, maar ook toen al vond ik Gerrit Achterberg de grootste dichter.)

Mijn reactie op neerlandistiek.nl op een educatief artikel over 'hun hebben'.

__

Prima uitleg met redenen waarom 'hun hebben' wordt gebruikt, een nog simpeler reden is dat jonge mensen kennelijk niet goed wordt geleerd dat het 'zij hebben' is. Een flauw punt, maar het is nu eenmaal zo dat hun als onderwerp al weet ik niet hoe lang wordt afgekeurd en wie het gebruikt wordt niet als volwaardig beschouwd, het doet nu eenmaal pijn aan je oren. Dat is een realiteit, honderd jaar geleden was dat zo, veertig jaar geleden in mijn schooltijd ook al, en ik denk nog steeds. Het is dan ook het beste om jonge kinderen te leren dat het 'zij hebben' is en niet 'hun hebben'. Het is maar een van de weinige eeuwige hangijzers waarvan ik vind dat je die opportunistisch moet aanpakken. En het is ook goed te leren.

En er zijn best veel liberale taalvorsers die het vrij willen laten, maar ze zullen hun als onderwerp zelf natuurlijk niet gebruiken, dus nogal misplaatst obligaat en ik moet de eerste taalliberaal nog tegenkomen die het weliswaar geen enkel probleem vindt bij anderen, maar het vervolgens niet straf afleert bij hun eigen kinderen.

Waarom zeggen mensen 'hun hebben'? - Marten van der Meulen - neerlandistiek.nl

__

P.S.

Na wat hersenkrakend en knarsentandend denkwerk heb ik alsnog onderstaande tweet gemaakt.

Zelf zal ik het niet gebruiken, maar ik ben overstag: 'hun hebben' keur ik niet meer af. Toch een natuurlijke en begrijpelijke taalvorm.

[ En een mailtje gestuurd naar de taaladviesdient van Onze Taal met wat zij ervan vinden. Ik ga hun reactie verder niet toelichten, maar ze keuren het nog steeds af. Dom en een gemiste kans. ]

Taaldavies hun hebben/zij hebben - onzetaal.nl

__

En hier de link naar het recente onderzoek over het waarom van hun hebben en wat niet door Onze Taal in hun advies is meegenomen, want fout blijft fout.

Leve hun! Waarom hun nog steeds hun zeggen - Radboud Universiteit

Van Dale noemt het gebruik van hun in plaats van zij in hun woordenboek 'volkstaal'.

Vos onder ijs

Deze winter, bij het schaatsen:
vos onder ijs.
Twee glazen ogen keken op

alsof hij zo omhoog zou springen
met open bek
als het plotseling zomer werd.

Ik vlucht voor honderd boeren.
Water breekt.
Ik zwem mij langzaam dood.

Mijn laatste woorden zijn gedacht
ik kan niet meer
en spreken gaat niet hier.

Het is eenzaam. Aan deze kant.
Van het papier.
Het is zo eenzaam hier.

Ingmar Heytze

Puîke docu over het Haagse volkslied 'O o Den Haag' van Harry Jekkers, alias Harry Klorkestein op TV West. Met veel onvervalst Haags, origineel waar! Een beetje aan de lange kant.

Ach wat leg ik toch te dromen - Docu over O o Den Haag - omroepwest.nl

En ik vind het nog steeds een geweldig nummer, maar ik heb al jaren steeds minder met het plat-Haags dan vroegâh.

Onlangs is met Pinksteren een begin gemaakt met een lange serie podcasts over Harry Bannink. Een project van journalist Gijs Groenteman. Hij is al aardig op streek en ik heb al een en ander als liefhebber gehoord. Ik ben een kind van Ja Zuster, Nee Zuster, De Stratenmakeropzeeshow en J.J. de Bom, voorheen de Kindervriend en nog meer ... Laat de tv uit en neem eens de tijd om een aflevering te proberen. Het gaat niet zozeer over de onopvallende Harry Bannink, maar over de tijd van vroeger die nooit meer terugkomt. Nostalgie en melancholie, weemoed en verlangen.

De Grote Harry Bannink Podcast - Gijs Groenteman - blogspot.nl

__

En hier nog een uur Radio Kunststof op Radio 1 met Gijs Groenteman die over de podcast en Bannink vertelt. Ook een aanrader.

[ Ik ben inmiddels bij aflevering 16 en een heerlijke podcast met veel muziek (wie betaalt eigenlijk de rechten van al die nummers?). Ik denk dat Ja zuster, nee zuster wel het magmum opus was van Bannink (en ook van Annie Schmidt), maar dat is mogelijk wat subjectief omdat ik die muziek het beste ken en ook voor mijn kinderen weer van cd draaide. Maar er is meer, veel meer dan ook de andere bekende nummers. Twee wil ik er noemen die mij verrasten: Oorlogswinter en De truttenjas. Ga luisteren en genieten. ]

Radio Kunststof - Interview met Gijs Groenteman - nporadio1.nl

Ik heb een pagina over mijn kleuterschool en die ik later combineerde met informatie over het gedeelte van de laan waar ik in de jaren zestig als kind in het Haagse Bezuidenhout woonde, veel namen. Al een tijdje geleden ontving ik daar een paar aardige reacties op en ook vandaag weer een. Alles heb ik in alineaatjes onder elkaar gezet, vooral leuk voor wie die tijd, de laan en het Bezuidenhout kent. Maar ook wel een algemeen tijdsbeeld van een middenklassewijk. En ik zeg dan altijd, Ik ben verwekt in de jaren vijfig en geboren in de jaren zestig ...

De kleuterschool - De Jongenskamer

Hersenspinsel
(el hier NS pens)

Ik heb 'ontdekt' dat je ieder Nederlands woord van meer dan drie letters weer kan omzetten in één of meer andere woorden. Die deelwoorden mogen hetzelfde zijn, maar moeten dan anders klinken dan de letterdelen uit het bronwoord. Je mag hiervoor ook gangbare afkortingen gebruiken (of die je zelf actief gebruikt) en de o en de u zijn ook woorden. Het algoritme voorziet er verder in dat je één enkele letter mag overhouden, maar dan alleen een z, a of b. In een hoge noodgeval mag je de c als een k gebruiken, maar hou je bijvoorbeeld ic over, dan is het de afkorting van intensive care of intercity. Gangbare afkoringen tellen dus ook mee. De x staat voor iks en de q voor ku, de y, ei en ij mogen onderling vervangen worden door de losse letters i j en e i. Verkleinwoordjes doen niet mee, maar je mag het proberen. Je komt er altijd wel uit, behalve bij namen die tellen niet helemaal mee in het systeem, je mag namen wel als anagramoplossing gebruiken.

In deze anagrammencaroussel zitten wonderwel nog een paar persoonljke bijzonderheden, maar die ga ik niet noemen, ik word zo al genoeg voor gek verklaard. Maar ik ben niet gek, de wereld en werkelijkheid zijn gek!

Ik weet sinds kort dat Roel van Duijn (1943) in dezelfde wijk Bezuidenhout in Den Haag is opgegroeid als ik, alleen dan aan de andere kant van de Laan van Nieuw Oost-Indië, daar kwam ik minder. Hij woonde in de Jacob Mosselstraat, zou hij daar die Gooise-r hebben ontwikkeld? Ik heb hem - in mindere mate - ook altijd gehad.

Een klein etymologisch onderwerpje blootgelegd. Ik wilde weten wanneer het woord pamperen werd geïntroduceerd. Dat kon en kan ik niet direct zo vinden, maar het woord pamper voor luier is er volgens Van Dale en de etymologiebank rond 1950 gekomen. En is gerelateerd aan het luiermerk.

Maar nu kwam ik er achter dat al in de middeleeuwen het woord pamperen bestond (pAmperen), eerst in de betekenis van iemand volproppen met eten, maar ook al snel in de huidige betekenis, iemand in de watten leggen. Grappig en volgens het WNT was het nog eind 19e eeuw gangbaar en waarschijnlijk daarna verdwenen.

Nog aardiger werd het toen ik op een Engelse etymologiesite las dat het Engelse to pamper van het Nederlandse pamperen komt en ook al heel lang hetzelfde betekent. Het woord pamperen (pEmperen) is dus op toevallige wijze via een omweg weer in onze taal terechtgekomen.

Er komt een groot onderzoek naar het 'mentale lexicon' van mensen. Ik heb kort gereageerd in een mailtje met een paar relevante pagina's van mijn site. En met een korte toelichting, hopelijk zien ze ook wat humor in al mijn hersen- en taalspinsels. Ik ben een en al een mentale lexicon.

Inzicht in het mentale lexicon - Niocoline van der Sijs - neerlandistiek.nl

Voor mij was er maar één echte Batman, Adam West uit de televisieserie uit de jaren zestig. Hij is op 88-jarige leeftijd overleden. In de media wordt nu geschreven dat het allemaal nogal kitscherig was, maar als kind vond ik dat totaal niet en nam ik de serie met alles wat erbij hoorde bloedserieus. Later zag ik er de humor en ook wel wat camp van in, maar ik vond het nog steeds erg goed gemaakt.

In de tijd van de serie heb ik ook de enige speelfilm gezien. Wow! Ik had ook een setje met Batmanschijfjes voor de Viewmaster (3D en in kleur!) en diverse stripboeken. Ook had ik de kleine fraaie batmobiel als Dinky Toys met een aantal leuke gadgets erop. Ik verzamelde ook de Batmanplaatjes die je bij een pakje kauwgom kon krijgen, met op de achterkant van de kaartjes een raadsel van de Raadselman. Later heb ik nog eens een aardige poster van de serie of de film in mijn kamer opgehangen. En wat een geweldige tune ook.

Nog eens een Prince Bathouseparty georganiseerd met uitgesneden metalen plaatjes (gobo's) met het Batsignal-icoon en dat door de zaal van het Paard werd geprojecteerd. Er was meer en daar heb ik elders al eens over geschreven. En leuk hoor al die latere Batmans in films, maar die haalden het niet bij Adam West. Na na, na na, na na, na na ... Batman!

Het gebruik van u is de afgelopen decennia teruggelopen. Kinderen hoeven doorgaans geen u meer te zeggen tegen familieleden en ook in het onderwijs mogen leerlingen wel je zeggen tegen docenten. Ook in het sociale verkeer komt het vousvoyeren wat minder voor, maar het bestaat natuurlijk – helaas – nog wel, ik doe het ook nog, maar niet van harte.

Vanuit een principieel gelijkheidsbeginsel ben ik al sinds jaar en dag een groot voorstander om u helemaal af te schaffen en dat we tegen iedereen en onder alle omstandigheden alleen nog maar je en jij zeggen. Vrijheid, gelijkheid, broederschap.

__

Mijn reactie op een artikel over u en jij op neerlandsistiek.nl. Ik heb hier al eens eerder over geschreven en getweet.

Het lijkt erop dat de aardige taalblog ikzegookmaarwat.nl na een aantal jaren ter ziele is. De blog werd gemaakt door een paar enthousiaste docenten van de Hogeschool van Amsterdam en zij behandelden allerlei kleine taalonderwerpjes, altijd kort en krachtig en vaak met wat onderkoelde humor.

Het hing al een tijdje in de lucht dat om allerlei redenen de koek ook wel op was en zelf was ik onlangs al gestopt met reageren na mijn jarenlange welhaast dwangmatige reacties op veel stukjes van de blog. Het werd me te veel voorspelbare routine. Maar bedankt Lisette, Paul en Machteld. Het ga jullie goed in het onderwijs en daarbuiten. En dat geldt ook voor de vier andere vaste reageerders, Ladybug, Edwin (uit Vlaanderen), Drabkikker (Dirk Bakker) en Henk Bakker (geen familie). Het was me al die jaren een groot genoegen.

ikzegookmaarwat.nl

Op de blog van neerlandistiek is een langlopende serie gestart waarin de geboorte- of sterfdag van het moment van een neerlandicus wordt genoemd en waarbij je een persoonlijke reactie kan plaatsen. Jan Blokker (sr) zou afgelopen 27 mei 90 zijn geworden. Ik schreef:

__

Ook Jan Blokker (senior) staat in de lijst en hij is weliswaar aan een studie Nederlands begonnen, maar heeft die nooit afgemaakt. Of je hem dan een neerlandicus kan noemen vind ik twijfelachtig, maar voor zo'n rubriek als deze kun je de lat niet laag genoeg leggen.

Ik heb als tiener en tot aan zijn dood bijzonder genoten van de scherpe en geestige pen van Blokker. Voor de letterkunde heeft hij in ieder geval onder meer nog betekenis gehad dat hij het filmscript van Eline Vere heeft geschreven. Toen de film uitkwam, was er een openbaar interview met hem voorafgaand aan de film in bioscoop Rialto in Amsterdam. Ik was daar bij en heb toen de stoute schoenen aangetrokken en hem vanuit de zaal een lastige vraag gesteld waarop hij ontspannen en gevat antwoordde. Zo had ik toch even contact met een van mijn schaarse, grote en bewonderde schrijvershelden.

__

(welke vraag ik precies heb gesteld is elders op mijn site te vinden)

Marc van Oostendorp beweerde op neerlandistiek.nl dat de liefde voor een taal, zoals het Nederlands, niet bestaat en een abstractie is. Ik reageerde:

Rond 1995, een paar jaar na de introductie van internet, had ik mij de vraag gesteld: Ga ik me verder bekwamen in de Engelse taal, of in het Nederlands? Het werd het laatste en met een zekere, hernieuwde overgave en grote inzet. Ik wilde meer – alles – weten hoe ik mijn moedertaal beter kon beheersen, van stijl tot spelling. Dat deed ik toch wel vanuit liefde voor de taal, in het bijzonder het Nederlands, mijn Nederlands.

Ik ben geen echte schrijver of dichter, maar heb me toch ook voortdurend in woord en geschrift willen uiten, vaak ook puur en alleen om die liefde voor de taal zelf: vorm en inhoud vallen dan samen. Net als gisteren toen ik met de warmte mezelf op een zelfverzonnen taalpuzzeltje trakteerde en ik met een kwartiertje tot een oplossing kwam. Ik twitterde:

__

Leuk leven

Likkebaardend lekkere lichamen liggen loomlui languit; lummelende lijven luisteren loungemuziek, ledig luchtige lectuur lezend.

__

Ja, dat was voor mij toch een concrete uiting van taalliefde.

Twee tweets

@djwvos
Was fijn: de roots van Koot & Bie, radio-archeologie en radio-nostalgie. Stemmen en accenten van weleer. Mooie audio-doc Marco @Raaphorst.
Wim de Bie @wimdebie
Vanavond 21.00 uur NPO Radio 1: Wim de Bie, de Radio Jaren - van Uitlaat tot Podcast.

@djwvos
De radio-doc is nu terug te luisteren op de site van Radio 1, 35 minuten. De radiojaren van en met Wim de Bie.
Link: http://www.nporadio1.nl/radio-doc/onderwerpen/409564-wim-de-bie-de-radio-jaren-van-uitlaat-tot-podcast

__

Ik luisterde daarstraks en twitterde bovenstaande als Koot en Biefan en als radioliefhebber, maar ook omdat ik de documaker Marco Raaphorst ken. Lang mee gecorrespondeerd. En hij is voor de radio-docu gevraagd en dat is dan ergens weer gegaan via een ander goed contact van mij uit het verleden, via GertJan Kuiper van de VPRO en ook De Haag. De wereld is klein en alles hangt met alles samen.

Hier een klikbare link naar de uitzending van Radio Doc op NPO Radio 1.

Wim de Bie: De radiojaren - Van Uitlaat tot podcast - Marco Raaphorst - VPRO/NTR - www.nporadio1.nl

Joost Zwagerman

Onderstaande mail heb gestuurd naar de biografe Maria Vlaar van Joost Zwagerman en een kopietje naar Coen Verbraak die kennelijk bezig is met een tv-documentaire over hem.

__

Beste Maria Vlaar,

Jij bent bezig met de biografie van Joost Zwagerman. Ik vernam pas laat dat hij behalve depressief ook manische periodes had, dus leed hij kennelijk aan een bipolaire stoornis. Hij scheen heel slordig te zijn met de taal in zijn manuscripten en bezeten van getallen en datums. Hmm. Maar hij zou dus door een depressie zelfmoord hebben gepleegd. Maar ik dacht dat hij voor zijn dood ook het goddelijke had ontdekt en hij maanden voor zijn dood welbewust zijn archief aan het Literatuurmuseum had geschonken. Had hij misschien niet het idee dat hij met zijn dood naar een betere, goddelijke wereld toe zou gaan, in plaats dat het een daad van diepe somberheid was? Misschien heeft hij het daar nooit met iemand over gehad. Hij liet in ieder geval wel zijn kinderen in de steek, wat de zelfmoord voor mij een laffe daad maakte. Wel of geen goddelijk hiernamaals, daar kom je dan na je dood vanzelf wel achter.

Dit wilde ik toch een keer kwijt. Ik heb Joost Zwagerman ooit een avondje ontmoet. Op een literaire avond in Den Haag, bier, bier en ouwehoeren. Was gezellig.

Groet en succes,

DirkJan Vos
(Amsterdam - Den Haag 1960)
www.dejongenskamer.nl

Toeval bestaat niet

Vlak na de geboorte van mijn dochter in 2000 heb ik allerlei video-opnames gemaakt. In 2006 heb ik daar met Johan Hoekstra een muziekclip van gemaakt van een paar minuten. Op de video gaat mijn zoon rond met beschuit met muisjes in zijn kleuterklas en is even aardig Olivia Lonsdale te zien. Zij is nu een coming-up actrice van begin twintig. We kenden haar en de vriendenkring met haar ouders goed en al lang. En nu pas aan gedacht om het fragment naar Olivia op te sturen. Gedaan, ze vond het erg leuk. Hier nog eens de hele clip.

Geboorteclip Aaf, met Mees - YouTube

(Olivia is te zien op 2:39 met hoofddoekje)

Er is een educatieve video gemaakt over de zwangerschap van Oliva haar moeder, met daarin de daadwerkelijke geboorte van Olivia. Nee, die video heb ik nooit willen zien. ;-)

Misschien komt het door mijn metafysische gedachten, die ik vooral maar wat negeer, dat ik de laatste tijd weinig creatiefs toevoeg aan mijn Jongenskamer. Maar de metafysica kan ook zijn gekomen omdat ik ergens wel een beetje rond ben met alles wat ik een keer had willen schrijven. Maar ik blijf wel vrolijk twitteren en af en toe ergens reageren. Ik merk het verder wel.

Vorige week (her)plaatste ik hier nog een lang verhaal (Baby Love) uit mijn usenetverleden onder dit item en nu heb ik nog drie ego-soapjes rond het afgelopen millennium van de nieuwsgroepen opgediept en in elkaar gezet. Ik ga er verder niets over toelichten. Het staat er nu. Klaar.

Apologie van een acteur - nl.kunst.theater - 2000 NO TV!

Eclips - nl.misc - 1999 NO TV!

Ecriture Automatique - nl.kunst.literatuur.podium - 2000 NO TV!

Oef. Ik trek even een oude koe op het droge. In 2000 heb ik rond de geboorte van mijn dochter en de premiëre van de Nederlandse film Lek op de nieuwsgroep nl.kunst.film in een paar dagen een ego-soap opgebouwd en uitgerold. Het was echt, maar het had de gedaante van een fictieve, interactieve soap. Leuk om te doen. Ik had toen wel een hoop tekst. Voor liefhebbers en doorzetters. Amen.

Baby Love (Lek. Was: Het is een meisje) - usenet 2000 - nl.kunst.film

Onze Taal haalde gisteren op Twitter een tweet van The New Yorker aan en waarvan de inhoud mogelijk alom bekend is in het Engels taalgebied:

The New Yorker @NewYorker
Joyful words, including "queesting," which means “to allow a lover access to one’s bed for chitchat" in Dutch. (link naar artikel)

Onze Taal kende het vermeende Nederlandse woord niet - wie wel? -, maar vond in Van Dale het oude lemma 'kweesten', en daar staat: "een meisje het hof maken door ’s avonds en ’s nachts, terwijl deuren en vensters openstaan, op haar bed te komen zitten of liggen (vooral in Noord-Holland en op de Wadden, het langst op Texel en Vlieland in gebruik geweest) synoniem: nachtvrijen"

(ook ergens passend geplaatst als reactie op neerlandistiek.nl)

Reacie op neerlandistiek.nl:

Dus als ik het goed begrijp heb je taal in je brein en taal in je geest. Taal in je brein is neurologisch en taal in je geest is psychiatrisch/psychologisch. Ik noem dat onderscheid geen wetenschap, maar een theorie. Ik weet niet wat taal nu precies is.

Reacie op neerlandistiek.nl:

“Moet een dialectoloog zich inspannen om de Nederlandse dialecten te behouden? Dr. Jo Daan (1910-2006), hoofd van de afdeling Dialectologie van het latere Meertens Instituut – vond van niet.” Goed uitgangspunt voor een taalkundige. En de meeste taalkundigen laten zich graag voorstaan op hun objectiviteit en taal- en cultuurrelativisme; iedere taal en ontwikkeling is van even groot gewicht. Maar als het tegenwoordig over dialecten gaat, hoor ik taalkundigen toch subjectief klagen hoe jammer ze het vinden dat dialecten aan het verdwijnen zijn. Ik ben geen taalkundige en vind het een logische ontwikkeling en je krijgt er een grote standaardtaal met weer nieuwe variëteiten voor terug, een samenleving waarbij meer mensen eenzelfde taal en cultuur delen.

'Waar is de gulle lach op heden gebleven, meneer Sonneberg, dat vraag ik U af.'

[ Wim Sonneveld / Simon Carmiggelt ]

__

"There are more things in heaven and earth, Horatio, than are dreamt of in Your philosophy."

[ Hamlet / William Shakespeare ]

__

Wetenschap kent geen ethiek, de mens wel, soms.

Eigen kwoot

Robbert Dijkgraaf

Vannacht was fysicus Robbert Dijkgraaf een uur te gast in het radioprogramma Nooit meer slapen en sprak Pieter van der Wielen met hem.

Dijkgraaf is de geniale wetenschapper en draagt zijn boodschap dat wetenschap en technologie de oplossing voor de toekomst van de mensheid is, helder en met verve uit. We leven volgens hem in bijzondere tijden waarin alle technologieën met elkaar verweven raken en er op korte termijn grote en ingrijpende veranderingen gaan plaatsvinden. Computers gaan denken als mensen en we kunnen dna zo veranderen dat we leven kunnen veranderen en maken. Nog even en we weten hoe leven ontstaat en zullen we ook buitenaards leven op exoplaneten ontdekken. Op al deze grote doorbraken hoeven we niet lang meer te wachten, maar liggen binnen handbereik. De wetenschap beleeft een renaissance met ongekende mogelijkheden.

Ja, dat zeiden mensen vroeger ook wel, dat hun tijd het meest bijzonder was en zou de algehele heil van de mens aanstaande zijn, of anders was het wel de apocalyps die ieder moment werd verwacht.

Maar inderdaad de wetenschap is in korte tijd flink opgeschoten, maar zelf geloof ik nog steeds niet dat een computer ooit zal gaan denken als de mens. Ik zou graag aan Dijkgraaf dan ook de vraag willen stellen wat menselijk denken überhaupt is, wat is eigenlijk ons brein en ons bewustzijn? En hoe zit het met de evolutie, en met name die van de mens? Daar heeft de wetenschap geen antwoorden op. En zeker, er kan geknipt en geplakt worden met dna, mensen met zes tenen of nieren die geen kanker meer kunnen krijgen, maar kun je ook de hersens zo genetisch manipuleren dat je alleen maar goedaardige mensen kweekt? En wil je alleen mensen creëren die enkel mooi, sterk en slim zijn (en wit)? En wat zijn de bijverschijnselen van dna-manipulatie? Wat is de tol voor eeuwig leven? Allemaal vragen die zeker niet binnenkort zullen worden beantwoord. En kunnen we wel zelf uit dode materie nieuw leven creëren? Mogelijk wordt het raadsel van het leven, het heelal en de oerknal door mensen nooit opgelost. Dijkgraaf denkt van wel.

En voor buitenaards leven geldt nog steeds dat n=1, nergens is nog maar een spoor van buitenaards leven gevonden en misschien zal dat ook altijd zo blijven. En is het wel zo eenvoudig om leven op aarde na te maken, is het misschien niet veel unieker dan de wetenschap statistisch veronderstelt? Mijn vraag blijft, wat is ons brein, hoe kan het dat Robbert Dijkgraaf kan denken en kan praten, hoe hij zoveel weet in zijn hoofd en zich van alles kan herinneren, wat zijn dromen, wat is taal eigenlijk? Dat zijn voor mij de grootste raadsels van het leven en waar de wetenschap - en ik ook niet - geen antwoord op heeft. En mogelijk moeten we een oplossing niet zoeken in de materiële wereld, maar in die van de metafysica. Ik hou alle opties open.

Er was nog een bijzonder verhaal in het gesprek. Robbert vertelde over hoe zijn dochtertje 16 jaar geleden werd geboren met een bijzondere vorm van ongeneeslijke leukemie. Een mogelijke chemotherapie zou nog kunnen helpen. Maar hij en zijn vrouw kozen intuïtief niet voor de chemotherapie en hoopten op een spontane genezing, wat ook gebeurde. Zijn dochter is nu een gezonde en levendige tiener. En hij zag het als toeval, de ziekte en de genezing.

Maar ik kijk daar anders tegenaan sinds ik vorig jaar plots werd overrompeld door het bestaan, nadat ik vrij spontaan stopte met stug roken en blowen en vegetariër werd. Ik kreeg gek genoeg geen ontwenningsverschijnselen (ook niet toen ik later stopte met drinken na decennia stevig biertjes tanken) en kwam ik in een raadselachtige en extreme toevalsbubble terecht, een situatie waar ik min of meer nog steeds inzit. Het werd een existentieel keerpunt. Mijn voorlopige conclusie: toeval bestaat niet, zeker niet voor mij.

En het is ook niet toevallig dat ik dit gesprek met Robbert Dijkgraaf heb gehoord en er nu over schrijf. Alleen weet ik niet wat het doel is van al het ontoevallige, het waarom en waar het naar toe gaat. Maar nu bekruipt me voor het eerst een gevoel dat ik nu concreet moet waarschuwen voor de gevolgen van verregaande dna-manipulatie en dat het mogelijk grote negatieve gevolgen kan hebben voor de mens. Laat de mens zo veel mogelijk met rust en vooral zijn brein. De genezing van de dochter van Robbert was een signaal, niet voor mij, maar voor hem en hij ziet het niet.

__

Je kan het gesprek op onderstaande link terugluisteren:

Interview met Robbert Dijkgraaf - Nooit meer slapen - VPRO - NPO Radio 1

Op de site van neerlandsistiek.nl herdacht taalkundige Jan Stroop zijn 'ontdekking' van het 'Poldernederlands'. Twintig jaar geleden, op 4 mei 1997 kreeg hij het idee toen hij Trijntje Oosterhuis een gedicht hoorde voordragen bij de Dodenherdenking. Onder zijn jubileumstukje, dat alleen maar uit wat linkjes bestaat en het gedicht, reageerde ik met een kritische noot.

__

Van de voorspelling dat het Poldernederlands het ABN zou verdringen is weinig terechtgekomen. Het aantal accenten/uitspraken is alleen maar diverser geworden en om op die paar klankuitspraken, die al veel langer bestonden, het label Poldernederlands te plakken, alsof het om een andere taal(variant) gaat, heb ik altijd zwaar overdreven gevonden.

Poldernederlands 20 jaar - Jan Stroop - neerlandistiek.nl

Poldernederlands - Wikipedia

De geluidsopname/montage staat al een paar jaar als mp3 achter mijn site, vandaag kwam ik (pas) op het idee om het ook op YouTube te zetten. Dit staat erbij aan informatie. De opname duurt 24 minuten.

4 mei 2013 - Dodenherdenking Radio 6 - Johnny & Jones

Het idee had ik al een paar jaar: een korte live-mini-documentaire op Radio 6, op 4 mei - Dodenherdenking - om 20.00 uur over Johnny en Jones. In 2013 viel 4 mei op een zaterdag en om 20.00 was er het uitermate geschikte programma De Zaterdagavond van de VPRO met presentator Frank Jochemsen. Een paar maanden daarvoor had ik mijn idee naar het programma gestuurd en werd het opgepikt en uitgezonden op Radio 6. En nu als een soort podcast op YouTube.

DirkJan Vos
(Amsterdam - Den Haag 1960)

www.dejongenskamer.nl

Naast muziek van Johnny en Jones hoor je ook de prachtige compositie Lex (Van Weren) van en met trompettist Eric Vloeimans. En nog wat meer ... Mooi dat dit me gelukt is. Bedankt Frank!

4 mei Dodenherdenking 2013 - Johnny & Jones - Radio 6 / VPRO - Nu op YouTube 2017

Ik zit kennelijk weer even in de taal, het komt op mijn pad. Op neerlandistiek.nl is een YouTube-video geplaatst met een uitleg over de vernieuwing van Google Translate. Die eigen productie kun je hier zien:

Hoe werkt Google Translate? - Antal van den Bosch - neerlandistiek.nl - YouTube

En hier mijn reactie:

Aardig om deze toelichting te horen, want ik was er wel benieuwd naar. Onlangs heb ik hier al zijdelings in een blog gereageerd op de vernieuwing van Google Translate en ik was sceptisch over de capaciteiten van de zogenaamde ‘deep learning’ van het vertaalmodel. En dat ben ik nu nog steeds. Wat is dat precies, hoe werkt het concreet?

Antal van den Bosch zegt:

“Je mag hopen dus dat het model in de gaten heeft dat er allerlei kloes gegeven worden aan het begin van de zin die later in de zin van pas komen. Het model moet een soort van werkgeheugen bijhouden. Dat is eigenlijk alles wat je nodig hebt. Dat is de grote stap voorbij dan het kijken naar de korte context van drie, vier, vijf woorden. Je kijkt naar die context nog steeds, maar je bewaart ook informatie die mogelijk van nut is later. En het model besluit ook die informatie te bewaren en hij besluit ook sommige van die informatie weer te vergeten.”

Het eerste wat me opvalt dat hij dus afgaat op wat hij over Google Translate heeft gelezen en kennelijk het nieuwe model niet kent. Jammer, want dat zou hij kunnen zeggen waarom zijn voorbeeldzin nog niet goed vertaald wordt:

'De man versiert de vrouw' wordt nu vertaald met 'The man decorates a women'.

En als Google Translate het ooit wel goed vertaald, dan zou ik concreet het vertaalproces met programmaregels willen lezen. Hoe doet hij dat dan concreet? Ja, je kan alle voorbeeldzinnen er wel instoppen, maar dat is geen model. En wat Van den Bosch niet vertelt is dat er ook een vertaalcommunity is opgericht waarbij mensen handmatig vertalingen gaan verbeteren. Prima, goed idee, maar zo kan ik het ook en heeft niets met een zelflerend model en algoritmes te maken.

Je kan je hier aanmelden.

https://translate.google.nl/community?source=t-new-user

En dan herhaal ik nog een keer de sleutelzin voor mij waarom ik sceptisch blijf. Van den Bosch zegt: “En het model besluit ook die informatie te bewaren en hij besluit ook sommige van die informatie weer te vergeten.” In een woord magisch!

__

Voor meer reacties (ook van mij):

Hoe werkt Google Translate? - neerlandsitiek.nl

__

En ik ben inmiddels wel wat wijzer geworden met mijn kleine denkraam over elektronisch vertalen bij Google Translate, maar het roept allemaal nog meer vragen op, dan ik antwoorden heb gekregen.

Volgens Robbert Dijkgraaf beleeft de wetenschap nu revolutionaire tijden, een ware renaissance - zeker - maar er is denk ik meer aan de hand met onze hele existentie!?

Reactie op een blog van neerlandistiek.nl

Kennelijk is niet iedereen gevoelig om later zijn accent aan zijn omgeving aan te passen, want Chriet Titulaer bleef altijd met een zwaar Limburgs accent spreken (geboren in Venlo), terwijl hij in Utrecht ging studeren en de rest van zijn leven ook in de provincie Utrecht is blijven wonen en er is overleden.

En ik weet dat leeftijd een rol speelt bij het nog wel of niet kunnen afleren van een eigen accent, maar ik vond het bij Titulaer toch wel opvallend. Maar over Koot en Bie gesproken. Kees van Kooten sprak vroeger toen hij jong was met een duidelijk Haags accent, maar later – in de jaren zeventig – toen hij op tv kwam, is hij zich daarvoor gaan schamen en is hij wat overdreven netjes gaan praten. Zo sprak hij bijvoorbeeld alle eind-ennen uit. Maar een aantal jaren geleden heeft hij dat – zei hij zelf – losgelaten en is hij weer teruggevallen op zijn oude Haagse moederlijke tongval. En ja, dat is ook duidelijk te horen, onder meer in de documentaire-serie over de jaren zestig van een paar jaar geleden en waarbij hij de voice-over deed. De Haag is een êindestad en Wim de Bie is er weer gaan wonen.

Tweet

Heb ik begin jaren tachtig geairbrusht. Toch wel herkenbaar als je het weet: de ogen van Romy Schneider.

Voodoo is een natuurreligie in West-Afrika. Het is een meergodendom waar muziek en dans een centrale rol spelen bij de rituelen. Voor iedere god uit het grote pantheon is een apart drumritme waarop gelovigen (voduns) uren kunnen dansen of in trance raken. Door middel van de trance wordt de geest overgenomen door een van de goden.

Met de slavenhandel werden de voodoo-ritmes verspreid over delen van Amerika. Later mengden die zich met Europese muziek en ontstond in New Orleans de jazz. In de jaren zestig bereikten de populaire zwarte Amerikaanse en Cubaanse muziek weer West-Afrika en beïnvloedden op hun beurt weer de voodoo-muziek. Zo ontstond onder andere de afrobeat en afrofunk. Muziek verspreidt en vermengt zich en is altijd in ontwikkeling. Zonder voodoo geen Beatles of Drake.

mop

Sam komt Moos tegen en vraagt wat hij tegenwoordig doet. Wel, zegt Moos, ik castreer kamelen. O, antwoordt Sam, opmerkelijk en hoe doe je dat dan? Met twee stenen, en dan tegen elkaar aan, zegt Moos. Maar doet dat dan niet heel veel pijn, vraagt Sam. Nee, zegt Moos, alleen als je vingers er tussenkomen ...

Neurale netwerken in een computer worden vaak als volgt voorgesteld. Neem een onderwerp, bijvoorbeeld, de maan, daar bouw je een netwerkje omheen van verwante begrippen zoals aarde, zon, maanstenen, getijden, Appollo 13, enzovoorts. Dan heb je al een klein netwerk. Maar al die andere begrippen zijn ook weer onderwerpen, en zo heeft Apollo 13 op zijn beurt onder meer in zijn netwerk Romeinse god, NASA, en ga zo maar door, staan. En de verzamelingen met alle onderwerpen en verwijzingen zijn met elkaar verbonden en dat is op een gegeven moment zo groot geworden, dat als je iets aan een computer vraagt via input, hij ergens een ja/nee-moment tegenkomt en dat dan niemand meer weet waarom hij ja of nee kiest, maar hij met de juiste output komt: eureka! Dat is dan kunstmatige intelligentie. Zo zit het in een notendop in elkaar.

Behalve dat het niet waar is en snelle computers, met of zonder algoritmes en machine learning, slechts 'denken' door te zoeken en vergelijken in grote databestanden en wij het idee krijgen dat ze echt denken. Als het wel waar zou zijn, dan heb je slechts één grote computer nodig die dag en nacht aan staat en input verwerkt en zo vanzelf de slimste van het universum wordt. Maar dat is niet het geval. De wetenschap zoekt foefjes om snel bij data te komen (zoals de Google-zoekmachine) en is alles te volgen en te herleiden, en dat proces werkt niet zoals onze hersenen. Sterker nog de wetenschap weet niet hoe ons brein werkt. Dus.

Tot zover ...

Je hebt vier soorten muziekinstrumenten; slag-, snaar-, blaas- en elektronische instrumenten. (en je kan met je vingers muziek maken op de rand van glazen ... ;-)

Ja, statistieken, ik weet er weinig van, maar van de week bracht Google een bericht naar buiten dat het de vertaalfunctie aanzienlijk had verbeterd. Het aantal vertaalfouten ging hierdoor 55 tot 85 procent omlaag. De gestegen kwaliteit zal dan ook zijn gemeten op basis van statistiek denk ik, en dan vraag ik me af hoe ik die range van 55 tot 85 procent moet interpreteren, maar het klinkt in ieder geval heel veel. Google wast nu nog witter dan wit.

En dan is er een nieuw en slim zelflerend algoritme geïmplanteerd. Mogelijk heeft die technologie ook met statistieken te maken, maar ik heb nooit zo'n algoritme concreet gezien of er iets over gelezen. Magie. En als het zelflerend is denk ik dan, laat zo'n computer dag en nacht aan staan, geef het continu webpagina-tekstinvoer en dan wordt zo'n vertaalcomputer dus vanzelf perfect. Maar dat schijn ik niet goed te begrijpen. Wel is in veel berichten hierover weggevallen dat Google tegelijk een vertaalcommunity heeft opgericht om vertalingen handmatig te laten corrigeren door gebruikers. Kijk, dan snap ik wel dat de vertalingen beter worden, daar heb je weinig kunstmatige intelligentie bij nodig.

[ Zijdelingse en wat gechargeerde reactie op een artikel van neerlandistiek.nl. Ik bedoel aan te geven dat er volgens mij hoger op wordt gegeven van de kwaliteit van kunstmatige vertalingen dan werkelijk het geval is. Het gaat dan ook om beeldvorming en communicatie. Op zich werkt de vertaalfunctie van Google voor mij prima. ]

Ik beschouw de werkelijkheid nu als een concept, Concept X. En dan moet je niet focussen op waar het vandaan komt, maar op het concept zelf.

Beproefd receptje opgeschreven en naar mijn zoon gestuurd.

Franse uiensoep

(vegetarisch)

Veel uien in ringen snijden. Pan opzetten waarin je ook een beetje kan bakken. Ruim olie in de pan. Daarna de uien erin en goed met een spatel op hoog vuur blijven omscheppen. Op een laag pitje laten garen en karameliseren, duurt wel een kwartier, op zijn minst. Dan een stuk of wat tenen knoflook ontvellen, maar niet fijnsnijden of pletpersen, kunnen zo, of gehalveerd, bij de uien. Even kort aanfruiten. Dan weer hoog vuur en afblussen met een paar scheuten witte wijn. Vervolgens water erbij voor hoeveel je wilt maken en een paar groentebouillonblokjes, eventueel nog aangevuld met wat kruiden als tijm of rozemarijn. Tot slot lekker een tijdje op smaak laten komen op een zacht vuurtje.

Dan broodje(s) in de oven afbakken en een helft met (oude) kaas bestrooien en nog even laten aansmelten, gratineren, in de oven onder de gril. Soep in een grote mok, kom of diep bord scheppen en leg er het stuk brood met kaas gratin in, en dan ... opeten! Het overige brood kun je met wat anders beleggen, of roomboter erop met de stukken zachte knoflook ...

Bon appetit.

Tweet

Wie ben ik? Er is denk ik fundamenteel iets aan de hand met de werkelijkheid zoals wij die ervaren. Is het iets met ons raadselachtig brein?

Het lijkt wat morbide, maar ik ben ondanks alles toch heus vrolijk en opgewekt. Ik heb een oud lijstje, dat ooit tussen een digitale plint verdween, met woorden voor dood en doodgaan nu opnieuw gemaakt en online gezet. Ik kwam op het idee door een tweet van iemand. Dat is nog eens inspiratie.

Synoniemen voor dood / doodgaan - De Jongenskamer

"Adios"

(een zeer kort verhaal)

Olle was al vijftien jaar postbode in het kleine dorpje Urmel in Zuid-Zweden. Hij had het prima naar zijn zin in zijn huisje met zijn aquarium met zoetwatervissen. Het was 15 januari 1978 toen Olle zoals altijd om 23.00 uur naar bed ging, maar hij kon de slaap niet vatten. Hij bleef de hele nacht klaarwakker en stond toch uitgerust op. Ook de volgende nacht en de nachten daarna deed hij geen oog dicht. Maar omdat hij verder nergens last van had, ging hij niet naar de dokter. De slapeloosheid bleef aanhouden en na een week ging hij maar niet meer naar bed en zat hij 's nachts patience spelen. Maar dat verveelde snel en Olle kocht een thuisleercursus Spaans met audiocassettes erbij. Na een tijdje merkte hij dat hij geen baard- en haargroei meer had en hoefde hij zich niet meer te scheren of zijn haren te laten knippen. Handig, dacht hij. Na een paar maanden was zijn leven ingrijpend veranderd. Overdag liep hij zijn postrondes door het dorp en 's nachts studeerde hij Spaans en was hij ook aan een cursus schoonschrijven en kaligrafie begonnen. Hij sprak er verder met niemand over. Na drie maanden nam zijn eetlust af en had hij ook geen dorst meer. Een paar weken later at en dronk hij ook niet meer en zonder dat hij nu afviel. Wonderlijk, dacht Olle, moet ik hiermee niet naar een dokter gaan, of de autoriteiten inschakelen? Maar hij deed het niet. In de middag van de 7e juli liet hij vlak buiten het dorp zijn vissen vrij in een beekje en 's avonds schreef hij in een mooi handschrift met zijn vulpen in een schriftje op wat hem de afgelopen tijd was overkomen. Toen hij klaar was met schrijven, deed hij opgewekt de dop op de vulpen en legde het schriftje opengeslagen op de keukentafel. Olle trok zijn jas aan en liep de deur uit. En nooit meer is er iets van hem vernomen.

De Bibelebontse powerberg

Op de Bibelebontse powerberg wonen Bibelebontse powermensen
En die Bibelebontse powermensen hebben Bibelebontse powerkinderen
En die Bibelebontse powerkinderen eten Bibelebontse powerpap
Met een Bibelebontse powerlepel uit een Bibelebontse powernap

Serietje tweets gemaakt - doe ik zo zelden - op de vroege zondagavond, begin april. Hier in omgekeerde volgorde.

Vanavond @RadioDocNL over nepnieuws. Hype. Snap t niet, nepnieuws speelt geen rol in Nederland, maak een docu over beïnvloeding echt nieuws.

En hier van de site van @RadioDocNL over de aflevering: "De lawine van nepnieuws ..." Welke lawine? Over nepfeiten gesproken, ik sla over.

En als nepnieuws sporadisch wereldnieuws wordt, dan is de ontmaskering de bedoeling, niet het nepfeit zelf: aandacht en destabiliseren.

De enige remedie tegen nepnieuws is dat de media en nieuwsconsumenten het nieuws erover negeren. Ik lees en volg het in ieder geval niet.

Ik las dat Paradiso volgend jaar op 30 maart 2018 precies 50 jaar bestaat en ze roepen nu op om anekdotes en materiaal in te zenden. Ik heb wel wat en vanavond opgestuurd. Wat ik heb is bekend, staat op YouTube en heb er een pagina over. Moest een formulier invullen en schreef:

Hai mensen van Paradiso,

Op 7 juli 1993 heb ik met een Sony handycam een video voor Paradiso gemaakt over fans die kaartjes probeerden te krijgen voor een verrassingsconcert van The Black Crowes. Dat werd een heel aardige reportage met portretjes van fans en sfeer rondom Paradiso, maar ik heb ook nog een aantal bootlegnummers van het concert zelf vast kunnen leggen via het balkon. De video staat op YouTube en ik heb er een pagina over met een embedded frame en linkje. Er is destijds ook een kleine genummerde VHS-oplage van verschenen voor de diehard fans en wat coffeeshops! Kuch ...

Videobootleg en reportage The Black Crowes - Paradiso 7 juli 1993 - De Jongenskamer

Laat even weten als jullie er wat mee gaan doen. Succes met het jubileum.

Groet,

DirkJan Vos
(Amsterdam - Den Haag 1960)
www.dejongenskamer.nl

50 jaar Paradiso - 50jaarparadiso.nl

jeutje

Kreeg ineens een ideetje voor een 1-aprilgrap op Twitter. Maar het was al aan het begin van de avond van 31 maart. Beetje laat, maar ach, viraal zal het toch niet gaan. Nog links rechts verstuurd, maar geen beet.

Tweet

RT Morgen is 't nationale #kikkerdag, maar bij strandtent De Fuut op Texel is een kikkerbilletjes-BBQ! Kom in actie! https://tinyurl.com/kml2473

Het linkje verwijst naar mijn paginaatje met synoniemen voor 'leuk' en onder de kop van het lijstje staat nu even: 1 APRIL, KIKKER IN JE BiL! EET GEEN VLEES!

(Ik heb ooit, lang geleden, bij iemand thuis een paar kikkerbilletjes (achterpoten) gegeten. Ach, niet heel bijzonder van smaak, maar het idee stond me toch tegen.)

Vanavond was er een wetenschapsjournaliste te gast in Radio Kunststof op Radio 1, Nikki Korteweg, en binnenkort verschijnt haar boek 'Een beter brein'. Ik ga dat uur niet samenvatten, maar ik hoorde over de neurobiologie niets nieuws. Na afloop reageerde ik op een tweet van Radio Kunststof:

Radio Kunststof @RadioKunststof twitterde:
"De computer kan ons laten denken dat ie denkt." @nikikorteweg was te gast over Een Beter Brein, haar kersverse boek over hersenwetenschap.

Ik retweette met mijn reactie:
Nikki Korteweg is ook sceptisch over kunstmatige intelligentie, maar de wetenschap weet denk ik al niet wat hersens nu eigenlijk zijn. Een raadsel.

Maar daarvoor, halverwege de uitzending, kon ik het toch niet laten om heel kort een luitseraarsreactie te mailen. Daar werd om gevraagd. Uit de losse, snelle pols.

<< Ik wil niet al te metafysisch overkomen, maar volgens mij is er geen idee over hoe woorden en herinneringen in onze hersens concreet zijn opgeslagen. Synapsen en neurale netwerken lees je dan. Maar dat zijn vage begrippen. Hoe kan het dat ik nu 'keukenkastje' kan bedenken en opschrijven? De wetenschap schiet tekort. >>

Mijn opmerking werd door presentator Coen Verbraak als enige voorgelezen en Nikki Korteweg kon het alleen maar zeer beamen, maar er werd - natuurlijk ;-) - niet ingegaan op mijn mogelijke metafysische implicaties. En ik was zelf maar niet begonnen over mijn recente wantrouwen tegen neurobiologen als Dick - hogebreinpriester- Swaab. Ik had mijn punt toch even gemaakt.

Er is weer een kookwedstrijd bij het radioprogramma Mangiare! op Radio 1. Ik heb al twee maal in de finale gestaan en sla nu maar over. Toch had ik direct een goed idee voor de nieuwe opdracht, en die luidt dit jaar: 'De allerbeste kok blijft toch je moeder'. Een uitspraak van en hommage aan de overleden kok Joop Braakhekke die dit vaak zei. En dus kun je gerechten inzenden die je moeder zo lekker kon of kan maken. Er zijn er al een paar besproken en je kan tot december inzenden en dan volgt de live-finale in Studio DeSmet.

Ik moest gelijk aan de bamischotel van mijn moeder denken die ze geregeld in de jaren zestig en zeventig voor het gezin maakte. Er werd al vroeg, Haags als we waren, bescheiden Indisch gekookt, maar wij waren ook gek op een wat Hollands georiënteerde pan vol Chinese bami. De ingrediënten kwamen allemaal van de Albert Heijn. Het pak met de grote nestjes dikke en platte mie, de groenten (prei, witte kool, een tomaatje), de pindakaas voor de satésaus en vooral niet te vergeten de hamlappen voor de (velee) stukjes vlees door de bami en soms ook voor de stokjes saté erbij. Mijn moeder was dol op varkensvlees, nog steeds.

Er ging natuurlijk ook ketjap doorheen, uitgeknepen tenen knoflook, wat sambal en ik dacht ook wel ketoembar; gemalen koriander. Wat atjar en seroendeng erbij, misschien ook nog wat kroepoek. Maar wat ik me vooral herinner aan de smaak was de ve-tsin die erin zat. Dat was een aparte smaakversterker die je toen 'lekker zout' noemde en nu 'umami'. Heel smaakvol en bijzonder. Ve-tsin is een natuurlijk zout, een wit poeder, waarvan later werd gezegd dat je er kanker van kon krijgen, maar nog wat later bleek dat een groot broodje aap. Toch ben ik hierdoor niet zelf ve-tsin gaan gebruiken, maar dat komt omdat ik het niet zo had begrepen op smaakversterkers, ook niet op pepers en sambal. Nergens voor nodig vond ik en het overheerst snel en te veel.

Heerlijk waren die borden vol gevulde bami en ook nog genoeg voor de volgende dag, en dan met een gebakken eitje erbij, ook een smakelijke combinatie. Maar goed dat ik zelf die ve-tsin niet ben gaan gebruiken, want zo bewaar ik nu nog die speciale herinneringen aan die verrukkelijke, vette, volle bamipan van mijn moeder.

[ En door de nasi goreng ging als smaakversterker trassi, garnalenpasta of garnalensambal; trassi oedang. ]

Ik geloof dat ik het al eens heb geschreven, maar de laatste jaren heb ik een paar keer naar bekenden gemaild, Als ik mijn leven in één woord moet samenvatten, dan is dat met 'stuurloos'. Dat klopte goed en geldt misschien nog steeds wel, maar ergens is alles op zijn kop gezet en hou ik het juist voor mogelijk dat alles in mijn leven juist in één welbewuste richting is gegaan en gaat. Geen idee waarom. En ik denk dat die mogelijke voorbestemming niet alleen voor mij geldt, maar voor alles en iedereen. Maar om er verder over te schrijven gaat moeilijk en laat het weer rusten. Ik typ, hier en nu. En zet een punt.

"Wovon man nicht sprechen kann, darüber muss man schweigen."

Ludwig Wittgenstein

I

Charlie 'Bird' Parker, volledige naam: Charles Christopher Parker junior (Kansas City, 29 augustus 1920 – New York, 12 maart 1955), was een Amerikaanse altsaxofonist en componist. Parker is een van de belangrijkste namen in de overgang van de traditionele naar de moderne jazz. Hij wordt, samen met Dizzy Gillespie, Thelonious Monk en Bud Powell, beschouwd als uitvinder van de bebop.

II

Miles Dewey Davis III (Alton (Illinois), 26 mei 1926 – Santa Monica (Californië), 28 september 1991) was een Amerikaanse jazztrompettist, componist en multi-instrumentalist. Hij wordt beschouwd als een van de belangrijkste en invloedrijkste jazzmuzikanten van de twintigste eeuw.

III

Thelonious Sphere Monk (Rocky Mount (North Carolina) 10 oktober 1917 – Weehawken (New Jersey) 17 februari 1982) was een Amerikaanse jazzpianist en componist met een geheel eigen en unieke stijl.

IIII

Charles Mingus junior (Nogales (militaire basis, Arizona), 22 april 1922 – Cuernavaca (Mexico), 5 januari 1979) was een Afro-Amerikaanse contrabassist, pianist, componist en orkestleider die met name in de late jaren vijftig en de vroege jaren zestig een van de toonaangevende figuren in de jazz was.

V

John Coltrane (Hamlet (North Carolina), 23 september 1926 – New York, 17 juli 1967) was een jazzsaxofonist. Hij geldt als een van de belangrijkste en invloedrijkste vernieuwers in de geschiedenis van het genre.John Coltrane (Hamlet (North Carolina), 23 september 1926 – New York, 17 juli 1967) was een jazzsaxofonist. Hij geldt als een van de belangrijkste en invloedrijkste vernieuwers in de geschiedenis van de jazz.

VI

Arthur (Art) Blakey, ook wel Abdullah Ibn Buhaina genaamd (Pittsburgh (Pennsylvania), 11 oktober 1919 - New York, 16 oktober 1990) was een van de grootste Amerikaanse jazzdrummers en een van de invloedrijkste jazzmuzikanten. Hij werd vooral bekend door zijn band The Jazz Messengers.

VII

Julian Edwin "Cannonball" Adderley (Tampa (Florida), 13 september 1928 - Gary (Indiana), 8 augustus 1975) was een Amerikaanse multi-instrumentalist die vooral bekend werd als altsaxofonist.

VIII

Hank Mobley (Eastman (Georgia), 7 juli 1930 - Philadelphia, 30 mei 1986) was een Amerikaanse jazzsaxofonist en componist van hardbop en soul jazz.

VIIII

Theodore Walter (Sonny) Rollins (New York, 7 september 1930) is een Amerikaanse jazzmuzikant en tenorsaxofonist.

X

Benny Golson (Philadelphia, 25 januari 1929) is een Amerikaanse jazz tenorsaxofonist, componist en arrangeur. Hij maakte jarenlang deel uit van Art Blakey and the Jazz Messengers.

XI

Robert Henry "Bobby" Timmons (December 19, 1935 – Maart 1, 1974) was een Amerikaanse jazzpianist en componist. Hij speelde onder meer bij Art Blakey and the Jazz Messengers.

XII

Bill Evans (Plainfield, New Jersey, 16 augustus 1929 – New York, 15 september 1980) was een Amerikaanse jazzpianist.

XIII

Chesney (Chet) Henry Baker junior, (Yale, Oklahoma, 23 december 1929 – Amsterdam, 13 mei 1988) was een Amerikaanse jazztrompettist en zanger.

Vannacht, wat na twaalven, speelde Wende live op Radio 1 achter de piano haar recente nummer 'Vrij me', met een tekst van Dimitri Verhulst. Een schitterend lied in de traditie van Brel en Shaffy. Een vitale ode aan de liefde en het leven, een nieuwe klassieker.

Vrij me - Wende (Snijders) - YouTube

Een tijdje terug heb ik wel overwogen om een lang stuk te schrijven over mijn rookverleden, roken was decennialang een groot genot en genoegen. Maar ik verval dan vooral in klisjees hoe lekker een sigaretje was bij de koffie, bij een glas alcohol, na het eten en na sex. En dan ook nog al die andere rookmomenten, er was altijd wel een moment voor een nicotineus rokertje. Kuch.

Ik was een overtuigd nicotinist, maar vorig jaar kwam het ergens zomaar op mijn pad om te stoppen en werd ik tegelijk ook vegetariër. En dan onlangs ook gestopt met drinken, ook na een leven als gedreven alcoholieker. Dan zou ik een verhaal kunnen schrijven over mijn hang naar verslavingen. Maar ook geen zin in, en dan moet dat ook in mooie zinnen, maar ik heb geen zin in mooischrijverij, ben er klaar mee. Maar wat nu?

Mijn kijk op de werkelijkheid en het leven is gekanteld, maar zonder het gevoel dat ik nu gek of onrustig ben geworden in mijn hoofd, helemaal niet, alles cool controlee. En ik geloof bijvoorbeeld nog steeds niet in aliens en heb er nog nooit een snipper bewijs voor gezien. Maar wetenschappers, onder aanvoering van de NASA, zijn er min of meer van overtuigd dat er binnen afzienbare tijd buitenaards leven wordt gevonden op een exoplaneet. Ik sluit het niet uit, maar ik ben zeer sceptisch. Ik acht het ook heel aannemelijk dat leven op aarde uniek is in het heelal. Waarom wordt er geen onderzoek gedaan hoe makkelijk of moeilijk dna ontstaat? Hoe dan ook, het leven is vooralsnog een groot raadsel.

Al weer wat jaren geleden heb ik een paginaatje gemaakt met het idee voor een standbeeld van Dolf Brouwers (Sjef van Oekel) op de brede stoep - promenade - voor ijssalon Florencia in het centrum van Den Haag, vlakbij waar hij lang heeft gewoond.

Vandaag ontving ik een mail van een neef van Dolf hoe het met het eerbetoon staaat? Wel het staat er vooralsnog niet mee. Op een mail aan de wethouder van Den Haag van vorig jaar heb ik nooit antwoord gehad. Toch vandaag ergens anders weer een visje uitgegooid, niet opgeven, zo'n beeld zou er echt wel mogen komen. Kleine update onderdaan de pagina en iemand met een goed idee voor realisatie (lees geld), laat wat van je horen.

Een standbeeld voor Dolf Brouwers (Sjef van Oekel) - Update De Jongenskamer

Weer even een wat aardser en luchtiger onderwerp. Het thema van de Boekenweek is dit jaar 'Verboden vruchten'. Dit bracht mij op het idee om een oud, nog niet geplaatst lijstje van stal te halen en te updaten. Beetje flauw lijstje, maar ik zie het als een aanvulling op mijn wel aardige en populaire paginaatje met meer dan 100 benamingen voor borsten.

Nieuw: Synoniemen voor k*t - l*l - ne*ken - De Jongenskamer

Lijstje met synoniemen voor borsten - De Jongenskamer

Op NPO Radio 1 was een betrekkelijk lang interview met de oud-cardioloog Pim van Lommel over 'bijna-dood-ervaringen'. Hij heeft dat vanuit zijn praktijk en via onderzoek uitgebreid onderzocht en is ervan overtuigd geraakt dat onze hersenen een soort van ontvanger zijn voor ons denken. We worden van buitenaf aangestuurd door een bewustzijn dat altijd heeft bestaan en zal blijven bestaan en dat buiten ruimte en tijd staat.

Tot vorig jaar was ik een groot scepticus van 'bijna-dood-ervaringen' en deed het af als een vorm van dromen, maar ik kijk er nu anders tegenaan, er is meer aan de hand, maar wat precies weet ik niet. Dat vind ik dan ook het jammere van Van Lommel, hij beperkt zich niet tot de feiten en ervaringen van mensen zelf, maar gaat ook speculeren en ze verklaren. Evenmin zonder overtuigend bewijs, net zoals ik dat neurobioloog Dick Swaab en neuropsycholoog (nog erger!) Eric Scherder verwijt: zij hebben ook geen bewijs dat ons denken en bewustzijn in onze neuronen en synapsen zitten. Hmm ...

PS. Inmiddels weet ik wat meer over de denkbeelden van Van Lommel en nee, ik zit totaal niet op zijn vaak malle golflengte. Maar goed, wie weet het wel, zei de gek?

Het leven is een raadsel geworden, maar ik ben geenszins plots een gelovig mens, integendeel, ik geloof nergens meer in. Ik ga rustg verder ...

Maar dus ook gestopt met bier drinken, ik had geen trek meer en de alcohol leek niet meer te werken. Net als de cafeïne in de koffie niet meer werkt op mijn hersens, ik word er niet meer wakker of alert van. Ik merk niets. Geen idee waarom, ging vanzelf, net als toen ik stopte met roken en vlees en vis eten. Ik drink nog wel wat koffie, maar stap binnenkort maar op thee over. En ik ga dan maar vroeg naar bed, maar ik voel me er allemaal niet beter door. Ik heb een hoop vragen, maar geen antwoorden. Het is.

Ik heb veel dromen waarvan ik denk, Die kan ik beslist niet zelf bedacht hebben, maar wie of wat is dan die 'ik' in je hoofd als je droomt? Het is een raadsel.

En er zijn veel theorieën over wat dromen zijn en waarom we dat doen, maar dat zijn theorieën. We weten het niet, ik ook niet, het is een mysterie.

__

Kop in de Volkskrant: Leven we eigenlijk in een hologram? Het zou zomaar kunnen. Interessant artikel en dit soort vragen en antwoorden houden mij ook bezig, maar ik denk dat het mysterie van het leven en de werkelijkheid niet is op te lossen. Ik geloof ook niet in al deze nieuwe theorieën. Maar toch is het ook niet toevallig dat ik dit stuk nu tegenkom. Ook opmerkeljk.

Leven we eigenlijk in een hologram? Het zou zomaar kunnen - Maarten Keulemans - volkskrant.nl

__

Ik rook en drink niet meer en ben ook vegetariër. Hoewel ik het (nog?) niet zo ervaar, zou het ook een soort van straf of boetedoening zijn? Geen idee.

Vorig jaar, even voor het begin van de zomer, ben ik gestopt met roken en tegelijk vegetariër geworden. En dan nu - begin maart - ook gestopt met het drinken van alcohol, geen biertjes meer. En met alle raadselachtigheden wist ik al lang dat het er een keer van zou komen, maar ik wist nog niet wannneer, nu dus. En omdat ik geen enkel ontwenningsverschijnsel had bij het stoppen met roken, verwachtte ik die ook niet met het stoppen met het bier. En dat klopte wonderwel. Maar ik voel me nu niet opeens lichamelijk en geestelijk een gelukkiger of beter mens, ik ben niet verlicht of verlost, ik voel me eerder een nederige kever dan een hoogmoedige Icarus. Verder wacht ik alles af.

__

Het leven is een groot mysterie, maar dat is nog geen enkele garantie op een leven na de dood.

Que sera sera - Doris Day - Uit de film The man who knew to much - 1956 Alfred Hitchcock - YouTube

Door de vluchtigheid van geest heb ik lang gedacht dat het nummer Ain't nobody, Ik ben niemand betekende, maar het is juist, Ik ben niet niemand. Niemand is gelukkig, wees niemand. Maar is niemand gelukkig?

Iemand

(ei m dna)

Ain't nobody - Chaka Kahn - De Jongenskamer

Ik zit nog steeds in een rustperiode, maar het denken gaat door, net als de raadselachtigheden. Ik heb nu nog een uitbreiding geschreven over mijn oude concept van De wereld van ARF, die van Abstract, Realiteit en Fantasie. Om mijn eigen gedachten nog eens nader te bepalen en uit te breiden met een nieuwe aanvullende inventarisatie en opsomming. Concrete voorbeelden staan er niet in, die vind je in het leven zelf en op andere plekken van deze site.

Het stuk tekst heb ik onderaan deze pagina gezet en bewust niet bovenaan. Een belangwekkende voetnoot.

De wereld volgens ARF - Update - KladBlokje - De Jongenskamer

En dan was ik nog op zoek naar een goed voorbeeld van concrete kloes bij mijn ARF-tekst. Het is een inventarisatie uit mijn hoofd geworden over PAARDEN. Vrij willekeurig gekozen, maar wat heet nog toevallig.

PAARDEN - De wereld volgens ARF - KladBlokje - De Jongenskamer

Have a break, have a KitKat.

Ik heb er maar één woord voor, het leven is 'raadselachtig' geworden, mijn leven is zeer raadselachtig geworden. Een puzzel vol vragen, maar zonder enige oplossing. Daar moet ik ook maar verder niet naar op zoek gaan. Ik ben beslist niet gek geworden en ben ook niet van plan om het te worden.

Morgen weer een dag.

__

AHMAS

Is het mogelijk dat er een kracht bestaat die sneller dan het licht gaat? Een kracht die we niet kunnen waarnemen? In hoeverre bestaat de vrije wil en kunnen we autonoom denken en handelen? Ik hou nu alles voor mogelijk, maar ik hou ook niet van speculeren en doe er verder het zwijgen toe, maar voor mij staat nu wel vast, Alles Hangt Met Alles Samen. Toeval bestaat niet.

Maestro muzik!

__

En let vanaf nu eens op vogels in alle verschijningsvomen, betekenissen en herinneringen. Het is denk ik geen sleutel tot het raadsel, maar daar is het bij mij ergens wel mee begonnen.

Bird lives!

__

Het idee had ik al een tijdje in mijn hoofd en nu losjes uitgewerkt. Een concept voor een verbaal tv-programma, een wedstrijd in welsprekendheid in 13 afleveringen. Wie wint uiteindelijk de felbegeerde Eloq bokaal? Nu naar een aantal omroepen gestuurd, maar verwacht er niets van. Het zou eventueel ook voor de radio kunnen. Toch weer een idee en concept aan mijn site toegevoegd.

Eloq - Concept voor een tv-wedstrijd in welsprekendheid - De Jongenskamer

Taalkundigen zijn gek op taalvariatie, zonder taalvariatie is een taal dood, aldus de nieuwe baas Hans Bennis van de Taalunie in een interview in de Volkskrant. Maar dat hele concept van taalvariatie is een meta-concept en werkt niet voor een individu. In alle Nederlandse kranten, in boeken en op Twitter wordt eenzelfde soort standaardtaal geschreven, van noord tot zuid, van oost tot west. Niets taalvariatie, variatie zit in de ideeën van mensen, in hun denkbeelden, meningen en kwinkslagen, gelukkig niet in het taalgereedschap waarmee ze die vormgeven.

Dialectsprekers zijn benauwde en bekrompen regionalisten die de communicatie met alle Nederlanders in de weg zitten. Maar bovendien, wat is taal eigenlijk en waar komt het vandaan? Daar heb ik nog nooit een bevredigend antwoord op gekregen. Ik verblijf nog steeds in de nevelen van het bestaan, ik heb nog wel wat woorden, maar beter zou ik misschien kunnen zwijgen.

Er komt voor het eerst een prijs voor het mooiste verhaal over Den Haag dat tussen de zomer van 2016 en 2017 is gepubliceerd. Ik heb ingezonden met mijn stuk over Haagse stadhuzen dat ik voor Haagspraak heb geschreven.

Haagse stadhuizen - Voor Haagspraak - De Jongenskamer

__

Het Haagse Productie Bedrijf is bezig met een documentaire over de Haagse Grote Markt, toen en nu en met een accent op uitgaan en muziek. Er is nu het idee om van mijn herinneringen die ik aan de Grote Markt de rode draad te maken. Ik ben benieuwd.

Dit is mijn derde stuk voor Historiek en hier kan ik kort over zijn. Ik wilde al heel lang en heel graag een keer schrijven over mijn grote soulheld Marvin Gaye. Bij dezen.

Marvin Gaye (1939-1984) - Zanger en soullegende - #3 historiek.net

Marvin Gaye (1939-1984) - Zanger en soullegende - #3 De Jongenskamer

Al vrij snel leverde ik mijn tweede stuk in bij Historiek en ook nu koos ik voor 'agendajournalistiek': ik keek op de Wikipedia-pagina over 1967 en pikte een gebeurtenis op die binnenkort 50 jaar geleden zou zijn. Dat lukte goed met diverse bronnen. De screenprint van de krant heb ik zelf gemaakt met het online-archief van Delpher. Het onderwerp is enigszins actueel met de aanstaande verkiezingen in maart 2017 in het vooruitzicht.

Tweede Kamerverkiezingen 1967- D'66 komt in het parlement - #2 historiek.net

Tweede Kamerverkiezingen 1967- D'66 komt in het parlement - #2 De Jongenskamer

Vanaf eind januari ga ik een paar keer bijdragen aan de historische site van Historiek. Mijn eerste artikel is verschenen.

Johanna Westerdijk (1883-1961)
De eerste vrouwelijke hoogleraar van Nederland - #1 historiek.net

Johanna Westerdijk (1883-1961)
De eerste vrouwelijke hoogleraar van Nederland - #1 De Jongenskamer

Mijn eerste onderwerp heb ik min of meer toevallig uitgekozen. Ik keek op de pagina '1917' van Wikipedia en zag als een van de eerste aanstaande gebeurtenissen van precies honderd jaar geleden de oratie van de eerste vrouwelijke hoogleraar van Nederland. De rest is geschiedenis.

En hier een linkje naar mijn korte auteurspagina op Historiek.

Auteurspagina DirkJan Vos - historiek.net

Ik heb nog zitten denken en ik heb dan een paar vreemde dingen in mijn leven meegemaakt, hoewel dat ook nog wel mee zal vallen. De eerste was toen ik kleuter of peuter was. Ik lag met hoge koorts 's avonds in het donker in mijn bedje en zag ik opeens een lichtblauwe, heldere verschijning van een heel klein meisje door de kamer. Ik zag het even en toen was het weer weg. Het maakte geen indruk en altijd gedacht dat het door de koorts kwam, dat denk ik nog steeds.

In mijn jonge tienertijd heb ik vanaf mijn balkon bij bewolkt weer een soort van kleine vuurbal gezien in de lucht. Oranje en zo groot als een voetbal denk ik. Het was er even en schoot toen het wolkendek in. Jaren later begreep ik dat ik mogelijk een bolbliksem heb gezien, hoewel de geleerden het er niet over eens zijn of een bolbliksem wel kan bestaan.

Toen ik een oudere tiener was, had ik op een avond John Moes op bezoek en die had een soort van hash-opium-olie meegenomen om te roken. Ik deed niet aan softdrugs maar wilde het wel proberen. Het was mogelijk zwaar spul, want op een gegeven moment zag ik op de muziek van Yes kort een houten vogel door de kamer vliegen. Ik werd er lichtelijk bang van. Nee, dat was niets voor mij en ik heb daarna zeker vijf jaar niets van dit soort rommel aangeraakt. Moet een soort van kleine hallucinatie zijn geweest.

Tot zover.

De Nederlandse kunstenaar Daan van Golden is overleden. Hij vond alles in de werkelijkheid van even groot belang. Ik vind dat ook en noem het de levensbeschouwing van de nevenschikking.

Het is mij jaren geleden opgevallen dat de lettercombinatie MAR volgens mij de meest voorkomende drie-lettercombinatie is aan het begin van een voornaam, zowel van een jongens- als meisjesnaam. Nu zou er een verband kunnen bestaan met de Bijbelse naam Maria, maar misschien ook niet. Het is wel zo dat het eerste woord van baby's vaak ma is, vandaar ook het woord mama. En ma is een klankwoord dat je het makkelijkst met je mond kan maken. Wellicht is ma duizenden jaren geleden al gebruikt als een veel voorkomend begin van een naam en werd er nog wat achter geplakt om de naam te verbijzonderen. Giswerk en hypotheses.

[ En bij twee-lettercombinaties beginnen voornamen denk ik het meest met MA. En de M is dan de meest voorkomende beginletter van voornamen? Het zou me niet verbazen. ]

Verzameling lijstjes

De Nieuwe Courant - Fictie

Feestje - Fictie

De Steen - Docu-drama - Johan de Witt

2016

Vrede met gevoel en rede.

Ei - dejongenskamer.nl

Ei

Beste mensen van Wakker Dier,

Ik las dat Nederlanders bijna 200 eieren per jaar eten, hetzij hele eieren (75%), hetzij eieren verwerkt in producten als beschuit en mayonaise. Dat komt dus neer op ruim 3 miljard eieren per jaar in Nederland. 3 MILJARD! Goedemorgen. Krankzinnig veel. En Wakker Dier voert actie voor de biologische uitloopeieren, maar begin in 2017 ook een actie dat mensen MINDER eieren moeten gaan eten, zodat er ook minder legkippen nodig zijn. Mensen eten niet veel minder vlees blijkt en compenseren dat door meer eieren te gaan eten. Dat is het paard achter de wagen spannen. Ik zou zeggen: Een ei hoort er niet altijd bij. Of: Dit ei is niet voor mij.

Actie!

Groet,

DirkJan Vos
(Amsterdam - Den Haag 1960)

vegetariër die af en toe ei eet en melkproducten

[ En de 3,2 miljard eieren per jaar is dus de uitkomst van eigen onderzoek, gek dat dit getal niet op internet is te vinden. En je hebt er dan ruim 11 miljoen legkippen per jaar voor nodig, want gemiddeld leggen ze er ongeveer 300 per jaar. Een legkip wordt na anderhalf jaar de nek omgedraaid. Wat een waanzin ergens en een dierenleed. Er worden, ook voor de export, bij elkaar in Nederland jaarlijks 10 miljard eieren geproduceerd (en er zijn 100 miljoen leg- en mestkippen). En de vrije uitloopkippen zorgen ook weer voor milieu- en gezondheidsschade door onder meer de hoeveelheid fijnstof en mest dat het oplevert. Die hele kippen- en eierenindustrie moeten op de schop. Maar mijn empathie ligt toch primair bij mensen, ik ben niet sentimenteel met dieren en eten, maar het gaat om het universele principe. ]

Vriendelijk antwoord van Wakker Dier ontvangen. Ze willen ook dat er minder vlees en eieren worden gegeten, maar zetten toch in op de verbetering van het dierenwelzijn. Prima natuurlijk, maar toch vind ik dat wat contraproductief worden en betekent het dat mensen gewoon vlees en eieren blijven eten als ze zijn goedgekeurd. Mensen eten twee maal de hoeveelheid aan eventueel nodige dierlijke eiwitten. Je kan ook best zonder vind ik. Maar het moet anders en minder. En het gaat niet alleen om veranderingen in de bio-industrie, maar vooral om veranderingen van mensen zelf. Eet minder of geen vlees, vis of ei meer. Dat is wat echt helpt.

__

Brief ook gestuurd naar de NRC en de NRC Next. Donderdag 28 december afgedrukt in hun kranten en woensdag al online.

Ingezonden brieven woensdag 28 december 2016 - Een ei hoort er niet altijd bij - www.nrc.nl

__

Wakker Dier retweette mijn tweet over mijn ingezonden brief en schreef:

Wakker Dier heeft geretweet DirkJan Vos

Helemaal eens, @djwvos, we eten in Nederland veel te veel dierlijke eiwitten en dat kan dus een stuk minder!

Ei - dejongenskamer.nl

Selectie eigen tweets vanaf juni 2016

Nu kun je wel interessante analyses maken over hoe de wereld en Nederland in elkaar steekt en wat er allemaal mis is aan groot onbehagen, maar dan bied je nog geen enkel concreet toekomstperspectief. Nu heb ik wel zitten nadenken om een soort van essay over Nederland en de PvdA te schrijven, maar dat gaat me niet lukken en ik heb er ook geen animo voor. Het lijkt me ook zinloos. Maar nu op Twitter wel vijf speerpunten voor de PvdA genoemd. Ik geloof niet dat het wat zal uithalen en er veel van terecht zal komen. Maar er zit niets anders op dan positief en betrokken te blijven, wat moet je anders?

#0 Kom met een eigen verhaal Lodewijk Asscher: Waar moeten we naartoe met de wereld, Nederland, de PvdA en de sociaaldemocratie? @LodewijkA

#1 Gezondheid en zorg moeten een kerntaak zijn van de overheid, niet van de markt, net als (vrij) onderwijs en openbaar vervoer @LodewijkA.

#2 We moeten minder werken, dus meer werk voor iedereen. Dan maar minder groei en lager inkomen. De AOW-leeftijd moet omlaag @LodewijkA!

#3 Mensen moeten uit de auto. Pak het milieu en de bio-industrie rigoureus aan. Cultuur, sport en de NPO zijn er voor iedereen @LodewijkA.

#4 Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen, juist en vooral ook in Nederland @LodewijkA. Internationale solidariteit!

#5 Maak rood niet dood, maar geef het een nieuw, vitaal en krachtig leven Lodewijk Asscher! Wie wilde er nu prumjee worden? @LodewijkA

PvdA blijf die fatsoenlijke partij om mijn stem aan te geven.

Nu digitaal opgeduikeld in Delpher, tienersentiment. Leuk!

Naast Hans Wiegel op de foto op de voorpagina van de NRC in 1974 - dejongenskamer.nl

Artis - De Jongenskamer

Even in herinnering roepen, mijn ex gaat vrijdagavond 16 december met publiek in Studio DeSmet mijn tosti croque madame speciaal maken in de finale van de wedstrijd Lekker Vies! van het kookprogramma Mangiare! op NPO Radio 1. Live tussen 19.00 en 20.00 uur. Stay Tuned. Nu onzichtbare voorpret. Lees meer:

Croque madame speciaal - dejongenskamer.nl

De croque-pagina is bijgewerkt met de finale.

__

De finale is geweest en het was weer heel gezellig, geslaagd en humorvol. Ik zat bij de radio en mijn ex presenteerde mijn gerecht dat ze inmiddels 'croque mademoiselle' had genoemd vanwege haar eigen interpretatie. Je kan de uitzending op onderstaande link terughoren, voor de presentatie van de croque kun je ook doorspoelen naar minuut 27. Dan kun je daarna ook horen hoe het afliep. Assistente Francien kon niet aanwezig zijn bij de finale, dat was wel bijzonder jammer. Liesbeth in ieder geval heel hartelijk dank voor het waarnemen van mijn honneurs. Het was al met al een groot genoegen om te luisteren en om zo toch mee te hebben gedaan.

Finale Lekker Vies! - Radio Mangiare! - 16 december 2016 - NPO Radio 1 - uitzendinggemist.nl

Ik heb weinig op met lijstjes die zijn samengesteld uit de smaak van velen, maar ik heb net toch een suggestie gestuurd voor de uitzending op Radio Soul & Jazz met de veertig beste Nederlandse jazznummers. Daar heb ik maar één antwoord op en dat is een fantastische opname uit 2010 van A Night in Tunesia door een formatie in het Concertgebouw met als solisten Piet Noordijk en Benjamin Herman in een saxofoon-battle. Ik heb dat toen live op Radio 6 gehoord, schitterend en kippenvel. Ik heb daar eerder op mijn site over geschreven en ik heb er destijds voor gezorgd dat deze versie voor Radio 6 er los uit is geknipt, zodat hij vaker te horen was. Ik heb deze opname nu ingezonden en ik zou dan nu willen weten wie de drummer is van deze uitvoering. Misschien weet ik volgende week meer. Ik heb het nummer van uitzending gemist gehaald en eerder dit jaar op YouTube gezet. Met een hilarische aankondiging van Benjamin. Legendarische opname.

Piet Noordijk & Benjamin Herman - A night in Tunesia - Concertgebouw 2010 - YouTube

Jazzum Radio

Nee, ik ga voorlopig of nooit meer fictie schrijven, geen animo voor het verzinnen. En dan moet je ook schrijven in fabelachtige, fantastische, fabuleuze, fonkelende formuleringen, anders telt het allemaal sowieso niet. Dan maar niet, want ik hou meer van de werkelijkheid en van simpele bewoordingen. Maar er waait nog een klein idee voor een hoorspel door mijn hoofd, dat moet ik kwijt. Ik schrijf nu kort op wat de bedoeling was.

JAZZUM RADIO

Een hoorspel met de lengte van een uur en wat de real-time weergave is van een uur radio dat gemaakt wordt door een deejay op Jazzum Radio. De luisteraar hoort zijn afscheidsprogramma. Als er muziek wordt gedraaid, dan gaan de gesprekken in de studio verder met zijn vriendin en de technicus. De muziek voor de luisteraars hoor je dan zachtjes op de achtergrond.

Het draait om Jay, een succesvolle saxofonist en jazz-radio-dj van begin dertig. Alle elementen over zijn leven komen stap voor stap in het hoorspel naar voren in gesprekken met luisteraars en in gesprekjes met zijn vriendin die ook in de studio is en met de technicus.

Het is Jay zijn laatste programma, want hij verhuist met zijn vriendin naar New York omdat zij daar een droombaan in een kunstmuseum heeft gekregen. Jay kan dan in New York verder met zijn muziek. Hij is er dolenthousiast over en er helemaal klaar voor, zijn vleugels verder uitslaan; weg uit dat kleine en bekrompen Nederland. En Jay is een zwarte jongen en is als baby geadopteerd in Suriname door een wit Nederlands gezin. Hij weet niet wie zijn echte ouders zijn. Hij is opgegroeid in Amsterdam-Zuid. Ok, hij is giftig op discriminatie en racisme, maar hem is zelf weinig overkomen. Hij wil van zichzelf geen slachtoffer maken en roept andere zwarte, jonge mensen op om het avontuur buiten hun eigen kring en getto te zoeken.

Een zwarte man belt naar de uitzending en is furieus. Hij vindt Jay een 'white-face' een elitaire huichelaar. Scheldt hem uit voor verrader. Jay blijft er kalm onder. Onderwijl draait Jay zijn favoriete zwarte saxofonisten als Charlie Parker, John Coltrane en Kamasi Washington. Hij vertelt over de nieuwe muzikale uitdagingen en het aanstaande nieuwe leven in The Big Apple. Een andere luisteraar verwijt hem dat hij uitgerekend naar het land van de grote racisten gaat, waar discriminatie voor zwarte mensen groot is. Jay is nergens bang voor. Zijn witte vriendin ook niet. Een vrouw belt en steunt het stel juist. Allerlei discussie op en achter de microfoon.

Op het einde van de uitzending wil Jay een kort nieuw stuk op zijn sax spelen, maar voor hij begint vraagt hij aan zijn vriendin of zij met hem wil trouwen. Ze zegt ja. Jay neemt afscheid van de luisteraars en speelt zijn solo speciaal voor haar ... Het stuk heet, 'Tamar' ...

_

Hoe ik de jazz ontdekte - Ascenseur pour l'échafaud - Miles Davis - dejongenskamer.nl

Zwarte Piet - dejongenskamer.nl

Korte ingezonden brief in Het Parool. Beetje conceptueel, want mijn suggestie gaat ook niet echt helpen want zoveel cruiseschepen zijn er niet per jaar. Toch even een stadse bijdrage aan een discussie.

Minder cruiseschepen in Amsterdam - 05-12-16 - parool.nl

Haagse stadhuizen - Voor Haagspraak - dejongenskamer.nl

Haagse stadhuizen - Moby Dirk - 20 november 2016 - Met reacties - haagspraak.nl

Wat dichtsels

Open brief aan Boudewijn Buch 1995 - Stones Kurhaus 1964

Naar een nieuwe spellingsherziening

Feestje

(fictie)

Foto van eind jaren negentig van mij met mijn zoon als Pietje op een regenachtige zondag op de Prins Hendrikkade bij het Amsterdamse Centraal Station bij de intocht van Sint Nicolaas. Kostelijk en ontroerend.

Uit mijn archief een culi-conference in vier delen 1998.

Eind jaren negentig maakte ik wel interactieve soaps op nieuwsgroepen op internet. Zo viel ik half oktober 1998 de nieuwsgroep nl.culinair binnen en gedroeg me als een egokok. Ik wist toen al dat ik mijn optreden op Sint Maarten, 11 november, met een lange conference zou eindigen.

De EgoKok (1998) - nl.culinair - De Jongenskamer

Fictie

De Nieuwe Courant - Blog Willem de Wolf - Augustus 2016 - De Jongenskamer

(een mustread)

__

Internet story's 1996 - 2000
XiniX - Internetsoap 1998
Elle (1997)
Druppel (1996)
De goochelaar (1996)
Golog (2000)
Samenscholing eenzaamheid (2005)

Dromen

P.S.

Als je alle parameters van materie na de big bang zou kunnen overzien, dan is de hele evolutie van het heelal, in tijd en ruimte, in zijn geheel voorspelbaar. Dus ook al ons leven op aarde en in het verdere universum. Maar zit je er middenin, dan is niets voorspelbaar, ook al ligt de toekomst in detail vast. Amen.

Al het leven - ons denken en handelen - is eigenlijk ook natuurkundig te herleiden tot één keten van oorzaak en gevolg tot aan de big bang.

__

Ingezonden brief van 21 oktober 2016.

Beste redactie,

Hierbij een ingezonden brief van 375 woorden die voor zich spreekt. Bij plaatsing verwacht ik een reactie van jullie. Ik ben met geen enkele club verbonden, maar een NRC-lezer die weer met overtuiging in de pen is geklommen.

Met vriendelijke groet,

DirkJan Vos

(Amsterdam - Den Haag 1960)

__

Er wordt nog veel te veel vlees gegeten

De Dierenbescherming kwam deze week met een op zich positief, maar ook overtrokken bericht dat het aantal varkens, runderen en kippen dat diervriendelijker wordt gehouden fors is gestegen. Er zijn er 5,5 miljoen bijgekomen. Dat lijkt veel, maar op een totaal van 500 miljoen slachtdieren in Nederland is dat een toename van iets meer dan 1 procent. Ik vind weinig, zeker als je bedenkt dat pas maar 5 procent van de dieren onder het zogenaamde Beter Leven-Keurmerk valt, maar er is vooruitgang. Ook op de mate van diervriendelijkheid valt nog veel af te dingen, maar iedere verbetering is natuurlijk meegenomen met het terugdringen van de kiloknallers. Maar het gevaar van deze opgeklopte, want eigenlijk magere resultaten kan betekenen dat mensen - vooral de flexitariërs - juist weer makkelijker vlees gaan en blijven eten, want het wordt immers allemaal steeds diervriendelijker. Wisselend onderzoek geeft aan dat Nederlanders wel zeggen dat ze veel minder vlees zijn gaan eten, maar er is slechts een jaarlijkse afname van de vleesconsumptie met 500 gram tot een kilo per persoon, dat zijn dan een paar biefstukken minder op een jaarlijkse vleesconsumptie van bijna 80 kilo. Hallo mensen, wakker worden!

Organisaties als de Dierenbescherming en Wakker Dier kiezen voor een diervriendelijke, maar ook een mensvriendelijke benadering, terwijl ik vind dat mensen voortdurend moeten heroverwegen hoeveel vlees en vis ze überhaupt nog wel zouden moeten eten, met of zonder keurmerk.

Eerder dit jaar ben ik helemaal gestopt met het eten van vlees en vis. Ik eet nog wel wat ei- en melkproducten, maar met mate. Ik compenseer een en ander met andere eiwitten zoals het eten van tofu, tempé en cashewnoten, maar ik doe niet aan een of ander dieet. Is nergens voor nodig en het is een fabeltje dat je per se vlees en vis in je menu moet hebben voor een goede gezondheid. En vegetarisch eten kan gewoon ook heel lekker zijn. Stop je vleesverslaving.

Ik ben geen activist, maar ben uit idealisme en juist ook realisme vegetariër geworden, niet zozeer uit milieu-oogpunt, maar primair door het afschuwelijke dierenleed dat alleen al in Nederland honderden miljoenen dieren jaarlijks in de bio-industrie wordt aangedaan. Ik ben uiteindelijk principieel tegen het doden van dieren, zonder dat ik sentimenteel of boos word. Laten we ons niets wijs maken met diervriendelijkere groeimethoden en verhullende keurmerken met een sterrensysteem, maar gooi je carnivore eetpatroon rigoureus om en eet substantieel minder of helemaal geen vlees en vis meer. Dat is pas een echte knaller.

PS 21 oktober 2016

(Ik ben dan een zogenaamde lacto- en ovo-vegetariër (melk en ei), maar ik zou ergens ook wel veganist willen zijn. Maar goed, je moet een begin maken. Alles is relatief en alles is soms hypcocriet.

En als verstokte nicotinist ben ik dit voorjaar ook tegelijk gestopt met roken. Ik was er in een keer helemaal klaar mee en vanaf. Net als van het vlees en de vis. Alcohol drink ik nog wel. Een mens kan niet alles goed doen.)

De brief toch ook apart op een pagina gezet.

Vegetariër geworden

PS

<< Ik kijk geen tv en ook niet bij uitzending gemist omdat ik het niet de moeite waard vind, vrijwel niets en nooit. Terwijl Twitter vooral 's avonds alleen maar over tv-programma's kakelt en ratelt, daardoor krijg ik toch nog van alles mee. Maar ik heb dus ook een adblocker in mijn Firefox-browser en kan daardoor geen video's zien van bijvoorbeeld nu.nl. Maar ik wilde wat zien en toen Chrome weer eens gestart. en zo raakte ik in een stroom van Nederlands shownieuws verzeild met korte video's, wel met het geluid uit. Mijn hemel, dacht ik na een half uur, wat een onzin en trivia. Maar vroeger was ik een periode niet veel beter dan al die achterklapvolgers en heb ik ruim een jaar met genoegen naar RTL Boulevard gekeken met alle roddels en roddelsoaps. En het summum was dan dat ik een bord met zelfgemaakte babi-pangang rijst had om tijdens de uitzending op te eten, bord op schoot, daarna DWDD. En dat wilde zeggen, ik maakte de Surinaamse rijst in een goede pan zelf klaar, braadde daarna twee(!) speklapjes aan in de koekenpan en vulde de schotel aan met een Albert Heijn magnetron-maaltijd met wat magere stukjes babi-pagang met daarbij een hoop zoet-zure rode saus. En-en. Het was bij elkaar een speciaal pannenkoekbord vol en ik vond het heerlijk. Al dat vet en vlees fietste ik er de volgende dag wel weer af. Zo gek is het dus niet dat ik dan nu toch een overtuigd vegetariër ben geworden! >>

De wereld draait door en de wereld draait door.

Niets is toevallig. Alles hangt met alles samen.

Eat no meat.

Ahmas

De wereld draait door, sta even stil!

Twee ingezonden brieven naar de NRC - juli 2016.

Regerings-statement Turkije op Facebook

Afgelopen vrijdag bracht minister-president Rutte een regerings-statement naar buiten op Facebook over de kwestie Turkije. Hij ging vooral in op de bedreigingen van Gülen-aanhangers in Nederland, maar over de recente, dictatoriale ontwikkelingen in Turkije herhaalde Rutte alleen dat hij de situatie zorgelijk vindt. Hij toont hierin weinig moed en getuigt het van lafhartig ontwijkgedrag om Turkije en Erdogan niet ernstig te veroordelen. Daar zijn de belangen van de EU met Turkije kennelijk te groot voor.

Opmerkelijk en ook kwalijk vind ik dat een regerings-bulletin van dit gewicht wordt gepubliceerd op een commercieel platform als Facebook en in ieder geval op vrijdag 29 juli niet was te vinden op de website van het ministerie van Algemene Zaken. Net als voor de premier zal het daar ook nog wel vakantietijd zijn.

__

Feuilleton A.F.Th.

Al bijna drie weken volg ik het dagelijkse feuilleton 'President Tsaar op Obama Beach' van A.F.Th. van der Heijden in de NRC. En met stijgende verbazing en ergernis. Het verhaal ontwikkelt zich van de ene onwaarschijnlijkheid naar de andere en de schrijver vertikt het om nadere uitleg te geven bij de zogenaamde filmische montage en abrupte overgangen. En naar het zich laat aanzien komt er nog een krankzinnige twist aan naar de oorzaak van het neerhalen van MH17/MX17. Ik pas, maar haak niet af om de afloop van dit onzinnige verhaal toch te volgen. Dat krijg je van feuilletons.

Op de website van Neerlandistiek.nl becommentarieert de taalkundige Marc van Oostendorp dagelijks de afleveringen en hij vindt het kennelijk allemaal prachtig en beschouwt het als een literair kunstwerk in wording. Ik mag hopen dat nog tussentijds en na afloop van deze roman iemand dit feuilleton eens kritisch tegen het licht houdt, daar is nu al alle reden toe. Literatuurcritici waar blijven jullie?

Inmiddels definitief afgehaakt.

__

ARTIS

__

En dan toch nog een wat langer stukje vergeten over Artis waar ik tussen - pak hem beet - 1985 en 2010 ruim tweehonderd keer ben geweest, misschien wel driehonderd keer. Altijd met een jaar-gezinskaart. Daarom ook zoveel vanwege de kinderen. Ook genoeg keer gegaan enkel voor de speeltuin en de rust in de drukke binnenstad. En je kan overal vrij zitten en liggen op het gras; honden zijn niet welkom.

In het kort wandel ik even door de dierentuin. Bij binnenkomst kun je drie kanten op, naar links langs het planetarium, door het midden langs de papagaaienlaan of, zoals ik vaak deed, naar rechts de kinderboerderij in. Leuk is die met kleine geitjes, kippen en soms een groot varken. Ik was gek op het varken. De papegaaienlaan bestaat niet meer. Het planetarium was eerst met een optisch-mechanisch planetarium en later met computergestuurde projectie. Heel aardig en vaak geweest. Ook nog toen Govert Schilling de voorstellingen begeleidde.

Welke dieren kende ik van naam? Rasputin de reusachtige Siberische tijger, Murugam de olifant en Tanja het nijlpaard. Ze leven alle drie al lang niet meer. Nu geeft Artis geen namen meer aan de dieren. Jammer en onzin.

Heerlijk om naar te kijken was het voederen van de pinguins en aansluitend de zeeleeuwen.

En altijd alles bezocht in grote rust en met volle aandacht. Geen gejaagde toerist. En iedere keer een bepaald gedeelte bekijken. Ook vaak terugkomen, volgen door alle seizoenen en door alle jaren heen.

Het aquarium is schitterend. De verblijven van de kleine zoogdieren. Jungle by night. De savanne. Het apenhuis. Triest het kleine hok van de orang oetang, ook die van de roofdieren. Wordt allemaal anders. En is een dierentuin wel verstandig? Wat weegt zwaarder het dierenleed of de educatie? Ik ben er nooit uitgekomen.

De reptielen met de krokodillen en slangen. Ooit een python een verse, hele kip langzaam zien opslokken. Natuur. De stokstaartjes. De rots met makaken. Het terrarium met de muizen die in een paar broden leven. Het huisje waar de eieren worden uitgebroed. Het geologisch museum. De lama's, de casuarie. De stekelvarkens en de hyena's. De giraffen met hun gekke lange nekken. De roofvogels die dode piepkuikens eten. De apenrots met makaken, de gorilla's en de eenzame zeekoe ... Enzovoorts.

En dan zijn er nog de speeltuintjes en de uitspanningen om wat te eten en te drinken. Een bordje patat, een saucijzenbroodje, ijsjes en poffertjes.

Ach ja, mooie herinneringen, net als aan de Hortus ...

Artis - dejongenskamer.nl

__

Ei

__

En nu eet ik als recente vegetariër nog maar weinig eieren of voedsel waar eieren in zijn verwerkt. Eigenlijk zou ik er helemaal mee willen stoppen, maar ik weet het nog niet. Ik eet ook nog kaas als dierlijk product. Mm.

Ik was wel gek op ei en ken het in vele gedaanten. Als klein kind maakte ik vooral kennis met het zachtgekookte eitje bij het ontbijt in een eierdopje. Dat vond ik vaak niet erg lekker en te ranzig met het zachte eigeel en soms snotterige eiwit. Veel zout erover. (En later met een mes zelf het kapje eraf slaan en het kapje ook uitlepelen). Maar ik ben wel altijd een groot liefhebber geweest van het in roomboter gebakken eitje, het liefst met spek eronder en met ruim peper en zout erover. En dan later ook met een mok zwarte koffie ernaast. Een lekkere combinatie. En dan niet met een nog hele dooier, maar juist doorgeprikt en met gestold eigeel. En dan vaak twee eieren met brood, ook koud wel lekker op een sandwich. Of een uitsmijter met ham of met een paar plakjes ros. Soms nog een plakje kaas bovenop. Ei ei ei.

En ei zit ook in pannenkoeken en natuurlijk in een omelet, in een zoete met suiker of in een hartige boerenomlet. Heerlijk. In de quiches en goed gestold in de spaghetti carbonara. Nee, ik ben geen liefhebber van de bouillon met een rauw ei erin. Het liefst had ik al mijn eieren goed doorbakken en hardgekookt.

Ja, het hardgekookte ei. Die was heel smakelijk en overal inzetbaar. Gewoon uit het vuistje met wat zout, of op een broodje, al dan niet met tartaar en ûi of met filet-americain. Het zachte broodje hardgekookt ei heb ik veel gegeten tijdens mijn studie op de Reinwardt Academie. Die kocht ik tijdens de lunch bij Siebe en dan altijd met een goede lik mayo. Veel eieren eten met Pasen deed ik niet.

En dan de geprakte, hardgekookte eieren, vooral lekker bij asperges met ham en gesmolten roomboter. En ik kookte ze ook zelf wel (12 minuten met de eierwekker) en prakte ze met mayonaise en dan nog lauw op een paar boterhammen of warme toast verdelen met een vork. Heerlijk, ook als snack 's avonds laat. Altijd wel eieren en mayonaise in huis. En een hardgekookt ei bij een maaltijd, bijvoorbeeld met spinazie, en vooral onmisbaar bij een Surinaamse roti. Verrukkelijk. Ook bekend in de Indische keuken en dan noem je het een telor, een heet ei, lekker pedis en bij de gadogado natuurlijk. En partjes hard gekookt ei koud door de salade. Of in plakjes met de eiersnijder. Ook wel eens wat van een eiworst gegeten, handige vinding. En dan zijn er nog talloze smeersalades met ei en mayonaise.

(Terzijde. Van het eten van veel eieren zouden mannen flink potent worden, soldaten noemen hardgekookte eieren dan ook wel 'neukpatronen'. Een fabeltje, maar het is weer wel zo dat van veel eieren eten je cholesterolspiegel omhoog gaat en wat schadelijk is. Ik las vroeger dat het drinken van geklutste rauwe eieren met wat tabasco goed is tegen een kater. Nooit geprobeerd om te kijken of dat klopte.)

En ei zit ook in bijvoorbeeld beschuit, gebak en toetjes (stijf geklopt eiwit) en in mayonaise, dat laatste vond ik wel wonderlijk toen ik dat hoorde. Ook wel zelf gemaakt. Je kan een hardgekookt ei ook frituren, met een ragoutjasje eromheen heet het dan een frietei. Kippeneitjes en kleine kwarteleitjes. Chinese eendeneieren van duizend jaar, nooit gegeten. Ook voor bij de borrel gevulde eitjes in alle soorten en maten. Ik maakte wel pesto-eitjes, gehalveerde, hardgekookte eitjes met een mengsel van eigeel, roomboter en pesto. Garneren met geroosterde pijnboompitten. Wat kun je allemaal doen met een ei? Heel veel. Advocaat van maken bijvoorbeeld, of een eiworst ... Een tartaartje met een spiegeleitje bovenop, een croque madame: de tosti met een eitje ... Ik stop. Ik zit al zo vol als een ei.

Een ei hoorde erbij, maar nu niet meer voor mij. Welkom in de nieuwe wereld.

[ En dan heb je ook nog eitjes van vis, de viskuit of kaviaar. Dat was ook lekker, maar ik had het nu alleen over vogeleieren. ]

EI - dejongenskamer.nl

__

§ Ondanks, of dankzij alle uitgesproken opinies in de media, op sociale media en in de samenleving heb ik zelf steeds meer moeite met een eigen mening.

§ In de rebound. Nu geen avondconcert van de radio zonder beeld, maar mijn favoriete YouTube-concert met uitstekend beeld en geluid; gitarist Jeff Beck in een kleine club.

Ik heb er al eerder over geschreven. Het is geen akoestische jazz, maar jazzrock met een elektrische gitaar en met keyboards die beide de perfecte sounds weten te maken. En met een geweldige bassiste en een stuwende drummer. Ik ben nooit een fan van jazzrock geworden, maar dit vind ik toch fenomenaal met de hele band en later ook met de gasten erbij, en heel lekker voor laat op de avond. Bijzonder aardig om naar te kijken.

Jeff Beck - Live at Ronnie Scott's 2008 - Full concert - YouTube

§ Ik hoorde 's nachts Bij Casper Beaumont op Den Haag FM een lang blokje met allemaal oude grooves met het Hammond-orgel. Een specifieke, lekkere en ook wel vette sound. Door een serie over de Hammond met Carlo de Wijs op Radio 6 weet ik goed hoe breed het instrument is en werd ingezet, en de Hammond is nog steeds populair, vooral onder Nederlandse (jazz)pianisten. Ik snap dat goed.

En een Hammond-orgel is zwaar, als organist moet je veel sjouwen en duwen om het geluid op een podium tevoorschijn te toveren.

Nu kun je het geluid van een Hammond ook goed elektronisch namaken met een keyboard. Koud kunstje, maar het mist dan toch die akoestische dynamiek van een bespeler met zijn instrument. Maar de Hammond zelf was ergens ook al een kunstmatige kopie van een kerkorgel. Puristen vinden een Hammond vreselijk.

Tijden blijven veranderen en nu groeien generaties van jonge mensen op met de elektronische geluiden uit een klein doosje van hun favoriete muziek.

§ Nu wist ik dat bassist Jaco Pastorius (Weather Report) manisch depressief was, dat kan ik ook wel horen in zijn spel, soms op het manische af, zo snel en vol overgave. Ik denk ook niet voor niets dat hij daardoor een keer die fretten eraf heeft gesloopt (en de richels opgevukd met houtlijm) om nog vrijer en intenser te kunnen spelen. Maar ik wist niet dat hij zich later niet heeft willen laten behandelen, het was voor hem dan kennelijk ook ergens alles of niets. Het zal mede zijn ondergang hebben bespoedigd.

Op een gegeven moment heeft hij in een vlaag van waanzin zijn lievelingsbas van de trap afgegooid, hij was toen al ver heen. In dertig stukken gebroken. Toch kreeg hij spijt en heeft hij zijn instrument bij een gitaarbouwer weer in elkaar laten zetten. Dat lukte en de bouwer schreef op de achterkant van de bas de naam van Pastorius en zijn eigen naam. Maar Jaco zwierf toen al over straat en sliep buiten. Hij nam met die bas nog een laatste nummer op, Mood swings. Daarna werd de bas gestolen en niet veel later werd Jaco doodgeslagen door een uitsmijter in Florida.

Maar die bas is een aantal jaren geleden opgedoken en verkocht aan een handelaar in New York. Dat werd bekend en vooral de familie van Jaco en zijn twee tweelingzonen wilden de bas graag hebben en kopen. Maar daar hadden ze niet genoeg geld voor. De bas is toen verkocht aan de bassist Robert Trujillo van Metallica ...

§ Giel Beelen van 3FM vindt dat hiphop niet werkt op de radio. Maar zie YouTube en Spotify voor de enorme populariteit onder jongeren. Bye, bye NPO ...

§ << O ja, nooit op Dodenherdenking naar de Waalsdorpervlakte geweest, of ik later naar de Dam, maar we gingen als kind wel vaak op 4 mei naar de Laan van Nieuw Oost Indië waar een fusillade werd herdacht. Er was een gedenkplaat naast de deur van een drankenhandel. Veel Bezuidenhouters op de stoep, om even voor achten hield het verkeer stil en ging volgens mij de straatverlichting even aan ... En dan twee minuten stilte.

In de jaren zeventig als tiener heb ik de Dodenherdenking ook wel overgeslagen, was een keer op dat moment gewoon in de bieb en heb geen twee minuten stilte gehouden. Later doorgaans toch wel.

En mijn desinteresse van de laatste jaren voor de Tweede Wereld Oorlog heeft ook met Mees en Aaf te maken. Mees heb ik nog geprobeerd te interesseren, maar was te lang geleden allemaal. Ik vind Duitsers dan nog weleens rotmoffen, maar Mees - en Aaf - totaal niet. Maar goed ook denk ik dan, het is al weer lang geleden en Mees zit nu lekker in Weimar. Sans rancune ...

En de oorlog van de Duisters met alle wreedheden kan ik nog verdragen en begrijpen, zo zijn oorlogen, maar het is toch de Holocaust die het toch ergens onvergetelijk en ook onvergefelijk maakt voor mij. Ik heb die rancune nog wel (een beetje ...) >>

§ Van maandag- tot en met vrijdagavond is er tussen 22.00 en 23.00 uur het Avondconcert op NPO Soul & Jazz. Niet altijd luister ik bewust, of schakel ik voor iets anders naar een andere zender. Maar ik luister ook wel geregeld met aandacht. Dan is een uur live-muziek toch anders beleven dan steeds verschillende muzieknummers na elkaar. Het vergt meer aandacht, maar kan ook meer plezier opleveren.

In korte tijd heb ik hier nu drie linkjes gegeven naar de Avondconcerten en misschien ga ik dat vaker doen. En dan proberen er wat bij te schrijven. Maar ik verwacht daar niet veel van. Het is moeilijk om muziek onder woorden te brengen en je vervalt al snel in clichés. Ik wel tenminste.

Vanavond was er een concert van Duke Ellington met zijn orkest van begin jaren veertig. Uitstekende melodieën en muzikanten, maar het borduurt voort op de muzikale vorm van klassieke muziek. Het klinkt me ook allemaal net wat te stijfjes in mijn oren voor jazz, maar dat werd later ook soepeler en vrijer. Vind ik.

En ik twijfel of ik nu de link naar het concert ga geven, maar ik plaatste eerder wel de link naar een concert van Count Basie. Maar dat was al weer van vijftien jaar later.

Toch hier de link omdat ze bij NPO Soul & Jazz op hun site wel uitzending gemist hebben, maar ze naast de datum er niet bijschrijven om wat voor concert het gaat. Dat is wel heel dun.

Historisch gezien blijft het hoe dan ook een interessante opname. En terwijl dit concert werd gegeven, waren anderen al bezig om de jazz helemaal open te breken met de bebop.

Duke Ellington en orkest - Beging jaren veertig - NPO Soul & Jazz - Avondconcert 04-05-16 - nposoulenjazz.nl

§ Vanavond werd het avondconcert op NPO Soul & Jazz een uur lang gevuld met James Brown live at the Apollo in 1968. Hij heeft daar vaker gestaan en daar zijn ook plaatopnames van. Deze is met een grote bezetting met aan het begin ook strijkers die me dan niet zo kunnen bekoren. Maar als het eenmaal op stoom komt, dan vind ik het toch wel lekker ongecompliceerd en is het een doos vol soul-funk-chocola leegeten.

En ik heb er ook naar geluisterd om ergens te vergelijken met wat Prince twintig jaar later deed. En dan nog de tussenstations met Sly Stone en George Clinton. James Brown was het begin en Prince ergens het einde van de Amerikaanse funkmuziek.

James Brown - Live at the Apollo 1968 - Avondconcert NPO Soul & Jazz - 03-05-16 - nposoulenjazz.nl

En ik vond een clip van vijf minuten met een nummer van het concert. Aan de scharrige kant, kwa beeld en geluid, maar wel in kleur en geeft toch even een beeld erbij. Voor zover je - ik - daar dan eigenlijk behoefte aan hebt.

Can't stand it - James Brown - Live at the Apollo 1968 - Video-clip - Daily Motion

§ Tweet.

Ik vind abstracte kunst matig en figuratieve kunstmatig.

[ Geretweet door Spelen met Taal. ]

§ Art Blakey en de Jazz Messengers. Toen ik de jazz ontdekte en ze voor het eerst hoorde, heb ik het gelijk geweldige en fijne muziek gevonden. Helemaal mijn smaak. Niet experimenteel, maar wel een tijdloze bebop-stijl met de beste muzikanten. En Blakey zelf explosief en creatief op zijn drums. Maar ook de sfeer en het samenspel van een jazz-kwintet met twee blazers en een piano. Ik weet er verder weinig over te schrijven. Het is de muziek.

Ik heb de band later gezien op North Sea met een jonge Wynton Marsalis en het nummer dat ik nu aandraag is een favoriete standard.

A night in Tunesia - Art Blakey and the Jazz Messengers - Tv-clip 1958 - YouTube

BELGIUM - 1958
Drums: Art Blakey
Trompet: Lee Morgan
Sax: Benny Golson
Piano: Bobby Timmons
Bas: Jymie Merritt

Benny Golson en Jymie Merritt leven nog.

§ Er staan nu in een paar pretparken over de wereld achtbanen waar je met een virtualrealitybril in moet zitten. Ik kan me er alles bij voorstellen, maar ik denk dat het weinig toevoegt en het je juist ook de beleving van de werkelijke omgeving en ervaring beneemt. Ik weet niet of het een geslaagde combinatie is.

Ze zullen nog wel bestaan, kleine attracties waar je met een aantal toeschouwers in een grote gesloten doos zit die alle kanten op kan kantelen door hydraulische besturing. Dan zit je binnen en kijk je naar een plat 2D-scherm en zie je de rit van een achtbaan. Gaat het karretje omhoog, dan kantelt de doos naar achteren en dender je naar beneden, dan gaat hij omlaag. Ik heb er meerdere malen in gezeten en het werkt bijzonder goed. Maar voor mij was nu juist ook de grap dat ik er niet voor in een gevaarlijke achtbaan hoefde te zitten. Ook een virtuele werkelijkheid, zonder bril.

§ Ik las een artikel waarin werd geschreven dat de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie de laatste jaren grote sprongen heeft gemaakt. Dat neem ik zo aan, ook met de aangehaalde voorbeelden, maar het gaat dan steeds om het makkelijker kunnen verzamelen en analyseren van grote hoeveelheden data, een goed en groot geheugen; een ervaringsdatabank met veel praktische toepassingen en mogelijkheden, maar ik vind dat er dan nog steeds geen echt sprake is van kunstmatige, autonome, menselijke intelligentie.

§ Hersenspinseltje. Als je een willekeurige Nederlandse voor- en achhternaam neemt dan zit er vrijwel altijd dit algoritme in: er zitten twee dezelfde letters na elkaar, twee opeenvolgende letters van het alfabet staan na elkaar, of in omgedraaide volgorde. Deze algoritmes gelden in een cirkelvorm van de namen. Dus de laatste letter van de achternaam heeft ook een geldige combinatie met de eerste letter van de voornaam en met de eerste latter van de achternaam. Dit geldt ook voor de laatste letter van een voornaam samen met de eerste letter van een achternaam. Als je er evenetjes op let, dan zie je dat maar heel weinig namen hier niet aan voldoen. Maar let er niet te lang op. Met zonder dank aan de naam van de dj Hans Schiffers.

§ Het is niet makkelijk om goed over muziek te schrijven. Vaak gaat het veel over de persoon en soms over de muzikale of technische achtergronden. Maar hoe schrijf je over de muziek zelf die je soms zo kan beroeren? Ik begin er niet aan.

Wel heb ik op deze site een paar honderd linkjes naar clips geplaatst, allemaal muziek die ik echt goed vind, maar vrijwel allemaal zonder commentaar. De muziek spreekt dan het beste voor zichzelf. En je geeft iets van je profiel en voorkeuren mee.

Maar onderwijl heb ik ook steeds nagedacht hoe mijn muzieksmaak zo ontstaan is. Daar had ik nooit een goed antwoord op, maar ik denk wel nu meer te weten dat het vooral komt omdat ik tot mijn twaalfde jaar ergens weinig muziek heb gehoord en er niemand was die mij een en ander aanreikte. En dat is geen verwijt naar anderen, want ik denk dat ik ook liever buiten speelde of voor de tv zat.

Toen in de eerste klas van de middelbare school de muziekliefde wel hevig losbarstte ben ik allerlei actuele muziek gaan luisteren, maar belandde al snel in de symfonische rock. Ik was niet de enige, maar bij mij kwam daar bij dat ik niets wilde weten van muziek van daarvoor. Geen jaren-zestig-muziek of fifties. Die muziek was voorbij vond ik.

En zo ging ik een aantal jaren vrij blind verder en pas rond mijn twintigste ontdekte ik de oude jazz van de bebop en wat later alle sounds van de pop uit de jaren zestig. Het waren openbaringen. Van symfonische rock wilde ik verder nooit meer weten.

Ik wil er verder geen conclusies aan verbinden, of psychologiseren, maar zo zat het denk ik bij mij in elkaar. En nu probeer ik nog steeds open te staan voor andere muziek, maar dat valt me steeds zwaarder. En wat ik ken, heb ik allemaal al heel vaak gehoord.

§ Een van de laatste echt lekkere dansnummers die ik hoorde was Show me love uit 1993. Vocale house-dance met een elektronisch bubbel-rifje. Ik hoorde het pas later, maar vond het gelijk heel mellow en groovy. Ik vind een klassieker.

Show me love - Robin S. - Videoclip 1993 - YouTube

§ Tweet.

Er bestaat geen jazzstad in Nederland. Een mythe, was het maar waar, Jazz is heel klein en marginaliseert steeds verder. Heel, heel jammer.

§ Sinds ik twee jaar geleden op Twitter ging, was er een leuk taalclubje van deskundigen actief. Heel aardig en soms haakte ik ergens op in. Maar de bronnen en animo lijken opgedroogd, want er wordt de laatste tijd nog maar weinig over taal getweet. Mensen haken kennelijk af, maar ook Onze Taal en de Taalunie.

Jammer dat er niet een plek of forum is om over alle grote en kleine facetten van het Nederlands te keuvelen. Ja, om vriendelijk te keuvelen over taal.

§ Nog twee wedstrijden in de Eredivisie en dan is bekend welke club landskampioen van het seizoen is geworden. Het spant tussen Ajax en PSV.

Nu heb ik bij mijn weten hier nog nooit over voetbal geschreven, en dat klopt ook wel, want ik heb ergens helemaal niets met dat sportieve spelletje. Nooit gehad, ik weet niet waar het door komt. Zelf nooit sportief geweest kwa bouw en interesse, maar ik kende ook geen voetballiefhebbers in mijn omgeving of in de familie. Nul. En op de laan werd nooit gevoetbald, terwijl dat heel goed op het middenpad had gekund.

Ook nooit naar voetbalwedstrijden gekeken als kind en tiener, behalve dan opportunistisch naar de twee finale-wedstrijden van Oranje op de WK's.

Maar verder? Het zou me een worst zijn en had geen enkele interesse. Zeker niet met zo'n hooligan-club als FC Den Haag dat later weer ADO werd.

Maar toen ik een zoon kreeg in Amsterdam heb ik toch geprobeerd om hem aan het voetbal te krijgen, niet zozeer om zelf te doen, maar om een aanhanger van het spelletje en Ajax te worden. Dat is allemaal goed gelukt.

En in de paar schaarse jaren begin deze eeuw dat ik even tv keek, heb ik allerlei voetbalprogramma's gevolgd voor enige tijd: Godenzonen op AT5, Voetbal Inside en Studio Voetbal. Wat een oeverloos gekeuvel, geruzie en geroddel voor mannen. Aanvankelijk vond ik het nog wel vermakelijk, maar op een gegeven moment ging de knop toch definitief weer uit.

Wel ben ik altijd blijven luisteren naar interlands van Oranje via Radio 1 en met commentaar van Jack van Gelder. Ja, daar was ik een grote fan van. Ik heb er al eens over geschreven. En nu is hij weg en staat er verder niets op het spel voor Oranje.

En dan zondag Ajax-Twente. En tegelijk speelt PSV. Dan zit ik bij Langs de Lijn op Radio 1 met het plezierige duo Henry Schut en Hugo Borst en de vele commentatoren langs de velden. Verreweg mijn grootste favoriet is Andy Houtkamp. Kundig, prettig en een vakman.

Ergens onbegrijpelijk dat voetbal zo populair is onder mannen.

[ Mijn dochter heb ik op jonge leeftijd een Ajax-pyama gegeven, was ze heel blij mee. ]

§ Pophistoricus Harry Knipschild heeft een uitgebreid artikel geschreven over de Q65 in hun beginjaren en met name over de rol van Wim Bieler. Aanrader.

Q65 1965-1967, zanger Wim Bieler - Harry Knipschild - harryknipschild.nl

En Harry Knipschild zet de Haagse band in een realistisch, historisch perspectief. Om het zelf te verwoorden, met mijn hart vind ik de sound van de Q65 goed, puur en rauw, en Haags, maar met mijn hoofd weet ik dat het muzikaal matig was, Na het eerste album Revolution is er ook nooit meer een goede opvolger gekomen.

§ Tweet.

Het Paard organiseert nog een tweede, grote tribute-avond voor Prince. Ik dacht aan een verassingsconcert.

§ Ik ben met muziek nooit zo bezig geweest met uiterlijkheden, imago of de show van muzikanten, ook niet met Bowie in de jaren zeventig, of Prince in de jaren tachtig. Gewoon goede muziek.

En ik had dat ook niet met de instrument-technologie die zich ontwikkelde. Toen ik interesse kreeg in popmuziek was er al lang de elektrische gitaar en ook al enige tijd de synthesizer. Het waren nieuwe manieren om muziek mee te maken. En ik hield van beide instrumenten vanwege de sound die ze maakten. Maar niet omdat het nu nieuw was, het was er gewoon en ik kende de muziek zonder elektronica slecht, of wilde er toen nog niet naar luisteren. Dat kwam pas later en toen ging ik niet meer vooruit, maar eerder achteruit.

Jimi Hendrix vond ik toen al ergens de beste elektrische gitarist en ik was destijds daarnaast een fan van Rick Wakeman op synthesizers. Ik hield van de rauwe blues-geluiden van een distorted elektrische gitaar, maar ook van het opvullende volume van een synthesizer van een symfonische rockband. Rick Wakeman heb ik een maal in volle glorie op al zijn keyboards zien spelen bij een concert van Yes. Muziek was voor mij niet één richting of voorkeur. Ik hield ook van disco en alle Top 40-hitjes ...

Ik vind het niet gek dat er nu muziek wordt gemaakt die je alleen met een laptop en wat software kan maken. Alles is mogelijk, maar het blijft de kunst om er iets mee te maken dat luisteraars boeit of beroerd. En als het puntje dan bij paaltje komt, dan kies ik toch voor de ultieme muziekbeleving van een rokerig klein podium met een swingend jazz-combo en tenminste één blazer.

[ En de muziek die ik sinds mijn tienertijd hoorde is nauwelijks door de jaren heen echt veranderd, dingen in de marge, ook binnen de jazz, maar met de hiphop eind jaren tachtig ontstond er een totaal andere en nieuwe impuls en koers, maar helaas toen moest ik afhaken. Ik pas. ]

§ Vanavond was de eerste tribute-avond voor Prince in het Paard, in de kleine zaal. Volgende week nog een en dan in de grote zaal. En daar is dan ook veel belangstelling voor omdat Prince in 1988 een verrassingsconcert gaf in het Paard. Ik heb daar al over geschreven en ik was er toen niet bij.

Er kwam een retweet op Twitter voorbij van de weekkrant Den Haag Centraal, van Ron Fresen die tweette met een foto van een artikel dat hij in die krant had geschreven over het concert. Het was niet te lezen via Twitter, maar in het midden stond nog redelijk groot een poster van het Paard. En ik herkende die poster gelijk, die was van de Prince Bathouse-party die ik precies een jaar later in het Paard organiseerde: vrijdag 18 augustus 1989. Leuk, ik heb de poster (en foto's) nog wel ergens ver weg in een archief liggen, maar zit niet in mijn pc.

Wat later heb ik het plaatje uit de tweet in Paint bewerkt en alleen de poster met wat zijranden uitgesneden. Maar ook het plaatje even goed vergroot en kon ik redelijk de tekst lezen.

Ron Fresen schrijft dat nog op de avond van het Prince-concert medewerkers van het Paard het affiche in de zeefdrukkerij in de kelder hadden gemaakt! En onder de poster staat ook de verwijzing naar het Prince-concert. Zo zie je maar hoe het gaat met herinneringen, aannames en (on)zekerheden.

Die onzekerheden had ik ook al over de juiste datum van het concert, want je vindt op internet zowel 18 als 19 augustus. Op zich was het op donderdag de 18e, maar omdat het ruim na middernacht begon is ook de 19e goed verdedigbaar.

En dan ben ik zelf nog bij een concert van Prince geweest, in de Kuip. Ik heb er niet veel herinneringen aan, maar ik dacht met Google dat het 1990 moet zijn geweest. Ik dacht na het concert in het Paard en na de party een jaar later; dat ik hem toch een keer heb gezien. Maar het is ook mogelijk dat ik een concert in de Kuip in 1988 heb meegemaakt, waren drie data. Ik weet alleen zeker dat Alphabet street werd gespeeld (en Purple rain) en er veel lichteffecten waren met dunne, gekleurde cirkels. Ik laat het er verder bij zitten.

Ik heb de poster van Prince Bathouse ook aan een andere pagina over het Paard toegevoegd, maar via onderstaande link kun je hem in een keer los zien. Gemaakt door een oude maat van toen Elvin den Haan.

Poster Prince Bathouse Party - Den Haag Centraal - De Jongenskamer

Het Paard - De nazit - De Jongenskamer

[ En dan heb ik Ron Fresen en Den Haag Centraal nog even geantwoord op Twitter dat de poster van een jaar later was, met een enthousiaste ;-) Hij reageerde dat het Paard hem dat zo had verteld. Hoe dan ook mooi dat ik die poster nu digitaal in mijn knuistje heb. ]

§ Het mei-nummer van het Genootschap Onze Taal is verschenen en zoals al aangekondigd, mijn ingezonden brief is geplaatst. Hij staat in de rubriek lezersreacties en reacties moeten kort zijn. Een eenmalige actie en ik ben content.

Van die dingen ...

§ Van de week werd een uur lang een concert uitgezonden op NPO Soul & Jazz van de bigband van Count Basie in het Concertgebouw in 1956. Dat optreden zou aanvankelijk niet doorgaan omdat de autoriteiten bang waren voor ongeregeldheden door het publiek bij deze opzwepende muziek.

En de muziek was zeker opzwetend, ook nu nog. Wat een heerlijke snelle blazers-sound met piano en met sporen van de rock-'n-roll. Ergens vind ik dit toch lekkerder dan de meer complexere muziek van Duke Ellington. Ellington is voor mij meer met het hoofd en Basie met het hart.

Count Basie en Bigband - Concertgebouw 1956 - NPO Soul & Jazz - Avondconcert 26-04-16

§ Weer eens bij mijn statistieken gekeken en daar zijn door de tijd heen weinig bijzonderheden over te melden. Iedere dag zo rond de honderd bezoekers en een aantal voorspelbare pagina's wordt geregeld bekeken, pagina's over taal en muziek. En dan kun je een bezoeker ook nog teleurstellen met wat hij of zij aantreft.

Soms zijn er ineens uitschieters naar boven doordat ergens een link naar een pagina is gegeven. En op de dag voor Koningsdag en ook op Koningsdag zelf was dat het geval met mijn pagina Tompoes of tompouce? Een lang en gedetailleerd oh-verhaal over de talige kanten van het gebakje de tompouce, ook geschreven als tompoes. Ik heb dat eenmalig zo uitputtend gedaan, puur voor het concept om zoiets een keer langdradig te doen. Toch is het in de loop der jaren een populaire pagina geworden. En hij staat heel hoog in de Google-resultaten als je op tompouce googelt.

Tompouce of tompoes? - De Jongenskamer

En dan is ergens niet te achterhalen waar de piek vandaan komt, maar toch even gegoogeld. Niets gevonden, maar ik kwam wel op een pagina van de Elle van vandaag terecht en waar een artikel staat met twintig weetjes over de tompouce. En zo te zien is er onmiskenbaar van mijn pagina gebruik gemaakt, maar zonder bron, is ook nergens voor nodig. Toch grappig.

§ Spoonerisme.

koormop

§ Al enige tijd geleden heb ik een paginaatje gemaakt over het graf van de Amerikaanse soulzanger Arthur Conley die in Vorden in de Achterhoek ligt begraven. Ik heb enige actie ondernomen, maar ik denk dat het al is gestrand. Toch even aandacht.

Een grafmonumentje voor Arthur Conley - De Jongenskamer

__

En weer een kleine update over Jay Baar, de drummer van de Q65.

Jay Baar drummer Q65 - The life we lived - #updates - dejongenskamer.nl

§ Alweer een tijdje geleden heb ik een nieuw contact aan een blog geholpen. Een blog met stukjes over de wat oudere en onbekendere popmuziek. Rieks is er heel verguld mee dat hij nu de mogelijkheid heeft om al zijn kennis op internet te kunnen delen.

Zijn eerste blogje ging over Davy Jones, een vergeten zwarte soulzanger in Europa in de jaren zestig. Hij heeft ook een paar jaar in Nederland gewoond en hier een aantal platen opgenomen en uitgebracht. Ik had nog nooit van de man gehoord. Bij het blogje stond de clip van een in Nederland uitgebrachte single uit 1967. Die kun je hieronder beluisteren.

Go Your way - Davy Jones - hoesclip 1967 - YouTube

Ik vind het plaatje niet echt heel goed, maar ook niet slecht, zeker niet voor wat er verder in Nederland in die jaren werd geproduceerd. Interessant, maar verder laten liggen.

Niet lang daarna lees ik ergens een artikel en staat in een inzetje dat Go Your way een notering heeft gehaald in de Top 40. Ik ben toen even gaan googelen op Davy Jones, maar dat was nog niet zo eenvoudig, want veel bekender is Davy Jones, de voorman, acteur en zanger van de Monkees. Maar al snel kon ik concluderen dat er vrijwel niets over deze man is te vinden op internet.

Ik heb het er met Rieks over en die gaat aan de slag om het nader uit te zoeken voor zijn nieuwe blog. Ik dacht al gelijk, dan maak ik daarna een kort lemma aan op Wikipedia. Eerst op de Nederlandse en misschien ook nog op de Engelse. Van latere zorg.

Rieks komt met name door een paar Franse sites nog een en ander te weten, heeft ook zelf nog wat naslagwerken en ik geef hem de tip om in Delpher te zoeken. Ik verwachtte daar niet veel van, maar er bleek juist in oude krantenartikelen veel over Davy te vinden. En toen was Rieks wel even zoet en hij schreef daarna een heel lang en gedetailleerd verhaal over Davy Jones en dan met een zwaar accent op zijn platenproductie. Over zijn leven is verder weinig te melden en misschien leeft hij nog wel. Mogelijk dat zich door de blog nog mensen gaan aandienen die hem hebben gekend.

Ik heb wel de nodige op- en aanmerkingen op het stuk dat er nu is, maar het zijn ook allemaal eigen keuzes die mensen maken. Rieks bepaalt natuurlijk zijn eigen vorm en inhoud.

En nu heb ik een korte samenvatting gemaakt voor Wikipedia. Ook gedaan om als externe link het artikel van Rieks op te kunnen nemen. Zo kan zijn info makkelijker worden gevonden. Maar wie googelt er op Dayy Jones de soulzanger? De tijd zal het leren en geduld is een schone zaak.

Davy Jones (zanger) - Wikipedia - wikipedia.nl

De hele neerslag van alles wat Rieks heeft gevonden en verwerkt kun je op zijn blog De Platenkoffer lezen.

Davy Jones, een zwarte soulzanger in Europa - Rieks Korte - De Platenkoffer

§ En wat vind ik van Michael Jackson? Op zich heel goed, vooral wat zijn zangstem aangaat en ik heb in 1982 Thriller gekocht. Een significant album aan het begin van de jaren tachtig en met alleen maar louter hits en allemaal goede nummers. De meeste zijn ook uitermate geschikt voor de dansvloer. Billy Jean.

En dan ken ik Michael Jackson al vanaf hij een jonge tiener was met het nummer Ben en kende later ook de hits met de Jackson Five. Voor mijn persoonlijke muzieksmaak is hij nooit een icoon geworden. Daar was ik al weer wat te oud voor. Maar een paar generaties van muziekliefhebbers die wat jonger en nog veel jonger zijn, voor hen is Michael Jackson hun grootste muzikale held aller tijden. Wereldwijd.

§ Ik zag vanavond de concertfilm Sign 'O' the times uit 1987 van Prince en de muziek was uitstekend en op zich ook een spetterende show, maar ik heb nooit wat gezien in de barokke extravaganza van Prince. Net als ik eerder schreef over de uiterlijkheden van Bowie. Ik heb altijd geheel andere, eigen abstracties beleefd bij hun geweldige muziek.

En Prince sloeg ook een brug naar de blanke rockmuziek van de jaren tachtig, vooral als gitarist en ook hierdoor ben ik verder afgestapt om nog langer een onderscheid tussen zwarte en witte muziek te maken. Ik onderken het bestaan wel, maar het is niet meer houdbaar, zeker niet bij al die diffuse muziek van nu als hiphop en r&b die door zwarte en blanke muzikanten wordt gemaakt. En in beide gevallen trekt het me totaal niet, nee, zwarte muziek vind ik niet onvoorwaardelijk goed omdat het zwart zou zijn. Ik hou ermee op.

§ Het is binnenkort weer Koningsdag. Moeilijk om aan het woord te wennen als je al je hele leven Koninginnedag op je tong hebt liggen (konejin). Maar het feest is al decennia hetzelfde. Veel vrijmarkten, eten en drinken en muziek. En hopen op goed weer.

Toen Willem-Alexander werd geboren op 27 april 1967, meen ik me nog goed te kunnen herinneren dat er op de lagere school op beschuit met blauwe muisjes werd getrakteerd. Ook denk ik me nog de kanonsschoten op het Malieveld te herinneren, precies om twaalf uur en dat konden we op school in het Bezuidenhout horen. En nu is er op zijn verjaardag Koningsdag.

Zolang ik me kan herinneren was er vroeger nooit wat te beleven op Koninginnedag in Den Haag. Hier en daar op een sportterrein wat sport en spel voor kinderen, zaklopen en koekhappen, maar dat vond ik zo saai dat ik daar de deur niet voor uitging. Ik keek naar het defilé op Soestdijk op de televisie. Ook saai, maar er gebeurde wat. Mogelijk heb ik als jonger kind nog wel op die dag 's avonds in een lampionnenoptocht meegelopen. Vage beelden.

Pas eind jaren tachtig kwam er in Den Haag beweging in met de Koninginnenach, een mooi feest, maar na een geweldige eerste editie werd de sfeer steeds uitbundiger, meer mensen en helaas meer agressie. Het bestaat niet meer en nu wordt er op Koningsdag zelf van alles georganiseerd en is er ook een vrijmarkt in Den Haag. Op de avond voor Koningsdag is er nog het succesvolle Life I Live festival dat mikt op de echte muziekliefhebber.

Maar al midden jaren tachtig maakte ik kennis met Koninginnedag in Amsterdam. Maar hoe zat dat precies met die feestdag vroeger?

Het feest is eind negentiende eeuw ontstaan toen prinses Wilhelmina nog klein was met een Prinsessedag. Op 31 augustus 1898 toen ze achttien jaar werd (en ingehuldigd als koningin) is Koninginnedag begonnen.

Op Wikipedia lees ik verder:

Tot aan de Tweede Wereldoorlog was 1 mei, de Dag van de Arbeid, de concurrent van Koninginnedag. De socialisten, sociaaldemocraten en communisten vierden 1 mei met grote optochten en feestelijkheden. Die dag had een politiek karakter. In het zeer verzuilde Nederland vierden de aanhangers van de anti-monarchistische SDAP Koninginnedag niet, de burgerlijke partijen vierden op hun beurt de Dag van de Arbeid niet. Wat nationale feestdagen hadden kunnen zijn, werden dagen waarop de verdeeldheid van Nederland werd benadrukt.[5] Pas na de Tweede Wereldoorlog toen de sociaaldemocraten zich met de monarchie hadden verzoend werd Koninginnedag een feestdag voor alle Nederlanders. De Dag van de Arbeid raakte in brede kringen in vergetelheid.

Nadat koningin Juliana haar moeder Wilhelmina in 1948 had opgevolgd, werd vanaf 1949 Koninginnedag gevierd op haar verjaardag, 30 april. Dat was toen nog geen nationale feestdag en mensen gingen nog naar hun werk. Later werd het voor iedereen een vrije dag.

Op 30 april 1980 wordt prinses Beatrix de nieuwe koningin en handhaaft de geboortedag van haar moeder voor Koninginnedag.

En dan weet ik het niet meer precies wanneer al die gekte met de vrijmarkt is begonnen, met name in Amsterdam. Het kan al eerder zijn ontstaan in Utrecht, waar het van oudsher ook populair is. Later in de jaren tachtig verrast de niet zo populaire koningin Beatrix Nederland met een bezoek aan de Jordaan op 30 april en wordt ze 'spontaan' door een man gezoend. Het ijs was gebroken, maar nog steeds is nooit opgehelderd of de kus echt spontaan was, of geënsceneerd. Wat maakt het uit.

En rond die jaren kwam ik op de vrijmarkt in Amsterdam vanwege mijn vriendin die weer in Amsterdam woonde. Ik vond het altijd reuzegezellig met veel lekkere eetstandjes en mensen die hapjes vanuit huis aanboden. Ik herinner me nog levendig een broodje lauw speenvarken, direct van het spit. Een engeltje op je tong. Later werd dat allemaal fors aan banden gelegd vanwege voedselhygiëne. Maar eerst was het echt smullen. En veel rondlopen - Vondelpark, Amstelveld, Middenweg - en ik hield altijd de spulletjes op kleedjes in de gaten, op zoek naar viewmaster-dingen en 8-mm-filmpjes. Later toen de kinderen kwamen ook wel kinderspul goedkoop gekocht, waaronder playmobile en cd's en cassettes met kinderhoorspelen en sprookjes. Leuke aankopen gedaan.

En toen de kinderen wat ouder werden en ze zelf muziek konden maken, hebben we ze op de vrijmarkt te werk gesteld. Konden ze aardig wat mee verdienen. Kostelijke dagen met wat voorbereiding en voorpret en dan de dag zelf. Heel leuk. Nee, wat gezelligheid betreft kon Den Haag wel aan Amsterdam een puntje zuigen, maar het schijnt nu in de residentie ook heel aardig te gaan.

En ik heb vaak oranjetopmpoucen gekocht voor Koninginnedag, hoort erbij en lekker. Een maal ben ik op de bekende Oranje-borrel van voetbalclub HVV geweest, in de jaren zeventig in het Haagse Benoordenhout. In de buurt mogen geen cafés zijn en werd er alleen op HVV alcohol geschonken. Ik had een glaasje oranjebitter in mijn hand, proostte en dacht toen al, Lang leve de ... de vrijheid van meningsuiting.

[ Inspiratie: ‘Plaatjeskermis, altijd prijs!’ - Martin Rep - martinrep.nl ]

__

Lang stukje geworden en op een aparte pagina gezet.

Koninginnedag - De Jongenskamer

§ Discotheken. Het waren plaatsten in Den Haag die tot laat doorgingen. Na het café naar de disco. Zeker ook om nog wat bier door te drinken en bekenden tegen te komen, maar ik ging vooral om te dansen. De hele nacht lang. Met leuke, of minder leuke meisjes, alleen of soms met vrienden. Get uppa.

Ik danste redelijk vrij met soulbewegingen. Ik deed het niet voor exhibitionisme, maar puur om het niet stil kunnen staan bij lekkere dansmuziek. Dansen is expressie en met een dame met een licht erotisch tintje. En dan na sluitingstijd bezweet naar buiten. De portier een gulden geven, nog ergens wat nachtsnacken en dan beduizeld naar bed.

Mijn hemel, als ik terugdenk, hoe vaak ben ik er niet heen gegaan? Veel, heel veel.

§ Het gaat niet om wat je loslaat, maar om wat je vasthoudt.

§ Prince was voor mij een grote funk- rock- disco- pop- en soulheld uit de jaren tachtig. Sign 'O' the times, dubbel-album en nummer het meeste gedraaid en het meest geliefd als ik moet kiezen. Eindeloos nummer.

Eind jaren tachtig heb ik het verrassingsconcert van Prince in het Paard gemist. Een paar mensen, ik noem geen namen, waren die avond vergeten om me te bellen. In 1990 heb ik hem live gezien in de Kuip met zijn tour met Alphabet street. Ik vond het goed, maar te veraf en te massaal, zoiets moet je zien in een kleine zaal.

Precies een jaar na Prince zijn last-minute nachtconcert in het Paard organiseerde ik er een grote Prince Bathouse party, ook naar aanleiding van de film Batman die was uitgekomen met de soundtrack van Prince. Een bijzonder geslaagde en aangeklede dansavond met veel Prince-muziek. Toch waren er hardnekkige geruchten dat Prince weer zou optreden.

Ik denk dat Prince ergens populairder was bij meisjes dan bij jongens. En hij was van mijn generatie.

Nummers van Prince zijn niet te vinden op YouTube of Spotify, zijn lp's staan weggeborgen en ik luister de hele avond naar muziek van Prince op de radio.

Sometimes it snows in april.

__

Daarnet werd op NPO Soul & Jazz een uur van de bootleg van het concert in het Paard uit 1988 uitgezonden. Al wel eerder gehoord en keigoed. Later is de bootleg uitgebracht en ging de hele wereld over. Unieke en spannende jam.

Concert Prince - Paard Den Haag - 18/19 augustus 1988 - NPO Soul & Jazz - nposoulenjazz.nl

Openbare clip op Facebook, stomend, dampend en stampend.

Sing 'O' the time tour - It’s Gonna Be a Beautiful Night - Facebook

__

Twee voorgelezen mails van mij in Het Theater van het Sentiment, KRO Radio 2, jaren terug. Met muziek.

Prince bathouse party - 1 - mp3 - dejongenskamer.nl

Prince bathouse party - 2 - mp3 - dejongenskamer.nl

§ Een snel mailtje, geen recensie.

Hai,

Net gekeken naar de docu van afgelopen zondag over de Haagse Marathon bij Omroep West. Duurt een half uur. Valt wel wat over op- en aan te merken, maar ik vond het hoe dan ook heel tof en mijn Haagse hart gloeide weer even op.

De Marathon kende twee episodes, de sixties met de Haagse bandjes en daarna op een andere plek als seventies- en eighties-discotheek en van de jaren erna. Met de Marathon in de jaren zestig heb ik historisch gezien wel een en ander, maar niet met de disco erna: Ik was weliswaar zelf gek op de disco en dansen, maar niet op de Marathon vanwege het toch wat ordinaire publiek. Ik kwam in Aozora, Nastasta en Het Paard. Toch heel andere mensen en muziek. Maar dat neemt niet weg dat ik deze geschiedenis van generatiegenoten wel kan waarderen. Ook Haagse geschiedenis. Het was me een genoegen.

Leuk: Ik was eerder gemaild door de productie over een en ander en kon nog wat aandragen. Waaronder mijn eigen clip met 8-mm-beelden van de oude Marathon met de Q65 en waar ik het nummer I was Young onder had gezet. Daar hebben ze een stukje van gebruikt.

En nu mogelijk ook wat opgelost na zoveel jaar. Ik ben ooit bij de oude Ooms thuis geweest omdat hij een schoenendoos vol had met 8-mm-filmpjes van Haagse bands in de Marathon. Een filmpje gezien in kleur van de Q65 met een kortharige Wim Bieler, net na zijn diensttijd. Maar we konden er verder allemaal niets mee. Ooms zat op het materiaal.

Jaren geleden toch nog achteraan gegaan en raakte in de mail met dochter Anita die in Zwitserland woont. Contact liep spaak. Maar door de docu begrijp ik nu dat ze mogelijk al die filmpjes aan RockArt heeft gegeven of verkocht. Ik hoop een juiste beslissing.

En ja, in de jaren tachtig verkeerde ik in de kringen van het elitaire Filmhuis en het rauwe Paard. Twee verschillende werelden, maar juist die combinatie heb ik altijd opgezocht en ervan gehouden. En alles wat er tussenin zit. Nog steeds.

http://www.omroepwest.nl/tv/programma/Westdoc/aflevering/Dansen-in-de-Marathon

Groet,

DirkJan
(voormalig allround Hagenaar en Hagenees)

[ En Hans van Hemert komt ook naar de Q65-dag, had ik een leuk voorzetje voor gegeven. ]

§ Ik ging graag met anderen naar de film, maar dan verder geen gekakel. Het liefst zat ik wel alleen in een zaal en dan op de vijfde rij in het midden.

§ En weer een update over de Q65-dag. Het rouleert allemaal op Facebook waar ik niet op zit, maar ik houd het een beetje bij op mijn webpagina over Jay Baar.

Jay Baar drummer Q65 - The life we lived - #updates - dejongenskamer.nl

§ Ik had twee beeldjes van Haagse Harry besteld om dierbaren in Amsterdam cadeau te doen die een link met Den Haag hebben. Een is er nu aangekomen en ik heb alvast een foto gezien hoe hij behoorlijk groot op een vleugel staat. Weer eens wat anders dan een klassiek borstbeeldje van Beethoven. Haagse humor in 020.

§ Cox Habbema overleden. Een aantrekkelijke en voyante vrouw en actrice met een opmerkelijke stem. Ik las nu dat ze voorzitter was geweest van de Amsterdamse afdeling van het COC. En op haar negentiende had ze mogelijk wat met Aznavour. 1963.

§ Een taaldingetje aangekaart onder een blogje op ikzegookmaarwat. Zitten wat kanten en contacten aan en wel interessant in al zijn kleinheid. Het gaat om spelling: schrijf je, Ergens de smoor in hebben, of, Ergens de smoor inhebben?

Uitdrukking van de dag: de smoor inhebben - Paul van der Bijl - ikzegookmwaarwat - ikzegookmaarwat.nl

Nou ja, interessant? Het moet volgens de Taalunie ondubbelzinnig de smoor inhebben zijn. Dan ben ik snel klaar, maar het gaat tegen mijn taalgevoel in en het is dan weer wel oorbellen in hebben. Ik ben voor één regel, alleen in hebben, inhebben bestaat niet. Next.

§ Ik ben al even gestopt met verdere updates onder mijn pagina over 3D. De updates gingen voornamelijk alleen nog maar over virtual reality. En ik ben kritisch, misschien zuur, maar ik ga er verder niet meer over schrijven en wacht de verspreiding van onder meer de Oculus Rift af.

GJ stuurde me een artikel van Medium waar ook een hoop sceptische noten worden gekraakt over het voorspelde mega-succes van de Oculus Rift. Ik ben het zeker wel eens met de schrijver, maar ik ga geen linkje geven, want op andere punten draaft de man ook weer door richting de toekomst. Ik houd het allemaal wat simpeler en mogelijk realistischer en de kern van mijn betoog is nog steeds dat we met een pc-omgeving in combinatie met internet al een bijzonder mooie en effectieve virtuele realiteit in handen hebben om de werkelijkheid mee te verkennen en ook uitermate geschikt voor immersive escapisme. Vr is leuk voor games en korte spektakels, maar ik geloof nog niet in al die andere toepassingen die Mark Zuckerberg voorspelt en met een verwachte omzet in vr van 120 miljard dollar in 2020.

De toekomst zal het uitwijzen.

§ Ik ga het zelf niet maken, maar ik vond het recept voor de Zwiterse bonenschotel van Sylvia Witteman wel heel aardig om te lezen en om nu te citeren. Ze postte het recept als foto uit een eigen boek van haar op Twitter. Overgetypt.

Zwitserse bonenschotel

__

2 blikken of potten witte bonen - 1 gekookte rookworst - 2 eetlepels boter - 1 eetlepel bloem - 1 bekertje zure room - 2 eieren - mespunt tijm - versgemalen peper - 1 eetlepel gehakte peterselie - 3 eetlepels geraspte kaas

__

Laat de bonen uit blik of pot op een vergiet uitlekken. Als dit moeilijkheden oplevert verwarm de bonen dan enigszins. Snijd de rookworst in plakken. Bestrijk een ovenvaste schotel met boter. Leg hierin laag om laag bonen en plakken rookworst. Maak een glad mengsel van bloem, zure room, eieren, tijm, peper en gehakte peterselie. Schenk dit over de worstlaag uit in de schotel. Strooi geraspte kaas over dit alles. Zet de schotel 30 minuten in een voorverwarmde oven, 225 C, ovenstand 5.

__

Eenmalige kwoot, citaat. Zo simpel kan je een recept schrijven. Het is een schotel die Sylvia haar moeder vroeger voor het gezin maakte toen er weinig geld was. Maar allemaal wel veel trek.

§ Tweet.

@ADSportwereld Ludiek: Stel jaarlijkse AD Koos Waslander-trofee in voor snelste doelpunt in de Eredivisie. Record Waslander NAC 8 seconden 1982.

§ Het idee op zich was niet nieuw, maar het leek me lang geleden een wild concept om meditatietanks gevuld met lauw water 30 meter onder grond in de Scheveningse duinen te bouwen. Daar kon je dan een paar uur in het donker liggen, geen geluid. Een embryonale-ervaring. En dan helemaal transcendentaal en vooral aards tot rust en inzicht komen.

§ Virtual reality is een techniek voor maximale onderdompeling en waarbij je heel veel prikkels beleefd. Maar daar heb ik geen vr-bril voor nodig en met mijn 2D-pc-omgeving voel ik me veel meer de ideale consument en producent van mijn wereld.

§ Gekeken naar een interessante buitenlandse docu over de technologische ontwikkelingen van de opnametechniek in de (pop)muziek. Aanvankelijk werden plaatopnames gelijk op een plaat live ingegraveerd, daarna kwam de taperecorder. Gitarist Les Paul ging voor het eerst opnames dubben en The Beatles zette met George Martin een nieuwe standaard neer door met meerdere sporen muziek te maken die niet meer live zou kunnen worden uitgevoerd. Een popnummer op plaat was een autonoom kunstwerk geworden.

Nu heb ik al die revoluties niet bewust meegemaakt. Toen ik muzikaal wakker werd na mijn twaalfde jaar was die revolutie al voltrokken. Ik vond Dark side of the moon van Pink Floyd een meesterwerk, maar dat was puur muzikaal en ik voelde niet de sensatie dat het technologisch allemaal nieuw was. Pas jaren later ontdekte ik Sergeant Pepper en dat album heb ik ook altijd hooggewaardeerd vanwege de muziek en de hele soundscape, maar ik dacht nooit aan de technologie. Zo luister ik niet.

§ De kleuterschool - De Jongenskamer

§ Poedelrock. That was Yesterday van Foreigner, 1985.

§ Ik heb aardig wat keren een uitgebreid Indisch buffet gegeten, bij huisetentjes en in restaurants: dan mag je zoveel opscheppen en eten voor een vast bedrag. Heerlijk een beetje Indisch bunkeren. En dan zag ik wel mensen veel tegelijk opscheppen met vooral een berg rijst (oom Wim). En dan daarna nog een keer als de buik het toeliet en omdat het kan (weer oom Wim). Nee, dat is niet de goede aanpak, je kan beter een paar keer meer een klein bordje opscheppen met heel weinig rijst en dan juist steeds begeleiden met al die diverse smaken van al die gerechtjes, van alles een beetje. En niets van te voren eten bij de borrel en neem geen voorgerecht. Neem alle tijd, maar ga je in ieder geval nooit overeten vanwege het geld.

§ Johnson molenaar!

§ Een doordenkertje. Stel je voor dat we tot nu toe altijd met een virtualrealitybril moesten computeren en multi-mediamieken, in 3D. En dan komt iemand plots op het lumineuze idee om de bril af te zetten en onze digitale omgeving op een breed plat scherm in 2D te presenteren met als besturing een toetsenbord en muis of trackerball. Misschien zou dat wel een openbaring en revolutie zijn in eenvoud, handigheid en gemak. Mijn huidige pc-omgeving voor tekst, beeld en geluid vind ik de meest immersive en ideale virtual reality.

§ Barbecues zijn mogelijk mede populair omdat veel mensen - mannen - van de geur van licht aangebrand vlees houden.

§ Een dwaas kan meer vragen dan honderd wijzen kunnen beantwoorden. En nu vroeg ik me af waar het woord lorre vandaan komt voor een papegaai en wat een papegaai ook wel leert uitspreken. Geen idee, maar op de etymologiebank is het zo te vinden.

Lorre is een verbastering van het Maleise (Molukse) woord lori voor een soort papegaai. De benaming lori bestaat al sinds de 17e eeuw, Het is een internationale naam, in het Engels zeggen ze lory, in het Duits Loris en in het Frans lori. De Neolatijnse naam voor het papegaaiengeslacht is lorius. Lorre!

En hoe zit dat met koppie-krauw? Ook naar gezocht en is aangeleerd. Ik vind nergens een officiële bron, maar iemand schrijft dat papegaaien zich graag in hun nek laten krabben. Zeker is dat krauwen vroeger zacht krabben betekende. En mensen leren dan een papegaai zo'n woordje aan. Ik geloof niet dat papegaaien het zeggen als ze ook gekrabd willen worden. Daar zijn dan weer niet slim genoeg voor. Of ze zeggen het voortdurend als je het woord hebt aangeleerd met het krabben op zijn koppie erbij en omdat ze het heel prettig vinden. Koppie-krauw!

§ Ander milieu.

De familie Van Wassenaer tot Catwijck op de Van Ouwenlaan in Den Haag. Ik kende Alexander, het derde kind van een gezin met vier kinderen, drie jongens en een jongste dochter. De vader was rechter en droeg de titel baron. Alexander was van mijn leeftijd en kende hem uit de eerste klas en vooral van de roeiclub van school. Een eigenaardige en mogelijk hoogbegaafde jongen. Ik ben een paar keer bij hem thuis geweest en een maal uitgenodigd op zijn verjaardag en vanwege afwezige ouders werd er met het eten gegooid; de klodders puree dropen van de waardevolle schilderijen af. Ik deed niet mee, maar vond het ergens wel grappig en spannend. Het viel verder wel mee allemaal.

Ik herinner me ook dat ze een tamme kraai hadden. Die zat zowel binnen als buiten op het tuinterras. Was ooit gewond aan komen vliegen.

Arend was de oudste zoon en kwam nog weleens in zijn eentje roeien op de club. Hij was de eerste die mij, kwa initialen, deejay noemde. Als oudste zoon zou hij als enige de titel baron overerven. Speelde fraai cello. Alexander speelde viool.

Na Arend kwam Diederik. Een sociale all-round-kakker. Kende hem ook wel, wat ouder dan ik. En na Alexander kwam nog een zusje dat later op school kwam. Wel gesproken, maar verder geen contact.

Over Alexander hoorde ik later dat hij op een klein laan in Amsterdam woonde waar ik geregeld langsliep, maar ik ben hem nooit tegengekomen.

§ Op de middelbare school las ik de schoolkrant met veel plezier, en ook ergens trots dat leerlingen die helemaal zelf maakten. Het zag er ook aardig uit met een gedrukte voor- en achterkant, gestencild binnenwerk en op de rug gelumbeckt (met lijm gebonden). Ik had er ook weleens graag wat voor geschreven, maar er waren twee problemen; ik had geen ideeën waarover en kon niet goed schrijven. Ik was er ook verder niet mee bezig en ik kon mijn creativiteit kwijt in tekenen.

Na de middelbare school en studie ging me dat toch dwars zitten en rond mijn 25e heb ik er echt werk van gemaakt om te leren schrijven. Met dank aan mijn goede vriend Lester. En zo ben ik daarna langzaamaan stukjes gaan schrijven en heb ik me verder ontwikkeld. Maar geen poëzie of fictie. Ik ben geen dichter en ook geen echte schrijver, ik noem me zelf een tiepelaar. En zo heb ik mijn draai gevonden met al de kleine en snel geschreven stukjes van dit Kladblokje. Een stijl zonder eigen stijl: simpel en kort, zonder mooie woorden of gezochte beeldspraken. Ik beleef er plezier aan zonder een noemenswaardig lezerspubliek. En ik ben onderhand wel een beetje door mijn stof heen, maar probeer vrolijk voort te tiepelen.

§ In Den Haag had je in de jaren zestig twee grote groepen tienerjongeren, de Kikkers en de Bullen. De Kikkers waren van de Beatles en de Stones en Earrings, reden op Puchs, en de Bullen hadden Kreidlers en hielden meer van de rock-'n-roll en de indorock. De bekendste sub-groep van de Bullen was de Plu. Die naam was ontleend aan snackbar de Gouden Paraplu in de Goudenregenstraat. Veel indo's. Over de naam van de Kikkers doen verschillende verhalen de ronde. Ze zouden zijn vernoemd naar een reparatie-winkel voor onder meer Puchs in de Kikkerstraat. De meesten houden de oorsprong op de groene jassen, zogenaamde parka's, en waarmee je eruit zag als een kikker.

§ Ik ben nooit zo van kaartjes versturen geweest, niet met verjaardagen of met vakanties. Maar de laatste jaren verstuur ik er wel een aantal digitaal per jaar. En dan met een eigen gekozen en aangepaste foto op de voorkant. Via Kaartwereld. Gaat heel snel en handig. Attent en niet duur. Vooruitgang.

§ Ja, ergens weet ik het nog wel behoorlijk precies, dertig jaar geleden. In het Haags Filmhuis typte ik op de computer een brief naar het North Sea Jazz Festival en bood mijn diensten aan, primair als operateur voor het filmprogramma. Ik had wel zin om mijn tanden in zo'n festival te zetten, en dan niet als bezoeker, maar als medewerker en je achter de schermen van alles meemaakte. Ik snakte toen naar eigen anekdotes, waarvan ik er in mijn leven nog maar weinig had verzameld. Maar ik maakte goede vorderingen. De brief uitgeprint, in een envelop gestopt - een postzegel erop likken - en opgestuurd naar de Scheveningseweg.

Ik hoorde niets op mijn open sollicitatie, maar kort voor het festival viel er een briefkaartje in de bus. Van de dochter van Paul Acket, Madelon, die zat in de organisatie met haar moeder Jos die de kloeke uitvoerend producente was, en ook zus Karin werkte mee: North Sea Jazz, een betrouwbaar en solide familie- gezins- en vrouwenbedrijf met een gedreven man aan de leiding. Volgens mij was het kaartje handgeschreven. Ik was aangenomen als assistent voor het filmprogramma. Met een datum wanneer ik me moest melden en waar.

Ik was stipt op tijd op de juiste plaats.

§ In mijn laatste jaren van de middelbare school was ik een tijdje enigszins bevriend met Pim Stokhuyzen, de zoon van tv-presentator Kick Stockhuyzen en actrice Annet Nieuwenhuyzen. Kick Stockhuyzen was vooral bekend van de oubollige NCRV-quiz Ja, natuurlijk, maar hij had daarnaast als econoom een goede baan bij IBM. Kick Stockhuyzen - Kick Stofzuiger - was ook oubollig, maar zijn zoon Pim was dat zeker niet. Ik heb Kick Stockhuyzen verder nooit gesproken, maar hij kwam weleens meetrainen op de hockeyclub van school, hij had daar ook opgezeten. Ik vond hem dan een vervelende en fanatieke vent. Mogelijk was hij bevriend met de rector, ook een nare man.

Maar Pim was een aardige jongen, wat ouder dan ik en hield ook onder meer van de symfonische rock. Hij hoorde meer bij de alternatievelingen van de school. Een keer ben ik met hem naar discotheek Hans en Grietje geweest op Scheveningen. Lag hij met anderen languit op de vloer tegen een muur te blowen. Ik vond het allemaal niets en deed niet mee. Het contact strandde en verder niet meer echt uit geweest in die jaren. Dat kwam pas veel later weer. Maar wat een ballentent was dat, Hans en Grietje. Ik wilde ook nooit naar het Paard. Vage bedoeling allemaal.

En nu lees ik dat Kick Stockhuyzen in 2009 is overleden.

[ En die rector Piet Meerburg vond ik ronduit een zak. Sprak hem weleens op zijn kamer als ik de klas was uitgestuurd. Kwam nooit wat zinnigs uit die man: alleen maar streng, fel en autoritair, harteloos. Zijn secretaresse was mejuffrouw Klein, daar viel wel mee te praten. En Meerburg was dominee geweest en had in Korea gezeten.

Op een gegeven moment organiseerde het leerlingenbestuur een filmavond met M.A.S.H. De vertoning heeft hij vlak voor de filmavond verboden omdat de Koreaanse oorlog belachelijk werd gemaakt. Iedereen kon zijn kaartje teruggeven bij de rector en werd je persoonlijk door hem uit zijn eigen zak terugbetaald. Hoop rumoer onder de leerlingen.

Een paar jaar nadat ik van school was, hoorde ik dat hij was ontslagen omdat hij het had aangelegd met een lerares geschiedenis. Die heb ik zelf ook nog gehad, maar weet niet meer hoe ze heette. Meerburg was keurig getrouwd en die vrouw ook. Ze zetten de relatie door, maar konden niet meer aanblijven op school. Opgeruimd staat netjes. Eikel. ]

§ Ik volg al lange tijd het Meldpunt Taal, een simpel forum waar mensen anoniem iets op taalgebied kunnen signaleren. Heel af en toe heb ik een melding gedaan en soms reageer ik tandenknarsend op een bepaald figuur, of het zijn er meer, die alleen maar denigrerend over taalverandering kan schrijven, continu en dominant. En als het even kan een foutje uit de NRC melden, want die moet het als 'kwaliteitskrant' altijd ontgelden. En natuurlijk ter meerdere glorie van de inzender zelf. Maar ik pas nu en heb de bookmark van de pagina verwijderd. Ik heb er geen zin meer in.

§ Door een verhaal van Martin Rep over zijn kleuterschool, begin jaren vijftig, heb ik onlangs ook mijn herinneringen opgeschreven. Maar hoe zit dat dan met je vroegste geheugen? De een heeft meer herinneringen dan de ander. Ik denk dat 't kan komen doordat de een sneller is met het verbaliseren en vastleggen van herinneringen dan de ander in taal. Pas met taal komt het geheugen echt op gang. Ik herinner me niet heel veel van mijn kleutertijd, niet door ouderdom of bier, maar omdat ik veel toen niet heb opgeslagen.

__

Nog een taaldingetje. Taalkundige Noam Chomsky verkondigt dat taal is bedoeld als instrument om te denken en niet primair om mee te communiceren. Ik heb hier al eerder over geschreven, maar ik denk dat het onderscheid tussen mensen en dieren juist ligt in het menselijke vermogen om met taal te communiceren. Het is een extra en recente laag van ons brein. En kinderen verwerven taal door communicatie met de ouders en anderen. Geen denken zonder communicatie? De taal zelf zit niet in onze genen, die moet je leren, door denken maar juist ook door communiceren. Moeilijk, maar interessant vraagstuk.

Sommige dieren hebben ook een soort taal en communiceren primitief, maar volgens mij zijn dat ingeprente, instinctieve, evolutionaire kenmerken van dit soort dieren. Mensentaal is bedacht en kan alleen maar bestaan door communicatie. Misschien geeft Chomsky een antwoord op een onmogelijke vraag.

Primatoloog Frans de Waal heeft een nieuw boek geschreven waarin hij duidelijk maakt dat dieren veel meer kunnen met hun denkvermogen dan we denken. Je kan hieruit afleiden dat denken dus de motor is voor dierlijk gedrag, maar zijn mensen dan helemaal gelijk aan dieren, of onderscheiden wij ons nu juist door onze taal en conmunicatie? Mogelijk dus niet.

§ Tweet.

Ik schreef ergens, Hinkelen en elastieken was voor meisjes. Maar is waren ook goed of beter kwa meervoud? @onzetaal @taalprof

Antwoord van Onze Taal. Het zou allebei mogen. Het is ergens meervoud, maar als het een soort van vaste combinatie is, verdient het enkelvoud de voorkeur: Koffie en thee staat klaar. Mijn voorbeeld hangt er wat tussenin en kies voor het enkelvoud.

[ En bij een zin met, zoals a en b, gebruik je enkelvoud. Zo schreef ik onlangs, Zowel jutezak als juten zak is correct, en niet zijn correct. ]

§ Uit de mail.

Maar wat vrouwen in Di Caprio zien als man
is me een raadsel. Dat heb ik al snel en geldt
ook voor mezelf. Ik moest het hebben van
charme, leuke verhalen en humor. Ja, zeiden
de meisjes, maar je hebt ook mooie groene ogen.

Huh?

;-)

§ Tweet.

Wat is juist?

- jute zak
- juten zak
- jutenzak
- jutezak

jutezak is correct, maar kom je vaak los tegen. @Schrijftwijfel @onzetaal

Onze Taal reageerde en zowel jutezak als juten zak is correct. Mogelijk dat ik daarom veel treffers van jute zak op Google vond.

§ Van de serie Ondersteboven over de jaren zestig in Nederland ben ik niet ondersteboven. Zag nu de aflevering over de jeugd en popmuziek, met ruime aandacht voor Den Haag en met Supersister en Robert Jan Stips als rode draad. Aardig allemaal, vooral de beelden, maar het bleef allemaal oppervlakkig. Ik heb ook het gevoel dat het gevonden beeldmateriaal leidend is voor de verhaallijnen en niet een sterk verhaal met daarbij gezochte, passende beelden.

De keuze voor Supersister vond ik niet sterk. Ik vind het meer lyceum-pop van de jaren zeventig, dan dat de band representatief is voor de nederbeat van de jaren zestig.

§ Ik mis totaal al die oude-mannen-sport-nostalgie, en de dwepende heroïek van nu. Maar ja, echt gemist heb ik het niet. Ik heb wel wielrennen en later voetbal geluisterd via Radio 1. Af en toe nog een zondagmiddagje Langs de Lijn voor de sfeer van het hele programma.

§ De stripkat Heinz kon heerlijk opsommen over vroeger. Ik doe dat soms ook, geen zin in redactie of verdere uitwerking. 'En toen had je nog mannen met een jutezak op hun hoofd en die helemaal zwart waren en die kolen kwamen brengen. En je speelde Me gom, me gom, me gommetje op straat, of roeren in de pot, wie deed dat? Zoethout kostte toen maar vijf cent en oom Jaap kon mooie kringels blazen met de rook van zijn Caballero-sigaret, en toen ... '

Ik herinner me nu een buitenspelletje van vroeger op de laan. Een rij kinderen stond op de stoep tegen de muur van een woonhuis. Er was een spelleider met een tennisbal. Het eerste kind was aan de beurt en stak zijn handen gevouwen voor zich uit. De spelleider, de werper, gooide de bal naar het kind. Die moet de bal vangen. Lukt dat, dan heb je een punt, dat wil zeggen een stap. Dat gaat zo door, maar de spelleider kan ook een schijnworp uitrichten en als je handen dan in een reflex openvouwen, ben je af en ga je door naar het tweede traject. Met het aantal behaalde punten mag je het aantal stappen afleggen op een klein parcours, de straat over en het middenpad op en via een boom weer terug. Hoe het spel precies verder ging en hoe het eindigde weet ik niet meer. Heette het niet fopbal?

In pauzes op de lagere school werd er vaak in twee groepjes jongens over grote afstand een tennisbal naar elkaar gegooid. Soms laag en hard, dan weer heel hoog. Er zat een puntensysteem bij, met een hand vangen was een extra punt. Zelf nog een blauwe maandag op honkbal gezeten bij V.U.C., maar kreeg een bal ongenadig hard op mijn duim en werd bang van de bal. Snel mee gestopt. Nooit een echte sportman geweest of liefhebber. Veel softbal op gym op de lagere en middelbare school. Lekker rustig.

Speurtochten met krijt en briefjes verstoppen. Vond ik geweldig. Busje buut op het middenpad en later ook in de straat in het Benoordenhout. Was zeer populair onder de jeugd. Voetballen deed ik niet, een paar keer paaltjesvoetbal op straat met rechtopgezette straatklinkers. Een enkele keer als tiener ook wat straathockey op het kruispunt. Rolschaatsen op de autoloze zondagen. Altijd veel buiten geweest.

§ Rond 1970 kregen we nieuwe buren. Een jong gezin waarvan de man, Peter Tettero, distributeur was van ijsingrediënten voor de regio Den Haag. Ik ben een paar keer met hem op pad geweest en kon de hele dag ijsjes eten.

Op een gegeven moment haalde hij op de laan uit zijn grote bestelbus een stuk of dertig houten stelten tevoorschijn en deelde die uit aan de kinderen van ons stukje. Ik kreeg ook een stel en voor korte tijd werd het een rage op de stoep. Simpel speeltuig, maar toch heel aardig.

__

Andere rages die ik me herinner en waar ik wel aan meedeed. Klikkers, dat waren twee hard-plastic balletjes aan een touwtje en moest je die met een handbeweging tegen elkaar aan zwengelen. Soms sloeg zo'n balletje keihard en pijnlijk op de bovenkant van je hand. Hoelahoepen, de diabolo en de jojo. Veel geoefend met een jojo van Coca Cola en kon een paar aardige trucjes. Ik herinner me nog een soort van plastic stofzuigerslang en als je die rondzwaaide kwam er een zoemend geluid uit. Nooit gehad, vond ik te onzinnig. De frisby. Badmintonnen, of beter gezegd, shuttelen. Jeux de boules. Een tijd lang als oudere tiener veel gesjoeld. Met veel trainen, vond ik erg leuk om fanatiek te doen. En dan nog de Rubik-kubus. Kon wel wat, maar kreeg hem zelden helemaal schoon. Ik had een boekje met uitleg, maar snapte er weinig van.

Later wat aan darts gedaan, beetje biljarten en poolen, de flipperkast bij café 2005 en café De Sport. Wat computerspelltjes onder MS-Dos: patience, Commander Keen, Duke Nukem, Lemmingen en Tetris.

En niet echt een rage, want we deden het vaker als kinderen, maar een pvc-buis als blaaspijp gebruiken voor papieren pijltjes en zachte, witte bessen. De pijlen maakte je doorgaans van repen papier van een televisiebode. Een hele zwik stopte je tussen je broekriem en ging je alleen of met een paar jongens op pad. En de pijlen wikkelen en met spuug dichtplakken. Vooral door open ramen schieten.

Een tennisbal in een panty met daaraanvast allerlei gekleurde linten van dik papier. Dan slingeren en de lucht in gooien.

Vuurwerk in december, astronouten in de hondenpoep afsteken of in het water laten ontploffen. Damesscheetjes en hele ritsen. Ook kleine vuurpijltjes afschieten.

Hinkelen en elastieken was meer voor meisjes. Net als poezie-albums. Tollen deed ik weer wel. En dan beuken met de scherpe punt van je tol en de draaiende tol van een ander proberen te splijten. Een totaal vergeten en verdwenen straatspel. Landjepik in het zand, met een zakmes. Mijnenveger spelen met potlood en papier, kruisjes zetten in een zelfgetekend raster. En al heel jong begrijpen hoe boter kaas en eieren werkt.

Over knikkeren heb ik al eens geschreven, bij tijd en wijle was ik daar behoorlijk fanatiek in. Plaatjes sparen bij de kauwgom, plaatjes van Batman, plaatjes voor een dierenalbum en met mate voetbalplaatjes, ik had niets met voetbal, wel met het sparen. Postzegels en een beetje sigarenbandjes van mijn opa. Sleutelhangers, speldjes. De munten van Esso met de mannen die op de maan waren geweest.

Doppen verzamelen van Coca Cola vanwege een prijsrage. In de dop stond een letter van de woorden Coca Cola. Dan kon je iets winnen als je alle letters had van de merknaam. Ik geloof dat de l heel zeldzaam was. Ik deed niet echt mee, want ik was niet van Coca Cola, maar van 7UP.

Raden maar op de radio tussen de middag met Kees Schilperoord.

Spelletjes met mijn zus: kaarten, zoals duizenden, maar vooral dubbel-patiencen. Monopoly, World life, stratego, barricade en nog veel meer. Dammen en later vooral schaken, ook op school en met vrienden. Mastermind met woorden. Tot diep in de nacht Risk spelen. Vaak winnen met Triviant. Het Woordenboekspel, En toen kwam bridge en had ik in andere spelletjes nagenoeg geen interesse meer. Wel bleef ik cryptogrammen oplossen.

§ Ik heb altijd wel belangstelling gehad voor begraafplaatsen. Ik heb ook een aantal graven bezocht van bekende personen. De opvallendste waren die van Jim Morrison in Parijs, dat van Frederic Chopin op Mallorca en het grafmonument van John F. Kennedy in Arlington.

§ Harry Knipschild schreef een geweldig tweeluik over de soulzanger Arthur Conley van de hit Sweet soul music. Die stukken mogen gelezen worden, waarom moet je zelf maar achter komen. Maar ik vind dat er een monumentje mag, nee, moet komen op zijn plantengraf in Vorden. Ik ga Leo Blokhuis hierover twitteren. Mag hij het voortouw nemen.

Arthur Conley van Sweet soul music I - Harry Knipschild - harryknipschild.nl

Arthur Conley van Sweet soul music II - Harry Knipschild - harryknipschild.nl

Sweet soul music - Arthur Conley - Live tv 1967 - YouTube

__

Tweet.

Harry Knipschild schreef tweeluik over Arhur Conley. Ligt begraven in Vorden. Actie voor een monumentje @LeoBlokhuis ? http://www.harryknipschild.nl

§ Over mijn lagere en middelbare school heb ik al eens geschreven. Die jaren heb ik allemaal vrij neutraal ervaren, weinig hoogte- of dieptepunten. Maar ik heb nog niet eerder over de kleuterschool geschreven.

In een zijstraat van de laan waar ik woonde herinner ik me als kleuter nog goed twee houten gebouwtjes naast de speeltuin. Het was een lege kleuterschool in de Van der Wyckstraat in het Bezuidenhout. De ruiten waren eruit en je kon er zo naar binnen. Heb ik ook wel eens gedaan en er lag overal rotzooi. Er waren ook wel brandjes en op een gegeven moment werden ze afgebroken.

Mijn wat oudere zus had daar op de kleuterschool gezeten, maar na haar laatste jaar verhuisde de kleuterschool naar de Rooseboomstraat, niet veel verderop, naast de Van Heutzschool, een grote openbare lagere school. De nieuw gebouwde kleuterschool had alleen een begane grond en was in een plusvorm gebouwd met vier lokalen, het zag er heel modern uit, maar verder simpel gebouwd. Mijn zus ging naar de lagere school en ik naar de nieuwe kleuterschool. Dat zal in 1964 zijn geweest.

Ik moest aan de kleuterschool denken en probeerde me de naam van de kleuterjuf te herinneren. Ineens had ik een kloe en met Google kon ik haar naam en nog wat meer terugvinden.

Mijn kleuterjuf was ook de directrice van de school en heette mejuffrouw Braakhekke. Ik heb haar nog wel voor ogen en zie dan een moderne, jonge vrouw met wel getoupeerd haar. Een aardige vrouw. En met het googelen kwam ik erachter hoe de school heette. Die was ik niet zozeer vergeten, maar ik heb dat ergens nooit geweten. Het heette gewoon 'de kleuterschool', maar officieel dus de Johannes Postschool - maar dat zei niemand - en het was een dependance van een kleine groep kleuterscholen. Verrassend die vergeten naam, maar wie was Johannes Post? Google leert dat het een bekende verzetsstrijder was uit de Tweede Wereldoorlog. In 1949 kreeg de (bewaar)school deze naam die al in 1930 was opgericht. De man had verder geen relatie met Den Haag.

En zo zat ik dus twee jaar op de Johannes Post-kleuterschool. En als juf had ik, dacht ik, een jaar juf Braakhekke en daarna een andere jonge vrouw, maar daar heb ik alleen een vage herinnering aan. Misschien was zij wel de juf van het eerste jaar. Ik weet verder geen namen van kleutergenootjes, behalve mijn buurjongen Wibo.

De herinneringen die ik aan de school heb zijn beperkt en altijd hetzelfde gebleven. Dertig jaar geleden wist ik ook al niet veel meer. Het is de eerste periode van je leven waarin je herinneringen opbouwt, langzaamaan. En speels leren en leren spelen.

Maar wat weet ik me nog te herinneren van die eerste kinderjaren op de kleuterschool?

Ik zal vaak, of altijd, door mijn moeder zijn gehaald en gebracht, maar daar heb ik geen herinnering aan. Je zat in een vrij groot lokaal met aan drie kanten grote ramen, er was altijd veel licht. We zaten met meerdere kinderen aan grote tafels. Daar deden we werkjes met vouwen (matjes en muizentrapjes), knippen en plakken, vrij-tekenen en kleurplaten inkleuren, grote puzzels maken en wat nog wel niet meer, af en toe kleien. Misschien ook werkjes met de prikpen waarmee je een plaatje uit een kartonnetje prikte op een grijs, vilten ondermatje. Leuk om te doen.

Er stond een groot soort ezel met een pak grote vellen papier waarop je kon schilderen en vingerverven. Als je klaar was, trok je het papier van de ezel en kon een ander kind beginnen. Veel dingen gingen ook in beurten of in groepjes.

Heel fijn vond ik de waterbak in het lokaal. Een redelijk grote, stenen bak met waterkranen en waar je met allerlei voorwerpen kon spelen. Ook herinner ik me vaag de blokkenhoek. Buiten was een zandbak, maar geen herinneringen verder. Wel veel aan de zandbak in het speeltuintje in de Van der Wyckstraat, naast de oude kleuterschool. Daar heb ik buiten toch de meeste speeltijd doorgebracht. Eindeloos schommelen, wippen en zandtaartjes bakken. Een oude waker met een alpinopet hield de boel in de gaten.

Op de kleuterschool dronken we 's ochtends een flesje melk. Die melk werd iedere morgen gebracht. Op de fles zat een aluminium-dop die werd bewaard om te gebruiken bij het knutselen. Ik was niet gek op de melk, zeker niet als ie wat lauw was. Wekelijks nam ik melkgeld mee in een beschilderd luciferdoosje. Later werden de kleine flessen vervangen door kartonnen driekhoekjes met een rietje. Die konden oudere jongens mooi tegen een muur uiteen laten spatten.

En zo ben ik al weer uitgedwaald in mijn hoofd door mijn oude kleuterschooltijd. We zullen ook wel hebben gezongen, of werd er voorgelezen, maar dat weet ik niet meer. Ik herinner me door een foto van thuis nog vaag iets van carnaval en dat ik heel erg tegen mijn zin in, door mijn moeder als clown werd verkleed en geschminkt. Ik geloof dat ik toen al bang was voor clowns. Of toen ben geworden. En dan was er nog een modeshow waar alle kleuters meededen en ouders aanwezig waren. Ik vond het verschrikkelijk en vooral dat ik gearmd als een stel met een meisje moest paraderen. Maar ik heb daar allemaal geen enkele schade bij opgelopen. Was een prima en zorgeloze tijd om het leven mee te beginnen.

[ Helaas kan ik geen enkele foto van mijn kleuterschool vinden. Maar via een foto van de Van Heutzschool maak ik op dat het gebouwtje er ook niet meer staat. In 1985 zijn de Van Heutzschool en de Johannes Post-kleuterschool gefuseerd en kreeg de naam Rooseboomschool. Voor foto's en herinneringen houd ik me aanbevolen. ]

§ Hij had maar een grote hit, maar wat een soul! Arthur Conley live met Sweet Soul Music. Zijn laatste jaren woonde hij in Ruurlo en overleed in 2003.

Sweet soul music - Arthur Conley - Live tv 1967 - YouTube

§ Voor de Q65-dag in Den Haag heb ik de organisator Henk Augustijn toch weer wat dingen kunnen aanreiken. Ik had nog niet aan alles gedacht.

De Q65 is ontdekt door Peter Koelewijn en produceerde alleen hun eerste single, daarna werd hij er door Phonogram vanaf gehaald en ging Hans van Hemert verder die de eerste lp Revolution produceerde met de klassieker The live I live. De geluidstechnicus was Jan Audier, een pionier in Nederland in de jaren zestig.

En nu heb ik aan Henk alle drie hun e-mailadressen kunnen sturen en had ik even weer een aardig contact met Peter Koelewijn. Met de andere twee heb ik verder geen contact. Peter kan niet komen en Henk gaat de andere twee uitnodigen. Misschien is er nog plek op de voorbank van de Cadillac. Henk ook wat namen gegeven van latere leden van de Q65 en ook de Kjoe toen Joop Roelofs was afgehaakt.

En ik kwam het mailadres van Jan Audier op het spoor doordat de jonge muzikant Jacco Gardner een paar jaar geleden de hele sound van Q65 en Revolution wilde analyseren en gebruiken. Zo kwam hij in contact met Van Hemert en Audier. Met Audier heeft hij nog aan de opnames en sound van eigen nummers gewerkt.

Ik kon toch nog een aantal bruikbare foto's opsturen die ik jaren terug achter mijn pagina over Jay Baar had gezet, de drummer van de Q65. Mooie foto's en staan op een aparte sub-pagina.

Foto's tv-studio - Q65 - dejongenskamer.nl

__

Jay Baar drummer Q65 - The life we lived - #updates - dejongenskamer.nl

__

Van Peter Koelewijn.

Hoi DirkJan,

Hartstikke leuk! Maar helaas ben ik dan in Frankrijk. Voor de goede orde: ik heb alleen de eerste single "You're the victor" geproduceerd. Daarna mocht ik niet meer verder met de Q65 omdat ik bij uitgeverij Altona werkte, nota bene de Phonogram uitgeverij waar ook de Q zat. Hans van Hemert nam de band over. Zo ben ik óók Armand kwijt geraakt. Ik maakte de eerste single met hem en daarna ging Bert Schouten met hem door. Ik baal er nóg van, als ik eraan denk ...

Groeten,

Peter

§ Zo, ik verlaat weer de arena van de politiek en het harde nieuws. Goed bericht ontvangen dat de beeldjes van Haagse Harry nu zijn aangekomen in de haven van Antwerpen. Ze waren vertraagd onderweg uit China en nu gloort er goede hoop dat ze binnenkort in De Haag arriveren voor verzending.

§ Tweet. The day after.

Een referendum is er voor een rancuneuze minderheid en ongeschikt in onze asociale mediacratie. Hou een referendum om het af te schaffen.

§ 'Nieuwe referenda op komst'

Het volgende referendum moet gaan over de afschaffing ervan. Een referendum is voor een rancuneuze minderheid. Afschaffen. Bye bye D'66.

[ En ik schreef eerder sociale mediacratie, maar moet zijn asociale mediacratie. ]

§ Een kleine, dubbele update op mijn pagina over Jay Baar. De Q65 staat nu in de belangstelling vanwege een Q65-dag in mei in Den Haag.

Jay Baar drummer Q65 - The life we lived - #updates - dejongenskamer.nl

§ Alweer een tijd geleden schreef ik dat ik een ingezonden brief naar het tijdschrift Onze Taal heb gestuurd (ben abonnee) over het afschaffen van de benaming witte spelling en mijn opvatting dat ik voor een standaardspelling ben.

Na een ontvangstbevestiging niets meer gehoord en je hoort pas wat als ze hem publiceren. Tot mijn verrassing vandaag een mail ontvangen dat mijn reactie in het komende nummer wordt afgedrukt. Dan snijdt het mes aan twee kanten; ik wilde graag een keer een ingezonden brief geplaatst krijgen in Onze Taal en ik kon kort mijn ideeën over spelling kwijt. Stemt tot tevredenheid.

Als het zover is, dan zet ik de brief (weer) online, met screenprint.

§ We zijn allemaal wereldburgers.

§ Ik hou niet van reggae, house-dance en hiphop. En dixieland en operette.

§ Tweet.

De kinderombudsman wordt een vrouw, maar heet niet ombudsvrouw. Het is een Zweeds woord en man betekent een persoon, mens. @onzetaal Woordpost?

Mijn tweet over de kinderombudsman nog een keer getweet naar Gaston Dorren, taaljournalist, en werd nu opgepikt en geretweet door journalist Hans Beerekamp en daarna Francisco van Jole. Man betekent ook man in het Zweeds volgens @taaljournalist, maar ik baseerde me op een duidelijke bron van het stijlboek van de NRC. Waren nog wat reacties. Aardig, maar de omloopsnelheid van een tweet is heel kort. De aandacht is zo weer voorbij.

§ Met The Beatles viel alles perfect samen in de popmuziek, dat was als vier maal achterelkaar de jackpot winnen.

§ Ik onderken dat er zwarte muziek bestaat, ik gebruik die aanduiding ook wel, maar ik vind het toch een rare zaak om een Zwarte Lijst met zwarte muziek samen te stellen en uit te zenden via Radio 2. Ik zou ermee stoppen.

En of je jazz nu zwart of wit goed vindt, of geen onderscheid wilt maken, jazz is nauwelijks meer te horen bij de NPO-radio. Tel uit je winst met een Zwarte Lijst met maar vijf jazzplaatjes erin ...

[ Ik ben überhaupt heel ontevreden over de radiozenders en -programma's van de NPO. Ik dreig te verzuren en dat wil ik niet. Maar weinig alternatief. ]

§ Er is ergens maar een uitgesproken mening die ik in de loop der jaren wel verkondig. Ik ga het niet toelichten, maar mensen, kijk weinig tot geen tv en ga wat anders doen, maakt niet uit wat. Alles beter dan die treurbuis.

§ Ik ga er geen meta-verhaal over schrijven, maar:

1. Een quiz is leuk om te maken.
2. Enerverend om aan mee te doen.
3. Ontspannend om zonder inspanning te volgen.

§ Tweet.

Kees van Kooten spreekt heel nadrukkelijk alle eind-ennen uit. Mogelijk hypercorrect uit purisme en door zijn Haagse accent van vroeger.

§ Binnenkort bestaat de Herensociëteit v/h De Nuts Neut, te Olst 30 jaar. Dat is onlangs al gevierd met de leden, maar er was nog een extraatje en ik verklap het hier nu achteraf, ronduit, een extraatje met een 1-aprilgrap. Een grap geheel in stijl van de heren; er is lang over nagedacht, een aanloop in afleveringen in de plaatselijke pers, het gaat om meticuleuze details en dan afgelopen 1 april de ontknoping om 20.00 uur.

De nazit.

__

Heren!

Gisterenavond presenteerde de herensociëteit de al eerder aangekondigde lezing over Rembrandt en zijn ets “De drie bomen”. Een presentatie, aangeboden aan de Olster bevolking ter gelegenheid van het 30-jarig bestaan van de soos. Er waren niet al te veel soosleden, maar misschien was dat dit keer helemaal niet zo erg; de stoelen waren niet aan te slepen in de afgeladen zaal. U vindt er hier alles over:

Rembrandt in Olst - Herensociëteit Olst - www.herensocieteit-olst.nl.

Wij zien u a.s. vrijdag, 8 april in ‘t Veerhuys, voor uw 359ste soosavond.

Feith E. & Van der Werf, Regenten
Beumer, Regent-Senior

__

En ik volg de herenclub al wat jaren vanwege mijn contact met regent Van der Werf, Rob, geboren in Den Haag en heeft een mooie website over het Haagse drummerk Westend Drums. Al lang woonachtig en geworteld in de provincie Overijssel.

Rob mailde nog vrijdagmiddag dat RTV Oost 's avonds aanwezig zou zijn voor een item over 1-aprilgrappen. Op zich al een leuke prestatie en succes. Maar de ontknoping was toch wel teleurstellend 's avonds met slechts drie personen die kwamen opdagen.

En dan tot slot nog de domper dat de komst van RTV Oost ook een 1-aprilgrap was, een geslaagde grap van het Holstohuis waar de lezing plaatsvond. Daar was de herensoos dan weer zelf ingetuind.

De bedrieger bedrogen! Ik kan er smakelijk om lachen bij een glas edel-pilsner en een paar blokken kaas met mayonaise.

Heren proficiat met jullie jubileum en met een groet vanuit de Hoofdstad.

Proost!

DirkJan Vos
Sociëteit-watcher

__

Ook op een aparte pagina gezet en de herensociëteit heeft mijn bericht als voetnoot met link nu onderaan hun verslag kunnen opnemen.

Herensociëteit Olst - 1 april 2016 - De Jongenskamer

[ Kaas met mayo zijn favoriete borrelhapjes van de heren, komt voor in de tekst van Zuurkool met vette jus van Sjef van Oekel. Meticuleus betekent heel precies, net als acribisch. ]

§ Tweet.

In de Zwarte Lijst met 526 tracks staan 5 jazzplaten, waarvan 3 van witte muzikanten. De jazz marginaliseert steeds verder door de NPO.

§ Martin Rep heeft op zijn biografische verhalenstie wel een gek verhaal geschreven. Hoe begin jaren zeventig een paar jonge testosteron-twintigers een oude auto slopen. En de nu bekende Ilja Gort stond erbij en keek er naar.

Ik heb Ilja op het verhaal en de opmerkelijke foto's gewezen via Twitter. Hij vond het prachtig en reageerde met een eigen tweet: WAUW @djwvos Hier past slechts respectvol stilzwijgen.

Wel een geestige man Ilja. Ik volg hem op Twitter en daar plaatst hij vooral foto's met grappige onderschriften, de meeste gaan over wijn, maar ook over vrouwen en de andere lasten en lusten van het leven. Leuk.

Ik weet dat hij furore heeft gemaakt in de reclame met commercial-tunes, waaronder de heel bekende van Nescafé-oploskoffie. Die met de panfluit. Heeft hem geen windeieren gelegd, maar toen hij aan zijn wijnavontuur begon moest hij aankloppen bij de banken. En dat ging niet helemaal soepel daarna, maar het succes kwam toen Albert Heijn Ilja zijn chateau Tulipe ging verkopen. En daarna alle aandacht en op tv met programma's in de voetsporen van een Bourgondische Jan Brusse.

__

Hoe een Volkswagen Kever aan gort werd gereden - Martin Rep - martinrep.nl

Anekdote Ilja Gort over het wijnetiket van Jan Cremer - mp3 - De Jongenskamer

[ De mp3 weggeplukt van een pagina achter deze site met foto's van Jan Cremer met Jayne Mansfield en nog wat meer.

Jayne Mansfield en Jan Cremer - De Jongenskamer ]

__

En ik heb Ilja Gort nog eens een e-mailvraag gesteld op Radio 6 over zijn reclame-verleden. Er kwam een beetje een verveeld antwoord. Ilja heeft nog als drummer bij After Tea gespeeld en heeft in Den Haag gewoond. Ook la douce France geeft connecties, maar tv kijk ik niet.

Santé!

§ Tweet.

. @erikvmuiswinkel @Bjheijne Ik ben ook voor, maar tegen referenda en gekozen burgemeesters, zeker in deze nieuwe sociale-mediacratie.

Heb ik me toch laten meeslepen. Misschien moet ik dat juist ook meer doen.

Grote twijfels.

Nachtelijke na-tweet.

. @erikvmuiswinkel Een referendum is een splijtzwam. Nederland - een van de rijkste en gelukkigste landen - kent een pacificatie-democratie.

§ Like.

Het is al van een tijdje geleden en het is hoogstwaarschijnlijk een twitterbot die reageert op de woorden Pink Floyd. Maar je weet het nooit, zeker niet als je bedenkt dat Pink Floyd eind jaren zestig heel veel in Nederland heeft gespeeld. Ik heb ze in de jaren zeventig gezien.

Pink Floyd - dejongenskamer.nl

En nog een opgemerkte voetnoot. Mijn goede contact Martin(1946) is geboren in Zaandam, verhuisde later onder meer naar Nijmegen - voor lange tijd - en brengt nu zijn leven door in Bussum. Niets bijzonders. Maar in al die drie plaatsen heeft Pink Floyd een keer opgetreden. Martin heeft alleen niets met de muziek. Ik had het wel geweten!

__

Ja, was een bot. Ik heb de screenprint getwitterd en heb in de tweet Pink Floyd geschreven. En ja, al vrij snel weer een like van David. ;-)

[ David Gilmour was de gitarist, zanger en componist van Pink Floyd. ]

§ Ik had het pas bij de hand. Ik had via de mail vier korte filmpjes van iemand ontvangen met beelden van een sportevenement waar diegene aan mee had gedaan. De namen van de verschillende makers van de filmpjes waren onbekend, kwam allemaal via Facebook binnen geloof ik. Ik zit daar niet op. En met nog een paar goede foto's erbij.

Hoe en wat precies doet er verder niet toe, maar ik dacht vrij snel: Hier kan ik voor die persoon een leuke clip van maken, een korte videomontage met muziek eronder.

Ik heb de filmpjes en de foto's gelijk uit de mails gesaved in een apart mapje.

Een kopje koffie gezet, kort nagedacht over een klein plannetje en de volgorde van de smartphone-filmpjes bepaald. Simpel, geen moeilijke montage.

Al snel had ik mijn muziekkeuze bepaald. In principe kan ik met SoulSeek ieder nummer, pop, jazz, klassiek, binnen een paar minuten binnenhalen, maar ik had iets wat ik al op mijn computer had staan. Ja, goede keuze, maar de muziek was veel te lang.

Vervolgens het gratis audio-programma Audacity gestart en de mp3 geladen. Ik heb er drie minuten uitgelicht en met op het einde een fade-out. De lengte van de film.

Toen Movie Maker van Microsoft gestart, ook een uitstekend gratis programma. Niet iedereen weet en kent dat. Ook met alleen foto's en muziek kun je al een clip maken, je hebt geen videocamera nodig.

Dan heel simpel. Ik haalde de standaard-begintitels op, typte de titel in van de film en nog wat meer. Vervolgens een foto geladen die standaard een aantal seconden blijft staan. Dan de eerste clip, de tweede, derde en tot slot de laatste mp4 geladen. Dan weer een foto op het einde. Tot slot gekozen voor de standaard-credits met meer info over het filmpje.

Dat was klaar en dan met een paar muisklikken de mp3 er over en onder zetten, gemixt met het oorspronkelijke geluid. En dan de filmfragmenten inkorten en editten tot de gewenste lengte van de muziek. Dat vergt even goede aandacht en precisie, hoewel? Want geen ingewikkelde overgangen en schnits. Simpel. Een lineair knipwerkje.

Toen heb ik de montage afgekeken en vond hem in een keer goed en geslaagd. Wel wat op aan te merken, maar prima zo. En vervolgens kon ik de nieuwe clip renderen - dat duurt ergens nog het langst - en daarna bewaren op schijf.

En zo had ik binnen twee uur een heel aardig filmpje gemaakt met afwisseling, dynamiek en muziek. Kostte me niks, ja wat tijd en creativiteit, maar verder geen cent. En dus zonder videocamera of smartphone! Die heb ik niet.

Leuk en bevredigend om te doen. Ook u?

§ Twitter zou een block-optie moeten hebben op inkomende tweets op bepaalde woorden. Bijvoorbeeld waar Trump of referendum in staat. Handig.

§ Spoonerisme.

dakloos - lakdoos

§ Het heet nu het Museum voor Communicatie, maar vroeger het Postmuseum. Ik kwam daar graag en ging er tijdens de lagere school ook een aantal keren heen met Henk Latour die wat verder op de laan woonde. We deelden een aantal interesses, waaronder ruimtevaart, techniek, maar ook postzegels verzamelen. Dat heb ik ook lauwtjes gedaan en deed het om het verzamelen, maar ook vanwege de veronderstelde geldwaarde van je verzameling. Later nooit meer wat aan gedaan. Zegels van waarde ooit een keer verkocht.

Als je naar het Postmuseum ging, moest je wel een handjevol stuivers hebben. Die had je dan speciaal meegenomen, of kon je bij de kassa krijgen. En met die stuivers kon je bepaalde machines in werking stellen. Zoals een grote postsorteermachine.

Verder herinner ik me een tv-studio waar een camera stond en werd uitgelegd hoe tv werkte. Ik was gek op tv.

Aan het einde van de rondgang door het museum in de Zeestraat kwam je in de postzegelgalerij. Ergens een schatkamer van grote waarde, maar ook wel het saaiste deel van het museum.

En nu wordt het geheel vernieuwd en gaat het museum in het voorjaar van 2017 weer open. Op het gebied van communicatie is veel veranderd en is volop in beweging. Interessant. En naast de technologische ontwikkelingen ben ik ook geinteresseerd in de sociologische aspecten hoe mensen met communicatiemiddelen omgaan. Vandaar ook mijn interesse in taal.

Nu zag ik dat hun site - waar niets opstaat, behalve dat ze terugkomen in 2017 - de url www.muscom.nl heeft. Ja, dat zou een goede naam zijn MusCom, het MusCom. Mogelijk hebben ze daar al aan gedacht. Toch even nagemaild.

__

Onderaan toegevoegd aan een recente pagina.

Telefoon - De Jongenskamer

§ Weinig omhanden nu met dit webstekje en een oud ideetje opgepikt. Een lijstje gemaakt met zogenaamde katenspekwoorden, eigen naamgeving. Ondertitel, Zin in woorden. Ik vind het niet zo'n sterk lijstje, maar er zitten toch leuke tussen. Battus heeft er op zijn manier al aandacht aan geschonken, maar ik doe het toch iets anders en simpeler.

Katenspekwoorden - Zin in woorden - De Jongenskamer

Later nog even rondtwitteren en wellicht levert het nog wat op.

§ Taalkundige in ruste Jan Stroop reageert regelmatig op Twitter dat hun hebben niet fout is. Ik heb er op zich ook niet veel problemen mee, maar a) Jan Stroop gebruikt zelf niet hun hebben en b) het wordt in de sociale context nog steeds als een domme taalfout gezien. Het klinkt als een vrijzinnig advies, maar ben er niet zo voor.

§ Al een paar maanden zit ik te vlassen op een gelegenheid om mijn stukje van dit Kladblokje over de telefoon op een aparte pagina te zetten. Ik werd geïnspireerd door Martin Rep die erover had geschreven. Ik vond mijn eigen alinea's wat te mager voor een aparte pagina.

Nu toch een goede, conceptuele ingang gevonden. Met een e-mail naar het museum voor Communicatie over een zelf-bedachte prijsvraag. Wat wil ik nog meer? Ja, misschien een enthousiast antwoord.

Telefoon - De Jongenskamer

§ Klisjee: Dit Oranje heeft op het EK niets te zoeken.

§ Onlangs heb ik een recent contact aan een blog geholpen op WordPress. Ik ken het programma niet, maar weet ongeveer hoe het werkt. Het gaat me ook niet om de techniek en alles, maar om de mogelijkheid voor iedereen om te publiceren op internet. Hetzij - zoals ik doe - op een eigen site, hetzij op een gratis account bij WordPress. Ik zou niet meer voor Blogger van Google kiezen.

Maar ik realiseerde me onlangs dat je een blog ook als een website met artikelen of voor een heel boek in afleveringen kan gebruiken. Als je info maar online staat en is te vinden. Je hoeft niet met enige regelmaat over een onderwerp of jezelf te schrijven als op een blog. Een site opbouwen in een gratis blog.

Er moet animo zijn en niet bang om het te proberen en vooral doen en beginnen. De drempel lijkt hoog voor velen, maar die is er niet echt in de praktijk. Google eens rond over WordPress, bedenk een naam voor je blogsite, bijvoorbeeld je eigen naam, en ga dan aan de slag. Veel leuker dan tv-kijken.

WordPress Nederland - nl.wordpress.com

En je kan schrijven over je herinneringen, maar ook over een onderwerp. Over het schrijven van een bio-story heb ik ooit een aparte pagina gemaakt.

Schrijf je eigen bio-story - De Jongenskamer

§ Aantikken: 'Dan kunnen we van het weekend de 20 graden aantikken.'

§ Tweet.

Opvallend dat er nergens kritisch wordt geschreven over de hype rondom de zinloze Marsmissie. @mariekebaan @ionicasmeets @govertschilling

Govert Schilling reageerde en vindt dat er wel kritisch over wordt geschreven. En terecht meent hij. Dat is mij dan enigszins ontgaan, maar des te beter.

§ De Haagsche Paaschquiz is afgesloten en in een nieuwe blog op Haagsspraak staan nu de uitslag en de antwoorden.

Ik zou nog van alles kunnen schrijven over de quiz, die goed te doen was, maar ik zit niet zo in meta-sferen. Het is was het is. Maar toch enkele gedachten die ik had.

Aan de ene kant hoop ik bij de inzendingen op fouten, maar ik hoop ook op een inzending met alle vragen goed. En het gaat om het spel, de prijs en de eer, maar ook om de historische, educatieve waarde van de antwoorden. Ook zonder meedoen, levert het hopelijk wat leesplezier op. Oordeel zelf maar.

De Haagsche Paaschquiz - De uitslag - Moby Dirk - Haagspraak - haagspraak.nl

§ Begin jaren negentig was ik bezig met een voorstel voor een docu over Den Haag beatstad nummer 1! Ik ben toen ook een dagje naar de bibliotheek geweest van de AVRO in Hilversum en heb ik jaargangen AVRO's Televizier doorgespit om te kijken wanneer er aandacht op tv was voor popmuziek, Nederlandse beat en met name Haagse bands. Toen was er nog geen Beeld & Geluid.

Van alles genoteerd, maar omdat de docu strandde, verder niets mee gedaan. Ben het ook digitaal kwijtgeraakt tussen de plinten van crashes en back-ups. Vast nog ergens wel een printje, maar niet meer relevant.

Interessant zou zijn wanneer alle jaargangen Televizier zouden worden gescand voor de geweldige online databank van Delpher. Ik ga daar een mailtje aan wagen, maar ik vrees dat het niet kan door allerlei rechtenkwesties. Daarom kunnen en mogen ze ook niet de jaargangen van muziekkrant Oor gebruiken. Heel jammer.

__

Antwoord ontvangen van Delpher, de Koninklijke Bibliotheek. Ja, die auteursrechten liggen lastig en ze hebben hoe dan ook geen tijdschriften in hun database van na 1940. Had ik me niet eerder gerealiseerd. Maar het is allemaal een kwestie van tijd.

§ Kleine update over Jay Baar, de drummer van de Q65 en waar ik een pagina over heb. Hij speelde later bij Circus. Op een 8-mm-filmpje staat een poster met de bandnaam erop toen ze in 1968 op een dag in het voorprogramma van Pink Floyd speelden in Paradiso en Fantasio.

Jay Baar drummer Q65 - The life we lived - #updates - dejongenskamer.nl

§ Tweet.

Het is 'Bij dezen', met een n, maar die spreekt niemand uit en wordt vaak vergeten. Schrappen @taalunie ! @onzetaal @jan_stroop @LiesKoen

§ Wat is Ramarmar op Radio 2 met Margriet van der Linden en Martine Sandifort een geestig en lekker melig programma. Ik ga het niet toelichten, maar luister eens in de nacht van zondag op maandag van middernacht tot één uur. En met lekkere muziek tussendoor voor veertig-plussers die vroeger in discotheken kwamen.

Het is in de verte wel verwant met de Nachtzusters, een komisch radioprogramma van jaren terug van de VPRO met Jet van Boxtel en Ottelien van Boeschoten. Was ik ook een fan van en ben nog eens naar een opname geweest en heb ze na afloop uitgebreid gesproken in de bar.

Go Mar en Mar!

§ Tweede Paasavond.

In de herhaling mijn compilatie met korte fragmenten van Haagse popmuziek van toen tot nu. Ja, Den Haag was en is nog steeds popstad nummer 1!

§ Een paashaasvaasbaas.

§ Wandeling door Den Haag - Amateurfilm 1948 - Beeld en Geluid - in.beeldengeluid.nl

§ depenisvanjezus

§ Eerste Paasavond.

Mijn compilatie met korte fragmenten van Haagse Humor Helden. In de rebound. Bekijk full-screen, 35 minuten YouTube en staat ook op Vimeo.

Haagse humor - dejongenskamer.nl

§ Op zijn paasbest. Dan gingen mensen, en vooral kinderen, mooi en netjes gekleed naar de kerk en naar de familie. Ik heb dat als geboren heiden gelukkig allemaal nooit hoeven doen. Pasen is het feest van de ontluikende natuur, de vruchtbaarheid en chocoladepaashaaseieren.

Mijn mooiste paasherinneringen bewaar ik aan de Hortus in Amsterdam met mijn kinderen.

Als jonge tiener was ik gek op de muziek en de film van Jesus Christ Superstar. Mijn zus had de twee lp's in een kartonnen hoesdoos. En later tranen van schoonheid en emotie bij de paar live-uitvoeringen van de Matteüs Passion. Dat is allemaal zeer, zeer gezakt met de jaren.

§ Ik heb in de zijdelingse familie een oude man gekend - hij leeft nog - die na een eerste huwelijk, later op leeftijd trouwde met een jonge Russische tandarts. Niet uit liefde, maar om voor haar een verblijfs- en werkvergunning te krijgen. Toen dat lukte zijn ze weer gescheiden. Ik heb haar een paar keer ontmoet en het was een bloedmooie vrouw met een welhaast buitenaardse, woeste aantrekkelijkheid. Ik kon er door mijn gretige ogen moeilijk mee praten. Zo heb ik wel meer verhalen over mensen en familie die ik kende, maar ik schrijf niet alles op.

§ She can't love You altijd een heel lekker plaatje voor op de dansvloer gevonden.

She can't love You - Chemise - 1983 - Clip - YouTube

§ Of ik goed zou zijn weet ik niet en betwijfel ik ergens, maar als tiener leek me een loopbaan in de reclame ook wel wat. Ik was gek op de Ster-reclame en hield wel van het creëren van een hype. Mensen bereiken. Ik las ook het reclamevakblad Adformatie dat wij thuis kregen omdat mijn vader in de grafische sector werkte. Leuk blad. Maar wat later wilde ik in de kunst en cultuur en niet in de commercie.

De grootste echte hype die ik heb gespindoctord en georganiseerd was een festival over de Thunderbirds. Allemaal free-publicity. Mega en nog voor internet explodeerde.

§ Primeur. Op het Almeloplein in het Haagse Zuiderpark wordt binnenkort op een muur de tekst onthuld van het refrein van het nummer The life I live van de Q65. In mei is het vijftig jaar geleden dat de tweede single werd uitgebracht.

Well, this is my life of sadness
This is the life I live
This is my life of gladness
This is the life I live

Q65

Geschreven door Jay Baar. Er komt mogelijk ook een kleine expositie over de Q65 in de buurt. Ik zou Q65 er in witte verf onder kalken.

Jay Baar drummer Q65 - The life we lived - #updates - dejongenskamwer.nl

§ Er bestaat het zogenaamde 'Kortduits'. Vooral op sociale media laten Duitsers veel woorden weg als voorzetsels en persoonlijke voornaamwoorden. Het zou komen door Turkse immigranten die te taal bij het aanleren versimpelden. Je zou kunnen zeggen de taal wordt transparanter. In Nederland valt het wel mee, maar zelf laat ik in e-mails ook geregeld woorden weg. Vooral een woord als ik: Ging naar de supermarkt ...

En dat komt niet door de invloed van tweedetaalsprekers, maar omdat ik efficiënter met de taal en tijd wil omgaan.

Taalevolutie is wellicht ook dat mensen een evenwicht zoeken tussen vereenvoudiging (en standaardisering) en verbijzondering.

[ En ik schreef het onlangs weer, Ik heb er gemaild. En er betekent dan haar. Spreektaal. Dat gaat vanzelf. ]

§ Deze week weer een mooi verhaal van Martin Rep die schrijft over een scholierenstaking van zijn middelbare school in 1962. Ik beveel dat nu aan omdat het met een heel fraai filmfragment eindigt. De zapruderfilm van het Zaanlands Lyceum.

De grootste strafmiddag uit de historie van het Zaanlands Lyceum - Martin Rep - martinrep.nl

§ Ik heb vaker wat over quizzen geschreven. Nu mijn top-5. Geen commentaar verder.

1. De twitquiz
2. De slimste mens
3. Twee voor twaalf
4. Tweekamp
5. Voor een briefkaart op de eerste rang

§ Je komt in je eentje ter wereld en je gaat alleen dood.

§ Witte Donderdag en mijn tweede Haagsche Paaschquiz staat nu online op de blog Haagspraak. Ik verwacht geen bergen met inzendingen, maar ook zonder deelname is het lezen van de vragen en later de antwoorden al aardig. Ja, ik blijf toch wat hebben met quizzen. Benieuwd of iemand alle vragen goed heeft.

Haagsche Paaschquiz - Moby Dirk - Haagspraak - haagspraak.nl

§ Eind jaren negentig heb ik mijn nog jonge zoon meegenomen naar een straatvoetbaltoernooi op de Dam. Vooraan in het midden op de trbune zat Johan Cruijff. Ik heb mijn zoon toen goed naar hem gewezen, maar jaren later kon hij het zich niet meer herinneren.

Tweet gemaakt met een knipoog.

Johan Cruijff is in 47 geboren en 4 + 7 is 11 en dat is precies het aantal spelers van een voetbalelftal. Toeval bestaat niet.

"Ik haat het als mensen Cruijff met god vergelijken. Ik bedoel, hij is goed, maar hij is geen Cruijff."

§ Ik vond na lange tijd weer een geschikt woord voor de Woordpost van Onze Taal. Moet een moeilijk woord zijn dat in een actuele online mediatekst is gebruikt. Ik zond spijtoptant in. En ze hebben de tip overgenomen.

Spijtoptant - Woordpost - woordpost.nl

§ Oude Chinese spreuk.

Een mens werkt om te leven
en leeft niet om te werken.

§ nopmattampon

§ Ik heb al vaker geschreven dat ik het idee heb dat de Nederlandse standaardttaal zich eerder consolideert en verder verspreidt, dan dat het nu zoveel verandert. Ook denk ik dat er de laatste decennia maar weinig echt nieuwe woorden (en uitdrukkingen) bij zijn gekomen, in ieder geval veel minder dan mensen denken en de woordenboeken ons willen laten geloven. Maar wie het nieuws volgt via diverse media, juist ook met internet, kent denk ik wel veel meer namen van mensen, plaatsen, gebeurtenissen en productnamen dan vroeger. Veel meer. Allemaal nieuwe woorden die niet in een woordenboek zijn te vinden.

Winter

§ << Vanavond hoorde ik bijna een uur lang Kees van Kooten als gast in Met het oog op morgen op Radio 1. Hij was er ter promotie van de documentaire-serie Ondersteboven, over Nederland in de jaren zestig waarvoor hij de voice-over verzorgt. >>

Een persoonlijk stukje geschreven over Kees van Kooten en Wim de Bie.

Koot en Bie - de jongenskamer.nl

[ Eerste deel van Ondersteboven gezien via uitzending gemist op mijn eigen tijdstip met een biertje. De gevonden beelden vormen de rode draad door de verhalen van toen en nu. Aanrader. ]

En oef, wat is Kim van Kooten een mooie vrouw, maar dit geheel terzijde.

§ Tweet.

Martin Rep breidde zijn Zaans, Reppiaans woordenboek uit, versie 2.0. www.martinrep.nl/rootz/nieuw-reppiaans-woordenboek.html @Taalpost @meertens_knaw @Taalbank_INL

§ Ik schreef net het woord nieuwsgierig. Gek woord als je het goed leest. We zeggen nieuw-sgierig, maar hoezo gierig met nieuws? Ik wil dan alles weten.

§ Haagse bluf forever!

§ Het onderwerp 'bombonella' op de blog Ikzegookmaarwat kreeg een vervolg met een reactie van de toko van Arjan Ederveen, maar roept ook weer vragen op. Lees meer.

Bombonella's - Paul van der Bijl - Ikzegookmaarwat - ikzegookmaarwat.nl

[ En ik had Paul een voorzet in de mail gegeven op aangeven van Drabkikker. Goed en raak ingekopt. High five! ]

§ Ruger Vahl, schrijver over Cornelis Vreeswijk, Wally Tax en Xandra Brood, heeft een artikel geschreven waarin hij met een rammelende kwantitatieve analyse over Den Haag versus Amsterdam, de bewering wil doorprikken dat Den Haag in de jaren zestig beatstad nummer 1 was, dat is volgen Vahl een mythe.

Ik ga verder niet in op zijn dubieuze punten met als bron Hitweek, en vooral niet zijn conclusie, maar volsta dat hij een belangrijke bron niet heeft geraadpleegd. In zijn bronnenlijstje ontbreekt het overzichtsboek Den Haag Popstad nummer 1 van Robert Mindé. Vahl trekt het aantal van 1.000 tot 1.500 beatbandjes in die jaren in Den Haag in twijfel. Zelf noemt hij een vermeend aantal van 2.000. Het zouden er iets meer dan 100 zijn, schrijft hij. Dan ben ik snel uitgeschreven.

Je kan het artikel tegen betaling via Blendle lezen bij Reporters Online, opgezet door die rechtse club van The Post Online.

__

Nog een korte discussie op Twitter met Rutger Vahl, maar blijft behelpen met 140 tekens. Maar ik schrijf er verder allemaal niets over, omdat de meeste mensen het stuk niet kunnen lezen of er niet voor willen betalen. Dan ga ik er hier niet verder op in.

[ Nuance. En over die hele bloeiperiode van de Haagse beat gesproken. Ik denk dat er juist nu wel een kwalitatieve evaluatie is te maken en dan heb ik sinds een paar jaar het idee dat de hele nederbeat uit de jaren zestig niet echt geweldig was, ook niet de topbands - in het land der blinden is eenoog koning - en dat verreweg de meeste belangstelling van tieners toch uitging naar de Engelse en Amerikaanse bands. Maar op de podia was nog wel wat te doen en te verdienen. En de indorockers waren goed, ook al lang voor 65. Rond 1970 was de Haagse beat ook al weer afgelopen en verdwenen. Lieten wel een aardige erfenis achter voor latere successen in de Haagse popwereld. Ook dat is geen mythe.

Het zou me verder niet verbazen dat The Outsiders in de jaren zestig een paar jaar de meeste optredens deden en het meeste verdienden, Wally Tax was een attractie, maar over mythes en cijfers gesproken. Van de eerste lp Outsiders zijn 6.000 exemplaren verkocht en van Revolution van de Q65 40.000. Ik bedoel maar. ]

__

<< Ik heb later nog een en ander toegevoegd aan mijn stukje over het artikel van Rutger. Maar hij gelooft al niet in die 1.000/1.500 bandjes die Den Haag rijk was en die vrijwel allemaal met foto zijn te zien in het boek van Mindé. Het bruisende beatgebeuren in Den Haag gaat ook om wat er onder de bekende groepen gebeurde, een brede beatexplosie. En er waren veel meer podia dan die in Hitweek stonden. Zo schrijft Vahl niets over Scheveningen of over de paar tenten in de Haagse binnenstad. En vaak speelden bands met een vast contract. En de Haagse beat was vooral ook een lokaal gebeuren. En veel bandjes scoorden geen hit, maar maakten wel een plaatje. De Tee Set wordt wel tot Den Haag gerekend omdat ze later een club op Scheveningen hadden, Belle Amie. En als Amsterdam ook een beatstad was, dan betekent dat nog niet dat Den Haag geen beatstad nummer 1 was. Een mythe? Verkeerd uitgangspunt. Enzovoorts. >>

En je moet ook kijken door de ogen en oren van toen. Daar is nu makkelijk over te oordelen, ook door mij, dat het allemaal maar matig was. En daarom Den Haag beatstad nummer 1.

§ Ik heb naar de vierdelige radio-docu/special geluisterd van Paul van Riet over Den Haag popstad nummer 1. Daarin behandelt hij de Haagse indorock- en beatbands uit de jaren zestig. Met veel obscuur platenmateriaal dat ik allemaal niet kende, maar ik heb ook af en toe de muziek wat verder gespoeld omdat ik de muziek soms wel heel mager vond.

Maar een geweldig historisch document, vooral door de vele complete nummers die worden gedraaid. Het gaat in totaal om 72 opnames van 57 groepen. Het begint met de Tielman Brothers en het eindigt met Earth and Fire. En heel veel daar tussenin.

En dan staat het allemaal niet ver af van wat ik er zelf over heb geschreven. De rock-'n-roll en de indorock in Den Haag. Veel instrumentale bandjes met de sound van de Shadows. En dan komen de Beatles en de Stones. Den Haag telde in de hoogtijdagen 1.000 tot 1.500 bandjes. Enkele behaalden succes. En ja, er bestond een Haagse sound.

Maar naast de muziek en de wereld van de beatmakers gaat het mij ook om de cultuur van de tieners van toen, dat komt dan niet echt aan bod. En er valt allemaal nog meer over te schrijven, zoals, wanneer komt er nu eindelijk eens een tv-documentaire over de pophistorie van Den Haag?

Music Time Machine - Den Haag popstad nummer 1 - Paul van Riet - paulvanriet.nl

§ Ik had sinds lang een saucijzenbroodje bij de koffie. En dat was lekker!

§ Paul van Riet had een tweedelige radio-docu weer online gezet over de Q65. Hij heeft nu nog meer programma's op zijn site geplaatst, waaronder specials over Den Haag popstad nummer 1, The Motions maar ook Cuby and the Blizzards. De stijl is in zeezendersfeer, rustig opgelezen teksten met veel muziek. En met onbekend en obscuur platenmateriaal. Aanrader voor wie graag naar podcasts luistert.

Music Time Machine - Diverse audio-programma's - Paul van Riet - paulvanriet.nl

§ Tweet.

Sylvia Anderson overleden, bedenkster, gezicht en stem van Lady Penelope van de Thunderbirds. Ik heb haar ooit uitgebreid ontmoet. 88 jaar.

Die ontmoeting(en) waren tijdens het Thunderbirds Festival in Den Haag in 1994. Ik heb daar in mijn bio-story uitgebreid over geschreven. Was een mooie vrouw en een mooie leeftijd.

§ Ergens gelezen, 'geen uitgebluste Europese jazz'.

§ Nachtdwaling.

Er zat iets in mijn oog en moest even veel knipperen. En ik werd me even bewust dat ik met mijn ogen kan knipperen. Daar sta ik verder nooit bij stil, dat gaat de hele dag gewoon vanzelf door.

En toen dacht ik, stel ik lig in een soort van coma aan de beademingsapparatuur, dan zou ik met mijn ogen een simpele codetaal gebruiken. Een maal knipperen is ja, en snel tweemaal nee. En dan misschien later uitbouwen zodat het aantal knipperbewegingen achter elkaar de letter van het alfabet codeert naar numerieke volgorde. De e is vijf maal knipperen. Je hebt toch alle tijd.

Enfin mijn gedachten dwalen verder en ik knipper een paar keer bewust met mijn ogen. Dat gaat verder dus altijd automatisch door, maar ik kan het ook op commando, net als de bewegingen nu met mijn vingers over mijn toetsenbord terwijl ik dit schrijf.

Wonderlijk.

§ Een kleine twee jaar geleden heb ik een wat lange pagina gemaakt over 3D, een soort van spreekbeurt. Daarna heb ik onder de pagina steeds updates geplaatst, met name over de ontwikkelingen rondom virtual reality. Ook heb ik ingezonden tips en linkjes opgenomen.

En nu komt binnenkort de virtualrealitybril de Oculus Rift op de markt en kunnen we zien hoe groot of hoe bescheiden het succes wordt. Voor mij aanleiding om de pagina nu verder af te ronden en niet meer aan te vullen met nieuwe updates. Ik ben er klaar mee.

3D - dejongenskamer.nl

§ Tweet.

In een taaladvies van @onzetaal spreken we van de jaren nul over 2000/2009. Toch ontbreken de zeros en de nillies. https://onzetaal.nl/taaladvies/advies/de-jaren-nul

§ Op de taalblog van Neder-L staat een artikel over of de mens vroeger één oertaal sprak. Daar is geen goed antwoord op te geven. Ik reageerde op een zin uit het stuk van Marc van Oostendorp. Het gaat me niet om het taalkundige aspect, maar om het gegeven dat we maar zo weinig voormoeders hebben over een lange periode.

Nog een opmerking over taal en getallen. U schrijft, 'Het echte ontwikkelen van een taal kan best pas duizenden jaren (en dus vele duizenden generaties) later gebeurd zijn, [...]'. Om die duizenden generaties in een wat kleiner perspectief te zetten. Een vrouw krijgt mogelijk zo rond haar 25e kinderen en kun je dan stellen dat er per honderd jaar vier generaties zijn. Voor duizend jaar zijn dat maar 40 generaties en bij 20.000 jaar 800, dat zijn geen vele duizenden generaties. Ik heb daar eerder over nagedacht en ergens hebben we maar betrekkelijk weinig voormoeders nodig om snel en divers te evolueren.

[ En nu voeg ik nog een paar boude en mogelijk onjuiste gedachten toe. De evolutie verliep wellicht niet door heel veel voormoeders, maar mogelijk hebben in de periode van de eerste denkende en bewuste mensen, heel veel genocides plaatsgevonden om een verbeterd ras en volk te krijgen. Gewaagde uitspraak, maar schrijf hem toch. En zitten we nu al niet duizenden jaren in een sociologische evolutie en nauwelijks in een biologisch-fysieke? Ja, toch wel. Er komen steeds meer mooie mensen door selectievere partner- en kinderkeuze. Symetrischer gezichten en fraaie bonbella's. Ik stop. ]

§ Nog een nagekomen, vergeten tweet. En Jean-Pierre Geelen was de voormalige tv-recensent van de Volkskrant en schreef onlangs een artikel waarin hij ook het beeld van Haagse Harry kort besprak. Ik retweete zijn link naar het artikel met eigen commentaar.

J.P. Geelen vindt het beeld van Haagse Harry 'niet mooi'. Kijk naar je êigûh hondekop, mogool!

De beeldjes van Haagse Harry zijn nu eindelijk met de boot vanuit China onderweg naar De Haag.

§ Op de taalblog Ikzegookmaarwat ging het in een spel over het woord bombonella en wie weet wat dat betekent? Ik las het woord voor het eerst, maar wist zo goed als zeker de betekenis omdat ik wel het woord bonbella ken. Het zijn twee synoniemen voor borst(en) en het eerste woord staat kennelijk in de Van Dale, maar niet in mijn (oude) Van Dale 14 van 2005.

En zo kon ik even een reactie geven en gaf ik er gelijk de link naar mijn pagina bij met een lang lijstje met synoniemen voor borsten. Ooit gemaakt met een taalgroep en de pagina wordt nog steeds goed gevonden. Vooral een gebbetje voor mannen. En ik heb bombonella's (meervoud) kunnen toevoegen.

Lijstje met synoniemen voor borsten - dejongenskamer.nl

Nu reageerde nog iemand (Drabkikker) met een leuke vindplaats van bombonella's en dan rijst de vraag of dat niet het eerste moment was dat het woord werd bedacht. Door Theo en Thea? Of is het toch volgens Van Dale Spaans?

Hieronder een url naar het moment in de film waar bombonella's wordt gezegd door Theo.

Fragment Theo en Thea en de ontmaskering van het tenenkaasimperium - Volledige film - YouTube

En ik plaats deze link van Drabkikker (anagram Dirk Bakker) ook omdat er via de link op YouTube direct naar het betreffende startpunt wordt gegaan: 16:40. Ik wist niet dat dat kon en aan de link kan ik zien wat de code hiervoor is. Achter de url van de clip zet je direct de startcode met de volgende tag: #t=00m00s Heel handig om te weten. Het werkt niet bij embedded clips.

Woordenboekspel - Bombonella - ikzegookmaarwat.nl

__

Bombonella staat in de recente Van Dale en wordt gedateerd op 2006. Het zou Spaans zijn. Mogelijk dat het woord toch is verspreid door de film en blijft er nog een vraagje over of het misschien toch zelf verzonnen is? De man van de blog heeft Arjan Ederveen hierover gemaild. Wordt misschien vervolgd.

__

En het onderwerp kreeg een vervolg met een reactie van de toko van Arjan, maar roept ook weer vragen op. Lees meer.

Bombonella's - Paul van der Bijl - Ikzegookmaarwat - ikzegookmaarwat.nl

[ En ik had Paul een voorzet in de mail gegeven, op aangeven van Drabkikker. Goed en raak ingekopt.]

§ De Haagse Marathon was een bekende rolschaatsbaan met later een dancing waar ook live-optredens plaatsvonden. Veel Haagse beatbandjes hebben er in de jaren zestig gespeeld en ook The Who, daar heb ik eerder over geschreven op een aparte pagina.

Later is de Marathon verhuisd en werd de oude Marathon afgebroken. De nieuwe Marathon nadert ook zijn einde en wordt binnenkort ook gesloopt. Naast de plek wordt in een grote tent nog een laatste afscheidsfeest georganiseerd.

Nu ontving ik een mailtje van twee documentaire-makers van Omroep West die bezig zijn met een tv-docu over de Marathon en of ik meer wist over The Who in de Marathon vanwege mijn pagina daarover en de twee foto's. Ik kon niet meer schrijven dan er op de pagina staat, maar wist nog wel twee andere zaken over de oude Marathon te schrijven.

Zo staat er op YouTube een 8-mm-filmpje van de Q65 dat is geschoten in de Marathon, het is in het bezit van museum RockArt Je ziet ook een paar keer het decor dat Joop Roelofs had geschilderd, hij zat toen op de kunstacademie. Ik heb later zelf een kleine clip gemaakt met een deel van de beelden bij het nummer I was Young van de Q65. Best aardig.

I was Young - Q65 - Filmpje de Marathon - Den Haag - 1966 - YouTube

Ook heb ik Omroep West geschreven dat ik lang geleden bij de eigenaar van de Marathon thuis ben geweest, Tom Ooms. Ik was toen bezig met de research voor een beoogde documentaire over Den Haag beatstad nummer 1 en Tom Ooms zou een schoenendoos vol 8-mm-filmpjes hebben met optredens in de Marathon uit de jaren zestig. Ook in kleur.

Tom Ooms was al aan het rentenieren in een aardige villa ergens buiten Den Haag en hij liet een kleurenfilmpje zien met de Q65. Daarop is Wim Bieler te zien met kort haar, dus was van vlak na zijn militaire dienst. Interessant materiaal allemaal, maar Ooms wilde dat vooralsnog allemaal goed voor zichzelf houden. Dacht misschien ook dat hij goud in handen had. Nooit meer iets over gehoord. Tom Ooms is ook al weer lang geleden overleden.

Maar jaren terug kwam ik de naam van zijn dochter tegen. Ik heb geprobeerd contact te leggen met haar in Zwitserland en vroeg haar naar de filmpjes. Het was een kort en afhoudend contact. Leidde ook tot niets.

En nu heb ik Omroep West getipt om er achteraan te gaan voor hun programma. Ben benieuwd, maar verwacht niets.

The Who in de Marathon + wat meer - dejongenskamer.nl

En hier de link naar een aardige pagina over de oude Marathon van contact Rob op Westend Drums.

De Marathon de enige echte - Westend Drums - westenddrums.nl

§ Tweet.

'Vroeger, toen je hoer nog met een lange oe schreef.' Radio Ramarmar op Radio 2. @Mrsvanderlinden @msandifort

§ De biologie van de mens is dat een man zich slimmer voordoet dan hij is en een vrouw dommer.

§ Tweet.

Ik zeg het hardbop: De jazz en Nederlandse jazz zijn van de Nederlandse radio weggevaagd.

§ Ik had weinig met de Zwarte Lijst op Radio 6, allemaal voorspelbare deuntjes met veel liedjes en weinig instrumentaal. Dat duurde dan een week. Nu keert de lijst terug op Radio 2 en dan wordt hij in een weekend in twee dagen afgedraaid. Ze doen maar.

Maar ik las van een bekende op zijn blog dat hij vindt dat het begrip de 'zwarte lijst' discriminerend is. In muziek moet je geen onderscheid maken in huidskleur. Vooral niet door mensen die tegen Zwarte Piet zijn.

Nee, dat moet je niet doen, maar ik kijk er iets anders tegenaan. Allereerst gaat de lijst over muziekstromingen als jazz, soul en funk, en er staan ook veel blanke artiesten op de lijst die ook dat soort muziek maken. Maar de bron blijft dan toch wat we noemen 'zwarte muziek', omdat die muziek ook door zwarte mensen is bedacht en ontwikkeld. Daar kun je niet omheen.

Daarnaast hebben zwarte mensen er zelf geen probleem mee, wel met Zwarte Piet. Say it out loud, I'm black and I'm proud.

Je zou zwart kunnen vervangen door Afro-Amerikaans, of bij reggae, Jamaicaanse muziek. Daar heb ik verder geen probleem mee. Maar ik maak helaas als een van de weinigen nog steeds onderscheid tussen zwarte muziek en blanke muziek, omdat ik de roots gewoon beter vind. Ik ben liefhebber van jazz uit de jaren veertig en vijftig en dat werd vrijwel alleen door zwarte muzikanten gemaakt. Geldt ook voor de soul uit de jaren zestig en zeventig.

En ik meen het ook bij muziek van nu nog steeds wel te kunnen horen dat verschil. Ook al kan ik er soms naast zitten. Anderen werpen dan steeds op, Maar wat doet het ertoe? Het doet nergens toe, maar ik vind het toch nog steeds. Ik hou van zwarte muziek, maar die lijst kan me verder gestolen worden. Muziek is geen wedstrijd.

[ En dan is er nog een militante groep in de VS van zwarte jazzmuzikanten dat vindt dat alleen zwarte mensen jazz mogen spelen. Die mening leeft kennelijk ook. ]

__

Ik heb bovenstaand stukje ook gepost onder de blog van Marco Raaphorst. Dan lees je de aanleiding en de andere mening. Ik heb ook een tweetje gemaakt en ook naar Leo Blokhuis gestuurd. Hij ging kort in gesprek met Marco. Hij is het wel met hem eens. Leo presenteert de laatste twee uur van de Zwarte Lijst.

En het begrip zwarte muziek is ook historisch te verantwoorden. De onderdrukking en latere emancipatie van zwarte mensen liep en loopt nog steeds over de lijnen van hun eigen muziek.

De Zwarte Lijst kan echt niet meer - Marco Raaphorst - marcoraaphorst.nl

§ Op Record Store Day gaat Concerto een 7-inch split-single uitbrengen met op de A-kant Touch van The Outsiders en op de B-kant The life I live van Q65.

§ Op de website van Paul van Riet staat nu een tweedelige zelfgemaakte radio-documentaire online van tien jaar geleden over de Q65. Heel aardig, met veel muziek en ook met tracks van drummer Jay Baar met Tower en Rainman. Twee maal 50 minuten. Even naar beneden scrollen op de site.

Music Time Machine - Q65 - Paul van Riet - paulvanriet.nl

[ Dat het nu weer online staat, komt omdat ik het een duwtje heb gegeven. ]

§ Keith Emmerson overleden, 71 jaar. Zag mogelijk vandaag voor het eerst bewust een foto van de man. Zou ook niet weten hoe Lake en Palmer eruitzien of -zagen.

Ik geloof dat ik hun muziek symfonische hardrock noemde, het wordt nu progrock genoemd. Ik kende de lp Pictures at an exhibition, en als ik me goed herinner vond ik daarvan het nummer de Nutrocker wel geestig. Ik ken natuurlijk Lucky man en Peter Gunn met de aankondiging van het trio.

En ja, de mannen en vrouwen van het begin van de popmuziek raken nu op leeftijd en er zullen er nog veel gaan sneven de komende jaren, dat houdt niet meer op.

§ Tweet.

Ik sta alleen, maar ik vind de clipversie van de Corrs van Old Town van Phil Lynott fantastisch. Oude pagina:

Old Town - dejongenskamer.nl

§ George Martin overleden, 90 jaar, mooie leeftijd en heeft lang kunnen genieten van zijn credits als vijfde Beatle. Toch zou ik zijn rol niet willen overdrijven, de muziek en de klassieke popsongs kwamen toch van de Beatles zelf.

§ Platte stenen zoeken in het grind of op het strand en ze dan hard en laag over het water keilen. En dan kijken hoe de steen verder zeilt over het wateroppervlak en tellen hoe vaak de steen opspringt.

§ Ik reageerde op een blog en eindigde met onderstaande passage.

<< Het 12-tallig-stelsel is ontstaan omdat je 12 door meer getallen kan delen dan 10. 10 is alleen deelbaar door 2 en 5 en 12 door 2, 3, 4 en 6. Dat is handig in de handel, en zo kennen we nog het dozijn en het gros. >>

§ Hersenonderzoekers als Dick Swaab geloven niet in de vrij wil, want wij zijn ons brein. Een filosoof als Daniel Dennett is het daar niet mee eens en vindt dat de mens voor een belangrijk deel wel eigen keuzes kan maken in gedrag. Ik ben het met Dennett eens. Op een tweet van de Volkskrant over een artikel over Dennett reageerde ik met:

Ik geloof ook in een grotendeels vrije wil, de mens zoekt. evalueert, vecht en kan kiezen in het toevallige leven.

§ Onlangs deed ik mee met een simpele prijsvraag van het Meertens Instituut. En ik zond in voor de aardige prijs. Ik ben een van de winnaars en heb het jaarboek Taal in 2015 van Van Dale ontvangen. Heel aardig boekwerkje en mede geschreven door het taalduo Milfje Meulkens.

§ Enige tijd geleden ontving ik een reactie van Rieks Korte(1956) en ontstond er een e-mailcorrespondentie. Hij is helemaal in de popmuziek van de jaren zestig en zeventig en heeft daar in het verleden ook over geschreven. Geen analyses, maar korte stukjes met veel feitelijke informatie over releases en bijzondere plaatjes. En we kenden beiden Bert Bossink en zijn allebei een keer bij hem op bezoek geweest. En Rieks heeft lang geleden aan het blad The fabulous sounds of the sixties van Bert bijdragen geleverd.

En niet lang daarna vroeg ik Rieks of hij geen animo had om zelf stukjes op het internet te zetten. En daar had hij eigenlijk wel oren naar. Hij is verder vrijwel onkundig met websites en blogs, maar ik heb hem gestimuleerd om een gratis blog te proberen bij WordPress. En na een wat lange aanloop staat er nu een blog in de steigers met een aantal eerste stukjes: De Platenkoffer.

Kijk er eens naar en Rieks moet er nog inkomen en zich mogelijk ook nog verder ontwikkelen. Zo maakt hij wel gebruik van de embedded-clips van YouTube, maar heeft hij (nog?) geen belangstelling voor afbeeldingen of het geven van linkjes. Het is een begin. Dat moet hij allemaal zelf verder bepalen en uitzoeken.

Maar ik presenteer deze blog ook om mensen die dit nu lezen aan te spreken en aan te moedigen om ook een blog te beginnen. Kan over een onderwerp gaan, over je herinneringen, of over van alles wat door elkaar. Lees eens wat op internet over WordPress en verzin allereerst een naam voor je blog. En dan naar Wordpress gaan en een gratis account aanmaken. Dan is het verder vooral proberen en een beetje puzzelen. En als je betaalt, kan het allemaal nog beter en mooier, maar is dan ook gelijk gecompliceerder. Het gaat om de animo om wat op internet te publiceren en dan meer dan een paar regels op Facebook. En je moet wat tijd hebben en een beetje geduld. Denk erover na en als je er niet uitkomt, kun je me altijd mailen. Leuk om mee bezig te zijn.

De Platenkoffer - Blog Rieks Korte - platenkoffer.wordpress.com

Veel plezier en succes Rieks!

§ En alweer een update op mijn pagina over Jay Baar. Op de net geopende tentoonstelling Den Haag, uitgaan in de fifties en sixties in het Haags Historisch Museum staat het opgeknapte drumstel van Jay. Kort berichtje met foto.

The life we lived - Jay Baar - Updates - dejongenskamer.nl

§ Tweet.

Een kaartje voor de Haagse Rock History Tour met een HTM-bus langs wat huizen kost 50 euro! Krankzinnig. http://marcellos.nl/rock-history-tour @DenHaagFM

§ Wim de Bie is zo'n krasse knar dat hij met gemak de 100 haalt.

§ Ave Eva.

§ Mailkwoot,

<< En je schreef over condooms en de Puch, ik herinner
me uit die jaren en daarna dat ze alom kapotjes werden
genoemd. Je zag ze weleens ergens in de struiken liggen.
Jakkes. >>

§ Een bekende Hagenaar in de brede culturele cirkels van mijn Haagse jaren was Willy Jolly. Een Indische, of half-Indische, man die bijna vijftien jaar ouder is dan ik. Hij was vooral bekend als deejay met twee draaitafels en een goede smaak voor uiterst dansbare soul, jazz en andere swing-curiosa. Zijn aanpak was simpel: stoelen aan de kant, een rode lap over de lampen en plaatjes draaien en dansen maar.

Hij was jaren een van de vaste deejays van discotheek Aozora waar ik graag kwam en hij werkte als barman in het Haags Filmhuis. Daar heb ik hem beter leren kennen als een zeer aimabele man.

Hij ging altijd modieus gekleed in de trends van de jaren veertig en vijftig. Hij had een eigen coterie om zich heen van veelal jonge mensen die zich ook zo kleedden. Als Willy in het Filmhuis werkte, kwamen mensen speciaal voor hem naar de bar, voor de gezellige sfeer en fijne muziek van zijn zelfgemaakte compilatie-cassettes. Ik heb er een aantal van gekopieerd en veel beluisterd.

Willy was dacht ik verder altijd alleen en woonde op een etage bij zijn moeder. Een goede vriend van hem was Philip Akkerman, de schilder van zelfportretten en soul-funkliefhebber. Willy ging later ook fotograferen en maakte vooral zwart-wit-portretten van mensen met een romantische fourties- of fifties-look. Ook zat hij in de kleding en herinner me van hem een souterrain-winkel op een gracht in Amsterdam. Liep er een keer toevallig langs. Hij had mogelijk ook eerder een modezaak in Den Haag, Buck Danny. Hij kwam ook in het Kijkhuis.

Ik heb er voor gezorgd dat Willy een keer draaide in het Paard, op een feest dat ik organiseerde. Gek dat hij nooit eerder was gevraagd, vond hij ook.

Hij was ook de drijvende kracht en gangmaker van de tientallen gratis toegankelijke Filmhuis-feestje op de Denneweg met vaak als dansplek het zaaltje van Pepijn dat aan het Filmhuis vastzat. Die feestjes waren zeer populair. Een paar heb ik mee-georganiseerd en zelf was ik de motor van het afscheidsfeest van het Filmhuis op de Denneweg toen het naar het Spui verhuisde. Een groot succes en niet in de laatste plaats weer door Willy.

Van die avond heb ik met Edo Kuipers video-beelden gemaakt en die zijn later op mijn aanwijzingen door Johan Hoekstra gemonteerd tot twintig minuten. Ik vind de video heel aardig, maar helaas is de film hier en daar nogal donker. En er gebeurt niet veel, maar toch ook van alles. En nog met een verrassend einde.

De film was een eerbetoon aan het Filmhuis op de Denneweg en aan al die feestjes, maar ook een hommage aan Willy Jolly die prominent in beeld komt. En de live-soundtrack is ook van hem. Let's party 1993!

Let's Party! - Verhuizing Haags Filmhuis 1993 - YouTube

__

Ook dit stukje op een aparte pagina gezet. Ik ben niet van plan om meer figuren of bekenden van vroeger nu te belichten, maar dit was een tweeluik met Wilma en Willy. Plezierige passanten van het Haagse uitgaansleven.

Willy Jolly - dejongenskamer.nl

§ Taal ontwikkelt zich door de wetten van de evolutie. Dat geloof ik wel, taal past zich steeds aan. Maar een element van die evolutie kan ook betekenen dat er steeds meer talen verdwijnen en er op de lange termijn alleen nog maar een paar wereldtalen zijn, en uiteindelijk nog maar een. Evolutionaire Esperanto.

§ Ik was er onlangs zelf opgekomen en ik heb vervolgens kort aandacht besteed aan de eerste hitnotering van de Q65, vijftig jaar geleden. Hierdoor ontving ik een aantal afbeeldingen van de beheerder van de Q65-fansite. Hij kan door technische problemen al een tijdje niets uploaden. Wel, dan heb ik nu wat aardige aanwinsten in de pocket rondom Jay Baar, de drummer van de Q en waar ik een aparte pagina over heb. Het is ooit toevallig op mijn pad gekomen, maar wel direct opgepikt.

Mooi lang verhaal de hele pagina verder en nu met weer een update onderaan. Het duurt even voordat de pagina is geladen door de vele embedded YouTube-clipjes. Niets aan te doen, ik wil dat zo houden. Even geduld a.u.b.

The life we lived - Jay Baar - Updates - dejongenskamer.nl

§ Onlangs schreef ik een stukje over de Puch en dat heb ik onder meer nog aangevuld met een alinea over het Puch-meisje van een poster van begin jaren zeventig en die ik in mijn jongenskamer had hangen. Met daarbij een plastic stickervel om nep-tatoeages mee te makem. Die plakte ik op een deur.

En ruim tien jaar later onderhield ik een goed en geanimeerd contact met de stoere tiener van de poster die nu een vrouw van rond de dertig was geworden, Wilma Joosten. Ze stond achter de bar van het Haagse Kijkhuis en ik werkte er vrij veel als vrijwilliger, in ruil voor consumptiebonnen. Proost Wilma!

Wilma was een hartelijke en vrolijke vrouw en ze is een aantal jaren geleden aan kanker overleden, vlak voordat ze voor het eerst oma zou worden van haar nog jonge oudste dochter. Ik was er al lang helemaal uit het oog verloren, maar een triest bericht. Het leven geeft, het leven neemt.

Ik leerde haar begin jaren tachtig kennen in het Kijkhuis, onder meer de plek voor kunstvideo's, waar ze achter de bar stond en waar ik van alles deed. Veel met haar geklessebest bij een cappuccinootje, een lekker broodje of een fluitje. We praatten en kwetterden over van alles, over het leven, relaties, de roddels, kinderwensen en lekker eten ...

In mijn bio-story staat nog een anekdote van mij met haar, maar die ga ik niet herhalen. was mooi toen. En nooit enige flirtations met haar gehad, ja een man in gesprek met een vrouw.

Wilma was de vriendin van Rien, Rien Hagen, en hij was van het videocollectief Meatball en was hij was een stuk ouder dan haar en een stuk kleiner. Ik zag hem vaak, maar praatte zelden met hem. Andere focus, andere leeftijd, ander hout. Later werd hij de producent van mijn beoogde documentaire Den Haag beatstad nummer 1 Kleine wereld Den Haag, een dorp.

Wilma was een mooie, wat frêle vrouw die ook lang was en met blond vlasdun half-lang haar. Elegant, in kleding en in een wat aangeleerde geaffecteerde spraak. Maar dat deden meer vrouwen in haar kringen. Een groepsaccent. En Wilma was gek op bloemen en een bloemschikking maken voor het café. Daar werd ook uitgebreid over gesproken. Misschien heb ik daardoor later met enige kennis en smaak, zelf samengestelde bloemboeketten aan vrouwen cadeau gedaan.

En toen ging ik naast het Kijkhuis ook in het Haags Filmhuis werken. En vervolgens werd Rien directeur van het Filmhuis. Van te voren is mij nog gevraagd wat ik daarvan zou vinden. Ik was het er helemaal mee eens, goede kandidaat.

En zo kwam Wilma door Rien als kassière part-time bij het Filmhuis te werken. En daar kwam ik dagelijks. Ze deed het voor een eigen zakcentje en voor de contacten. En later werd ze moeder, op late leeftijd en voor Rien helemaal. En ergens heb ik toen al snel het contact verloren. Andere setting en ze was nu toch de vrouw van de directeur. Ze verzorgde ook hier de bloemen. Ik heb haar nog wel bezig gezien met het schikken.

Ja, fijne herinneringen aan Wilma. En tot slot hier de foto van de Puch-poster. Mooi.

Puch-poster - Wilma Joosten - 1972 - dejongenskamer.nl

___

Het stukje toch ook op een aparte pagina gezet als citaat van mijn Kladblokje.

Puch-meisje - dejongenskamer.nl

§ Ik kan me schromelijk vergissen, maar misschien had ik toch een klein nieuwtje dat de Nederlandse Taalunie en het Genootschap Onze Taal weer om de tafel zitten om het over de spelling te hebben.

§ Er komt ooit een moment dat de aarde zo gaat afkoelen dat we de co2-uitstoot moeten verhogen om het warm te houden.

§ Niet zo lang geleden schreef ik hier een stukje over Arjan Ederveen. Ik bewaar diverse herinneringen aan hem en verbond die aan een idee voor een quiz op tv die hij zou kunnen presenteren. Ik wist dat hij zoiets graag eens wilde doen. Ik heb hem onlangs kort gemaild met een oud idee, speciaal voor hem, van al weer heel wat jaren geleden. Een tv-show op de grens van feit en fictie.

Hij heeft verder niet gereageerd en plaats ik nu hieronder mijn mail met voorstel.

__

Beste Arjan,

Geen lange verhalen of introducties, maar ik probeer zo kort mogelijk een idee voor te stellen.

Zo'n tien a vijftien jaar geleden las of hoorde ik dat je heel graag een quiz op televisie zou willen presenteren. Niet veel later koppelde ik dat aan een mogelijk idee. Af en toe dook het in mijn hoofd weleens op en nu de moeite genomen om het je te schrijven. Het idee is helemaal vrij en voor niets over te nemen en naar eigen inzicht te veranderen. Het gaat mij om het basis-concept.

De Grote Algemene Kennis Quiz

Ik stel een eenmalige quiz-avond voor op tv, De Grote Algemene Kennis Quiz. Van half negen tot tien uur 's avonds, dat format komt wel vaker voor. En jij presenteert die quiz. Een gevarieerde quiz met diverse onderdelen en allerlei kandidaten al dan niet ook met bekende Nederlanders.

Maar het is een volledig scripted quiz, drama. Met wat improvisatie, waarbij de quiz langzaam ontregeld wordt door kandidaten, de quizmaster, het publiek en andere factoren. Uiteindelijk ontspoort de quiz in een totale chaos. Het einde is nog ongewis.

Het mooiste is live, maar kan ook worden opgenomen.

Ik zie het helemaal voor me en dan moet je het ergens wel allemaal geheim houden. Misschien anders ook als tv-drama-idee dan interessant. Maar liever als echt presenteren. Moet ook denken aan de Amerikaanse komiek Andy Kaufman die dit soort pranks maakte en ken hem van de film Man on the moon met Jim Carrey. In die sfeer zoek ik het. Maar jij bent de man van de humor en de ideeën. Ik kan er verder niets mee en het idee is geheel vrij over te nemen.

Misschien heb je wat aan mijn idee en denk er eens over na. Hierbij laat ik het verder.

Groet en succes,

DirkJan Vos
(Amsterdam - Den Haag 1960)

§ Nog op Twitter nagevraagd of mensen jou en jouw hetzelfde uitspreken. Taalkundige Jan Stroop reageerde bevestigend. En die w van jouw kan dus weg uit de spelling.

§ Vandaag precies 50 jaar geleden kwam de eerste single You're the victor van de Q65 de Top 40 binnen op nummer 16. Het ruige plaatje met Haags-Engelse tongval bleef maar liefst dertien weken in de lijst staan met als hoogste notering nummer 11. Een goede hit dus.

You're the victor - Q65 - Hoesclip - YouTube

En nu was het gebruikelijk om alleen positieve nummers te maken over de liefde, maar de mannen van de Q dachten daar anders over. Denk aan hun latere single I despise You, Ik veracht je. Dat was wel wat anders dan I love You yeah, yeah, yeah.

Ik ben geen tekstenman en heb de tekst van You're the victor gegoogeld. Ik plaats hem hieronder en spreekt voor zich.

You're the victor

I don't want you 'cause your legs are too slender but You're the girl
That's left you here tonight, yeah here tonight
I find myself like an offender that's stuck on me
Not on your mind, not on your mind

You're the victor, You're the victor
Well here tonight, yeah here tonight
You're the victor, You're the victor
Well here tonight, yeah here tonight

You bore me stiff for You cannot pacify, pacify
I wish I could get rid of You 'cause You're poisoning my mind, my mind

You're the victor, You're the victor
Well here tonight, yeah here tonight
You're the victor, You're the victor
Well here tonight, yeah here tonight

It's like flogging a dead horse with You 'cause You have as much
Experience as a child, as a child
So this it was the truth, I'm going
I'm leaving here tonight, yeah here tonight

You're the victor, You're the victor
Well here tonight, yeah here tonight
You're the victor, You're the victor
Well here tonight, yeah here tonight

(C) Frank Nuyens - Wim Bieler - Jay Baar

Ontdekker en producer was Peter Koelewijn.

Tweet.

Vandaag is het 50 jaar geleden dat de Q65 met hun eerste single You're the victor de Top 40 binnenkwam op nr. 16. https://www.youtube.com/watch?v=JXDrsxu54I0

§ Tweet.

Kort item over Den Haag in de sixties. Met Micha Hasveld van The Clarks. Bij uitzending gemist Landinwaarts.

Landinwaarts - Den Haag in de sixties - Uitzending gemist - npo.nl

Met heel kort even aandacht voor Stones Kurhaus.

§ Wie schrijft, die blijft.

§ In ieder geval op Twitter willen mensen foutloos schrijven en spellen.

§ Wanneer heb ik voor het laatst iets met de hand geschreven?

§ Ingezonden brief gestuurd naar het tijdschrift van Onze Taal voor hun rubriek Reacties.

In het oktobernummer van Onze Taal van vorig jaar, is mij duidelijk geworden dat de witte spelling in naam is afgeschaft, maar Onze Taal blijft met hun Spellingwijzer alternatieve spellingen geven en laat ook de tussen-n nog steeds vrij. Op zich ben ik het met veel punten eens, maar ben voor een standaardspelling. want gewone mensen willen en kunnen ook vaak niet kiezen, ze willen precies weten hoe je een woord eenduidig correct spelt. Alternatief spellen is voor hoger-opgeleiden. Een standaardspelling is juist democratisch en hoort niet alleen verplicht gebruikt te worden door het onderwijs en de overheid, maar is ook wenselijk voor iedereen.

En de Taalunie is dus aan het opschuiven. Ik schreef vandaag in een mail naar de Taalunie:

<< Ik ben voor een standaardspelling, maar vind wel dat de groene spelling danig mag worden aangepast op punten zoals Onze Taal die al jaren aangeeft. Wat mij dan ergens wel stoort, is dat er steeds meer taaladviezen van de Taalunie online staan waar min of meer wordt verwezen naar de alternatieve spellingen, alsof die ergens ook wel zouden kunnen. Alsof een club van vegetariërs toch een beetje reclame maakt voor een bitterbal. >>

In een antwoord werd mij geschreven dat de Taalunie wel rust wil aan het spellingsfront, maar in constructief overleg gaat met Onze Taal voor eventuele aanpassingen binnen de bestaande regels. Een goede ontwikkeling.

§ Mijn stukje over Pink Floyd heb ik op een aparte pagina gezet.

Pink Floyd - dejongenskamer.nl

§ Ik bewonder Annie M.G. Schmidt om haar schrijfstijl en humor en ik ken vrijwel al haar werk voor kinderen omdat ik die boeken heb voorgelezen. Tekeningen van Fiep Westendorp. En Ja zuster, Nee zuster, met de muziek van Harry Bannink.

§ Dino had het altijd over het LIK: het Links Intellectueel Komplex.

§ Ik wil er verder niet veel over schrijven, want het is van lang geleden en ben er wel klaar mee: toen nog geen internet en Andere Tijden, maar ik heb nu mijn voorstel voor een documentaire over Den Haag beatstad nummer 1! uit 1992 online kunnen zetten.

Ik heb het samen met een vriend geschreven en later werd het treatment afgewezen door het Filmfonds. Best een aardig verhaal en misschien dient het nog tot verdere inspiratie voor documentairemakers. Er mag toch onderhand wel een documentaire komen.

De Rotterdamse filmer Peter Scholten is er vooralsnog de laatste jaren ook tevergeefs mee bezig geweest. Voor zijn research heeft hij destijds het voorstel gescand en omgezet naar tekst. Hierdoor kon ik het nu vrij eenvoudig online zetten. Bedankt Peter!

Den Haag beatstad nummer 1! - Voorstel documentaire - 1992

§ De Puch was een echte Haagse brommer in de jaren zestig en nog wat later. Kenmerkend door zijn uiterlijk met een tankje in eivorm op het frame voor de gemengde benzine, voetversnellingen, een zweefzadel en vooral het hoge stuur. Je kon er de hele stad en Scheveningen mee bestrijken, lange lanen en afstanden.

Ik heb ze toen wel gezien, maar ik heb nooit belangstelling gehad voor brommers of auto's. Geen interesse in de techniek en niet in de snelheid en vooral ook niet in het onderhoud. Nee, was niets voor mij en ik heb dan ook nooit een brommer of auto gehad.

Wel heb ik mid-jaren zeventig een paar keer op een mobylette gereden, voor de lol, net als op de Puch van mijn vriend Joan. Die deed daar zijn krantenwijk mee. Ik was van de benenwagen, de fiets en het openbaar vervoer. Is altijd zo gebleven.

Aardig om te schrijven is dat ik op het einde van de lagere school een beroemde Puch-poster in mijn kamer had hangen. Er is een serie geweest, maar ik had die met een meisje met tatoeages op haar arm. Die waren niet echt, maar kwamen van een groot stickervel dat bij de poster hoorde en die ik ook had. Mooi meisje. Jaren later toen ik bij het Kijkhuis ging werken bleek de vrouw achter de bar het bewuste Puch-meisje te zijn geweest, Wilma Joosten heette ze. Ik heb haar goed leren kennen. Een aantal jaren geleden is ze overleden, vlak voordat ze voor het eerst oma zou worden.

En de Puch dook wel weer op toen ik me met de Haagse beatperiode ging bezighouden. Er bestond nu ook een Puch-club met een blaadje. Ik kende de initiatiefnemer, Boz en ook zijn vriendin Patricia. Beiden jonger dan ik en ze reden rond door Den Haag op een Puch; Boz op een klassiek-zwarte en Patricia op een witte. Soms zag je hun brommers ergens samen voor een gelegenheid op de stoep staan en dan wist je dat ze daar binnen waren.

Opgeknapte Puchs werden ook een luxe-goed voor de liefhebber. Er werden al in de jaren tachtig voor aardig wat geld oude Puchs aangeboden, vooral vanuit het Westland.

Later met internet las ik nog wel over meetings en toertochten. Boz en Patricia waren uit elkaar.

Een aantal jaren geleden liep ik op een zondagmorgen naar de supermarkt in dit buurtje en terwijl ik bij een pleintje overstak zag en hoorde ik hoe een lange optocht van wel 200 Puchs langs het plein slingerde en scheurde. Een leuk gezicht en verrassing.

En nu ligt er het voornemen dat Puchs met hun vervuilde motoren niet meer welkom zijn in de grote steden. Het eerste verbod gaat in Amsterdam in.

Mijn goede contact Martin gaat voor zijn site een verhaal schrijven, herschrijven, over zijn ervaringen met zijn witte Puch in Zaandam in de jaren zestig. Als het online staat, plaats ik hieronder de url.

Het Puch-meisje achterop, de condooms in het vakje op de benzinetank - Martin Rep - martinrep.nl

Ik heb gereageerd onder zijn stukje en een linkje naar de poster van 'mijn Puch-meisje' geplaatst. De foto van de poster kun je hier bekijken:

Puch-poster Wilma Joosten - Ravepad - ravepad.com

§ Het beeld van Haagse Harry is een groot succes en is nu al een trekpleister voor Hagenaars en toeristen die allemaal met Harry op de foto willen.

Vier jaar geleden lanceerde ik het plan voor een standbeeld van Dolf Brouwers, alias Sjef van Oekel, op het wandelpleintje voor ijssalon Florencia in de Haagse binnenstad. Er kwamen positieve reacties, maar uiteindelijk draait het dan toch om geld. Crowdfunding? Daar heb ik een hard hoofd in, het zal uit een gemeentelijk fonds moeten worden betaald, of mede door sponsoring.

Het is natuurlijk nu wat snel om met een nieuw idee te komen na het beeld van Haagse Harry, maar toch heb ik vandaag een mail gestuurd naar wethouder Joris Wijsmuller.

In 2012 heb ik een pagina voor het standbeeld voor Dolf Brouwers gemaakt en onderaan bij de updates heb ik mijn brief geplaatst.

Een standbeeld voor Dolf Brouwers - 2012/2016 - dejongenskamer.nl

Wordt (heel) misschien vervolgd en wordt het toch nog gezellig ...

§ Ik heb er al eerder over geschreven, maar wist niet precies de achtergronden waarom Onze Taal het begrip 'witte spelling' heeft afgeschaft. Ik had even contact met de mensen van Onze Taal en ze wezen me op een artikel van hun maandblad van vorig jaar dat ik kennelijk over het hoofd heb gezien.

Een nieuw punt voor mij daarin is dat Onze Taal de witte spelling ook heeft laten vallen omdat de Taalunie kennelijk via hun taaladviezen nu ook meer spellingsruimte openlaat. Dat wist ik nog niet en zal er eens goed op gaan letten.

Dit opent dan ook de weg naar een nieuw en constructief overleg tussen de Taalunie en Onze Taal om de spelling voor de volgende ronde in 2020 nu wel aan te gaan passen. Ik wacht het met belangstelling allemaal af.

§ De avatar die ik voor Twitter heb gebruikt is min of meer toevallig. Twitter geeft standaard een grafisch ei en ik had een afbeelding in mijn pc staan met een foto van een ei, ooit gedownload voor iets en het is mogelijk gemaakt naar analogie van de Twiter-avatar. En voor de achtergrondfoto heb ik een grafisch plaatje van een stukje dna gebruikt. Ik vond het wel samen passen: een ei en dna. Pas een aantal jaren later kreeg het ongewild betekenis.

§ Dankwoord.

Leden van de Academy. Ik ben ongelofelijk blij en verrast
dat ik deze fantastische prijs en bekroning heb gekregen.
Yo! Ik wil iedereen bedanken die dit mogelijk heeft gemaakt
en mijn speciale dank gaat uit naar mijn vrouw en kinderen
die toch al die tijd met die waanzinnige man moesten leven en
hem toch steunden. En natuurlijk draag ik deze prijs op aan
mijn ouders - Hai ma en pa voor de televisie - zonder hen
was het allemaal niet mogelijk geweest. Dank, dank en
nogmaals dank. Party-time en voor straks, wel thuis!

§ In mijn tienertijd ging ik helemaal op in de symfonische rock van Genesis, Yes en Pink Floyd. En die voorliefde deelde ik met mijn vrienden Joan en Thijs. Eindeloos over praten en de albums draaien op onze jongenskamers. En we zijn samen naar een aantal concerten geweest. Die waren overrompelend.

Maar nadat ik de jazz had ontdekt heb ik helemaal afstand genomen van die bloedeloze, gecompliceerde muziek. De enige groep in het genre die voor mij nog stand hield was Pink Floyd, dat vond en vind ik dan toch meer tijdloze muziek, vooral door hun smaakvolle sounds met synthesizers. Toen ik een cd-speler kocht met een stapeltje must-have-cd's zat daar ook Dark side of the moon tussen.

Begin jaren tachtig was ik op een verjaardagsfeestje van Liesbeth Groenendijk in het grote kraakpand op de Ieplaan. Een gezellige avond en nacht. En niemand wist later waarom en hoe het ontstond, maar op het einde werd Shine on You crazy diamond gedraaid en gingen we met z'n allen in een kring staan en hielden elkaars handen vast. En op de muziek liepen we tegelijk naar het midden van de kring en wijkten dan weer naar achter en erbij luid meezingen. Af en toe deden we onze handen omhoog. Op en neer. Het was een spontaan dansritueel en we voelden ons in een roes even intens met de muziek en elkaar verbonden.

Een maal ben ik naar een concert geweest van Pink Floyd en dat was - zo weet ik nu - in februari 1977, op de 17e, 18e, of 19e. Dat was in Ahoy ten tijde van hun album Animals dat tot het mindere werk wordt gerekend. Dat vond ik toen ook wel, maar live was het toch imponerend.

We zaten met wat vrienden helemaal vooraan, op de eerste rij in het midden. Een mooi mazzeltje omdat de vader van Gert-Jan uit mijn vriendenkring directeur was geweest van Ahoy. Normaal gingen we voor concertkaartjes de nacht ervoor liggen bij het verkoopkantoor. Eerst was dat bij dagblad Het Vaderland in de Parkstraat en later bij het bespreekbureau van de Haagsche Courant op het Spui. Maar voor de kaartjes voor Pink Floyd hoefden we niets te doen.

Voor de pauze speelden ze het hele album Animals en daarna integraal Wish You were here, schitterend! De toegift was Money. Ik herinner me nog goed de filmprojecties en het grote opblaasvarken dat door de zaal vloog.

Later wist ik dat Pink FLoyd al eind jaren zestig diverse concerten in Nederland had gegeven, ook in kleine zalen in kleine steden. Maar op onderstaand overzicht van de Nederlandse fansite van de band zie ik dat het er veel meer waren. Verrassend.

Fansite Pink Floyd - Pagina concerten in Nederland - pinkfloydfans.nl

[ Tip van Rieks. ]

§ Gek is lastig. Ik ga het niet verder uitleggen, maar vandaag dook wederom het idiote verhaal op van een man die twijfelt aan de echtheid van een foto van het concert van The Who in de Haagse Marathon in 1965. Een complotdenker met tunnelvisie. Kende het al vanuit mail-forwards van een tijdje terug, maar nu volhardt de man in het openbaar. En dan wil ik niet op alles ingaan, maar doe het uiteindelijk toch. Nu ben ik nog geërgerd, maar morgen kan ik er weer om lachen. Hopelijk.

Het gaat met name om de reacties. En met wat teamwork met Rob van der Werf.

Artikel over The Who in Den Haag - Fragments - fansite The Who - whonederland.wordpress.com

Hier nog mijn aparte pagina over het onderwerp.

The Who in de Marathon + wat meer - dejongenskamer.nl

§ Van het een kom je soms op het ander. Ik moet nu aan Sofie Westerik denken, een bijzonder mooie meid van mijn middelbare school. Ik heb een tijdje contact gehad met haar en verkeerde in haar kringen.